II SA/Kr 1396/23
WyrokWSA w Krakowie2024-01-16
Skład orzekający: Piotr Fronc, Joanna Człowiekowska, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, zatwierdzając projekt budowlany telekomunikacyjnego obiektu budowlanego, prawidłowo ocenił obszar oddziaływania pola elektromagnetycznego, uwzględniając jedynie parametry wskazane przez inwestora, czy też powinien zbadać maksymalne możliwości techniczne urządzeń, w tym możliwość zmiany pochylenia anten i kierunku wiązki promieniowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji bezkrytycznie oparły się na danych przedstawionych przez inwestora w zakresie występowania pola elektromagnetycznego. Stwierdzono, że organy miały obowiązek zbadać maksymalne możliwości techniczne urządzeń, w tym możliwość zmiany pochylenia anten (tilt) i kierunku wiązki promieniowania, aby precyzyjnie ustalić obszar oddziaływania promieniowania na miejsca dostępne dla ludności. Samo wskazanie sumarycznego obszaru pola bez uwzględnienia tych czynników jest niewystarczające.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wielickiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, oraz błędy w ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności pola elektromagnetycznego. Kwestionowano sposób określenia zasięgu oddziaływania, wskazując na brak analizy maksymalnych parametrów anten i ich pochylenia. Wojewoda utrzymał decyzję organu I instancji, uznając wyjaśnienia inwestora za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Wielickiego. Zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego M. L. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 sierpnia 2023 r. znak: WI-I.7840.11.11.2022.BS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego M. L. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z 21 września 2020 r., Starosta Wielicki, decyzją nr 399.2022 z 2 marca 2022 r., znak: BGN.6740.1288.2020.G, zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej: Budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego nr [...] wraz z linią zasilającą, ogrodzeniem i terenem utwardzonym na działce nr [...] położonej w miejscowości S., gmina G., zwanej dalej inwestycją.
Odwołanie od tej decyzji złożył M. L., właściciel działki nr ewide[...] obr. [...] S. znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji i objętej obszarem oddziaływania inwestycji. Podniesiono, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 oraz 6 kpa) bowiem informacja o podjęciu, zawieszonego na wniosek inwestora postępowania, została skarżącemu doręczona wraz decyzją kończącą postępowanie, co uniemożliwiło zapoznanie się z uzupełnionym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i, zdaniem skarżącego, miało wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Ponadto odwołujący podniósł naruszenie art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, poprzez pominięcie przez organ I instancji weryfikacji poprawności rozdziału telekomunikacyjnego, będącego integralną częścią projektu budowlanego (rozdział nr IV), w którym nie podano maksymalnej mocy wyjściowej nadajnika RRU oraz mocy anteny radiolinii, które to informacje istotnie wpływają na zasięg oddziaływania inwestycji. W odwołaniu powołano się na, sporządzoną na zamówienie skarżącego, opinię biegłego (o specjalności elektronika, radiokomunikacja i telekomunikacja ruchoma), dotyczącą parametrów technicznych wyposażenia telekomunikacji projektowanej stacji bazowej w aspekcie oddziaływania na środowisko, przedłożoną przez Skarżącego w toku postępowania organu I instancji 16 listopada 2021 r. (karty nr 137-142 akt administracyjnych organu I instancji). Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 7 oraz art. 8 § 1 kpa, bowiem, w przekonaniu skarżącego organ prowadzący postępowanie nie kierował się interesem słusznym i społecznym obywateli, a sam sposób w jaki podjęto decyzję pokazuje, iż w postępowaniu nie obowiązywały zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Następnie w uzupełnieniu odwołania podniesiono kwestie oddziaływania inwestycji na środowisko i prawidłowości kwalifikacji przedsięwzięcia sporządzonej na potrzeby inwestycji, a wymaganej przepisami aktualnymi w dacie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Zarzucono dodatkowo, że jeszcze przed wydaniem decyzji, w sąsiedztwie inwestycji na działkach nr [...] powstała nowa zabudowa mieszkalna, co nie zostało uwzględnione w podlegającej zatwierdzeniu dokumentacji projektowej.
Wojewoda Małopolski decyzją z 31 sierpnia 2023 r. Znak sprawy: WI-I.7840.11.11.2022.BS na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U.2021.2351 ze zmianami) - zwanej dalej Pb, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podał, iż przyjął wyjaśnienia inwestora za prawidłowe uznając, że jak wynika z projektu budowlanego pole elektromagnetyczne o gęstości odpowiadającej danej wartości częstotliwości pola EM o poziomie wyższym niż dopuszczalny wystąpi wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności i nie będzie obejmował działek [...]
Przedmiotem inwestycji jest budowa telekomunikacyjnego obiektu budowlanego nr [...] wraz z linią zasilającą, ogrodzeniem i terenem utwardzonym, na działce nr [...] obr. [...] S. jedn. ewid. [...]_2 G. , w skład której wchodzi kratowa wieża stalowa typ. BOT H-2 o wysokości 42,0 m, o przekroju trójkąta równobocznego, składająca z siedmiu segmentów, posadowiona na fundamencie (żelbetowa płyta w kształcie kola o średnicy 8,0 m i grubości 0,6 m), trzy anteny sektorowe na wysokości +41,0 m n.p.t. oraz 1 antena radioliniowa na wysokości 38,5 m n.p.t. U podnóża wieży posadowiona zostanie rama wraz z podestem obsługowym, na której ustawione zostaną szafy sterujące typu OUTDOOR. Teren instalacji radiokomunikacyjnej zostanie ogrodzony (10,0x 10,0 m). Na terenie stacji bazowej zaprojektowana została nawierzchnia z klińca. Projektowane zasilanie stacji nadawczo-przekaźnikowej, zgodnie z projektem elektrycznym (część V projektu budowlanego).
Zarzut odwołania, dotyczący nie podania w projekcie maksymalnej mocy wyjściowej nadajnika RRU oraz maksymalnej mocy anteny radiolinii, które to informacje, zdaniem skarżącego (popartym opinią biegłego dotyczącą parametrów technicznych poszczególnych urządzeń zastosowanych w projekcie), istotnie wpływają na zasięg oddziaływania inwestycji, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Podstawą do rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę są projektowane dla danej stacji bazowej parametry, określone przez inwestora we wniosku. Stanowisko takie, utrwalone jest w aktualnym orzecznictwie i zostało jednoznacznie potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu uchwały w składzie siedmiu sędziów z 7 listopada 2022 r., sygn. akt II OPS 1/22, stwierdził: Nie ma zatem podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
W niniejszej sprawie projektant wyznaczył obszar oddziaływania, w oparciu o przewidywany sumaryczny obszar występowania pola elektromagnetycznego o poziomach wyższych niż dopuszczalny, zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U.2019.2448) który obejmuje, oprócz działki inwestycyjnej nr [...], działki nr [...] i [...] powiat w. i, jednostka ewid. [...], obręb [...] S. (karta 38 - pkt 3.5 projektu zagospodarowania). W projekcie wskazano, że potencjalne odziaływanie elektromagnetyczne występuje na wysokości zawieszenia anten (41,0 m n.p.t.), w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludności, nad wymienionymi powyżej działkami, a wysokość ta znacznie przekracza dopuszczalną wysokość zabudowy dla okolicznych terenów (wynoszącą 12 m dla terenów MN7, MN6 oraz 15 m dla terenów RM5, RM6 i R3 ustaloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego).
Zgodnie z tabelą, dla wykorzystywanych w telefonii komórkowej zakresów częstotliwości pola elektromagnetycznego np. 800 MHz - gęstość mocy wynosi 800/200 = 4,0 W/m2, 900 MHz - gęstość mocy wynosi 900/200 = 4,5 W/m2 , dla 1800 MHz – gęstość mocy wynosi 1800/200 = 9 W/m2. Powyżej 2000 MHz - gęstość mocy wynosi 10 W/m2. Po przeprowadzonej analizie istniejącego stanu zagospodarowania oraz obowiązujących przepisów organ odwoławczy stwierdził, że pole elektromagnetyczne o gęstości odpowiadającej danej wartości częstotliwości pola EM o poziomie wyższym niż dopuszczalny wystąpi wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności. Ponadto organ odwoławczy, przeanalizował położenie inwestycji i obszar jej oddziaływania w aspekcie hipotetycznej możliwości lokalizacji na działkach sąsiednich obiektów budowlanych takich jak gazociąg czy linie energetyczne, z uwzględnieniem ich koniecznych ochronnych pasów technologicznych.
W zakresie kwestii środowiskowych podano, że 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2022.1071). Z jego treści wynika, iż ustawodawca w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) wprowadził następujące zmiany: w § 2 w ust. 1 uchylił pkt 7, zaś w § 3 w ust. 1 uchylił pkt 8. Oznacza to, że instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz nie wymagają
w obecnym stanie prawnym w ogóle przeprowadzenia procedury oddziaływania na środowisko, a tym samym przedłożenia kwalifikacji przedsięwzięcia. Zgodnie z § 2 oraz § 3 ww. rozporządzenia zmieniającego, wprowadzone przepisy stosuje się również do spraw wszczętych i nie zakończonych, przed wydaniem rozporządzenia. Zatem w niniejszej sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw do analizowania kwalifikacji przedsięwzięcia przedłożonej przez inwestora wraz z wnioskiem o pozwolenie budowę, złożonym w dacie obowiązywania przepisów sprzed nowelizacji, gdyż obecnie opracowanie to nie jest wymagane. Nie ma także uzasadnienia rozpatrywanie przez organ odwoławczy aspektów odwołania, dotyczących decyzji Wójta Gminy G. z 2.08.2021 r., znak; RLO-VI.6220.9.2020, którą umorzono, wszczęte na wniosek inwestora, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla niniejszej inwestycji, utrzymanej w mocy decyzją z 20 września 2021 r., znak: SKO.Oś/4170/308/2021 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie.
W projekcie zagospodarowania terenu oraz analizie środowiskowej przedstawiono sumaryczny zasięg dla pasm w danym sektorze. W projekcie przestawiono zestawienia dotyczące zasięgu gęstości natężenia pola elektromagnetycznego przekraczającej sumaryczny zasięg dla pasm w danym sektorze zasięgu i przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten dla wartości granicznych nachylenia tych anten (tiltów). Z materiału dowodowego wynika, że minimalna wysokość (tj. przy maksymalnym pochyleniu tzw. tilcie anten), na której będzie występowało pole elektromagnetyczne o poziomie gęstości powyżej sumarycznego zasięgu dla pasm w danym sektorze zasięgu wynosi 39,0 m n.p.t. (por. przekrój pionowy na azymucie 120°, karta nr [...] projektu budowlanego) co oznacza, że takie pole elektromagnetyczne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi, a projektowana inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi i będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę złożył M. L., zarzucając naruszenie:
- 28 ust. 2. w związku z art. 3 pkt 20 oraz ustawy Prawo budowlane poprzez wadliwe określenie stron w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Organ II instancji w sytuacji, gdy właścicielom w szczególności działek ewidencyjnych o nr [...] oraz [...] przysługiwał status strony, gdyż posiadają interes prawny w przedmiotowej sprawie wobec faktu, iż są właścicielami nieruchomości sąsiednich objętych oddziaływaniem pola elektromagnetycznego, które ma być emitowane z anten umiejscowionych na projektowanej w ramach inwestycji wieży (a działki te są zabudowane budynkami mieszkalnymi, przy czym działki o nr [...] nowopowstałym budynkiem, który mimo wezwania ze strony organu II instancji nie został nawet oznaczony na mapach projektowych przedłożonych przez inwestora w postępowaniu przed organem II instancji!
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6, 7, 8, 10, 11 i 77 oraz art. 107 § 1 pkt 6), art. 127 § 1 oraz 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. poprzez naruszenie zasady legalizmu, niewyczerpujące zebranie i zbadanie materiału dowodowego w sprawie, prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą budzenia zaufania obywateli do organów Państwa oraz poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia i wadliwe ustalenie stanu sprawy, w szczególności przez:
a) brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji motywów i podstaw wydania decyzji i nie odniesienie się w żaden sposób do sprecyzowanych bardzo konkretnie i uzasadnionych argumentami technicznymi zarzutów odwołania Skarżącego popartych przedłożoną w toku postępowania opinią specjalisty dr J. G. - organ w żaden sposób nie wyjaśnia precyzyjnie, dlaczego nie uwzględnia w/w argumentacji Skarżącego – w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak takich wskazań, a zawarto tam jedynie wysoce ogólne odesłanie do pisma inwestora (które nie zostało w toku postępowania doręczone Skarżącemu), bez jakiegokolwiek uzasadnienia ze strony organu,
b) oparcie ustaleń faktycznych w szczególności w zakresie oddziaływania inwestycji (tj. występowania pola elektromagnetycznego o gęstości odpowiadającej danej wartości częstotliwości pola EM o poziomie wyższym niż dopuszczalny w miejscach dostępnych dla ludności, w szczególności na nieruchomości Skarżącego) wyłącznie tylko na bezkrytycznym przyjęciu dokumentacji przedłożonej inwestora - co w sposób rażący narusza zasadę budowania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, jak też wchodzi w zakres wiedzy specjalistycznej,
c) całkowite pominięcie kwestii nieprawidłowości sporządzenia zatwierdzonego projektu podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu (nierzetelność sporządzonej dokumentacji projektowej, w tym brak podpisów osób wskazanych jako autorzy dokumentacji projektowej!),
d) nie uwzględnienie (w zakresie ustalania statusu stron oraz występowania pola elektromagnetycznego o gęstości częstotliwości pola EM o poziomie wyższym niż dopuszczalny w miejscach dostępnych dla ludności) możliwości pochylenia poszczególnych anten, to odpowiadającej danej wartości tym samym istnieje możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania, która to okoliczność winna podlegać wyjaśnieniu, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należało ustalić oddziaływanie anten od minimalnego do maksymalnego ich pochylenia, aby jednoznacznie ustalić, od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania albowiem ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy (w szczególności w odniesieniu do nieruchomości Skarżącego) - albowiem organ jednoznacznie wskazał, iż oparł się wyłącznie na analizie parametrów stacji bazowej określonej przez inwestora we wniosku i uznając, że jest to wystarczające do wydania decyzji pomimo że analiza zakresu oddziaływania pola elektromagnetycznego winna uwzględniać maksymalne oraz minimalne zakresy pochylenia anten (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt: II SA/Sz 636/20),
e) wskazanie jedynie sumarycznego obszaru pola o oddziaływaniu ponadnormatywnej wartości gęstości mocy bez uwzględnienia maksymalnych i minimalnych zakresów pochylenia anten,
f) zamieszczenie w uzasadnieniu decyzji całkowicie nieczytelnej tabeli (str. 6), co uniemożliwia zapoznanie się z treścią tej części uzasadnienia przez Skarżącego.
Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga prowadzi do uchylenia decyzji obu instancji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż istotą skarżonej decyzji i kontrolowanego przez Sąd postępowania była kwestia uznania za prawidłowego w projekcie przedstawienia zestawienia dotyczącego zasięgu gęstości natężenia pola elektromagnetycznego oraz zasięgu i przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten dla wartości granicznych (projektowanych) nachylenia tych anten (tiltów) i sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego względem działki m.in. skarżącego znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie z terenem inwestycji. Innymi słowy czy ustalenia organów są prawidłowe w zakresie stwierdzenia, że natężenie pola elektromagnetycznego nie będzie przekraczało wartości określonych dla miejsc dostępnych dla ludności i będzie zamykało się w działce inwestycyjnej, jak wynika z projektu, który zatwierdziły skarżone organy. Nadto skoro skarżący wywodził swój interes prawny z tego, że jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z działką na której zaplanowana została budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, znajdujących się w obszarze oddziaływania nieruchomości inwestycyjnej i wnosił jednocześnie umotywowane merytorycznie zastrzeżenia względem nieprawidłowości zawartej w projekcie budowlanym informacji o obszarze oddziaływania inwestycji ze względu na projektowaną strefę oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego planowanej inwestycji, to obowiązkiem organów było dogłębne zbadanie tej kwestii.
Ważnym w tym aspekcie jest m.in. § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), w myśl którego budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Ważne są również przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U.2019.2448)
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż oparto się bezkrytycznie na danych przedstawionych przez projektanta w zakresie występowania pola elektromagnetycznego i stwierdzenia niewystępowania wartości przekraczających wymogi określone dla miejsc dostępnych dla ludności, zamykając się jedynie w działce inwestycyjnej. W tym zakresie nie uwzględniono i nie zbadano możliwości pochylenia poszczególnych anten, kiedy istnieje możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania. Należało zatem - co organy pominęły - ustalić oddziaływanie anten od minimalnego do maksymalnego ich pochylenia, aby jednoznacznie ustalić, od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania - ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy (w szczególności w odniesieniu do nieruchomości skarżącego). Organy oparły się wyłącznie na analizie parametrów stacji bazowej określonej przez inwestora we wniosku i projekcie, uznając, że jest to wystarczające do wydania decyzji pomimo że analiza zakresu oddziaływania pola elektromagnetycznego winna uwzględniać maksymalne oraz minimalne zakresy pochylenia anten (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt: II SA/Sz 636/20). Istotne jest zatem nie to co projektant określi, lecz zbadanie możliwości jakie ma instalowana stacja bazowa biorąc pod uwagę urządzenia z jakich się składa i jej charakterystykę posadowienia. Zatem wskazanie jedynie sumarycznego obszaru pola o oddziaływaniu ponadnormatywnej wartości gęstości mocy bez uwzględnienia maksymalnych i minimalnych zakresów pochylenia anten, jest niewystarczające dla możliwości dokonania oceny niewystępowania wartości przekraczających wymogi określone dla miejsc dostępnych dla ludności. Organy bezkrytycznie przyjęły informacje inwestora nie domagając się wyjaśnienia kwestii podniesionych przez skarżącego w toku postępowania, który precyzyjnie wskazywał, posiłkując się fachową opinią specjalistyczną (por. zał. do skargi), że inwestor winien przedstawić dokumentację projektową zawierającą dane, które mają stanowić podstawę ustalenia, czy pole elektromagnetyczne o gęstości odpowiadającej danej wartości częstotliwości pola EM o poziomie wyższym niż dopuszczalny wystąpi w miejscach dostępnych dla ludności, czy wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności. Jednym z kluczowych parametrów dla dokonania takiej oceny jest Moc EIRP anteny, będąca pochodną typu i parametrów anteny, pasma jej pracy, jak również tilt. Odnośnie istotnej dla sprawy kwestii zakresu możliwego pochylenia anten (pominiętej całkowicie przez organ) ustalenie oddziaływanie anten zależne jest od istniejących możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania – organ winien był ustalić oddziaływanie anten w zakresie od minimalnego do maksymalnego pochylenia (przy uwzględnieniu ukształtowania terenu w otoczeniu inwestycji). W stacjach bazowych telefonii komórkowej wykorzystuje się anteny sektorowe, które są antenami kierunkowymi, co oznacza, że dobierając antenę i sposób jej montażu (pochylenie jest jednym z kluczowych parametrów) możliwy jest istotny wpływ na rozkład pola elektromagnetycznego wokół stacji bazowej. Odpowiedni kształt wiązki umożliwia uzyskanie wymaganego pokrycia terenu przy jednoczesnym unikaniu interferencji z sąsiednimi nadajnikami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn.. akt II SA/Rz 349/19 w którego uzasadnieniu podkreślono konieczność dokonania precyzyjnych ustaleń w zakresie możliwości oddziaływania anteny od minimalnego do maksymalnego pochylenia (tzw. tilt), aby ustalić od jakiej wysokości poziomu terenu i w jakiej odległości od anten możliwe jest oddziaływanie promieniowania tych anten. Błędna jest teza, że w tym zakresie organ związany jest wnioskiem inwestora, a ewentualna zmiana w przyszłości nachylenia anteny, będzie rozpatrywana jako zmiana sposobu użytkowania stacji bazowej czy spowoduje odpowiedzialność karną inwestora za naruszenie wymaganych norm. Wskazać bowiem należy, że możliwość automatycznej zmiany nachylenia poszczególnych anten, w zasadzie uniemożliwia kontrolę w tym zakresie, gdyż inwestor może w dowolnym czasie i w dowolny sposób ustawić antenę, również w trakcie prowadzonej kontroli. Nadto już sama możliwość zmiany nachylenia anteny powoduje konieczność uwzględnienia tego faktu przy ustalaniu oddziaływania pola elektromagnetycznego na miejsca dostępne dla ludności. Należy bowiem uwzględnić zarówno maksymalne możliwe emitowanie takiego pola z urządzenia, jak i maksymalne możliwe pochylenie osi wiązki promieniowania oraz ukształtowanie terenu, w szczególności istniejącej, jak i potencjalnej zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 708/15, wyrok WSA w Gliwicach dnia 29 listopada 2017 r., sygn. II SA/Gl 781/17. Przy wyznaczaniu odległości miejsc dostępnych dla ludności uwzględnić zatem należy zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i jej pochylenie (tilt). Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga więc uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania takiego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. Organ wydając decyzję musi mieć pewność, że promieniowanie EIRP nie będzie dotyczyć miejsc dostępnych dla ludności (por. wyrok NSA z dnia 131 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 3008/15, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2002/13, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt U OSK 419/13). W orzecznictwie sądowym podkreśla się przy tym, iż do określenia mocy EIRP każdej z anten sektorowych niezbędne jest sparametryzowanie tzw. nadawczego toru radiowego, na który składają się: nadajnik, tor antenowy i antena. Nadajnik decyduje o poziomie mocy promieniowanej, tor antenowy powoduje określone straty mocy w przesłanym do anteny sygnale, a antena sektorowa koncentruje doprowadzoną do niej moc sygnału elektrycznego i przetwarza go w fale elektromagnetyczną w postaci kierunkowej wiązki promieniowania i wysyła w przestrzeń. Wartość EIRP określa się na podstawie tzw. budżetu mocy, na który składa się moc wyjściowa nadajnika, zysk energetyczny anteny sektorowej i strata mocy w torze antenowym. Podane parametry, jako planowane do użycia przez inwestora, nie muszą też odpowiadać maksymalnym dostępnym dla danego urządzenia. To, że dana antena wg karty katalogowej pozwała na zastosowanie pochylenia na określonym poziomie oraz obciążenie jej daną mocą, nie oznacza, że takie parametry powinny służyć do obliczeń zasięgu oddziaływania tejże anteny (w praktyce nie stosuje się takich wartości). To inwestor ustala jakie maksymalne moce, czy też pochylenie będzie wykorzystanie w danej lokalizacji dla danego systemu stacji bazowej. Zatem bezkrytyczne oparcie się w decyzjach o dane przedstawione przez projektanta, bez zbadania maksymalnych możliwości technicznych urządzeń - rodzaju anten, ich mocy, czy możliwości pochylenia, jest nieprawidłowe.
Reasumując, to nie inwestor określa maksymalne parametry urządzeń, tak aby planowane przedsięwzięcie nie oddziaływało znacząco na środowisko, gdyż takie stanowisko nie ma oparcia w prawie.
Dlatego też należy uznać za słuszne stwierdzenie skarżącego, że organ powinien poddać wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, w tym złożoną dokumentację oraz wziąć pod uwagę istotne dla rozstrzygnięcia sprawy możliwości zdalnego sterowania antenami i związaną z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Jeżeli istnieje możliwość pochylenia anteny, tzw. TILT, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta powinna podlegać wyjaśnieniu, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należy ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Organ powinien ocenić, czy są dostatecznie wyjaśnione kwestie takie, jak azymuty, możliwość pochylenia anteny, tzw. TILT, możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania, odległość na jaką urządzenie może emitować pola elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowania izotropowo) uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku (zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności).
Ponadto w zakresie zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, akta sprawy nie zawierają dołączonego planu ani jego załączników graficznych odnoszących się do obszaru inwestycji. Teren inwestycji objęty jest ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa S. , przyjętego uchwałą nr XVI/90/2007 Rady Gminy G. z 5 października 2007 r., a więc wydanego przed kilkunastoma laty. Z powodu braku planu, nie sposób zweryfikować kwestii zgodności inwestycji z planem miejscowym. Uzasadnienie zarówno projektanta, jak i organu jest natomiast w tym względzie niezwykle lakoniczne i w zasadzie jednozdaniowe. Dlatego w ponownym postepowaniu organ dołączy do akt treść uchwały w przedmiocie w/w planu miejscowego i dokona oceny planowanej inwestycji z jego postanowieniami.
Dodatkowo organy nie zweryfikowały podanego we wniosku tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określonego jako umowa dzierżawy. W aktach brak przedstawienia takiej umowy. Tymczasem o ile tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, to jednak pod warunkiem, że przewiduje w swojej treści uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Powstanie tego prawa należy oceniać stosownie do rodzaju stosunku prawnego, z którego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2023 r. II OSK 516/20). Tymczasem sama umowa dzierżawy co do zasady nie daje uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dlatego w ponownym postępowaniu organ winien również zweryfikować tytuł prawny inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W ponownym postępowaniu, jak wyżej wskazano, w szczególności organ zobowiązany będzie ocenić zjawisko mocy maksymalnej promieniowania anten, przy uwzględnieniu maksymalnych parametrów oraz w kontekście możliwości zmiany azymutów wiązki promieniowania, oraz zmiany kąta pochylenia anten (TILT) oraz objęcia nim przy uwzględnieniu powyższego miejsc dostępnych dla ludności. Powyższe w ocenie Sądu wymagać będzie zobowiązania inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej o dokumenty, z których wynikać będą w/w parametry planowanego obiektu budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składają się koszty zastępstwa radcowskiego 480 zł, wpis 500 zł i opłata od pełnomocnictwa 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło