II SA/Kr 137/15
WyrokWSA w Krakowie2015-03-27
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, wykonując zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność, jest uprawniona do samodzielnego dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót przekraczających zwykły zarząd, bez uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli?Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, wykonując zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność, jest uprawniona do samodzielnego dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, ale wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej (zarząd zwykły). W przypadku robót przekraczających zakres zwykłego zarządu, prawo spółdzielni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli, zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. uzyskała od Starosty B. pozwolenie na docieplenie wraz z kolorystyką budynku mieszkalnego. Mieszkańcy bloku odwołali się od tej decyzji, zarzucając brak konsultacji w sprawie kolorystyki i zbyt krótki termin na zapoznanie się z wnioskiem. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, uznając, że oświadczenie spółdzielni o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powołujące się na art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nie wyłącza zgody pozostałych współwłaścicieli, jeśli roboty przekraczają zwykły zarząd. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA w Krakowie, kwestionując stanowisko Wojewody.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej w B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w B. na decyzję Wojewody z dnia 28 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych skargę oddala.
Decyzją nr [...] z dnia 19 sierpnia 2014 r. znak: [...] Starosta B. działając w oparciu o art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze. zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej w B. pozwolenia na roboty budowlane polegające na dociepleniu wraz z kolorystyką budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. , gmina Miasta B.
Od decyzji odwołanie złożyli mieszkańcy bloku nr [...] usytuowanego przy ul. [...] w B: W.G. , B.K. , Z.K. , J.K. , C.K. , B.J. , K.L. , Z.C. , Z.K. , J.K. , Z.B. , M.G. , J.K. , W.K. , S.J. , A.P. , K.M. , J.W. , A.W. , J.P. , M.G. . Skarżący zarzucili, iż nie zgadzają się z wybranym przez spółdzielnię - bez konsultacji z mieszkańcami, kolorem elewacji budynku wnosząc jednocześnie o zmianę kolorystyki. Powyższe skarżący argumentują brakiem trwałości wybranej kolorystyki, wybrane barwy mają charakter "zimny". Dodają, że tego rodzaju remontów dokonuje się raz na wiele lat i każdy z lokatorów chciałby mieszkać w budynku o ciepłych, jasnych i przyjaznych dla oka kolorach typu np. pastelowy beż łączony z kolorem cegły. Skarżący wskazali, że na etapie toczącego się przed Starostą B. postępowania mieli zbyt krótki termin do zapoznania się z wnioskiem o pozwolenie na budowę tego zamierzenia, gdyż zawiadomienie w tej kwestii otrzymali w okresie, w którym większość mieszkańców przebywała na urlopie.
Wojewoda decyzją z dnia 28 listopada 2014 r., znak:[...] , na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podano, iż stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W okolicznościach niniejszej sprawy, inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę omawianej inwestycji przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. działką nr [...] położoną w jednostce ewidencyjnej B. - miasto, w obrębie [...] , na której jest przewidziana do realizacji inwestycja powołując się na dyspozycję art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222), zgodnie z którym, zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis miał przez tak złożone oświadczenie wyłączać zgodę pozostałych współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Analiza prawidłowości złożonego w mniejszej sprawie oświadczenia wymaga w odniesieniu do zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, uprzedniej oceny charakteru czynności podejmowanej przez spółdzielnię mieszkaniową, to znaczy ustalenia, czy rodzaj robót budowlanych przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, czy też mieści się w ramach zarządu zwykłego. Jeżeli w konkretnej sytuacji realizacja danego zamierzenia budowlanego może być zakwalifikowana jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, to prawo spółdzielni mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.). Natomiast, jeżeli realizacja zamierzenia budowlanego nie stanowi czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, to spółdzielnia mieszkaniowa posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane bez konieczności uzyskiwania zgody wszystkich współwłaścicieli. W prawie cywilnym przyjmuje się, że czynności zwykłego zarządu to takie, które mają na celu załatwienie bieżących spraw związanych z eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia (bieżące administrowanie nieruchomością wspólną, wynajmowanie lokali, pobieranie czynszu, odnowienie elewacji budynku). Pozostałe czynności zarządu należą do kategorii czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, a ich dokonanie jest objęte szczególnym reżimem prawnym. Za czynności przekraczające zwykły zarząd można zatem uznać - poza rozporządzaniem nieruchomością wspólną i jej obciążaniem - m.in. modernizację i większy remont, nadbudowę i przebudowę, podział nieruchomości i łączenie lokali.
W ocenie organu zakres robót objętych wnioskiem inwestora przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, zatem prawo spółdzielni mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego. Wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. Zatem wyłącznie w zakresie zarządu zwykłego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w związku z art. 199 kc i art. 3 pkt. 11 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że zakres robót objętych wnioskiem inwestora przekraczający zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, a wykonywany przez skarżącą ma podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą jej współwłasność uprawnia j ą do samodzielnego dysponowania tą nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt. 11 ustawy prawo budowlane bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej, czyli w zakresie zarządu zwykłego. Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony skarżącej zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomością wspólną wykonywany jest, jako zarząd powierzony w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy i własności lokali. Przepis ten nie określa zakresu zarządu powierzonego. W przepisie tym przyjęto, że reguły zarządu nieruchomością wspólną mogą być określone w umowie zawartej przez właścicieli lokali, a w szczególności właściciele mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej. Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie lub uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w rozdziale 4 ustawy o własności lokali - "zarząd nieruchomością wspólną", którego przepisy mają charakter względnie obowiązujący. Zakres zarządu wynika z dalszych przepisów, zwłaszcza z art. 22 ustawy o własności lokali, którego zastosowanie zostało jednak wyłączone przez art. 27 ust. 2 zdanie drugie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Odesłanie w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych do art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali oznacza, tylko tyle, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonuje ex lege zarząd nieruchomością wspólną, jako zarząd powierzony. Interes wspólny współwłaścicieli ma podstawowe znaczenie również z punktu widzenia regulacji dotyczących sprawowania zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię. Nie ma przy tym podstaw do twierdzenia, że ustawodawca nie uregulował zakresu takiego zarządu. W art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych został wyłączony reżim zarządzania przewidziany w ustawie o własności lokali, w konsekwencji, wprowadzono reżim uregulowany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, nie zamieszczając przy tym odesłania do stosowania przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Spółdzielnia może nadto zarządzać nieruchomością niestanowiącą jej mienia lub mienia jej członków na podstawie umowy zawartej z właścicielem tej nieruchomości. Z tego przepisu mogłoby wynikać, że obowiązek spółdzielni zarządzania nieruchomością wspólną w zakresie stanowiącym współwłasność osoby niebędącej członkiem znajduje źródło nie w ustawie, ale w umowie. Prawidłowości takiej wykładni przeczy jednakże sformułowanie zarówno art. 18 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który odnosi się do członków i do właścicieli niebędących członkami, jak i art. 4 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który nakłada na właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni takie same obowiązki jak na członków w zakresie uczestniczenia w uiszczaniu tzw. opłat eksploatacyjnych, obejmujących m.in. koszty zarządu nieruchomością wspólną. We wszystkich powołanych przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wspomina się ogólnie o zarządzie, albo zarządzaniu, a więc bez rozróżniania czynności zwykłego zarządu i przekraczające zakres zwykłego zarządu. Wprowadzenie regulacji przewidzianej a art. 199 kc do konstrukcji zarządu nieruchomością wspólną wykonywanego przez spółdzielnię mieszkaniową wymagałoby albo wyraźnej podstawy prawnej, albo stwierdzenia luki prawnej. Stosownej podstawy prawnej w tym zakresie nie ma. Nie można też mówić o istnieniu luki prawnej, skoro brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że zarząd powierzony, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w związku z art. 18 ust. l ustawy o własności lokali odnosi się wyłącznie do czynności zwykłego zarządu. Argumentacja powyższa, z którą skarżąca w pełni się zgadza stała się podstawą podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 27 marca 2014r, sygn. III CZP 122/13 o treści "Spółdzielnia mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną" LEX nr 1444958. W skardze wskazano też, że przepis art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie tylko umożliwia sprawne zarządzanie nieruchomością wspólną, ale również ma znaczenie gwarancyjne dla właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni, gdyż pozwala im oczekiwać, że w odniesieniu do nieruchomości wspólnej będą podejmowane czynności zarządu - (uchwala SN z dnia 26 listopada 2008r, III CZP 100/08, OSNC 2009r nr 10, poz. 140). W orzecznictwie wskazuje się, że prawa właścicieli są w dostateczny sposób chronione regulacją zawartą w art. 24l ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prawa te chroni również możliwość zaskarżania do sądu uchwał walnego zgromadzenia spółdzielni, oraz przewidziana a art. 4 ust. 8 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych możliwość kwestionowania na drodze sądowej wysokości opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali i nieruchomości wspólnych oraz innych kosztów tymi nieruchomościami (uchwala SN z 9 lutego 2012r, III CZP 89/11, OSNC 2012r nr 7-8, poz. 86). Wskazano też na argumentacje w wyrokach NSA z dnia 19 kwietnia 2011r, sygn. II OSK 694/10 i II OSK 695/10, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych odsyła ona do przepisów prawa spółdzielczego, co oznacza, że będą miały zastosowanie procedury spółdzielcze. Tym samy spółdzielnia jest uprawniona do reprezentowania właścicieli na zewnątrz, w przeciwnym razie działalność spółdzielni nie byłaby zarządem, lecz administrowaniem.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i dodając, że znana jest mu uchwała przytoczona w skardze, jednakże z uwagi na uchwałę NSA z dnia 13 listopada 2012 roku, podjętą przez skład 7 sędziów oraz utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zastosował się do wykładni prawa wyrażonej w uchwale NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w kontekście jego wykładni zawartej w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 roku (II OPS 2/12, ONSAiWSA 2013/2/23) i kwestii związania tym poglądem w myśl art. 269 § 1 p.p.s.a.
Art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi, że:
1. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2. Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio.
3. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 241 oraz art. 26.
4. Uchwałę, o której mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o własności lokali, podejmuje rada nadzorcza spółdzielni na wniosek większości właścicieli lokali w budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości obliczanej według wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej.
5. Z żądaniem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali, występuje zarząd spółdzielni na wniosek większości właścicieli lokali w budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości.
Powyższy przepis, w szczególności jego ust. 2, budzi liczne wątpliwości interpretacyjne co do oceny istnienia uprawnienia spółdzielni mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeżeli z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę występuje spółdzielnia na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych jako jednostka zarządzająca nieruchomością wspólną. Przepis ten był też przedmiotem wykładni dokonanej m.in. przez skład 7 sędziów przedstawiony w w/w uchwale. Wyrażono w niej pogląd, że:
"Wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej".
Uchwała ta poparta jest obszernym uzasadnieniem, w którym dokonano analizy szeregu norm prawnych regulujących i definiujących kwestię zarządu, w tym również na płaszczyźnie konstytucyjnej.
W konkluzji m.in. wskazano, że: "pojęcie zarządu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, w żadnym razie nie obejmuje zarządu sprawowanego przez spółdzielnie mieszkaniowe na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m. Oznacza to, iż spółdzielnia mieszkaniowa, realizując prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powinna powołać się na tytuł prawny w postaci własności danej nieruchomości. Tym samym z całą mocą wyłania się zagadnienie prawne rozpoznawane przez Naczelny Sąd Administracyjny, przytoczone w części wstępnej uchwały. Jego sedno sprowadza się do pytania, czy spółdzielnia mieszkaniowa w ramach sprawowania z mocy ustawy zarządu nieruchomością wspólną jako zarządu powierzonego (art. 27 ust. 2 u.s.m.) powinna uzyskać zgodę właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności na podjęcie robót budowlanych.
Uwzględniając wszystkie wcześniejsze rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpowiedź na tak postawione pytanie zależy od rodzaju robót budowlanych (czynności dotyczącej nieruchomości wspólnej), podejmowanych w konkretnej sytuacji przez spółdzielnię mieszkaniową. Ponieważ z samego sformułowania art. 27 ust. 2 u.s.m. nie wynika zakres powierzonego spółdzielni zarządu w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, a jednocześnie w przepisie tym kategorycznie wyłączono możliwość zastosowania, nawet tylko odpowiedniego, ustawy o własności lokali poza art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które dotyczą umownego zarządu nieruchomością wspólną, należy podzielić pogląd, że rozwiązania przedstawionego zagadnienia należy szukać w Kodeksie cywilnym. Stosownie zresztą do art. 1 ust. 2 ustawy o własności lokali w zakresie nieuregulowanym tą ustawą do własności lokali stosuje się przepisy tego Kodeksu. Chodziłoby więc o te przepisy Kodeksu cywilnego, które dotyczą instytucji współwłasności. Powołane przepisy regulują m.in. kwestię zarządu nieruchomością wspólną. Z art. 199 K.c. wynika zaś, że na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a w braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Zastosowanie powyższego przepisu Kodeksu cywilnego w odniesieniu do zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., wymaga uprzedniej oceny charakteru czynności podejmowanej przez spółdzielnię mieszkaniową, tzn. ustalenia, czy rodzaj robót budowlanych przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, czy też mieści się w ramach zarządu zwykłego. Jeżeli w konkretnej sytuacji realizacja danego zamierzenia budowlanego może być zakwalifikowana jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, to prawo spółdzielni mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, o którym mowa art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 K.c.
Jeżeli natomiast realizacja zamierzenia budowlanego nie stanowi czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, to spółdzielnia mieszkaniowa posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane bez konieczności uzyskiwania zgody wszystkich współwłaścicieli. Jak już wcześniej wskazano, przyjmuje się, że do czynności, które nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu, należy załatwianie bieżących spraw zawiązanych ze zwykłą eksploatacją i utrzymaniem rzeczy w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego przeznaczenia. Przenosząc tę definicję na grunt przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, należy stwierdzić, iż chodzi o czynności "związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych", o których to czynnościach mowa m.in. w art. 4 ust. 2 i ust. 4 tej ustawy. W konsekwencji, wykonując zarząd nieruchomością wspólną w powyższym zakresie - np. w razie potrzeby dokonania remontu czy konserwacji, koniecznych dla właściwej eksploatacji nieruchomości wspólnej lub utrzymania jej w odpowiednim stanie - spółdzielnia nie ma obowiązku uzyskiwania zgody wszystkich współwłaścicieli w celu wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane"
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, z poglądami i tezą przywołanej uchwały należy się zgodzić.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a.: "Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio". Z powyższego przepisu wynika tzw. związanie sądu administracyjnego poglądami zawartymi w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W orzecznictwie do przywołanego przepisu wyrażany jest pogląd, że: "Artykuł 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego", (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2014 r., II GSK 1518/14, LEX nr 1495102) oraz że: "Uchwała jest wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, jaka została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego", (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., I GSK 199/12, LEX nr 1341403), a "Nierespektowanie przez sąd administracyjny obowiązków wynikających z art. 269 p.p.s.a. jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.)", (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 sierpnia 2013 r., I SA/Op 282/13, LEX nr 1373241).
Z powyżej przytoczonych przyczyn, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, przyjął wykładnię prawa taką, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w w/w uchwale, uznając go za trafny.
Przechodząc do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, podkreślić należy, że przedmiotowe pozwolenie na budowę, dotyczy robót budowlanych, polegających na dociepleniu wraz z kolorystyką budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Choć kwestia kolorystyki nie ma na tej płaszczyźnie znaczenia, to charakter robót związanych z dociepleniem pięciokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wskazuje, że robót tych nie można zakwalifikować jako dotyczących wyłącznie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. W myśl poglądu zawartego w przywołanej uchwale 7 sędziów NSA, przedmiotowe roboty budowlane należy zatem ocenić, jako przekraczające zwykły zarząd nieruchomością wspólną. W takim natomiast wypadku, prawo spółdzielni mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, o którym mowa art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 K.c. Z uwagi na brak takiej zgody, rozstrzygnięcie organu II instancji należy uznać za prawidłowe.
Z powyższych przyczyn, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił uznając ja za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło