II SA/Kr 131/14

WyrokWSA w Krakowie2014-03-06

Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, rozpatrując wniosek o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, może samodzielnie ocenić stan techniczny obiektu i stwierdzić brak przesłanek do rozbiórki, czy też powinien zlecić ekspertyzę techniczną, a także czy opinia techniczna sporządzona na zlecenie właściciela jest wystarczającym dowodem?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, rozpatrując wniosek o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, musi przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, w tym ocenić, czy właściciel zamierza przywrócić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Samo stwierdzenie złego stanu technicznego obiektu nie jest wystarczające do nakazania rozbiórki, jeśli możliwe jest przeprowadzenie remontu. Organ powinien rozważyć zlecenie ekspertyzy technicznej, a opinia techniczna sporządzona na zlecenie strony, choć nie wiążąca, stanowi dowód podlegający ocenie. Uzasadnienie decyzji musi szczegółowo przedstawić ocenę materiału dowodowego i wykładnię prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku właścicieli o nakazanie rozbiórki drewnianego budynku, który ich zdaniem znajdował się w katastrofalnym stanie technicznym i zagrażał bezpieczeństwu. Organy nadzoru budowlanego obu instancji odmawiały wydania nakazu rozbiórki, uznając, że budynek nadaje się do remontu. Właściciele wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę, a następnie NSA uchylił wyrok WSA z powodu braku należytego uzasadnienia i nierozpatrzenia wszystkich zarzutów. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 lipca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 6 czerwca 2011 r. i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi H.T. oraz S. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących H. T. oraz S. T. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia 23 grudnia 2009r., Nr [...], znak: [...], na podstawie 67 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku H. i S. T. - odmówił wydania decyzji administracyjnej nakazującej wnioskodawcom rozbiórkę budynku drewnianego znajdującego się na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. Z. w Z., stanowiącej własność wnioskodawców. Organ opisał w uzasadnieniu decyzji stan techniczny spornego budynku i uznał, że stan obiektu nie wyklucza remontu, odbudowy lub wykończenia; nadto budynek jest wpisany do rejestru zabytków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 19 lipca 2010r., znak [...] - po rozpatrzeniu odwołania H. i S. T. - uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, właściwy organ przeprowadza rozprawę. Na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ po stwierdzeniu, że budynek lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje nakaz rozbiórki. Organ I instancji uchybił powyższym przepisom, gdyż przed wydaniem decyzji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego nie został udowodniony fakt nieużytkowania obiektu budowlanego, a z uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego materiału dowodowego nie wynika, aby sporny budynek figurował w ewidencji zabytków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia 6 czerwca 2011r., nr [...], znak [...] wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623) – po ponownym rozpatrzeniu sprawy - odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku drewnianego znajdującego się na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. Z. w Z.. Organ podał, że budynek nie jest użytkowany i nie jest wpisany do rejestru zabytków. Powołując się na przeprowadzone oględziny, organ dokonał opisu stanu budynku podając, że: kominy ponad dachem są w bardzo złym stanie (odpadające cegły), co stwarza zagrożenie dla osób przebywających na ul. Z., od strony południowej jest zniszczony dach i uszkodzone pokrycie eternitu, wewnątrz budynku więźba dachowa jest nadpalona po pożarze z ok. 1990r., w pomieszczeniach pod zniszczonym dachem są zacieki, konstrukcja werandy jest odkształcona, od strony ulicy brak orynnowania budynku. Organ przytoczył treść art. 67 ust. 1-4 Prawa budowlanego i stwierdził, że doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego wymaga wykonania nieskomplikowanych robót remontowych opisanych w Katalogu Nakładów Rzeczowych takich jak podbicie fundamentów, izolacji, wymiany niektórych elementów konstrukcyjnych ścian, stropów, więźby dachowej, czy też wymiana pokrycia dachowego. Zdaniem organu ani oględziny, ani opinia techniczna, przedłożona przez wnioskodawców nie wykazały stanu, który kwalifikowałby obiekt jako nienadający się do remontu lub odbudowy. Odnośnie uwag organu odwoławczego, dotyczących konieczności przeprowadzenia rozprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z przepisami wykonawczymi rozprawę przeprowadza się przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Obowiązek ten nie zaistniał zatem w niniejszej sprawie, w której nigdy nie było przesłanek do wydania takiej decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji H. T. i S. T., wnieśli o wydanie nakazu rozbiórki spornego budynku, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się podnieśli, że budynek znajduje się w katastrofalnym stanie i z przedstawionej przez nich opinii wynika, że powinien zostać niezwłocznie wyłączony z eksploatacji ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa, a następnie winien ulec rozbiórce. Obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy czy też wykończenia, a remont, odbudowa lub wykończenie budynku są niemożliwe i niecelowe. Skarżący zarzucili, że zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. to na organie administracji spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ nie może wydać decyzji niekorzystnej dla wnioskodawcy opierając się na rzekomych problemach dowodowych. Jeżeli organy uznał, że brak jest wystarczających dowodów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku nie powinien wydawać decyzji odmownej, lecz powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. H. i S. T. zarzucili też, że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Naruszono też zasady ogólne postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 29 lipca 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623) stwierdził brak przesłanek do wydania decyzji nakazującej H. i S. T. rozbiórkę budynku drewnianego znajdującego się na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. Z. w Z.. Przytaczając treść art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy wskazał, że nakaz rozbiórki stanowi daleko posuniętą ingerencję w konstytucyjne chronione prawo własności. Dla jego zastosowania konieczne jest uprzednie stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, iż obiekt jest nieużytkowany, niewykończony lub zniszczony i że w każdym z tych przypadków nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy. Przepis ten ma zastosowanie w przypadkach, gdy stan obiektu uniemożliwia doprowadzenie do właściwego stanu technicznego lub obiekt nie spełnia wymagań, umożliwiających doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, albo też właściciel lub zarządca nie ma zamiaru albo możliwości przeprowadzenia działań związanych z wykonaniem budowy, remontu lub wykończenia nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu. Warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z art. 72 ust. 1 określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. Organ odwoławczy zauważył, że nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej i wszelkie wątpliwości w zakresie jego kompetencji są rozstrzygane we własnym zakresie. Organy nadzoru budowlanego są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć istniejące wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, gdyż dysponują profesjonalną kadrą. Organ odwoławczy podniósł, że opinia techniczna przedstawiona wraz w wnioskiem o nakaz rozbiórki nie wiąże go, ale jest jednym z dowodów w sprawie, podlegających ocenie zgodnie z art. 80 k.p.a. Zauważył też, że w dniu 5 czerwca 2011r. nastąpiła zmiana art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, który obecnie stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w K., Delegatura w N. wynika, że obiekt przy ul. Z. w Z. nie jest wpisany do rejestru zabytków, ale został ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji o rozbiórce w oparciu o art. 67 Prawa budowlanego. Jednak z uwagi na dodatkowe przesłanki do odmowy wydania nakazu rozbiórki, których organ I instancji nie wskazał, organ odwoławczy zreformował zaskarżoną decyzję na podstawie art. 139 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. T. i S. T. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów pomocy prawnej według norm przepisanych. Skarżący zarzucili naruszenie: art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez stwierdzenie braku przesłanek do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego; art. 84 § 1 k.p.a. poprzez samodzielne ustalenie przez organ okoliczności, których ustalenie wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy technicznej; art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony w postępowaniu, na prowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, na braku ustalenia wszystkich okoliczności sprawy oraz na niewystarczającym wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia; art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Skarżący powtórzyli prezentowane dotychczas argumenty na temat złego stanu technicznego budynku. Podnieśli, że organy obu instancji w sposób arbitralny uznały stan techniczny budynku za niekwalifikujący go do rozbiórki. Organ I instancji bez jakiegokolwiek wyjaśnienia wskazał szereg robót budowlanych, które jego zdaniem są wystarczające do polepszenia stanu technicznego budynku. W tym zakresie organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego lecz oparł rozstrzygniecie jedynie na własnej wiedzy. Skarżący podnieśli, że w uzasadnieniu organów obu instancji nie wskazano dlaczego organy obu instancji nie oparły się na zaleceniach zawartych w przedłożonej opinii, lecz dokonały w tym zakresie własnych odmiennych ustaleń. Zdaniem skarżących zmiana brzmienia art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy do uznania, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Nie można interpretować tego przepisu w ten sposób, że wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego ujętego w gminnej ewidencji zabytków nie jest w ogóle możliwe. W ocenie skarżących uzgodnienie powinno być dokonane w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego nie uzyskały wymaganego prawem uzgodnienia wojewódzkiego konwertora zabytków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę jako nie zasługującą na uwzględnienie. Sąd podał, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek właścicieli nieruchomości, którzy domagali się wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Do wniosku H. T. i S. T. dołączyli sporządzoną na ich zlecenie opinię techniczną, w której opisano stan budynku i stwierdzono, że "budynek, z uwagi na bardzo zły stan techniczny zagraża bezpieczeństwu użytkowników jak i osób przechodzących chodnikiem", oraz że "katastrofalny stan techniczny, w szczególności narożnika południowo – zachodniego, werandy od strony zachodniej, fundamentów, jak i kominów oraz stan zniszczenia i naturalnego zużycia pozostałych elementów konstrukcyjnych kwalifikuje budynek do rozbiórki", która winna nastąpić niezwłocznie. Zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo uznał, że wniosek winien być rozpoznany w kontekście przesłanek z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd podniósł, że organ I instancji dokonał własnych ustaleń co do stanu budynku i ocenił, że nie ma podstaw do wydania nakazu rozbiórki, w szczególności zaś że nie można stwierdzić, aby obiekt nie nadawał się do remontu. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy twierdząc, że poczynienie tych ustaleń i dokonanie takiej oceny co do niewielkiego budynku o nieskomplikowanej konstrukcji mieściło się w uprawnieniach fachowego organu i nie stanowiło wyniku dowolnego działania. Posiłkowanie się w nadzorczym postępowaniu opinią specjalisty jest konieczne wówczas, kiedy fachowa ocena stanu faktycznego leży poza możliwościami organu, a tak w rozpatrywanej sprawie nie było. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, że z przedłożonej przez wnioskujących opinii nie wynika, aby obiekt nie nadawał się do remontu. To, że obiekt ten znajduje się w złym stanie (opisanym w opinii i opisanym przez organ) nie oznacza jeszcze, że nie jest możliwe wykonanie w nim robót naprawczych, które doprowadzą do stanu używalności. Zdaniem Sądu odrębną i niemającą znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia opłacalności i woli wykonania takiego remontu. Rozważenie tej kwestii jednak należy do właścicieli, którzy mogą zdecydować o podjęciu działań zmierzających do rozbiórki obiektu w trybie przepisów art. 31 i 32 Prawa budowlanego. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów (przede wszystkim decyzja Wojewody z dnia 14 września 2014r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę) wynika, że skarżący taką próbę podjęli. Ich wniosek o pozwolenie na rozbiórkę nie został uwzględniony, gdyż nie wykonali nałożonych przez organ obowiązków, w tym dostarczenia "opisu sposobu postępowania z eternitem zgodnie rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest". Sąd zaznaczył, że oparta na takich podstawach odmowa udzielenia pozwolenia na rozbiórkę nie zamyka drogi do złożenia ponownego wniosku i nie oznacza przeniesienia "ciężaru" rozstrzygania w sprawie pozwolenia na organ nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu organy dokonały poprawnej oceny materiału dowodowego i z racjonalnych przyczyn uznały brak potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Zarzut braku uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków Sąd uznał za chybiony, skoro fakt, że przedmiotowy obiekt ujęty został w gminnej ewidencji zabytków, nie stanowił przyczyny wydania zaskarżonej decyzji. Problem takiego uzgodnienia byłby, w związku z brzmieniem art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego aktualny, gdyby istniały przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki określone przepisem art. 67 ust.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli H. T. i S. T., reprezentowani przez radcę prawnego S. K., zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucili naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego: a) art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie przedmiotowego przepisu ustawy - Prawo budowlane; b) art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, przez jego błędną wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że organy nadzoru budowlanego były uprawnione do samodzielnego ustalenia okoliczności, których ustalenie wymagało posiadania odpowiedniej wiedzy technicznej; 2) przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz z art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy I i II instancji wskazanych powyżej przepisów; b) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w szczególności bez dokładnego zbadania, czy zostały spełnione przesłanki do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, lub czy budynek nadaje się do naprawy; c) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Wskazując na powyższe zarzuty H. T. i S. T. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 września 2013r., II OSK 890/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 p.p.s.a., przy czym nie wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyn podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego sprawy, w tym nie wypowiedział się odnośnie wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżących. Zdaniem NSA, uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie odpowiada dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak rozważań prawnych w aspekcie okoliczności faktycznych tej sprawy i konkretnych danych pozwala skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji nie dokonanie należytej kontroli legalności decyzji organu administracji publicznej. Uznano, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne i ogólnikowe. W ocenie Sądu odwoławczego, w uzasadnieniu wyroku brak jest argumentów pozwalających uznać z jakich to przyczyn Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego o braku podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do dyspozycji art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w świetle konkretnych okoliczności tej sprawy i konkretnych dowodów. Nie skontrolował także w dostateczny sposób prawidłowości dokonania przez organy nadzoru budowlanego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności przedłożonej przez skarżących opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również i organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zd. 1 p.p.s.a. dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego i polega na tym, że gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez NSA nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez sąd odwoławczy. Nie jest wtedy związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2007r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez NSA uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały a nie z wcześniejszego wyroku NSA (por.: J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s. 420-421, a także uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08). Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy brak jest, w ocenie Sądu, przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku NSA. Oznacza to, że ocena legalności zaskarżonej decyzji będzie prowadzona w oparciu o stanowisko przedstawione przez NSA w przedmiotowym wyroku. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz mając na względzie treść wyroku NSA z dnia 11 września 2013r., skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku NSA podkreślił, że bez właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie jest możliwe prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Aby móc prawidłowo zastosować przepis prawa materialnego muszą być ustalone okoliczności objęte dyspozycją przepisu mającego znaleźć zastosowanie w danej sprawie. W przedmiotowej sprawie warunkiem wydania prawidłowej decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jest należyte ustalenie aktualnego stanu technicznego tego obiektu. Stan faktyczny sprawy decyduje o tym czy spełnione są przesłanki z art. 67 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego, pozwalające wydać decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę obiektu budowlanego, czy też brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki. Przepis art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2010r, nr 243, poz.1623) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do WSA w Krakowie decyzji, stanowi, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzje nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków - ust. 2. W stosunku zaś do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust.1 właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - ust. 3. W ocenie NSA, przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, w toku którego winien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego planuje - poprzez remont, odbudowę lub wykończenie - przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi. Potwierdza to również przepis § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 czerwca 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198, poz. 2043) zgodnie, z którym przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego właściwy organ ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego, dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a jeżeli w ich wyniku powstaną uzasadnione okoliczności co do stanu technicznego obiektu budowlanego nakazuje sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu. Zwrot bowiem "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 515/08, LEX nr 558403). Zdaniem składu orzekającego, mając na uwadze wskazania NSA zawarte w ww. wyroku z dnia 11 września 2013r., stwierdzić należy, że organy naruszyły art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i mogło to w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane przepisy oraz art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia organu w przedmiotowej sprawie sprowadzają się do rozstrzygnięcia kwestii spornej, sprawdzającej się do tego, czy stan techniczny przedmiotowego budynku nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia czy nie. W celu należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, powinno zostać przeprowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe za pomocą stosownych, dostępnych w k.p.a. środków dowodowych (w tym również na podstawie m.in. protokołu oględzin oraz przedłożonej przez strony opinii technicznej). Sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego inz. A. K. opinia techniczna stanowi jeden z dowodów, który powinien podlegać ocenie organów. Z opinii tej wynika bowiem, że obiekt znajduje się w złym stanie. To do organów należy ustalenie, czy jest możliwe przeprowadzenie w nim robót naprawczych, które doprowadzą go do stanu używalności czy taka sytuacja nie jest możliwa. Jak wskazał NSA - samo przytoczenie fragmentów tej opinii - nie czyni zadość wymogom należytej oceny materiału dowodowego sprawy. Oczywiście Sąd ma na uwadze to, że zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, opinię sporządzoną na zlecenie wnioskodawców, może cechować mniejszy obiektywizm niż ekspertyzę techniczną wykonaną przez powołanego w sprawie biegłego. Obecnie stanowisko organów administracyjnych, dyskwalifikujące wyniki przedłożonej przez strony analizy, nie zostało jednak należycie uzasadnione. Z uwagi na potrzebę fachowej oceny stanu faktycznego sprawy, organ administracyjny powinien rozważyć zasadność zlecenia stosownej ekspertyzy technicznej, którą, jak każdy dowód należy poddać ocenie. Ponadto odnosząc się do prezentowanego w toku postępowania administracyjnego stanowiska skarżących, wskazać należy, że organy administracyjne zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, sprawy, a nie - jak twierdzą skarżący - do zbierania dowodów w celu "poparcia lub odparcia" argumentacji zawartej w złożonym przez nich wniosku, gdyż postępowanie administracyjne zasadniczo różni się od opartego na zasadzie kontradyktoryjności postępowania przed sądem powszechnym. Z akt spraw wynika, że strony podjęły działania zmierzające do rozbiórki obiektu, w trybie przepisów art. 31 i 32 Prawa budowlanego (vide decyzja Wojewody z dnia 14 września 2014r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę) Wniosek skarżących o pozwolenie na rozbiórkę nie został uwzględniony, gdyż nie wykonali nałożonych przez organ obowiązków, w tym dostarczenia "opisu sposobu postępowania z eternitem zgodnie rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest", W ocenie składu orzekającego, oparta na takich podstawach odmowa udzielenia pozwolenia na rozbiórkę nie zamyka drogi do złożenia ponownego wniosku, a tym bardziej nie stanowi podstawy do przeniesienia "ciężaru" rozstrzygania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę na organ nadzoru budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490, j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło