II SA/Kr 1297/12
WyrokWSA w Krakowie2013-05-24
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego w odległości zgodnej z przepisami od granicy działki, może być realizowana bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 1,5 m od niej, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 12 ust. 3, dopuszczają sytuowanie nowego budynku w granicy działki lub w określonej odległości od niej, ale nie odnoszą się do rozbudowy istniejącego budynku, który nie jest usytuowany w granicy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego również nie przewiduje możliwości rozbudowy istniejącego budynku w granicy działki w sposób, jaki zamierzał inwestor. W związku z tym, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę z naruszeniem tych przepisów skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza. Właścicielki sąsiedniej działki wniosły odwołanie, zarzucając niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżące wniosły skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego dotyczących zawiadomienia stron oraz zgodności projektu z planem miejscowym i przepisami technicznymi. WSA uchylił obie decyzje organów administracji.Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądził koszty postępowania od Wojewody na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skarg A.K. –W. i M.S na decyzję Wojewody z dnia 23 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A.K.-W. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M.S. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 12.01.2012 r., Starosta [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 71 ustawy - Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania jego poddasza. Od decyzji tej odwołały się właścicielki działki nr [...], sąsiadującej z działką inwestora od strony wschodniej.
Od ww. decyzji odwołanie wniosły: M. S., I. K. oraz A. K.. Zdaniem odwołujących rozstrzygnięcie jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (...) oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda decyzją z dnia 23.07.2012r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty [...], który powołując się na zapis § 7 ust.2 pkt 3c oraz § 4 ust.1 pkt 3d miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz dyspozycję § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na budowę.
Organ administracyjny ustalił, że działka nr [...], na której usytuowany jest budynek inwestora, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Osiedli Południowych [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 25 maja 2010r., znajduje się na terenie oznaczonym symbolem - A.4 MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
W dalszej części uzasadnienia powołano przepis § 4 ust. 1 pkt 3d ww. m.p.z.p., który zawiera następujące "dopuszczenie": "d) lokalizacja nowych budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy i prowadzenie robót przy przebudowie istniejących obiektów bez otworów jak wyżej bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m od tej granicy, zgodnie z przepisami odrębnymi ze szczególnym uwzględnieniem zabudowy jednorodzinnej przy zachowaniu wymogów przepisów w zakresie odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub projektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej - na działkach budowlanych,"
Dodatkowo w § 4 ust. 1 pkt 3e ww. m.p.z.p. określone zostało następujące "dopuszczenie": - cyt. "e) utrzymanie istniejącej zabudowy z możliwością jej remontu, przebudowy, rozbudowy, nadbudowy i wymiany kubatury na zasadach ustalonych w niniejszej Uchwale. "
Mając na uwadze powyższe wskazania, organ odwoławczy uznał, iż zamiar inwestora polegający na przebudowie i rozbudowie do granicy działki budynku jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na mieszkalne jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Analizując rysunek projektu zagospodarowania terenu wskazano, iż budynek odwołujących, od strony granicy, do której inwestor zamierza rozbudować swój dom jednorodzinny, nie posiada otworów okiennych, a na piętrze budynku znajdują się drzwi balkonowe. W tej części budynku odwołujących, która znajduje się najbliżej zachodniej granicy zlokalizowany jest wiatrołap.
Organ odwoławczy uznał, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Wskazano, że przy takim jak wyżej opisano usytuowaniu budynku odwołujących, nieuzasadniony jest zarzut, iż rozbudowa do granicy działki budynku inwestora spowoduje naruszenie walorów użytkowych działki odwołujących oraz spowoduje uciążliwość w korzystaniu z budynku będącego współwłasnością odwołujących.
Następnie wyjaśniono, że zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jak i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zawierają przepisu uzależniającego rozbudowę budynku do granicy działki od szczególnych warunków infrastruktury oraz zgody właścicieli działek sąsiednich. Takie jak na rysunku projektu zagospodarowania terenu usytuowanie budynku w granicy działki wynika - jak wyżej wykazano - z ustaleń planu miejscowego. W ocenie Wojewody [...], nieprawdziwy jest także zarzut dotyczący naruszenia zasady współżycia społecznego poprzez naruszenie prawa własności oraz brak poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, rozbudowa nie przekracza granic działki inwestora. Natomiast, zagadnienie dotyczące sposobu w jaki inwestor zamierza wykonać np. tynkowanie ściany usytuowanej w granicy dotyczy wykonawstwa, a nie sfery projektowej. Ponadto wskazano, że w przypadku gdyby inwestor zamierzał skorzystać z działki odwołujących, dla wykonania robót związanych z przedmiotową rozbudową, ma obowiązek uzyskać zgodę właścicieli działki nr [...]. Jednakże, w przypadku braku takiej zgody od właścicieli, inwestor może zwrócić się do Starosty [...], który rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, na zasadach określonych w art. 47 ustawy - Prawo budowlane.
Podano również, że projekt wskazuje, iż ściana budynku usytuowana w granicy działki jest ścianą oddzielenia pożarowego. Przyjęte rozwiązania projektowe zostały zaopiniowane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, a więc interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie naruszenie powyższych norm nie następuje.
W świetle spełnienia przez inwestycję wymogów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę, wskazanych w ustawie - Prawo budowlane, organ odwoławczy stwierdził, że nie można odmówić udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym oraz w związku z faktem przedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów i spełnienia przez projekt budowlany wymogów wynikających z ustawy - Prawo budowlane, nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. K. reprezentowana przez radcę prawnego M. D. oraz M. S..
Skarżąca A. K. ww. decyzji zarzuciła:
1.Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane poprzez brak zawiadomienia wszystkich podmiotów będących stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w szczególności właściciela nieruchomości nr [...];
2.Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy – art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również zgodny z przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
M. S. w swojej skardze podniosła zarzut niezgodności ww. decyzji z prawem budowlanym i z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedli Południowych [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 25 maja 2010r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skargi znajdują usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaprezentowanego w zaskarżonym orzeczeniu stanowiska organów administracji co do możliwości rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] zgodnie z załączonym projektem zagospodarowania terenu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę całości nie podziela.
Przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej było udzielenie przez organ architektoniczno-budowlany pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego na podstawie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ stosownie do treści art. 35 ustawy ma wynikający z ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Do tych przepisów zalicza się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - zwanego dalej rozp.). W § 12 rozporządzenia zostały określone warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, mające na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa w zabudowie, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz obszaru jej oddziaływania na teren działek sąsiednich.
Przedmiotowy obiekt zaprojektowany został w granicy z sąsiednią działką nr [...].
Wskazać należy w tym miejscu, że możliwość zabudowy w granicy z działką sąsiednią jest wyjątkiem od reguły, w myśl której sytuowanie budynku powinno następować w pewnej odległości od granicy z działką sąsiednią. Zasadą jest, w myśl § 12 ust. 1, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Przepisy dopuszczające w tym zakresie wyjątki (zawarte w § 12 ust. 2 i 3) winny być natomiast interpretowane ściśle, a jakakolwiek dowolność jest w tym wypadku niedopuszczalna.
Zgodnie z ust. 3 § 12 w zabudowie jednorodzinnej, dopuszcza się:
pkt 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednia działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,
pkt 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej,
pkt 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych.
pkt 4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
Żaden z tych przepisów nie ma zastosowania odnośnie planowanej inwestycji w przedmiotowej sprawie. Rację ma skarżąca A. K. podnosząc w skardze, że analiza powyższych zapisów rozporządzenia prowadzi do stwierdzenia, że w zabudowie jednorodzinnej, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m można sytuować, a więc zbudować nowy budynek w granicy działki. Punkty 1 i 2 (tak jak i pkt 4, który dotyczy jednak sytuowania budynku gospodarczego) odnoszą się do "sytuowania budynku", a więc do budowy nowego budynku, a nie do przebudowy i rozbudowy już istniejącego. Prawodawca bowiem konsekwentnie rozróżnia te pojęcia. Natomiast warunkiem rozbudowy już istniejącego na działce budynku usytuowanego w granicy działki - o czym wspomina pkt 3 - jest to, aby na skutek rozbudowy nie doszło do zmiany jego wymiarów w pasie przygranicznym o szerokości 3 m, a sam budynek podlegający rozbudowie musi być usytuowany w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 § 12 od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Tymczasem budynek na działce nr [...], który ma podlegać przebudowie i rozbudowie nie jest zlokalizowany w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 § 12 od granicy z sąsiednią działką budowlaną.
Stanowisko to zostało również podzielone WSA w Kielcach w wyroku z dnia 2.06.2011r., I SA/Ke 296/11: "Przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczy możliwości budowy nowego budynku mieszkalnego na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, natomiast pkt 3 unormowania zawartego w § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia dotyczy wszystkich wymienionych w nim rodzajów inwestycji, prowadzonych zarówno na działkach szerokich jak i na działkach o szerokości mniejszej niż 16 m".
Analizując więc akta sprawy, w szczególności projekt budowlany stwierdzić należy, że żadna z ww. przesłanek określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia dopuszczających możliwość zabudowy w granicy z działką sąsiednią nie została spełniona w przedmiotowej sprawie.
Wbrew twierdzeniom organów administracyjnych oraz pełnomocnika uczestnika w przedmiotowej sprawie nie było również podstaw do zastosowania § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia.
Po pierwsze treść § 12 ust. 2 rozporządzenia wskazuje, że odnosi się on do "sytuowania budynku", a więc jak wskazano wyżej, do realizacji całkowicie nowego obiektu, a nie do rozbudowy już istniejącego budynku.
Po drugie przyjmując nawet, że użyte w tym rozporządzeniu sformułowanie "sytuowanie budynku" należy rozumieć szeroko, a więc także jako rozbudowę istniejącego już budynku, to rozważyć można jedynie ewentualne zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia, który prowadzi do wniosku, że możliwość zabudowy w granicy z działką sąsiednią, musi wynikać z planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w sposób nie budzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych (tak tez wyrok WSA w Krakowie z 23.09.2011r., sygn. akt II SA/Kr 1119/11).
WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8.12.2009r., VII SA/Wa 1615/09 trafnie uznało, że: "jedynie w przypadku budynków, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.02.75.690) ustawodawca dopuścił ażeby plan zagospodarowania przestrzennego regulował sytuowanie budynku w mniejszej niż 3 m odległości od granicy". "Zawarta w § 12 ust. 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) norma kompetencyjna nie przyznaje organom wydającym decyzje w przedmiocie warunków zabudowy uprawnienia do swobodnego modyfikowania w tychże decyzjach reguł ogólnych usytuowania budynków względem granicy działki określonych w § 12 ust. 1 tegoż rozporządzenia, lecz jedynie nakłada na organy administracji architektoniczno-budowlanej wydające pozwolenia na budowę obowiązek respektowania rozstrzygnięć dotyczących zlokalizowania obiektu na działce, zawartych w planach miejscowych, względnie w decyzjach o warunkach zabudowy." – wyrok WSA w Poznaniu z 22.09.2011r., syn. akt II SA/Po 478/11.
Ponieważ dla terenu objętego inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Osiedli Południowych [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej O. z 25.05.2010r., nr [...] ze zm., to odnieść należy przytoczony zapis § 12 ust. 2 rozporządzenia do stosownych postanowień powołanego planu miejscowego.
Otóż przepis § 4 ust. 1 pkt 3 lit. d ww. m.p.z.p dopuszcza: lokalizację nowych budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy i prowadzenie robót przy przebudowie istniejących obiektów bez otworów jak wyżej bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m od tej granicy, zgodnie z przepisami odrębnymi ze szczególnym uwzględnieniem zabudowy jednorodzinnej przy zachowaniu wymogów przepisów w zakresie odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub projektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej - na działkach budowlanych."
Powyższy zapis swoim zasięgiem nie obejmuje sytuacji wskazanej we wniosku inwestora, który wnosi o wydanie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę, gdy tymczasem przepis miejscowy reguluje kwestie związane z lokalizacją nowego budynku albo przebudową istniejących budynków. Zatem w kontekście § 12 ust. 2 rozporządzenia obowiązujący na terenie inwestycji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Osiedli Południowych O. z 25.05.2010r., nr [...] ze zm. dopuszcza lokalizację bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m od tej granicy tylko nowych budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy oraz prowadzenie robót przy przebudowie istniejących obiektów bez otworów. Oba przypadki nie odnoszą się do planowanej inwestycji, której zamierzeniem nie jest budowa nowego budynku, ani tylko przebudowa istniejącego obiektu, lecz przede wszystkim jego rozbudowa, a w tym zakresie obowiązujący plan nie przewiduje żadnych wyjątków i odstępstw od ogólnych zasad sytuowania obiektów w terenie. Dodać należy, że zgodnie z art.3 pkt 7a prawa budowlanego przez przebudowę - należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Tymczasem istota planowanej inwestycji jest rozbudowa istniejącego budynku poprzez zmianę jego charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość w kierunku działki sąsiedniej. W tym kontekście podkreślić nadto należy, że ewentualna zgoda na przebudowę istniejącego obiektu, o której mowa w obowiązującym m.p.z.p., dotyczy wyłącznie obiektów już zlokalizowanych w odległościach mniejszych niż określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia od granicy z sąsiednią działką budowlaną, ponieważ przebudowa nie wiąże się ze zmianą parametrów zewnętrznych obiektu. A w przedmiotowej sprawie, jak zaznaczono to wyżej, planowany do przebudowy i rozbudowy istniejący budynek mieszkalny jest zlokalizowany w prawem przewidzianych odległościach od granicy z sąsiednia działką.
Podkreślić także należy, że w analizowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Osiedli Południowych [...] z 25.05.2010r., nr [...] ze zm. przepis § 4 ust. 1 pkt 3 lit. d jest jedynym, który jednoznacznie, wprost odnosi się do możliwości i zakresu lokalizowania obiektów bezpośrednio w granicy z działka sąsiednią, bądź w odległościach mniejszych niż określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia, a więc koresponduje z § 12 ust. 2 rozporządzenia.
Natomiast w ocenie Sądu również przepis § 4 ust. 1 pkt 3 lit. e ww. m.p.z.p., że utrzymanie istniejącej zabudowy z możliwością jej remontu, przebudowy, rozbudowy, nadbudowy i wymiany kubatury na zasadach ustalonych w niniejszej Uchwale, nie ma w kontekście § 12 ust. 2 rozporządzenia zastosowania.
Po pierwsze z punktu widzenia techniki legislacyjnej i wykładni systemowej nie sposób uzasadnić dlaczego uchwałodawca o tej samej kwestii (możliwości lokalizacji obiektu w granicy z sąsiednia działką) miałby rozstrzygać w dwóch odrębnych, następujących po sobie przepisach. Wbrew twierdzeniem pełnomocnika uczestnika – ww. zapis mający charakter normy ogólnej nie wskazuje na możliwość zabudowy, rozbudowy itp. w granicy z działką sąsiednią, ani takiego wniosku nie można z niego odkodować.
Po drugie przepis ten umieszczony jest w § 4 powołanego m.p.z.p. zamieszczony jest w rozdziale 3 tego planu "Ogólne warunki zagospodarowania terenu". Zatem zamieszczone w nim postanowienia odnoszą się do całego planu, a nie tylko do poszczególnych obszarów przeznaczenia terenu. Ustęp 1 § 4 powołanego m.p.z.p. kreuje "na terenie objętym niniejszą uchwałą (...) następujące ustalenia ogólne": nakazy (pkt 1), zakazy (pkt 2) i dopuszczenia (pkt 3). I właśnie w tym punkcie 3 pod lit. e jest ogólny zapis, z którego wynika, że dopuszcza się utrzymanie istniejącej zabudowy z możliwością jej remontu, przebudowy, rozbudowy, nadbudowy i wymiany kubatury na zasadach ustalonych w niniejszej Uchwale. Zatem z tego ogólnego postanowienia wynika tylko, że utrzymuje się dotychczasową zabudowę (dopuszcza jej remont, przebudowę, rozbudowę, nadbudowę i wymianę kubatury) na zasadach ustalonych w uchwale, a więc tam gdzie miejscowy plan przewiduje przeznaczenie terenu na cele kubaturowe (np. § 7 teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN). Tym samym można jedynie przyjąć, że § 4 ust. 1 pkt 3 lit. e ww. m.p.z.p. dopuszcza wskazane w nim działania na zasadach określonych w uchwale tj. np. w § 4 ust. 1 pkt 3 lit. d tego planu – a ten, jak już podkreślono wyżej, przewiduje jedynie lokalizację bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m od tej granicy tylko nowych budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy oraz prowadzenie robót przy przebudowie istniejących obiektów bez otworów. Nie sposób interpretować przepisu § 4 ust. 1 pkt 3 lit. e obowiązującego planu jako rozszerzenia, czy uzupełnienia normy wynikającej z § 4 ust. 1 pkt 3 lit. d tego planu. Realizacja działań wynikających z dopuszczenia określonego w § 4 ust. 1 pkt 3 lit. e planu jest możliwa jedynie w zakresie i na zasadach jakie przewidują inne, pozostałe postanowienia tego planu. Jest więc w tym przepisie zawarta de facto norma odsyłająca, a nie samodzielna norma materialnoprawna, która reguluje kwestie lokalizacji obiektów przy granicy z działką sąsiednią, a tym samym nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż zarówno organ II jak i organ I instancji dokonali wadliwej interpretacji § 12 ust.2 rozporządzenia w zakresie odnoszącym się do zagospodarowania działki i rozbudowy budynku mieszkalnego uznając, że będący częścią projektu budowlanego - projekt zagospodarowania terenu nie narusza warunków określonych tymi przepisami. Z tego względu doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W ponownym postępowaniu organy winny mieć na względzie zaprezentowaną przez Sąd wykładnię przepisów w zakresie wyżej wskazanym i dać temu wyraz oceniając przedłożony przez inwestorów projekt budowlany.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło