II SA/Kr 1278/15
WyrokWSA w Krakowie2016-04-08
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na niewykonanie wyroku uchylającego decyzję zatwierdzającą projekt scalenia gruntów, wniesiona przeciwko Staroście, może być skutecznie oparta na zarzucie niedokonania aktualizacji ewidencji gruntów i złożenia wniosków o wpis ostrzeżenia do ksiąg wieczystych?Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku uchylającego decyzję zatwierdzającą projekt scalenia gruntów, oparta na zarzucie niedokonania aktualizacji ewidencji gruntów i złożenia wniosków o wpis ostrzeżenia do ksiąg wieczystych, podlega oddaleniu, ponieważ przedmiotem takiej skargi, zgodnie z art. 154 § 1 PPSA, może być jedynie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, która była przedmiotem uchylonego wyroku, czyli w sprawie scalenia gruntów, a nie w sprawach pochodnych, takich jak aktualizacja ewidencji czy wpisy do ksiąg wieczystych.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Starosty N. w zakresie niewykonania prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 24.08.2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 842/09), domagając się przywrócenia poprzedniego operatu ewidencji gruntów i złożenia ostrzeżeń do ksiąg wieczystych. Starosta wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niemożność przywrócenia stanu prawnego sprzed scalenia. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organem właściwym do dalszego prowadzenia postępowania scaleniowego jest Wójt Gminy N., a skarżący zarzucili niewykonanie wyroku niewłaściwemu organowi. NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że organem właściwym do wykonania wyroku jest Starosta N., a WSA błędnie ocenił przedmiot skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. O., D. W., E. M., D. M., P. M., A. C., J. M. i E. M. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygnatura II SA/Kr 842/09 skargę oddala
M.O. , K.M. i J.J. w dniu 17 marca 2014 r. wnieśli skargę na bezczynność Starosty N. w zakresie niewykonania przez Starostę N. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24.08.2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09. Skarżący domagali się zobowiązania Starosty N. do bezzwłocznego wykonania wskazanego orzeczenia sądowego w zakresie przywrócenia operatu ewidencji gruntów, jaki obowiązywał przed datą wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów w L. oraz do złożenia ostrzeżeń do ksiąg wieczystych. Alternatywnie skarżący wnieśli o uznanie skargi złożonej na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. i o wymierzenie Staroście N. grzywny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący składali bez skutku wezwania i pisma do Starosty N. o wykonanie wyroku i przywrócenie starego operatu gruntów obowiązującego do czasu zatwierdzenia scalenia gruntów. W świetle prawomocnego wyroku z dnia 24 sierpnia 2011 r. zdaniem skarżących nie było podstaw do utrzymywania nieaktualnego operatu ewidencyjnego.
W odpowiedzi na skargę Starosta N. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia przez skarżących. Starosta podniósł, że decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych oraz podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych gruntów. Operat ewidencji gruntów i budynków obrębu L. , zaktualizowany w oparciu o operat scalenia i wymiany gruntów wsi L. , został przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w N. w dniu 15 marca 2011 r. Starosta podniósł, że zamknięcie ksiąg wieczystych dla nieruchomości według oznaczeń sprzed scalenia, objęcie w posiadanie wydzielonych nieruchomości oraz następczy obrót nimi stoją na przeszkodzie przywróceniu stanu prawnego istniejącego przed scaleniem.
Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.O. , K.M. i J.J. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09 przez Starostę N.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę, wskazał, że sprawa dotyczy niewykonania prawomocnego wyroku z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 21 maja 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi L. w gminie L. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że wyrok ten przesądził kwestię właściwości organów w postępowaniu scaleniowym. Zgodnie z nim postępowanie scaleniowe wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012, poz. 803 ze zm.) powinien dalej prowadzić wójt, burmistrz lub prezydent miasta w I instancji oraz samorządowe kolegium odwoławcze w II instancji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarżący zarzucili niewykonanie przedmiotowego wyroku niewłaściwemu organowi. Organem właściwym do dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie jest Wójt Gminy N. Ponadto skarżący utożsamiają wykonanie wyroku z usunięciem jego konsekwencji. Jeżeli ktokolwiek ze skarżących w swojej indywidualnej sprawie związanej ze złożonym wnioskiem dotyczącym postępowania administracyjnego, do prowadzenia którego właściwy jest Starostwa N. , chce zaskarżyć bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ, to musi uczynić to w trybie art. 149 p.p.s.a. Z treści skargi wynika wprost i bez wątpliwości podstawa prawna żądania wymierzenia Staroście N. grzywny - art. 154 p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga taka jako skierowana wobec niewłaściwego organu podlega oddaleniu.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjna wniósł - K.M.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 22 grudnia 2014 r. pełnomocnik J.J. wniósł o jej uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2015 r. sygn. akt II OSK 143/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OW 209/14 rozstrzygnięty został spór o właściwość między Starostą N. Wójtem Gminy N. w ten sposób, że organem właściwym do załatwienia sprawy scaleniowej, po uchyleniu poprzednich decyzji Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 24 maja 2008 r. jest Starosta N. W uzasadnieniu tego postanowienia przyjęto, że w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r. nie przesądzono, iż organem właściwym do dalszego prowadzenia sprawy jest Wójt Gminy N. , ponieważ rozważania Sądu dotyczyły tego, jakie organy były właściwe do wydania zaskarżonych decyzji, a ponadto na skutek zmiany ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1157), która weszła w życie od dnia 16 października 2013 r., organem właściwym w tych sprawach jest starosta w pierwszej instancji, a organem wyższego stopnia (organem II Instancji) jest wojewoda. Oznacza to, że organem właściwym do wykonania wyroku w postępowaniu scaleniowym jest Starosta N. Nie było więc zasadne oddalenie skargi na tej podstawie, że została skierowana przeciwko organowi, który nie jest organem właściwym do załatwienia tej sprawy w postępowaniu scaleniowym. Z tego względu trafny jest zarzut naruszenia art. 154 i 151 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem NSA w skardze kasacyjnej słusznie podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej oceny co jest przedmiotem skargi, czym naruszył art. 3 §1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 151 P.p.s.a. Jakkolwiek w skardze użyte zostało określenie, że jest to skarga na bezczynność Starosty N. w zakresie niewykonania przez Starostę N. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09 i wskazano w niej art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., to jednak treść tej skargi jednoznacznie wskazywała, iż przedmiotem żądania jest zobowiązanie Starosty N. do "przywrócenia operatu ewidencji gruntów jaki obowiązywał przed datą wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów w L. oraz zgłoszenia ostrzeżeń do ksiąg wieczystych zgodnie z treścią wyroku". Również w licznych pismach kierowanych do organów, które zostały dołączone do akt sprawy oraz w toku postępowania eksponowano to, że na skutek uchylenia decyzji wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r., wyrok ten powinien być wykonany przez Starostę N. w ten sposób, że Starosta dokona zmian w ewidencji gruntów i przywróci stan poprzedni.
Z uwagi na sposób sformułowania skargi, a w szczególności z uwagi na zawarte w niej żądanie zobowiązania Starosty N. do dokonania zmian w ewidencji gruntów, konieczne było rozważenie czy nie jest to skarga (skargi) na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach o dokonanie zmian w ewidencji gruntów. Istota żądań skarżących sprowadzała się do tego, że ich zdaniem Starosta N. jest bezczynny, ponieważ nie załatwia tych spraw, a nie sprawy w postępowaniu scaleniowym. Według skarżących Starosta N. , po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09 powinien dokonać zmian w ewidencji gruntów i przywrócić stan poprzedni, a skoro tego nie załatwił jest w bezczynności i taki stan rzeczy, zdaniem skarżących, oznacza niewykonanie tego wyroku. Pomimo więc, że skarżący wskazują jako podstawę skargi art. 154 p.p.s.a. i bezczynność Starosty N. w zakresie niewykonania wyroku, z uwagi na istotę ich żądania należało wyjaśnić, czy zostało wszczęte i toczy się postępowanie w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów dotyczące poszczególnych nieruchomości, czy skarżący kwestionowali bezczynność organu w tych postępowaniach w drodze zażaleń.
NSA podniósł, iż na tym etapie postępowania sądowego należy jedynie wskazać, że zmiany w ewidencji gruntów dotyczą poszczególnych nieruchomości, a więc także ocena interesu prawnego uzasadniającego udział w sprawie w charakterze strony jest związana z określoną nieruchomością. Nie może mieć również znaczenia to, czy są podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów. Jeżeli nie ma podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów, a z żądaniem dokonania zmiany występuje strona, organ załatwia sprawę w drodze decyzji administracyjnej, którą odmawia dokonania zmian. Do zadań starosty należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków dla obszaru powiatu (art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne; Dz.U. z 2015 r., poz. 520).
NSA wskazał, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd pierwszej instancji powinien wyjaśnić i rozważyć, czy każdy ze skarżących nie wniósł odrębnej skargi, które zostały zamieszczone w jednym piśmie, które są skargami na bezczynność Starosty N. (na przewlekłe prowadzenie postępowania) w sprawach, których przedmiotem jest dokonanie zmian w ewidencji gruntów, czy postępowanie w tych sprawach zostało wszczęte, czy został wyczerpany środek zaskarżenia w postaci zażalenia do organu wyższego stopnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jak wynika z treści art. 154 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi (tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r.), kontroli Sądu podlega także bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, po uprzednim pisemnym wezwaniu przez stronę właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Skargę można wnieść w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Wniesiona skarga nie jest jednak uzasadniona i w związku z tym podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
Wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku z NSA z dnia 1 września 2015 r. sygn. akt II OSK 143/15, Sąd wezwał w dniu 14 października 2015 r. o sprecyzowanie skargi przez pełnomocnika skarżących adw. P.M. Pełnomocnik skarżących wyjaśnił, po pierwsze, że: "skarga wniesiona przez skarżącego J.J. stanowi skargę na bezczynność organu (Starosty [....] ) w kwestii: a) wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego z wniosku w/w skarżącego dotyczącego żądania aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielem jest w/w skarżący, b) złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielem jest w/w skarżący, ponadto wskazuję, że skarżący J.J. wyczerpał środek zaskarżenia na bezczynność w/w organu postępowania wnosząc w dniu 28 grudnia 2013 r. zażalenie do [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które zostało rozpoznane przez w/w organ, o czym skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika F.J. ) został poinformowany pismem z dnia 28 lutego 2014 r. (zażalenie na bezczynność oraz odpowiedź organu II instancji w aktach sprawy).
Po drugie pełnomocnik wskazał, że "skargi wniesione przez skarżących: M.O. oraz K.M. (którego następcami są J.M. i E.M. ) stanowią skargi na niewykonanie przez Starostę [....] wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 24 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 842/09, polegające na niedokonaniu przez w/w organ: a) aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielami są w/w skarżący, b) złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielami są w/w skarżący".
W tym miejscu należy wyjaśnić, że w dniu 27.10.2015 r. wpłynęło do WSA w Krakowie pismo radcy prawnego K.Z. , pełnomocnika (wyznaczonego z urzędu) K.M. , w którym w odpowiedzi na wezwanie Sądu otrzymane w dniu 23.10.2015 r., pełnomocnik informuje, iż K.M. w dniu 4 września 2015 roku zmarł a jego następców prawnych będzie reprezentować adwokat P.K. Dowód: skrócony odpis aktu zgonu K.M. , USC/OS/3, nr [....] , wystawiony przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego L. Województwo [....] .
W związku z tą okolicznością adwokat P.M. pełnomocnik J.M. , E.M. , M.O. i J.J. imieniem skarżących - stosownie do wezwania Sądu z dnia 16 listopada 2015 r. (doręczonego w dniu 19 listopada 2015 r.) - wskazał pełny wykaz osób będących następcami prawnymi zmarłego K.M. , informując, że są to: a) J.M. - żona (wskazana w piśmie z dnia 20 października 2015 r.), b) E.M. syn (wskazany w piśmie z dnia 20 października 2015) c) D.W. - córka - zamieszkała pod adresem: [....] (w załączeniu przedłożono odpis skrócony aktu małżeństwa),d) K.M. - syn - zmarł w L. w 2010 r. (w załączeniu przedłożono odpis skrócony aktu zgonu), pozostawiając zstępnych:1. E.M. - żonę - zamieszkałą po adresem [....] ), 2. D.M. - córkę - zamieszkałą pod adresem: [....] (w załączeniu przedłożono odpis skrócony aktu urodzenia), 3. P.M. - syna - zamieszkałego pod adresem: [....] , [....] (w załączeniu przedłożono odpis skrócony aktu urodzenia), 4. A.C. - córkę - zamieszkałą pod adresem [....] (w załączeniu przedłożono odpis skrócony aktu małżeństwa). Sąd uznał, kierując się zasadami następstwa prawnego, że powyższe wyjaśnienia są wystarczające dla ustalenia następców prawnych K.M. w sprawie z rozpatrywanej skargi.
W związku z uzyskanym ww. wyjaśnieniem adwokata P.M. co do istoty skargi i w nawiązaniu do zleceń wyroku NSA z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt II OSK 143/15, obecnie orzekający skład stwierdza, że przedmiotem kontroli Sądu jest sprawa ze skargi M.O. , i innych..... w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygnatura II SA/Kr 842/09.
W pozostałych zakresach żądań wynikających z "pierwotnej" skargi M.O. , K.M. , J.J. z dnia 10 marca 2014 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w N. 17.03.2014.), wynikających z przedstawionych powyżej wyjaśnień pełnomocnika adw. P.M. , sprawy zostały przekazane do rozpoznania III Wydziałowi WSA w Krakowie. (zob. k. 356-357, k.359, k. 368 - 369 tom II a.s. o sygn. II SA/Kr 1278/15.). Sąd w tym przypadku miał na uwadze, ze względu na wieloznaczność wyjaśnień adw. P.M. z dnia 2 grudnia 2015 r. że każdy ze skarżących wniósł zarazem odrębną skargę, które zostały zamieszczone w jednym piśmie, a które zarazem są skargami na bezczynność Starosty N. w indywidualnych sprawach, których przedmiotem jest dokonanie zmian w ewidencji gruntów.
Ponieważ skarga została wniesiona przed dniem 15 sierpnia 2015, Sąd obecnie rozpoznający skargę, mając na uwadze zasadę praw dobrze nabytych wynikających z treści art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. uznał, że do rozpatrzenia skargi znajduje zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 2015, poz. 658). Zmiany wynikające z ustawy zmieniającej wchodzą w życie od dnia 15 sierpnia 2015 r. W myśl art. 154 p.p.s.a. według brzmienia obowiązującego na dzień wniesienia skargi "§ 1. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.§ 3. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.§ 4. Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym. § 5. Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego. § 6. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów".
Dla dokonania kontroli przez Sąd zasadnicze znaczenie posiada, na tle przesłanek art. 154 § 1 p.p.s.a., treść prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24.08.2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09.
Wskazanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 21 maja 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi L. w gminie L.
Jak wynika z treści tego wyroku, wyrok ten nie zawiera żadnych treści materialnoprawnych w postaci orzeczenia o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku na rzecz skarżących, które nadawałyby się do wykonania. Skutki tego wyroku mają wymiar kasacyjny i prawomocnie eliminują z obiegu prawnego materialnoprawne skutki prawne wynikające z uchylonych przez Sąd ww. ostatecznych decyzji administracyjnych. W tym miejscu trzeba wskazać, że wydany przez WSA w Krakowie wyrok miał na celu kontrolę działalności administracji publicznej i wskutek wykonania tej kontroli Sąd wydał wyrok, który prawomocnie uchylił, czyli wyeliminował z obiegu prawnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 21 maja 2008 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi L. w gminie L. Z prawnego punktu oznacza to, że przed właściwymi organami staje na nowo kwestia przeprowadzenia postępowania administracyjnego w ww. sprawie, którą bezsprzecznie jest scalenie gruntów wsi L. w gminie L. , a która została rozstrzygnięta wyeliminowanymi z obiegu prawnego decyzjami administracyjnymi. Przez niewykonanie wyroku należy bowiem rozumieć zaniechanie podjęcia lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, LEX nr 57180).
Zarazem trzeba zauważyć, że ustawodawca w przytoczonym art. 154 p.p.s.a. - pojęcie niewykonania wyroku odnosi do wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Kolejne przesłanki wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. to bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania (czyli swoiste "niewykonywanie wyroku kasacyjnego sądu administracyjnego" jak to ujmuje pełnomocnik skarżących) po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Akta sprawy wskazują, że skarżący M.O. , K.M. oraz J.J. przed złożeniem skargi składali wezwania i pisma do Starosty [....] o wykonanie wyroku i przywrócenie starego operatu gruntów obowiązującego do czasu zatwierdzenia scalenia gruntów. W odpowiedzi Starosta skierował do skarżących m.in. pismo z dnia 10 grudnia 2013 r., w którym negatywnie odniósł się do żądań skarżących.
Jednocześnie z wyjaśnień pełnomocnika J.M. i E.M. wynika, że skargi wniesione przez skarżących: M.O. oraz K.M. (którego następcami są m.in. J.M. i E.M. ) stanowią skargi na niewykonanie przez Starostę [....] wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 24 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 842/09, konkretnie polegające na niedokonaniu przez w/w organ: a) aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielami są w/w skarżący, b) złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielami są w/w skarżący".
Z powyższego wynika, że skarżący utożsamiają niewykonanie ww. wyroku Sądu z niedokonaniem przez w/w organ: a) aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielami są w/w skarżący, b) złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielami są w/w skarżący.
Z przytoczonego powyżej stanu prawnego (art. 154 p.p.s.a.) wynika, zdaniem Sądu, że wskazana przez skarżących podstawa prawna nie przystaje do żądania ich skargi w brzmieniu doprecyzowanym przez pełnomocnika skarżących w okolicznościach kontrolowanej sprawy.
Jak to już było podnoszone, w świetle art. 154 p.p.s.a. skutecznie można wnieść skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Z treści przepisu m.in. wynika, że ustawodawca ma na myśli postępowanie w sprawie, a sprawą, której dotyczył wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Kr 842/09 - jest sprawa scalenia gruntów - a nie sprawa aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielami są w/w skarżący, a także nie sprawa złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielami są obecnie skarżący.
Zatem inaczej mówiąc, skarżący w ramach swojej skargi mieli możliwość w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a. kwestionowania "niewykonania" przez organy administracyjne postępowania w sprawie scalenia gruntów, gdyż tego dotyczyło kontrolowane wyrokiem WSA postępowanie administracyjne organu I i II instancji, a nie kwestionowania "niewykonania" innej sprawy, którą jest aktualizacja ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielami są w/w skarżący, a także sprawa złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielami są obecnie skarżący.
Trzeba zauważyć, że indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej to niepowtarzalny splot stanu faktycznego ze stanem prawnym, który definiuje typ sprawy. Sprawa, której dotyczyły uchylone decyzje administracyjne - to sprawa scalenia gruntów i na podstawie przywołanego przepisu art. 154 p.p.s.a. w okolicznościach zaistniałego stanu prawnego i faktycznego może być kwestionowana bezczynność lub przewlekłość w sprawie postępowania dotyczącego postępowania scaleniowego w znaczeniu "niewykonywania" postępowania scaleniowego, czyli z "przełożeniem" na postępowanie scaleniowe - a nie sprawa aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie nieruchomości rolnych położonych we wsi L. , których właścicielami są w/w skarżący, a także nie sprawa złożenia w Sądzie Rejonowym w N. - Wydział V Ksiąg Wieczystych wniosków o wpis ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości utworzonych w wyniku postępowania scaleniowego z nieruchomości, których właścicielami są obecnie skarżący.
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło