II SA/Kr 1388/16
WyrokWSA w Krakowie2017-05-08
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Iwona Niżnik-Dobosz, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może zostać uznany za stronę w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, jeśli jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji, który nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie może być uznany za stronę w postępowaniu o wznowienie tego postępowania, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Interes prawny strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę może wynikać jedynie z prawa własności działki sąsiadującej, a nie z faktu, że działka ta graniczy z terenem, który był przedmiotem wywłaszczenia od poprzedników prawnych strony.Stan faktyczny
A. O., właścicielka działki sąsiadującej z terenem inwestycji, wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu mimo sąsiedztwa jej działki. Organy administracji odmawiały uchylenia decyzji, uznając, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i tym samym nie posiada ona statusu strony. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez WSA, ostateczna decyzja Wojewody z 2016 r. ponownie utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, kwestionując ustalenia organów co do braku jej statusu strony oraz podnosząc kwestie związane z wywłaszczeniem części jej nieruchomości w przeszłości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2008 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Firmie [...] spółka jawna pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (sprzedaż wielobranżowa), na części działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w [...] przy ul. [...], wraz z infrastrukturą towarzyszącą (drogi manewrowe o pow. 1750 m2 – cz. dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; plac parkingowy o pow. 2930 m2 – 98 miejsc postojowych dla samochodów osobowych i 5 dla pojazdów osób niepełnosprawnych – cz. dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; przebudowa kanalizacji deszczowej kolidującej z projektowaną inwestycją oraz budowa nowej kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe z ww. projektowanych: placu parkingowego, dróg dojazdowych, do istniejącej kanalizacji poprzez separator koalescencyjny z osadnikiem na dz. nr ewid. jw.; ogrodzenie terenu inwestycji od strony PKP – strona północna; komunikacja wewnętrzna: wjazd drogą jednokierunkową od strony wschodniej po cz. dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], wyjazd drogą wewnętrzną jednokierunkową od strony zachodniej po cz. dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]).
W dniu 3 czerwca 2009 r. A. O. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 29 kwietnia 2008 r., nr [...], wskazując, że działka, na której planowana jest inwestycja, graniczy bezpośrednio z działką o nr [...], której jest właścicielem, a mimo to nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym.
Decyzją z dnia 15 lutego 2010 r. (znak: [...]) na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy w wyniku wznowienia postępowania, Starosta [...] odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 29 kwietnia 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę, podnosząc w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, a tym samym nie przysługiwał jej przymiot strony tego postępowania.
Od decyzji tej odwołanie wniosła A. O.
Decyzją z dnia 28 maja 2010 r. (znak: [...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. O.
Wyrokiem z dnia 25 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 908/10 uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie ustalenia podstawy prawnej i faktycznej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Decyzją z dnia 8 marca 2011 r. (znak: [...]) Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia 15 lutego 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Decyzją z dnia 8 czerwca 2011 r. (znak: [...]), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego, Starosta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 29 kwietnia 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dokonał analizy obszaru oddziaływania obiektu i ustalił m.in., że projektowane zamierzenie budowlane jest zgodne z ustaleniami decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 22 czerwca 2006 r., nr [...] (znak: [...]) o warunkach zabudowy, jak również nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dla działki skarżącej (nr [...] ) nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, dlatego też nie stanowi ona jeszcze działki budowlanej, nie podlega ona więc przepisom (m.in. określającym odległości minimalne), jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Działka ta – zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] – położona jest częściowo w terenie obiektów produkcyjnych, składów i magazynów o wysokiej intensywności (PW) oraz terenie usług komercyjnych (UC), a także w terenie projektowanej drogi (południowy kraniec działki). Planowana budowa budynku handlowo-usługowego znajduje się w terenie usług komercyjnych (UC.1), zaś w samym Studium pomiędzy planowaną inwestycją a terenem należącym do skarżącej uwzględniono teren pod drogę – podobnie jak przewiduje to projekt budowlany zatwierdzony decyzją z dnia 29 kwietnia 2008 r.
Budowa przedmiotowego obiektu z infrastrukturą towarzyszącą nie pogorszy żadnych warunków i nie wprowadzi związanych z tym obiektem ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiedniej działki skarżącej, nawet gdyby w przyszłości uzyskała ona status działki budowlanej, a wręcz przeciwnie – wprowadzi dobre sąsiedztwo dla uzyskania ewentualnej decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Nieruchomość ta nie jest objęta obszarem oddziaływania planowanego obiektu i zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b. właściciel tej działki – A. O. – nie może zostać uznany za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Nawet gdyby przyjąć, że nieruchomość skarżącej stanowi działkę budowlaną, to i tak lokalizacja budynku handlowo-usługowego nie naruszałaby przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jako że planowana inwestycja znajduje się w odległości większej od przewidzianej przepisami odległości minimalnej od granicy działki skarżącej, a nadto infrastruktura towarzysząca została zaprojektowana w sposób zgodny z przepisami i nienaruszający interesów osób trzecich.
Sprawa zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działek nr [...] i [...] położonych w [...], wywłaszczonych na cele budowy zajezdni samochodowej ze stacją obsługi na 150 samochodów, na którą powoływała się skarżąca, została ostatecznie zakończona w wyniku czego odmówiono skarżącej zwrotu ww. części działek.
Od opisanej wyżej decyzji odwołanie złożyła A. O., wskazując, że część nieruchomości, o zwrot której się stara, została zajęta pod budowę planowanej inwestycji, a w związku z tym – w jej ocenie – powinna ona zostać uznana za stronę toczącego się postępowania już od samego początku procesu inwestycyjnego. Podniosła również, że gdyby posiadała informacje o toczącym się postępowaniu mogłaby wystąpić o ustalenie warunków zabudowy oraz przekwalifikowanie działki, co zdaniem skarżącej przyczyniłoby się do zmiany oddziaływania realizowanej inwestycji na otoczenie. Skarżąca wskazała również, że argumenty organu I instancji odmawiające jej przymiotu strony nie zostały oparte na obiektywnej analizie obowiązujących przepisów, przez co organ ten dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej.
W piśmie z dnia 3 lipca 2015 r. (data prezentaty na dokumencie) A. O. wskazała, że w dniu 14 maja 2015 r. otrzymała decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 5 maja 2015 r., zgodnie z którą decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Powiatu w [...] z dnia 13 marca 1975 r. (znak: [...]) w części dotyczącej pkt. 11, 12 i 35 została wydana z naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca zaznaczyła, że z jej inicjatywy przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o unieważnienie umowy o oddaniu wywłaszczonego gruntu w użytkowanie wieczyste i nieodpłatne przeniesienie własności budynku w formie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1995 r. na rzecz Spółdzielni [...] w [...].
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2015 r. (znak: [...]) na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 u.p.b. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody [...] złożyła A. O.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
Po zwrocie akt administracyjnych z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i ponownym rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Starosty [...] z dnia 8 czerwca 2011 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia 7 września 2016 r., znak [...] na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 poz.290 ze zmianami) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zmianami) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda [...] powołał się na art. 145 k.p.a. oraz art. 149 - 151 k.p.a. Wskazano, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, lecz wynikiem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.
A. O. w swoim wniosku o wznowienie postępowania wskazała, że jako właścicielka działki nr [...], sąsiadującej z działką inwestycyjną winna być stroną przedmiotowego pozwolenia na budowę.
Zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę (prowadzone w zwykłym trybie), jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast za obszar oddziaływania obiektu, w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony przez organ architektoniczno-budowlany w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
W przedmiotowej sprawie Starosta Nowotarski zobowiązany przepisami prawa (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), dokonał niewystarczającej (zdaniem Sądu) analizy w celu ustalenia, czy osoba wnosząca o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z pkt 4 art. 145 § 1 k.p.a., powinna rzeczywiście zostać uznana za stronę zakończonego ostateczną decyzją postępowania. Organ I instancji ustalił, że działka skarżącej nr ewid. [...], według wypisu z rejestru gruntów z dnia 12.06.2009 r., została zakwalifikowana jako "łąki trwałe", położona jest częściowo w terenie PW/UC oraz częściowo w terenie projektowanej drogi -zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...]. Nawet w przypadku gdyby nieruchomość skarżącej była działką budowlaną (zgodnie z przywołanym Studium) - to i tak lokalizacja budynku handlowo-usługowego i infrastruktury towarzyszącej na w/w terenie nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r., - budynek został zaprojektowany, z stosunku do granicy z sąsiednią działką skarżącej nr ewid. [...], w odległościach większych od odległości określonych w/w Rozporządzeniu - jako wielkości minimalne; również infrastruktura towarzysząca - w szczególności kanalizacja deszczowa i ciąg pieszo-jezdny od strony działki skarżącej, zostały zaprojektowane w sposób zgodny z przepisami prawa i nie naruszający interesów osób trzecich.
Wojewoda [...] po szczegółowej analizie akt sprawy, uznał ustalenia dokonane w tym zakresie przez Starostę [...] za prawidłowe.
Projektowana inwestycja nie wprowadzi żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości A. O., w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w szczególności wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda podkreślił, że tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia, dają prawo właścicielowi takiej nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny.
Z akt sprawy wynika, co następuje.
Planowana inwestycja ma zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd od strony wschodniej, z drogi wojewódzkiej nr [...], to jest bezpośrednio od ul. [...]. Działka Skarżącej graniczy z terenem PKP, zlokalizowana jest w znacznej odległości (około 175 m) od ul. [...] i nie posiada bezpośredniego dostępu do żadnej istniejącej drogi publicznej (rysunek nr 1 Zagospodarowanie terenu, strona 7 zatwierdzonego projektu budowlanego), co oznacza, że nie da się w chwili obecnej stwierdzić, że jakakolwiek inwestycja na działkach sąsiednich może ograniczyć ten dostęp. Ewentualna zabudowa działki Skarżącej będzie wymagała uzyskania oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości jej połączenia z drogą (obecnie jedyna istniejąca w sąsiedztwie droga ma kategorię drogi wojewódzkiej), które szczegółowo określi jakie są możliwości i wymagania, aby działka nr [...] mogła mieć dostęp do ul. [...], co warunkuje możliwość uzyskania pozwolenia na budowę (art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego).
Zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] w sąsiedztwie działki Skarżącej planowana jest droga lokalna, której realizacja zapewni dostęp działki nr [...] do drogi publicznej. Planowana inwestycja nie jest sprzeczna z zapisami Studium w tym zakresie - choć nie musiałaby, gdyż Studium nie stanowi prawa miejscowego - wzdłuż wschodniej granicy terenu tej inwestycji zachowano niezabudowany pas terenu (o szerokości min. 7,0 m). Działka Skarżącej nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami Studium i informacjami uzyskanymi w Wydziale Rozwoju i Urbanistyki Urzędu Miasta [...], działka nr [...] znajduje się w większości w terenach UC usług komercyjnych, PW obiektów produkcyjnych, składów i magazynów o wysokiej intensywności, a tylko jej znikoma część (grubość kreski na mapie Studium) zlokalizowana jest w terenach 1 dróg lokalnych.
Dla planowanego zamierzenia budowlanego Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję nr [...] z 20.11.2006 r., znak: [...], o warunkach zabudowy (WZ), w której określił rodzaj tej inwestycji jako zabudowa usługowa.
Podkreślenia wymaga, iż o urbanistycznej możliwości zabudowy danej nieruchomości nie decyduje przeznaczenie gruntu (rodzaj użytku) ujawnione w rejestrze gruntów i budynków (użytki niebudowlane można wyłączyć z produkcji rolnej lub leśnej pod pewnymi warunkami). Problematyka związana z planowanym sposobem zabudowy działki nr [...] oraz dostępem tej działki do drogi (zdarzenia przyszłe i niepewne) nie może być brana pod uwagę w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania na przedmiotowym obszarze (w tym na działce nr [...]) i wydanej decyzji o warunkach zabudowy (WZ) dla terenu inwestycji, przeprowadzona przez tutejszy organ analiza zapisów WZ i Studium służy jedynie ustaleniu jaka jest możliwa (hipotetyczna) zabudowa działki Skarżącej w celu przeprowadzenia analizy, czy w związku z planowaną inwestycją może nastąpić ograniczenie możliwości swobodnej zabudowy działki nr [...], co skutkowałoby koniecznością uznania Wnioskodawcy za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Bez uwzględnienia hipotetycznej zabudowy działki Skarżącej, nie jest możliwe przeprowadzenie analizy, o której mowa w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wiążących Wojewodę) w przedmiotowej sprawie, to jest w oparciu o konkretne przepisy prawa materialnego, w tym warunki techniczne, które z zasady odnoszą się wyłącznie do budynków istniejących i budynków w fazie projektowania (z konkretnymi rozwiązaniami architektonicznymi i technicznymi).
Działka nr [...] nie jest zabudowana, zatem Wojewoda - chcąc wykonać polecenia WSA i miarodajnie ocenić interes Skarżącej w aspekcie oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość - stosując konkretne przepisy prawa materialnego, musi wziąć pod uwagę obiekty możliwe do zrealizowania w przyszłości (np. gdyby z zapisów Studium, które muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu warunków zabudowy lub sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wynikał całkowity zakaz zabudowy działki Skarżącej, to analiza taka nie byłaby w ogóle konieczna).
Na podstawie Studium działka nr [...] może w przyszłości zostać zabudowana budynkami usługowymi, produkcyjnymi i magazynowymi, z dopuszczeniem lokalizacji obiektów usługowo-mieszkaniowych w terenach UC i zapleczy administracyjno-technicznych i socjalnych jako uzupełnienie głównego przeznaczenia terenów PW. Oznacza to, że na terenie działki Skarżącej nie będzie możliwa lokalizacja budynków mieszkaniowych, a jedynie o funkcji mieszanej usługowo-mieszkaniowej.
Zgodnie z treścią rysunku nr 1 Zagospodarowanie terenu (strona 7 zatwierdzonego projektu budowlanego), działka nr [...], będąca własnością Skarżącej, o powierzchni 1238 m2 (dane ze strony geoportal.gov.pl), ma kształt zbliżony do trójkąta: o bokach długości około 33 m (granica północna, przylegająca do terenu PKP), około 50 m (granica zachodnia, granicząca z terenem inwestycji) i około 75 m (granica wschodnia i południowo-wschodnia, przylegająca do terenów niezabudowanych). W bezpośrednim sąsiedztwie działki Skarżącej znajdują się następujące elementy projektowanego zagospodarowania terenu inwestycji we wskazanych poniżej odległościach od granicy z działką nr [...]:
- projektowany prostokątny budynek handlowo-usługo wy o wysokości 9,41 m (w kalenicy) oraz szerokości 30,43 m (od strony działki nr [...]) i długości 90,00 m, usytuowany na prawie płaskim terenie, w minimalnej odległości 7,00 m (mierzonej w narożniku północno-wschodnim budynku);
- droga wewnętrzna (manewrowa) o szerokości 5,00 m, usytuowana w minimalnej odległości około 100 cm, połączona z wyjazdem (wjazdem) z projektowanego parkingu znajdującym się w odległości około 105 m od działki nr [...] oraz istniejącym zjazdem (główny wjazd) z ul. [...] zlokalizowanym w odległości około 180 m od działki Skarżącej;
- kanalizacja opadowa odprowadzająca wody do istniejącej kanalizacji deszczowej, usytuowana w minimalnej odległości około 5,5 m (wraz z separatorem w minimalnej odległości około 17 m);
- miejsce gromadzenia odpadów stałych (śmietnik) o wymiarach około 3 m x 5 m, w minimalnej odległości około 11 m;
- plac parkingowy na 20 miejsc postojowych dla samochodów osobowych (w tym 2 miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych), usytuowany w odległości 16,50 m od wschodniej granicy terenu inwestycji (bezpośrednia odległość od działki nr [...] jest jeszcze większa i wynosi około 30 m);
- plac parkingowy na 8 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, usytuowany w odległości około 42 m od wschodniej granicy terenu inwestycji (od strony działki Skarżącej).
Biorąc pod uwagę kształt działki nr [...] i jej usytuowanie w stosunku do projektowanego budynku handlowo-usługowego, możliwe jest zlokalizowanie na tej działce hipotetycznego budynku o funkcji usługowo-mieszkalnej (z pomieszczeniami na stały pobyt ludzi) - szerokości około 5 m (minimalna szerokość istniejących budynków w sąsiedztwie), ścianami z oknami w minimalnej dopuszczalnej odległości (4 m) od zachodniej i południowo-wschodniej granicy działki Skarżącej - dopiero na wysokości północno-wschodniego narożnika projektowanego budynku handlowo-usługowego. Również wysokość planowanego obiektu w kalenicy umożliwia zlokalizowanie hipotetycznego budynku ścianą z oknami w odległości 4,0 m od granicy z działkami sąsiednimi (to jest w odległości 11,0 m od projektowanego budynku), zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422).
Ewentualne okno pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi w ścianie południowej hipotetycznego budynku, usytuowane w maksymalnym dopuszczalnym zbliżeniu do granic działki Skarżącej, będzie miało zapewniony dostęp naturalnego światła przez minimum 3 h - zgodnie z § 60 ww. rozporządzenia - w godzinach dopołudniowych, z uwagi na brak zabudowy przesłaniającej na działkach od strony południowo-wschodniej działki nr [...]. Również ewentualne okna usytuowane w ścianie zachodniej hipotetycznego budynku, z uwagi na ich lokalizacją powyżej północno-wschodniego narożnika projektowanego budynku będą naturalnie doświetlone przez minimum 3 h w godzinach popołudniowych.
Bezpieczeństwo pożarowe planowanego budynku i dróg wewnętrznych zostało potwierdzone przez uzgodnienie bez uwag projektu budowlanego przez rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych, co oznacza spełnienie wymogów działu VI Bezpieczeństwo pożarowe (§ 207-290) Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w tym także § 272 ust. 1: Odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej dziatki budowlanej powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonej w § 271 ust. 1-7, przyjmując, że na działce niezabudowanej będzie usytuowany budynek o przeznaczeniu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...), a w przypadku braku takiego planu - budynek ZŁ ze ścianą zewnętrzną, o której mowa w § 271 ust. 7).
Minimalna odległość 20 miejsc postojowych dla samochodów osobowych to 16,50 m od od granicy działki (terenu inwestycji) oraz około 30 m od działki Skarżącej, a odległość 8 miejsc postojowych od tych granic wynosi około 42 m, a zatem więcej niż wymagane 6 m od granicy działki i 10 m od okien pomieszczeń na stały pobyt ludzi w hipotetycznym budynku, zgodnie z § 19 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie Wojewody projektowana inwestycja nie tylko spełnia przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także nie ogranicza w żaden sposób swobodnego zagospodarowania działki nr [...], w granicach obowiązujących przepisów prawa materialnego (w tym przeanalizowanej najmniej korzystnej, hipotetycznej zabudowy działki Skarżącej), tzn. w konsekwencji wybudowania planowanej inwestycji działka wnioskującego nie utraci dostępu do drogi publicznej (obecnie go nie posiada); zapewnione będzie miała naturalne oświetlenie, możliwość korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności; zostały zachowane wymagania w zakresie prawidłowego zapewnienia dojść i dojazdów, usytuowania miejsc postojowych, uzbrojenia technicznego działki i odprowadzania wód opadowych oraz inne wymagania wskazane w przepisach ww. rozporządzenia.
Ponieważ nie potwierdziły się wskazane przez Wnioskującą przesłanki uzasadniające przyznanie jej statusu strony, należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. O. Skarżąca szczegółowo opisała postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z dnia 13 marca 1975 r., znak: [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem szeregu nieruchomości położonych w [...] na cele budowy Zajezdni Samochodowej ze stacją obsługi na 150 samochodów. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 5 maja 2015 r., znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...] w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia 14 maja 2012 r. znak [...].
- uchylił wskazaną wyżej decyzję Wojewody [...] z dnia 14 maja 2012 r. w części dotyczącej decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z dnia 13 marca 1975 r. (punkty 11,12 oraz 35) i stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa w części dotyczącej punktów 11,12 oraz 35,
- utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Wojewody [...] z dnia 14 maja 2012 r. w części stwierdzającej nieważność postanowienia Naczelnika Miasta w [...] z dnia 28 sierpnia 1986 r.
Skarżąca wskazała, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest prawomocnie zakończone, bowiem od wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. IV SA/Wa 2184/15 (oddalającego skargę na opisaną wyżej decyzję Ministra) została wniesiona skarga kasacyjna.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości utrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem 16 marca 2016 r. sygnatura II SA/Kr 1378/15.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901).
Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. II SA/Kr 1152/15).
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona.
Podkreślić należy, że WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 marca 2016 r. sygn. II SA/Kr 1378/15 wskazał między innymi, że: "Prawidłowo zatem w rozpoznawanej sprawie organ przyjął, w ramach ustalonego stanu faktycznego, że skarżąca nie jest właścicielem działek wchodzących w skład terenu inwestycji. Prawidłowo też organ uznał za okoliczność pozostającą bez znaczenia dla rozstrzygnięcia to, że decyzja ostateczna Ministra stwierdzająca wydanie decyzji wywłaszczeniowej z naruszeniem prawa, została przez A. O. zaskarżona do sądu administracyjnego. Sama skarga bowiem nie niweczy ostateczności decyzji administracyjnej i nie obala domniemania jej zgodności z prawem. Słusznie zatem organ odwoławczy stwierdził, że ewentualny interes skarżącej w sprawie o pozwolenie na budowę może wynikać tylko z prawa własności działki sąsiadującej, tj. działki nr [...]" .
Aktualnie sytuacja zmieniła się tylko o tyle, że skarga na decyzję ostateczną Ministra stwierdzającą wydanie decyzji wywłaszczeniowej z naruszeniem prawa została przez WSA w Warszawie oddalona wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. IVSA/Wa 2184/15, zaś skarżąca wniosła od tego wyroku skargę kasacyjną.
W dalszym ciągu zatem aktualne pozostaje wskazanie z wyroku wiążącego Sąd w niniejszej sprawie, że interes prawny skarżącej w sprawie o pozwolenie na budowę może wynikać tylko z prawa własności działki sąsiadującej, tj. działki nr [...]. Prawidłowo zatem organy dokonały badania interesu prawnego skarżącej wyłącznie w kontekście przysługującego jej prawa własności do tej właśnie nieruchomości.
Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, zmierzające jak się wydaje raczej do zakwestionowania tego, że organ nie ocenia interesu prawnego skarżącej w kontekście działek, które weszły w skład spornej inwestycji (wywłaszczonych od poprzedników prawnych skarżącej), a jedynie w kontekście przysługującego jej prawa własności do działki nr [...] sąsiadującej ze zrealizowaną inwestycją.
Dalej wskazać należy, że tym razem wszystkie wytyczne Sądu zostały przez organ wykonane. W wyroku z dnia 16 marca 2016 r. sygn. II SA/Kr 1378/15, Sąd wskazał, że " Zawarte w decyzji organu I instancji obszerne wywody na temat znaczenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie zostały odniesione do realiów rozpoznawanej sprawy. Nadal nie ustalono i nie podano faktów podstawowych: w jakiej odległości od działki skarżącej mają znajdować się poszczególne elementy projektowanego zagospodarowania terenu inwestycji, nie opisano tych elementów (ich gabarytów, sposobu wykorzystania, charakteru technicznego itp.), nie opisano też szczegółowo działki należącej do skarżącej (nie podano nawet jej powierzchni). W czynieniu tych ustaleń Sąd nie może wyręczać organu. Dopiero zaś ustalenia w omawianym zakresie pozwolić mogą na miarodajną ocenę interesu skarżącej w aspekcie oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość. Bez tych ustaleń powielana teza, że "budowa przedmiotowego obiektu z infrastrukturą towarzyszącą nie pogorszy żadnych warunków i nie wprowadzi związanych z tym obiektem ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiedniej działki skarżącej, nawet gdyby w przyszłości uzyskała ona status działki budowlanej" pozostaje zawieszona w próżni. Nie poddaje się też weryfikacji twierdzenie, że "lokalizacja budynku handlowo-usługowego nie naruszałaby przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jako że planowana inwestycja znajduje się w odległości większej od przewidzianej przepisami odległości minimalnej od granicy działki skarżącej, a nadto infrastruktura towarzysząca została zaprojektowana w sposób zgodny z przepisami i nienaruszający interesów osób trzecich".
W zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał, że działka skarżącej nr [...] nie jest zabudowana, zatem chcąc wykonać polecenia WSA i miarodajnie ocenić interes Skarżącej w aspekcie oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość - stosując konkretne przepisy prawa materialnego, musi wziąć pod uwagę obiekty możliwe do zrealizowania w przyszłości. Bez uwzględnienia hipotetycznej zabudowy działki skarżącej nie jest możliwe przeprowadzenie analizy, o której mowa w wyroku. Nie jest to możliwe w szczególności wyłącznie w oparciu o konkretne przepisy prawa materialnego, w tym warunki techniczne, które z zasady odnoszą się do budynków istniejących i będących w fazie projektowania.
W oparciu o obowiązujące studium zagospodarowania przestrzennego oraz biorąc pod uwagę kształt działki, organ założył, że zabudowa, która może ewentualnie powstać na tym terenie to zabudowa o funkcji mieszanej usługowo – mieszkaniowej o opisanych w decyzji parametrach (między innymi założono budynek z oknami w ścianach w minimalnej odległości 4 m od granicy zachodniej i południowo – wschodniej działki skarżącej). Następnie w uzasadnieniu decyzji organ wskazał i przeanalizował wszystkie odległości istniejącej już zabudowy od granicy działki skarżącej z uwzględnieniem owego hipotetycznego budynku. Wskazał także na wszystkie inne kwestie związane z możliwymi ograniczeniami w zagospodarowaniu działki skarżącej ze względu na zrealizowaną na podstawie kwestionowanej decyzji inwestycję, takie jak: dostęp okien hipotetycznego budynku do światła naturalnego, bezpieczeństwo pożarowe, odległości zrealizowanych miejsc postojowych od granicy działki skarżącej, dostęp do drogi publicznej, możliwość korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności oraz odprowadzania wód opadowych z zabudowanej już nieruchomości sąsiedniej. Analiza ta – szczegółowo zobrazowana również na mapie znajdującej się na karcie 87 akt organu II Instancji – doprowadziła organ do przekonania, że obszar oddziaływania zrealizowanej już inwestycji nie obejmuje działki skarżącej. Tym samym wypełnione zostały wszystkie wytyczne zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 marca 2016 r. sygn. II SA/Kr 1378/15.
Na koniec wskazać należy, że organ zawarł w uzasadnieniu decyzji następująca tezę: " gdyby z zapisów Studium, które muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu warunków zabudowy lub sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wynikał całkowity zakaz zabudowy działki Skarżącej (...)". Sformułowanie to jest błędne w części, w której dotyczy ustalania warunków zabudowy. Po myśli bowiem art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z późn. zm.), ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Nie ma natomiast w przywołanej ustawie przepisu, który zawierałaby adekwatne związanie dokumentem studium w zakresie ustalania warunków zabudowy. Niemniej jednak nie jest to błąd, który dawałoby podstawę od uchylenia decyzji po myśli art. 145 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona jako bezzasadna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło