II SA/Kr 1304/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-21
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Magda Froncisz, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, wszczętego z powodu nieuczestniczenia strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), biegnie od dnia, w którym członek zarządu wspólnoty mieszkaniowej dowiedział się o decyzji, nawet jeśli decyzja została doręczona tej osobie jako indywidualnemu właścicielowi lokalu, a nie jako reprezentantowi wspólnoty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej, jeśli decyzja została doręczona członkowi jej zarządu, nawet jeśli jako indywidualnemu właścicielowi, należy przyjąć, że wspólnota dowiedziała się o decyzji w tym samym dniu. Brak jest podstaw do rozdzielania wiedzy członka zarządu działającego jako właściciel od wiedzy posiadanej jako reprezentant wspólnoty.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z 2010 r., twierdząc, że dowiedziała się o niej dopiero w 2016 r. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając wniosek za spóźniony, ponieważ decyzja została doręczona jednemu z członków zarządu wspólnoty w 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji, uznając, że termin do złożenia wniosku został zachowany, gdyż wspólnota dowiedziała się o decyzji w 2016 r. Sąd administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając je za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy uchyla zaskarżone postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2018 r. (znak: [...]) na podstawie:
- art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 144 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),
po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 23 maja 2018 r. (znak: nr [...]) odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 10 marca 2010 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku mieszkalno-usługowego, wielorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.",
uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawię do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na wstępie zaznaczono, że Prezydent Miasta Krakowa odmówił po przeprowadzeniu postępowania po raz kolejny po kasacyjnym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (postanowienie z dnia 24 stycznia 2018 r., znak: [...]) wznowienia postępowania z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K.. Podano przy tym, że wniosek ten dotyczył postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu I instancji z dnia 10 marca 2010 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku mieszkalno-usługowego, wielorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.". Podkreślono także, że wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej był, zdaniem organu I instancji, złożony po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Organ I instancji wywiódł bowiem, że z przedłożonych dokumentów przez Wspólnotę jasno wynikało, iż decyzja z dnia 10 marca 2010 r., nr [...] została doręczona D. S., będącemu członkiem ówczesnego zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Wobec powyższego podniesiono, że również zarząd Wspólnoty powziął informacje o wydanej decyzji w dniu 17 marca 2010 r. Wskazano przy tym, że organ I instancji powołał się w wydanym postanowieniu na istniejące orzecznictwo i literaturę przedmiotu, z których wynikało, iż dokonany odbiór aktu administracyjnego przez członka zarządu wywołuje skutki prawne wobec Wspólnoty. Dlatego też organ uznał, że fakt, iż D. S. był równocześnie właścicielem lokalu mieszkalnego, posiadał swój indywidualny interes prawny w występowaniu w postępowaniu był bez znaczenia. Podniesiono bowiem, że każda z takich osób ma prawo i obowiązek działania na rzecz zarządu rzeczą wspólną, a w związku z tym, zdaniem organu I instancji, Wspólnota Mieszkaniowa wiedziała o wydanej decyzji o warunkach zabudowy co najmniej od 17 marca 2010 r., a nie od daty podanej we wniosku o wznowienie postępowania, czyli od dnia 22 sierpnia 2016 r.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:
art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Wspólnota Mieszkaniowa uczestniczyła w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji objętej podaniem o wznowienie, zatem dowiedziała się o wydaniu decyzji z dniem doręczenia decyzji jednemu z członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej – podczas gdy Wspólnota nie uczestniczyła w tym postępowaniu, a D. S. nie występował w sprawie w charakterze członka zarządu Wspólnoty i nie posiadał umocowania do jej reprezentowania w sprawie o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji;
art. 148 § 2 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że termin do wniesienia podania o wznowienie złożonego przez Wspólnotę Mieszkaniową należy liczyć od daty powzięcia wiedzy o decyzji o warunkach zabudowy przez członka tej Wspólnoty, który występował w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy we własnym imieniu, jako właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego – a nie jako członek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, a tym samym nie reprezentował tej Wspólnoty w postępowaniu, ponieważ Wspólnota ta nie brała w nim udziału;
art. 124 § 2 k.p.a., poprzez niespójne i wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie postanowienia;
zaniechanie przeprowadzenia ponownie postępowania z uwzględnieniem zaleceń i oceny prawnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, wyrażonej w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2018 r.
Rozwijając ww. zarzuty podkreślono, że wadliwie – wbrew przesłankom wynikającym z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – nie uznano za stronę Wspólnoty Mieszkaniowej – naruszając tym samym art. 28 k.p.a. Wyjaśniono również, że D. S. występował w sprawie w imieniu własnym, jako współwłaściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, a nie Wspólnoty Mieszkaniowej, a w związku z tym Wspólnota Mieszkaniowa, w której imieniu działa zarząd nie była w odpowiednim czasie powiadomiona o wydanej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Podkreślono przy tym, że dowiedziała się ona o niej, gdy skutkiem realizacji inwestycji w częściach wspólnych budynku [...] i wyodrębnionych lokalach doszło do poważnych szkód (polegających m.in. na wystąpieniu pęknięć i rozspojeń ścian i posadzek). Mając na uwadze powyższe, żaląca się wniosła o uchylenie zakwestionowanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów działając, jako organ II instancji niezwiązany granicami zażalenia, wskazało na wstępie, iż było zobowiązane zweryfikować z urzędu całokształt sprawy. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny, natomiast postępowanie zainicjowane wnioskiem o wznowienie dzieli się na dwa etapy. Zaznaczono przy tym, że negatywna weryfikacja którejkolwiek z przesłanek badanych w ramach pierwszego etapu, tj. stwierdzenie, że podanie nie zostało oparte na przyczynie wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 k.p.a. lub też, że było spóźnione, uprawnia organ do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. W tym zakresie organ II instancji przywołał brzmienie art. 148 § 1 i 2 k.p.a. odnoszące się do terminu, w jakim można wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania, podkreślając przy tym, że w przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek złożony został w dniu 26 września 2016 r. do organu I instancji, który był jednocześnie organem właściwym do wznowienia postępowania w tej sprawie. Wyjaśniono przy tym, że zdaniem organu II instancji, strona powzięła wiadomość o istnieniu decyzji ustalającej warunki zabudowy w dniu 22 sierpnia 2016 r. po uzyskaniu w trybie dostępu do informacji publicznej kopii decyzji, a w związku z tym termin jednego miesiąca do złożenia wniosku został, zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachowany. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zwróciło uwagę, że w doktrynie i orzecznictwie istnieje spór co do tego, w jakim stadium postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, które jest oparte na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. badaniu podlega spełnienie tej przesłanki wznowienia. Wskazano jednak, że organ odwoławczy podziela stanowisko, zgodnie z którym w przypadku powołania się przez stronę na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien być badany jako przyczyna wznowienia, a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż w takiej sytuacji przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaszła wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania i z uwagi na tą okoliczność ustalenia co do posiadania przymiotu strony przez wnoszącego podanie o wznowienie, powinno nastąpić w toku postępowania administracyjnego, a nie na wstępnym, formalnym jego etapie.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia 10 marca 2010 r. objętej wnioskiem o wznowienie postępowania zasadniczym momentem dla oceny wniosku było stwierdzenie wynikające z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 716 – dalej jako: u.w.l.), iż Wspólnota Mieszkaniowa jest zbiorem właścicieli lokali mieszkalnych, a nadto samodzielnym podmiotem, który posiada uprawnienie do występowania, jako strona w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Podniesiono także, że art. 21 u.w.l. stanowi, iż Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie. Wyjaśniono również, że wspólnota mieszkaniowa posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., jakkolwiek zdolność ta jest ograniczona do zadań związanych z zarządzaniem nieruchomością, a przy tym interesy prawne Wspólnoty dotyczące części wspólnej nieruchomości są odrębne od interesów prawnych poszczególnych członków Wspólnoty. Wobec powyższego, organ odwoławczy wskazał, że tak jak twierdziła żaląca się, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – treści rozdzielnika decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia 10 marca 2010 r., potwierdzeń odbioru ww. decyzji wynikało, iż doręczono ją m.in. D. S. – właścicielowi mieszkania w budynku przy ul. [...], członkowi Wspólnoty Mieszkaniowej i członkowi zarządu tej Wspólnoty, które to doręczenie decyzji ww. stronie nastąpiło na adres D. S., jako jednego z właścicieli lokali. Organ II instancji podkreślił zarazem, że w aktach sprawy brak było dowodu na przyjęcie doręczonej decyzji w inny sposób niż dla własnej indywidualnej wiadomości D. S., jako właściciela lokalu mieszkalnego w przedmiotowym budynku. Ponadto zaznaczono, że nie wynikało z żadnego dokumentu, aby otrzymał on ją jako jeden z trzech członków ówczesnego zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, którymi w tej dacie byli oprócz D. S. – E. L. i M. L. (którzy nie zostali ujęci w rozdzielniku decyzji – k. 175). Tym samym zdaniem organu odwoławczego, Wspólnota Mieszkaniowa została pominięta jako uprawniona strona postępowania, nie brała udziału w charakterze strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, nie doręczono jej decyzji. Jednocześnie w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, zakres ww. decyzji ustalającej warunki zabudowa, polegającej na zgodzie na nadbudowę budynku mieszkaniowego, wielorodzinnego i usługowego niewątpliwie był objęty obszarem zainteresowania wszystkich członków Wspólnoty Mieszkaniowej, którzy nie mogli w żaden sposób wówczas reagować, skoro nie wiedzieli nic o podjętej decyzji. Dlatego też, według organu odwoławczego, ww. decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a., gdyż nie została doręczona stronie postępowania. Wobec powyższego zdaniem organu II instancji, nie można było tym samym przyjąć, iż dzień 17 marca 2010 r. (dzień doręczenia decyzji D. S.) był dniem doręczenia decyzji Wspólnocie Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K., jak również nie można było przyjąć, aby w tym dniu mogła ona zapoznać się z treścią decyzji i skutecznie, w przepisanym terminie, podjąć działania zmierzające do jej uchylenia. Podkreślono przy tym, że strona wykazała natomiast, że dowiedziała się o decyzji po uzyskaniu jej kopii w trybie dostępu do informacji publicznej, a w związku z tym odnośnie daty tego zdarzenia należało przeprowadzić postępowanie dowodowe i podjąć rozstrzygnięcie.
Skargę na ww. postanowienie (zatytułowaną jako "sprzeciw od postanowienia") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – K. K., domagając się zastosowania przez organ trybu autokontroli.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 147 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. Na uzasadnienie podniesionych zarzutów skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również podniósł, że w jego ocenie stan wiedzy nie zależy od kwestii oznaczeń na rozdzielniku decyzji, lecz od stanu wiedzy. Ponadto zdaniem skarżącego, zaskarżone rozstrzygnięcie pozostawało w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że z dniem 1 czerwca 2017 r., na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca), ustawodawca wprowadził do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.), w miejsce wnoszonej dotychczas na zasadach ogólnych skargi, nowy środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu od decyzji, który – stosownie do treści art. 64a p.p.s.a. – przysługuje wyłącznie od decyzji organu II instancji o charakterze kasatoryjnym, podjętych na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. Wykładnia a contrario przepisu art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, nakazuje przyjmować, że regulacje dotyczące sprzeciwu od decyzji mają zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej). Co jednak istotne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, a na co zwraca się uwagę również w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, instytucja sprzeciwu od decyzji nie ma zastosowania do postanowień organu II instancji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 p.p.s.a. W tym zakresie podnosi się bowiem, że w art. 64a p.p.s.a. ustawodawca odnosi się jedynie wprost do decyzji (a nie postanowień) wydanych w oparciu o ww. przepis (tj. art. 138 § 2 k.p.a.). Podobnie też pozostałe przepisy p.p.s.a. w sposób wyraźny rozróżniają decyzje od postanowień, np. w art. 3 § 2 p.p.s.a. wyznaczającym zakres kognicji sądów administracyjnych. Skoro zatem na gruncie p.p.s.a. ustawodawca rozróżnia pojęcia "postanowienia" i "decyzji", a jednocześnie w Rozdziale 3a Działu III p.p.s.a. uregulował instytucję sprzeciwu wyłącznie od decyzji, czemu dał jednocześnie wyraz już w samym tytule rozdziału ("Sprzeciw od decyzji"), to zakładając racjonalność ustawodawcy nie można de lege lata przepisów o sprzeciwie od decyzji kasatoryjnych – nawet posiłkując się argumentacją o przyspieszeniu postępowania – stosować do postanowień kasatoryjnych, gdyż – jak już wyżej wspomniano – na gruncie p.p.s.a. są to odmienne przedmioty zaskarżenia. Tym samym należy przyjąć, że do rozszerzenia zakresu normy danego przepisu p.p.s.a. konieczne jest wyraźne dopuszczenie tego przez ustawodawcę (np. art. 64b § 1 p.p.s.a.), nie jest to zaś możliwe wyłącznie z uwagi na względy funkcjonalne. Dopiero zatem wprowadzenie odpowiedniej normy przez ustawodawcę umożliwiłoby stosowanie przepisów art. 64a-64e p.p.s.a. także do postanowień wydanych na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 130/18, LEX nr 2442491).
W konsekwencji należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy błędnie pouczył strony o formie i terminie zaskarżenia wydanego przez ten organ postanowienia, gdyż na postanowienie wydane w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnoszona za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Wymaga jednak podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie okoliczność błędnego pouczenia stron o przysługującym im środku zaskarżenia nie rzutowała na prawidłowość wniesionej przez skarżącego K. K. skargi (zatytułowanej jako "sprzeciw od postanowienia"), gdyż termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni, zaś w przypadku sprzeciwu wynosi on 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a w związku z tym skoro postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2018 r., a wniesiony przez niego środek zaskarżenia (zatytułowany jako "sprzeciw od postanowienia") został nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 10 września 2018 r. (data stempla pocztowego na kopercie), to tym samym nie budzi wątpliwości, iż skarżący dochował terminu do wniesienia właściwego w przedmiotowej sprawie środka zaskarżenia, jakim jest skarga, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Niezależnie zatem od zatytułowania przez skarżącego pisma z dnia 10 września 2018 r., w którym kwestionuje on postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2018 r. (znak: [...]), Sąd mając na uwadze treść pisma oraz przedmiot zaskarżenia, traktuje je jako skargę. Dlatego też należało przyjąć, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy Rozdziału 3a Działu III p.p.s.a., w tym art. 64d § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. obligujące sąd do rozpoznania sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji oraz art. 64e p.p.s.a. ograniczający zakres kontroli sądu jedynie do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Tym samym mając na uwadze poczynione na wstępie uwagi, w ocenie Sądu przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie wskazanym poniżej.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r. (znak: [...]), którym uchylono postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018 r. (znak: nr [...]) odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 10 marca 2010 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku mieszkalno-usługowego, wielorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." i przekazało sprawię do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem ww. określonych kryteriów, doszedł do wniosku, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie jest wadliwe w takim stopniu, że konieczne jest jego uchylenie i ponowne przeprowadzenie w tym zakresie postępowania administracyjnego z uwzględnieniem oceny dokonanej przez Sąd dla potrzeb wydania niniejszego wyroku. Organ odwoławczy naruszył bowiem, przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności przepisy art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Tym samym spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uzasadniająca uwzględnienie skargi.
Podstawę prawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowił bowiem przede wszystkim art. 148 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") – wskazanej w przedmiotowej sprawie jako podstawa wznowienia – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że postępowanie wznowieniowe zostało uregulowane przez ustawodawcę w rozdziale 12 działu II k.p.a. (art. 145-152 k.p.a.). Stosownie do zamieszczonych w ww. rozdziale przepisów, przyjmuje się, że postępowanie administracyjne, po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania, można podzielić na dwa etapy. W pierwszym z nich, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a., jak również, czy został on wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Należy jednak zaznaczyć, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 191/12, LEX nr 1219080 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2411/15, LEX nr 2310016). Niemniej jednak również w sytuacji, w której w podaniu o wznowienie postępowania jako podstawę wskazano przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., właściwy w sprawie organ w dalszym ciągu zobligowany jest w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., do oceny której to okoliczności sprowadzała się istota sporu w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnienie powyższej kwestii jest na tyle istotne, że dopiero jej rozstrzygnięcie warunkować będzie dalszy przebieg postępowania, a mianowicie czy powinno się ono zakończyć wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia (w przypadku niedochowania terminu) lub o wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją (w razie dochowania przewidzianego terminu).
Wobec regulacji z art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia, czy dochowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kluczowe znaczenie będzie miało, kiedy strona "dowiedziała się" o decyzji, wydanej w ramach postępowania, którego wznowienia się domaga. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, LEX nr 574438 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2445/15, LEX nr 2314782). Dowiedzenie się oznacza zatem powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia, a w związku z tym jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy (fakt intelektualny). Tym samym w takim przypadku nie ma znaczenia sama świadomość, że powinno się być stroną danego postępowania, ale akt wiedzy, iż taka decyzja została wydana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 791/16, LEX nr 2436516).
Stąd też mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, przy odkodowywaniu normy z art. 148 § 2 k.p.a. podstawowe znaczenie ma ustalenie dnia powzięcia przez stronę wiedzy o wydanym akcie, nie zaś ustalenie stanu wiedzy, że powinna być ona stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W tym kontekście za wadliwe należało uznać przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stanowiska, iż wnioskująca o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 10 marca 2010 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego Wspólnota Mieszkaniowa Mieszkańców Budynku przy ul. [...] dowiedziała się o istnieniu ww. decyzji dopiero w dniu 22 sierpnia 2016 r., po uzyskaniu w trybie dostępu do informacji publicznej kopii tej decyzji. Wskazać bowiem należy, że już z treści przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 sierpnia 2016 r. wynika, iż Wspólnota ta w dacie składania wniosku wiedziała o istnieniu tej decyzji, gdyż podała w nim organ, który wydał tą decyzję, datę i numer decyzji oraz znak sprawy, w ramach której została ona wydana. Przede wszystkim jednak, i to ma wiodące znaczenie dla kontrolowanej sprawy, wymaga podkreślenia, że jak wynika z akt sprawy ww. decyzja z dnia 10 marca 2010 r., nr [...] została doręczona w dniu 17 marca 2010 r. D. S., który był zaliczony do kręgu stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, a ponadto – w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania – w dacie wydania ww. decyzji był on również bezsprzecznie jednym z członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...], która to okoliczność, zdaniem Sądu, miała istotne i relewantne znaczenie w kontekście ustalenia dnia, w którym ww. Wspólnota dowiedziała się o ww. decyzji. Zaznaczyć bowiem w tym miejscu ponownie należy, że z punktu widzenia oceny dochowania przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. znaczenie ma sam fakt "dowiedziała się o decyzji", który w przypadku powołania jako przesłanki wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzedza badanie czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania.
Wyjaśnić również należy, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 716 z póżn. zm. – dalej jako u.w.l.) zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, przy czym członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona (art. 20 ust. 1 zdanie 2 u.w.l.). Tym samym w ocenie Sądu, mając na uwadze poczynione powyżej uwagi nie można twierdzić – na co zwrócił także uwagę organ I instancji – że skoro osoba fizyczna (D. S.) otrzymała decyzję i zapoznała się z jej treścią i jednocześnie osoba ta była w dacie wydania i doręczenia jej ww. decyzji członkiem zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...], to powzięła ona wiadomość o wydanej decyzji tylko jako współwłaściciel nieruchomości i oddzielić, iż wiedzy tej nie posiadała jako członek zarządu ww. Wspólnoty. W dalszym ciągu była to bowiem ta sama osoba fizyczna, która oprócz tego, że była współwłaścicielem nieruchomości, pełniła jednocześnie rolę członka zarządu ww. Wspólnoty. Tym samym nie sposób uznać, że D. S. wiedział o wydanej decyzji jedynie jako współwłaściciel nieruchomości, ale jako członek zarządu wspólnoty tej wiedzy już nie posiadał, w szczególności, że jako członek zarządu uprawniony do reprezentowania wspólnoty byłby on uprawniony do skutecznego odbioru przedmiotowej decyzji (o tej samej treści) w imieniu ww. Wspólnoty.
Dlatego też, organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien – zgodnie z art. 141 § 4 in fine p.p.s.a. – uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi i kierować się oceną prawną wyrażoną w przedmiotowym orzeczeniu.
Mając zatem na względzie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło