II SA/Kr 1356/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 sierpnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z urzędu uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z 11.06.2013 r., na podstawie art. 61a kpa, po rozpoznaniu wniosku M. B. odmówił wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie "o nie spełnienie warunków technicznych nr 212/WK/St/05r, przez współwłaściciela T. S. oraz nakazania zasypania szamba zgodnie z wydanymi w/w warunkami technicznymi i podłączenia całej nieruchomości nr [...] wobec wydanych w/w warunków w S. gmina [...]". W uzasadnieniu organ podał, że pismem z 06.05.2013 r. M. B. wniosła o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie jw. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji oraz Usług Komunalnych w N. wydając warunki techniczne nr 212/WK/St/05 na wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego nr [...] dla T. S. podał warunki szczegółowe po jakich spełnieniu może nastąpić przyłączenie obiektu do sieci. Wskazano w nich, że po przeprowadzeniu odbioru może nastąpić przyłączenie budynku do sieci kanalizacyjnej przy równoczesnej likwidacji zbiornika wybieralnego (szamba), poinformowano o karach wynikających z niespełnienia warunków technicznych oraz zobowiązanych do naprawienia szkód powstałych w wyniku budowy przyłącza. Organ wyjaśnił, że na mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., znak: [...] z 25.01.2008 r. wyznaczono do załatwienia sprawy stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe przy budynku mieszkalnym nr [...] w S. jako organ właściwy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.. Organ ten prowadził sprawę zbiornika (szamba) którego dotyczy wniosek o likwidację (zasypanie). Decyzją z 22.04.2013 r. WINB w K. uchylił decyzję PINB M. i orzekł o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznymowego zbiornika na nieruchomości nr [...] wskazując konkretne roboty do wykonania. Zobowiązanymi do wykonania tego nakazu byli T. S., J. S., M. B.. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji odniósł się też do zagadnienia likwidacji szamba lub wyłączenia go z eksploatacji oraz do włączenia budynku nr [...] do kanalizacji. Organ wskazał mianowicie, że żądanie M. B. w tym zakresie nie leży w kompetencji organu nadzoru budowlanego, lecz do kompetencji burmistrza miasta, zgodnie z przepisami ustawy z 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku z gminach- art. 5 ust.1 pkt2, ust.7. Organ wskazał w związku z tym, że skoro sprawa zbiornika na nieczystości ciekłe była już przedmiotem rozpoznania przez PINB w M. oraz WINB w K. to nie może ponownie rozpatrywać tej sprawy z uwagi na treść art. 156§ 1 pkt.3 kpa, bowiem istnieje zakaz orzekania przez organy w tej samej sprawie dwukrotnie, o ile wcześniejsze ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje w obrocie prawnym. Dalej organ podniósł, że przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa może być nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny. W ocenie organu, przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. M. B. wniosła zażalenie na ww. postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61a kpa oraz art. 61 kpa poprzez niewszczęcie postepowania administracyjnego zgodnie z wnioskiem oraz pominięcie żądania doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu żaląca się nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że zakres wniosku z 06.05.2013 r. został już rozpoznany w decyzji WINB w K. z 22.04.2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 14.08.2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 123 kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że analiza okoliczności sprawy w zakresie określonym przedmiotem rozstrzygnięcia PINB w W. prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 61 a § 1 kpa jest w ustalonym stanie sprawy zasadne. Powoływany przez organ I instancji jako podstawa rozstrzygnięcia art. 61a § 1 kpa stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącąstroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Po pojęciem "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę natury formalnej do wszczęcia postępowania. Mato miejsce w szczególności w sytuacji, gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Wniosek M. B. dotyczył trzech żądań, nakazania współwłaścicielce T. S. wykonania warunków technicznych [...], nakazania zasypania szamba zgodnie z wydanymi w/w warunkami oraz nakazania podłączenia całej nieruchomości nr [...] wobec wydanych w/w warunków technicznych do kanalizacji sanitarnej wiejskiej. WINB uznał, że sprawa dotycząca części wykonania warunków technicznych i zobowiązania do przyłączenia do kanalizacji sanitarnej nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. Zadania z zakresu utrzymania czystości i porządku w gminach należą do zadań gmin zgodnie z ustawą z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U.2012., poz. 391) - art. 5 ust. 7 ustawy. Na marginesie organ II instancji wskazał, postępowanie w sprawie likwidacji zbiornika na nieczystości ciekłe oraz postępowanie dotyczące obowiązku przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej były prowadzone przez Burmistrza Gminy. Sprawę rozpatrywało również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które decyzją z 03.02.2012 r., znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy z 16.12.2011 r., znak: [...]. Na wyżej wymienioną decyzję została złożona skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z 18.09.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 638/12 WSA w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie nieobciążania obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej przedmiotowej nieruchomości z wniosku T. S. i J. S. oraz w przedmiocie nieobciążania obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej ze skargi M. B. skargę oddalił. W wyżej wymienionym wyroku WSA w Krakowie stwierdził, że "stan faktyczny, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu administracji ustalony został poprawnie i brak jest podstaw do jego kwestionowania. Orzekając w sprawie organy administracyjne prawidłowo zastosowały się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 30.09.2009r., sygn. akt II SA/Kr 971/09. Za bezsporne uznano, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym nie ma wydzielonej odrębnej własności lokali. Budynek ten został podłączony do sieci kanalizacyjnej przez jednego ze współwłaścicieli. Z powyższego wynika zatem, że w sytuacji podłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Ponadto WINB wskazał, że sprawa dotycząca usunięcia "stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym nr [...] w S. (działka nr [...] w miejscowości S. gmina [...] (...)" była przedmiotem postępowania przed WINB w K. i została zakończona decyzją z 22.04.2013 r., znak: [...]. Organ odniósł się w niej także w sprawie zarzutu dotyczącego likwidacji przedmiotowego szamba. Na w/w decyzję została wniesiona skarga do WSA w Karkowe, zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Kr 854/13, na dzień orzekania w sprawie nie zapadł jeszcze wyrok WSA w Krakowie. W świetle powyższego organ uznał, że wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie sprzeciwiają się przeszkody o charakterze przedmiotowym. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., domagając się uchylenia postanowienia organu II instancji i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61akpa, art. 65, art. 66 § 1 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa przy braku rozpoznania istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazała, że warunki techniczne zostały wydane wyłącznie dla jednego współwłaściciela T. S., natomiast odnoszą się do całej nieruchomości. Tylko część nieruchomości nr [...] została podłączona do sieci kanalizacyjnej, i to w innym miejscu, co jest niezgodne z wydanymi warunkami. Zatem z dokumentów wynika, że cała posesja została podłączona, podczas gdy stan faktyczny jest inny. Jeżeli organ uznał, że wniosek o wszczęcie postępowania został wniesiony do niewłaściwego organu winien w trybie art. 65 kpa przekazać go do organu właściwego. Skarżąca podkreśliła, że w decyzji z 08.04.2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że kwestie spełnienia lub nie przez daną inwestycję warunków technicznych dla budowy przyłącza kanalizacyjnego podlegają ocenie organu nadzoru budowlanego, zatem żądanie wydania decyzji nakazującej zlikwidowanie zbiornika bezodpływowego nie znajduje podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 §1 kpa. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy poczynić kilka uwag o charakterze ogólnym wskazując, że stosownie do przepisu art. 61a § 1 kpa gdy żądanie, wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo taką przyczynę może stanowić postępowanie administracyjne, które się toczy w tej samej sprawie albo uprzednie rozstrzygnięcie sprawy stanowiącej przedmiot wniosku, a także, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W kontrolowanej sprawie organy obu instancji nie kwestionują, iż wnioskodawcy tj. M. B. przysługuje przymiot strony w sprawie, której dotyczy postepowanie tj. zbiornika na nieczystości (szamba) oraz warunków technicznych podłączenia nieruchomości w S. nr [...], natomiast organy jako przesłankę do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 kpa wskazały zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania tj. tożsamość sprawy wnioskowanej do rozpoznania ze sprawą już ostatecznie i prawomocnie rozpoznaną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., do którego Skarżąca skierowała wniosek z 6 maja 2013 r. uznał bowiem, iż przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o niespełnienie warunków technicznych nr 212/WK/St/05r, przez współwłaściciela T. S. oraz nakazania zasypania szamba zgodnie z wydanymi w/w warunkami technicznymi i podłączenia całej nieruchomości nr [...] wobec wydanych w/w warunków w S. gmina [...] stanowi okoliczność, iż wskazane we wniosku sprawy były już rozpoznane przez organy administracji publicznej i zostały zakończone wydaniem ostatecznych i prawomocnych decyzji administracyjnych. W szczególności organy obu instancji wskazały na decyzję WINB w K. z 22.04. 2013 r., w której orzeczono o stanie technicznym zbiornika na nieczystości (szamba) na nieruchomości nr [...] w S. i usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, poddanej następnie sądowej kontroli w wyroku WSA w Krakowie z 1.07.2014 r., sygn. akt II SA/Kr akt 854/13. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć , że o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 931/09, LEX nr 597967). Odnoszą powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy w ocenie Sądu nie można uznać, że wniosek M. B. z 6 maja 2013 r. dotyczy tego samego przedmiotu, które było już przedmiotem ostatecznych rozstrzygnięć organów. Stanowiska prezentowanego przez organy I i II instancji nie można uznać za trafne. Przede wszystkim podnieść należy, iż powoływana przez organy obu instancji decyzja WINB w K. z 22. 04. 2013 r. rozstrzyga jedynie o stanie technicznym zbiornika na nieczystości i w konsekwencji nakłada na współwłaścicieli działki nr [...] w S. określone obowiązki, natomiast M. B. wnosi o zbadanie przez organy nadzoru budowlanego kwestii legalności wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego nr [...], na wykonanie którego Zakład Wodociągów i Kanalizacji oraz Usług Komunalnych w N. wydał szczegółowe warunki techniczne nr 212/WK/St/05 dla T. S. po jakich spełnieniu mogło nastąpić przyłączenie obiektu do sieci. Przedmiotowa nieruchomość w S. nr budynku [...] (nr ewid. działki – [...]) stanowi współwłasność Skarżącej oraz T. S., a Skarżąca wyraźnie naprowadza we wniosku, iż przy wykonaniu ww. przyłącza, które zgodnie z warunkami technicznymi miało doprowadzić do skanalizowania całej ww. posesji zostało wykonane nieprawidłowo i część posesji nr [...] r. zajmowana przez Skarżącą pozostaje nadal nieskanalizowana, mimo iż przeprowadzony został odbiór wykonanego nieprawidłowo przyłącza kanalizacyjnego. W sprawie znajdą zatem zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy z 7.07. 1994 – Prawo budowanego dotyczące postepowania naprawczego. A zatem wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji ostatecznej w przedmiocie stanu technicznego zbiornika na nieczystości na działce nr [...] nie oznacza, że rozstrzygnięta została sprawa dotycząca legalności i prawidłowości wykonanego na tej działce przyłącza i, że organ nadzoru budowlanego nie ma prawnych możliwości sprawdzenia legalności wykonanych robót budowlanych w tym zakresie. W konsekwencji należy podzielić stanowisko Skarżącej – wyrażone również w piśmie uzupełniającym skargę z 14.02. 2014 r., stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy - negujące pogląd organów co do zaistnienia w sprawie przesłanki uzasadniającej odmowę wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego wnioskowanego postępowania. Dostrzec należy, że M. B. domaga się we wniosku z 6 maja 2013 r. wszczęcia postepowania celem dokonania kontroli wykonania warunków technicznych, a w sytuacji gdy organ stwierdzi odstępstwa - zobowiązania do przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do kanalizacji w sposób ustalony w warunkach technicznych. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było zatem zweryfikowanie twierdzeń Skarżącej czy przyłącz został wykonany zgodnie z warunkami technicznymi nr 2122/WK/St/05 – wydanymi dla jego wykonania - i w tym celu, w pierwszej kolejności wszcząć postępowanie, a następnie zgodnie z dyspozycją art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa zweryfikować prawdziwość i zasadność twierdzeń strony skarżącej. Trzeba zauważyć, że kwestia rzetelnej oceny zgodności wykonania przyłącza na nieruchomości nr [...] w S. zudzielonymi na jego wykonanie warunkami technicznymi jest konieczna dla rozważenia także innych zarzutów i żądań Skarżącej. Kwestie te nie podlegają jednak rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach w ocenie Sadu brak było podstaw do przyjęcia tożsamości przedmiotowej sprawy ze sprawą zakończona ostateczną decyzją WINB w K. z 22.04. 2013 r. znak: [...] w stosunku do której wyrokiem WSA w Krakowie z 1.07.2014 r. sygn.. AKT II SA/Kr 854 skargę oddalono. Przedmiotowa sprawa nie także tożsama ze sprawą dotyczącą obowiązku przyłączania nieruchomości nr [...] w S., w której SKO w [...] wydało decyzję z 3.02. 2011 znak [...], poddanej kontroli WSA w Krakowie w wyroku z 18.09. 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 638/12. Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające go postanowienie organu pierwszej instancji zapadły z obrazą przepisu art. 61a § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W świetle przedstawionych rozważań brak było bowiem podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z powołaniem się na fakt, że sprawa, której dotyczy wniosek została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji.