II SA/Kr 1291/14
WyrokWSA w Krakowie2014-12-10
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie pochylni przy schodach wejściowych do budynku dworca autobusowego, która nie jest przeznaczona dla ruchu pieszego ani osób niepełnosprawnych, lecz wyłącznie do transportu towarów i bagażu, stanowi przebudowę obiektu budowlanego, czy też remont, a w konsekwencji, czy narusza przepisy techniczne dotyczące pochylni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonanie pochylni przy schodach wejściowych do budynku dworca autobusowego, przeznaczonej wyłącznie do transportu towarów i bagażu, nie stanowi przebudowy obiektu budowlanego, lecz powinno być traktowane niezależnie od remontu schodów. Ponadto, sąd stwierdził, że taka pochylnia nie podlega przepisom technicznym dotyczącym pochylni dla ruchu pieszego i osób niepełnosprawnych. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę pochylni i doprowadzenie schodów do stanu zgodnego z prawem, uznając, że remont schodów został wykonany zgodnie ze zgłoszeniem, a parametry schodów nie muszą być dostosowywane do aktualnych przepisów technicznych w ramach remontu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowy schodów wejściowych do budynku dworca autobusowego do stanu zgodnego z prawem, w tym rozbiórkę pochylni oraz doprowadzenie wysokości i szerokości schodów do norm. Organ uznał, że wykonane prace stanowiły przebudowę, a nie remont, i naruszały przepisy techniczne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy nakaz. Inwestor wniósł skargę, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i błędną kwalifikację robót jako przebudowy, twierdząc, że był to remont. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 czerwca 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. z dnia [...] listopada 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej "A" S.A z siedzibą w K. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104, art. 108 § 1 K.p.a. nakazał inwestorowi "M[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wykonać roboty budowlane w celu doprowadzenia realizowanych robót budowlanych związanych z przebudową schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego w N. przy ul. P. do stanu zgodne z prawem: 1/ rozbiórki pochylni usytuowanej w czterostopniowym biegu schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego; 2/ doprowadzenia do równej wysokości (max 0,17 m) i właściwej szerokości (0,35 m) schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego. Termin wykonania robót został określony na dzień 31 grudnia 2013 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z urzędu przeprowadzono kontrolę na terenie nieruchomości położonej przy ul. A. w N.– działka nr [...],[...],[...] w obrębie v. Ustalono, że budynek dworca autobusowego w N. zlokalizowany jest na nieruchomości przy P.. Jest to budynek parterowy, murowany częściowo podpiwniczony z dachem płaskim. Do budynku dworca prowadzą dwa wejścia dla pasażerów. Od strony al. Wolności wejście prowadzi po czterech stopniach wykończonych płytkami o szorstkiej nawierzchni. Szerokość stopni wynosi 33 cm, wysokość 13,5 cm, pierwszy stopień jest niższy, jego wysokość wynosi 8,5 cm. Szerokość podestu przed drzwiami wejściowymi wynosi 187 cm. Przy schodach znajduje się tabliczka informacyjna o treści "Wejście dla osób niepełnosprawnych od strony peronów". W szerokości schodów wejściowych od strony ul. A. znajduje się po prawej stronie schodów pochylnia o nawierzchni z płytek gresowych. Pochylnia posiada spadek 24,6 stopnia (45%). Schody i pochylnia nie są zadaszone. Drugie wejście od strony peronów oznakowane jest jako wejście dla osób niepełnosprawnych, przed wejściem znajduje się pochylnia umożliwiająca wjazd osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, pochylnia jest zadaszona. W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że inwestor w dniu [...] listopada 2012 r. dokonał zgłoszenia wykonania robót budowlanych na przedmiotowym budynku dworca autobusowego. Z załącznika do tego zgłoszenia wynikało, że inwestor planował między innymi remont schodów wejściowych polegający na skuciu zniszczonej nawierzchni, przygotowaniu podłoża poprzez jego wyrównanie, wyprofilowanie spadków na zewnątrz schodów oraz hydro i termoizolację, wykonaniu okładziny z płytek gresowych antypoślizgowych i mrozoodpornych. Organ administracji architektoniczno – budowlanej przyjął dokonane wyżej zgłoszenie. Roboty budowlane na schodach wejściowych zostały przeprowadzone na przełomie czerwca i lipca 2013 r. Inwestor przekroczył zakres planowanych wcześniej robót budowlanych i wykonał po prawej stronie schodów pochylnie o spadku 24,6 stopni. Wysokość stopni jest nierówna, bowiem pierwszy stopień jest niższy od pozostałych ,jego wysokość wynosi 8,5 cm. Natomiast wysokość pozostałych trzech stopni wynosi 13,5 cm. Również szerokość stopni jest nieprawidłowa bowiem wynosi 0,33 m a powinna być 0,35 m. Zdaniem organu nadzoru budowlanego wykonane przez inwestora roboty budowlane nie stanowiły tylko remontu w pojęciu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonanie pochylni poprzez skucie zewnętrznej warstwy biegu istniejących schodów doprowadziło do zmiany parametrów użytkowych przedmiotowych schodów wejściowych, zatem wykonane prace należy zakwalifikować jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Przebudowa to wykonanie robót budowlanych w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Z zestawienia tych przepisów wynika, że roboty wykraczające poza odtworzenie stanu wcześniej istniejącego powinny zostać zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego. Wprowadzenie w wyniku robót budowlanych jakichś innowacji w substancji obiektu budowlanego, które stanowią nowość w stosunku do stanu istniejącego poprzednio nie mogą być traktowane tylko jako remont obiektu budowlanego. W trakcie wykonania robót inwestor sposób istotny odstąpił od przepisów poprzez wykonanie pochylni, która nie spełnia wymogów przepisów § 70 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten określa, że maksymalne nachylenie pochylni do ruchu pieszych i poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego, gdy pochylnia jest usytuowana na zewnątrz budynku bez przykrycia i przy jej wysokości do 0,15 m – nie może przekraczać 15%, przy wysokości pochylni do 0,5 m – 8%, przy wysokości pochylni ponad 0,5 m – 6%. Ustalono, że wysokość wykonanej pochylni wynosi mniej niż 0,5 m zatem maksymalne jej nachylenie winno wynosić 8% (a wynosi 45%). Ponadto wykonane stopnie są nierównej wysokości. Pierwszy stopień jest niższy od pozostałych. Ich szerokość wynosi 0,33 m, zamiast 0,35 m zatem schody wejściowe na których zostały wykonane roboty budowlane nie spełniają przepisów § 68 ust. 1 i § 69 ust. 5 wyżej wymienionego rozporządzenia. W przypadku wykonania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach należy zastosować art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Od tej decyzji odwołanie wniosły "M[...]" S.A. z siedzibą w K., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący dokonał w ramach prowadzonych robót budowlanych przebudowy obiektu, skutkujący uznaniem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi pilna potrzeba wydania decyzji naprawczej, a tym samym nakazanie skarżącemu dokonania określonych robót budowlanych, rozbiórkę pochylni oraz doprowadzenie do równej wysokości i właściwej szerokości schodów wejściowych, przy czym stan faktyczny ujawniony w toku postępowania jednoznacznie wskazuje, że skarżący dokonał wyłącznie remontu obiektu budowlanego.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego o nakazie doprowadzenia realizowanych robót budowlanych związanych z przebudową schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego w N. przy ul. P. do stanu zgodnego z prawem, a to:
- rozbiórki pochylni usytuowanej w czterostopniowym biegu schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego w N. przy ul. P.;
- doprowadzenia do równej wysokości (max 0,17 m) i właściwej szerokości (0,35 m) schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego w N. przy ul. P.. Termin wykonania wskazanych robót ustalono do dnia [...] sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego, do których odsyła niniejszy przepis, określają przypadki robót budowlanych, które nie wymagają takiego pozwolenia. W dniu [...] listopada 2012 r. Regionalny Dworzec Autobusowy w K. Sp. z o.o. dokonał zgłoszenia robót budowlanych obejmujących m.in. remont schodów wejściowych. Zgłoszony zakres prac nie obejmował wykonania pochylni, zatem inwestor przeprowadził roboty budowlane z odstępstwami od dokonanych uzgodnień. Organ stwierdził, że za nieuzasadniony należy uznać zarzut odwołania, jakoby przedmiotowe roboty budowlane stanowiły remont, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W wyniku przebudowy następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, zaś przez odbudowę rozumie się wykonywanie faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu. Natomiast remont sprowadza się do wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszczalne jest stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Organ przychylił się do stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/G1 1521/12, że cechą charakterystyczną remontu jest odtworzenie stanu pierwotnego, stąd nie mogą być uznane za remont roboty budowlane, w wyniku których powstają nowe elementy. Jeżeli w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont. Wykonany zakres robót budowlanych wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 29-31 Prawa budowlanego. Należy zgodzić się z organem I instancji, iż inwestor takowym pozwoleniem nie legitymował się. W ocenie organu odwoławczego zastosowany przez organ I instancji tryb jest prawidłowy. Jak wykazano powyżej inwestor dokonał "odstępstw" w stosunku do dokonanego zgłoszenia robót budowlanych. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, PINB uznał, że zachodziła konieczność zobowiązania inwestora do wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem. Samowolnie wykonane roboty budowlane związane z wykonaniem pochylni zostały zrealizowane z naruszeniem przepisów, wymagały zatem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Tym samym PINB nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych wskazanych w zaskarżonej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo odniósł się do zapisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i uznał, iż na skutek wykonanych robót budowlanych doszło do naruszenia regulacji zawartych w § 68 - 70 rozporządzenia. Nie ma przy tym znaczenia, że schody wejściowe wykonane zostały, zgodnie z przepisami technicznymi obowiązującymi w okresie ich budowy - ok. lat 50-tych - 60-tych XX w. Przeprowadzając nowe roboty budowlane inwestor obowiązany jest stosować się do aktualnie obowiązujących przepisów technicznych. Jednocześnie [...]WINB zauważył, iż art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie statuuje konkretnego terminu w powyższym zakresie. Określenie niniejszego terminu ustawodawca pozostawił uznaniu organu i w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym. Termin ten ma charakter procesowy, a nie materialny. Ze względu na procesowy charakter niniejszego terminu, może być on dowolnie przedłużany, jak i skracany. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż wskazany przez PINB termin wykonania robót nie jest terminem realnym, który pozwoli na wykonanie niniejszych robót. Przyjęty termin około 1 miesiąca na wykonanie nałożonych obowiązków uległ zatem zmianie do 31 sierpnia 2014 r. Mając powyższe na uwadze organ skorzystał z kompetencji reformatoryjnych i w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił skarżoną decyzję i orzekł na nowo.
Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły "M[...]".S.A. z siedzibą w K., domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1/ art. 136 K.p.a. poprzez brak jego zastosowania, a tym samym wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o ustalenia organu I instancji, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji organu I instancji jest poczynione w oparciu o błędne ustalenia faktyczne;
2/ art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że zrealizowane przez skarżącego roboty budowlane należy zakwalifikować jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego;
3/ art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a tym samym pominięcie, że dokonane przez skarżącego roboty budowlane stanowią remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego;
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący dokonał w ramach prowadzonych robót budowlanych przebudowy obiektu, skutkujące uznaniem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi pilna potrzeba wydania decyzji naprawczej, a tym samym nakazanie skarżącemu wykonania określonych robót budowlanych, a to rozbiórki pochylni oraz doprowadzenia do równej wysokości i szerokości schodów wejściowych do budynku głównego Dworca Autobusowego w N. przy czym właściwa ocena dowodów w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału wskazuje, że skarżący dokonał wyłącznie remontu obiektu budowlanego. W uzasadnieniu autor skargi podał, że organ odwoławczy dokonując powtórnego rozpatrzenia sprawy oparł się wyłącznie na stanie faktycznym ustalonym przez organ I instancji. Ponadto organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu przez skarżącego. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczą wyłącznie warunków technicznych stawianych nowym obiektom budowlanym, obiektom już istniejącym, a następnie rozbudowanym oraz obiektom przebudowywanym. Innymi słowy nie dotyczy robót budowlanych dokonanych przez skarżącego zgodnie z treścią zgłoszenia z dnia [...] czerwca 2012 r. Schody wejściowe będące przedmiotem robót budowlanych wykonane zostały podczas budowy dworca, którego realizacja miała miejsce na przestrzeni lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Schody te budowane były zgodnie z przepisami prawa, które obowiązywały w dacie ich realizacji. Tym samym nie istnieje jakakolwiek podstawa prawna, która nakładałaby obowiązek dostosowania starej substancji do obecnie obowiązujących przepisów w ramach zgłaszanych robót remontowych. Począwszy od daty wybudowania wszystkie stopnie posiadały tę samą wysokość. Jednakże w okresie późniejszym w wyniku przebudowy nawierzchni placu przed wejściem do budynku podniósł się poziom przylegającej nawierzchni, co spowodowało zmniejszenie wysokości pierwszego stopnia. Skarżący przyznał, że w zgłoszeniu nie wskazano zamiaru wykonania pochylni. Tym samym w tym zakresie strona odbiegła od treści zgłoszenia. Jednakże pochylnia została wykonana po licznych wnioskach w interesie osób korzystających z infrastruktury dworca. Wykonana pochylnia nie ma zastosowania dla ruchu pieszego, a zwłaszcza osób niepełnosprawnych. Pochylnia jest przeznaczona wyłącznie dla transportu towarów i bagażu i jako taka nie podlega wymogom zamieszczonym w § 70 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Zdaniem sądu skarga jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 51 ust 1 ustawy prawo budowlane (dalej; ustawa) przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Przepis art. 51 ust 7 ustawy przesądza natomiast, iż przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organów nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane nakazująca rozbiórkę pochylni usytuowanej na biegu schodów wejściowych do budynku dworca autobusowego oraz doprowadzenia szerokości i wysokości tych schodów do standardów technicznych obowiązujących aktualnie. Zdaniem organów obu instancji prace budowlane, jakie wykonał inwestor na podstawie zgłoszenia nie były remontem tych schodów ale ich przebudową, co uzasadnia wydania decyzji nakładającej obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stanowiska tego nie podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Przepis art. 50 pkt 1 ustawy, do którego dyspozycji odwołuje się art. 51 - a który to przepis normuje zakres przedmiotowy tego szczególnego postępowania stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Inwestor w niniejszym postępowaniu dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania remontu schodów, nie wyszczególniając przy tym wykonania pochylni, którą jednakże wybudował przy okazji prac co do których legitymował się skutecznym zgłoszeniem. Zdaniem sądu, jeżeli nawet traktować budowę tej pochylni jako budowę nielegalną (nieobjętą zgłoszeniem czy też pozwoleniem na budowę), nie wpływa to na legalność prac wykonanych w ramach zgłoszonego remontu. Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 8 - ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości sądu, iż zakres prac zgłoszonych organowi administracji architektoniczno-budowlanej pokrywa się z zakresem prac wykonanych. Odtworzono bowiem z nowych materiałów pierwotny stan schodów pochodzących z przed około 50 lat nie zmieniając w żaden sposób ich parametrów. Jak wynika to z ustaleń organów, schody te mają nierówne wysokości (konsekwencja podniesienia terenu na skutek wykonania remontu powierzchni placu) oraz zachowują pierwotny a niezgodny a aktualnymi warunkami technicznymi kształt - co do ich wysokości i szerokości. Zdaniem sądu budowę pochylni należy traktować niezależnie od remontu schodów jest to bowiem obiekt nowy, niezależny od istniejących schodów a jedynie na niej posadowiony. Sąd nie podziela stanowiska, iż prowadząc jakiekolwiek roboty budowlane (w tym przypadku remont) inwestor obowiązany jest dostosować obiekt remontowany do aktualnych przepisów techniczno-budowalnych, choćby obiekt był zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jego realizacji. W praktyce uniemożliwiało by to dokonanie jakiegokolwiek remontu obiektu wzniesionego legalnie w przeszłości, w okresie, kiedy obowiązywały inne warunki techniczne realizacji tego typu obiektu. Pogląd taki nie ma umocowania w obowiązujących przepisach prawa budowlanego. Remont zakłada wręcz odtworzenie stanu pierwotnego a zatem brak ingerencji inwestora w parametry obiektu remontowanego – także w zakresie zmian celem doprowadzenia go do aktualnych standardów technicznych - w tym jego wysokości i szerokości.
Prowadząc ponownie postępowanie organ uwzględni uwagi, o których mowa wyżej tj. iż wykonanie pochylni należy traktować odrębnie od remontu schodów wykonanych zgodnie z dokonanym zgłoszeniem a zatem legalnie, oraz że brak podstaw do nakazywania inwestorowi doprowadzenia parametrów tych schodów do aktualnych standardów technicznych.
Odnośnie wykonanej pochylni natomiast należy rozważyć jak obiekt ten winien być zakwalifikowany i czy podlegał procedurze uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a jeżeli tak to jakie są konsekwencje nie dochowania przez inwestora obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego. Jak wynika ze stanowiska inwestora (strony skarżącej) pochylnia ta nie była przeznaczona do obsługi osób niepełnosprawnych a jedynie jako pomoc w transporcie towaru i bagażu. Jak wynika z czynności przeprowadzonych przez organ I instancji a mianowicie protokołu kontroli wykonanej w dniu [...] lipca 2013 r. - przy przedmiotowych schodach znajduje się tabliczka informacyjna o treści "wejście dla osób niepełnosprawnych od strony peronów". Stanowisko strony skarżącej znajduje zatem potwierdzenie z zgromadzonym materiale dowodowym. Inwestor bowiem nie zamieszczał by tabliczki informacyjnej o wejściu dla niepełnosprawnych w bezpośredniej bliskości urządzenia który takiemu wejściu służy. W tej sytuacji zdaniem sądu należy przyjąć, iż platforma ta nie jest pochylnią o której mowa w § 70 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. pochylną do ruchu pieszego i dla osób niepełnosprawnych poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego. Co za tym idzie, nie obowiązują jej parametry techniczne regulowane tym przepisem.
Wskazać tu należy, iż jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, postępowanie naprawcze, które w konsekwencji może doprowadzić do legalizacji wykonanych prac, dotyczy między innymi, robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy). Z treści art. 51 ustawy wynika, że postępowanie legalizacyjne może dotyczyć odmiennych sytuacji faktycznych. W odniesieniu do robót wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia w postępowaniu legalizacyjnym znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 oraz ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy, jeżeli roboty zostały już wykonane, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio. Odnosząc się do trybu postępowania zawartego w przepisie art. 51 ustawy wskazać należy, że art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować - gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o zaniechaniu dalszych robot budowlanych, rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. Jest rozwiązanie ostateczne, które stosuje się tylko wówczas, gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny. Natomiast w przypadku, gdy okaże się, iż możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, to wówczas organ zobowiązany jest nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2), tak, aby doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli natomiast organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze stwierdza, iż brak postaw do wypełnienia dyspozycji zawartej w przepisie art. 50 ust 1 pkt 1 i 2 - nie znajduje on zastosowania w ustalonym stanie faktycznym bo prace budowlane pomimo braku zgłoszenia lub pozwolenia na budowę wykonano prawidłowo pod względem technicznym (nie zachodzi więc konieczność nałożenia obowiązku doprowadzenia prac budowlanych do zgodnego z prawem) i nie są sprzeczne z przepisami o planowaniu przestrzennym a inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane, organ powinien zgodnie z zasadami ogólnymi rządzącymi postępowaniem administracyjnym umorzyć to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1, oznacza bowiem, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty – decyzji merytorycznej. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe – gdy dana sprawa nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Ustalenie przez organ, iż w sprawie wszczętej w oparciu o przesłanki o których mowa w art. 50 ust 1 ustawy Prawo budowlane nie zachodzą podstawy do zakończenia postępowania w sposób o którym mowa w art. 51 ust 1 pkt 1 lub pkt 2 pkt 2 oraz art. 51 ust 3 ustawy jest bowiem przypadkiem bezprzedmiotowości przedmiotowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r. II OSK 2234/10, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 października 2011 r. II SA/Kr 444/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2014 r. II SA/Rz 1366/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2012 r. II SA/Łd 602/12).
Jeżeli zatem organ stwierdzi, iż budowa pochylni wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub podlegała procedurze zgłoszeniowej (zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 18 w związku z art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga i podlega procedurze zgłoszeniowej budowa jedynie pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych a nie każda z prac budowlanych wymaga legitymowaniem się przez inwestora pozwoleniem na budowę czy zgłoszeniem) przeprowadzi postępowanie mające na celu ustalenia okoliczności o których mowa wyżej tj. czy obiekt ten jest wykonany prawidłowo pod względem przepisów techniczno-budowlanych (z wykluczeniem § 70 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), czy inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane i czy budowa tego obiektu obiekt nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. W zależności od ustaleń w tym zakresie organ wyda rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 51 ust 1 i 3 ewentualnie umorzy postępowanie, jeżeli stwierdzi, że brak podstaw by takie rozstrzygnięcie wydać.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło