II SA/Kr 1407/25
WyrokWSA w Krakowie2026-01-22
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Mirosław Bator, WSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który nie osiągnął wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, może zostać zwolniony z nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jeśli brak osiągnięcia tego poziomu wynika z zachowania właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne ponosi odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, nawet jeśli brak ten wynika z zachowania właścicieli nieruchomości. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany i aktualizuje się z chwilą stwierdzenia niezgodności z prawem. Waga naruszenia nie jest znikoma, a kara ma charakter związany, co wyklucza odstąpienie od jej nałożenia na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA. Wymierzenie kary jest następstwem naruszenia prawa, a jej wysokość wynika bezpośrednio z przepisów ustawy, bez możliwości uwzględniania indywidualnych okoliczności.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. została ukarana administracyjną karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2024 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (18,23% zamiast wymaganego 45%). Spółka kwestionowała nałożenie kary, argumentując, że brak osiągnięcia poziomu wynikał z zachowania właścicieli nieruchomości, na które nie miała wpływu, oraz z obowiązku odbioru odpadów nieposegregowanych. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając odpowiedzialność spółki za obiektywną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2025 r. znak: SKO.Oś/4170/276/2025 w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r., znak GK-03.6232,2.2025.MK, orzekł o nałożeniu na F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. (dalej skarżąca), karę pieniężną w wysokości [...] za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ((t.j. Dz.U. 2025 r., poz. 733 ze zm., zwaną dalej UCPG) w zakresie osiągnięcia za rok 2024 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w wysokości 45% wagowo, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca w dniu 31 stycznia 2025 r. przekazała sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za rok 2024. Analiza powyższego sprawozdania wykazała, że podmiot za rok 2024 osiągnął poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 18,23%. Ze sprawozdania wynika, że łączna masa odebranych przez podmiot odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wyniosła 253,7300 Mg, a masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wyniosła — 46,2506 Mg. Masę odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymaganą do osiągnięcia poziomu 45% wyliczono w sposób następujący: 45% (wymagany poziom) x 253,7300 Mg (masa odebranych odpadów od właścicieli nieruchomości przez podmiot) = 114,1785 Mg. Brakującą masę odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymaganą do osiągnięcia poziomu 45% wyliczono w następujący sposób: 114,1785 Mg (masa odpadów wymagana do osiągnięcia poziomu 45% recyklingu) - 46,2506 Mg (masa odpadów przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu) = 67,9279 Mg.
Wysokość kary administracyjnej wyliczono w następujący sposób 1/2 x 67,9279 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu 45%) x 343,39 zł (stawka opłaty za umieszczenie 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku) = 11.663,00 złotych
Organ I instancji po przeanalizowaniu możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu zgodnie z art. 189f § l pkt 1 k.p.a., doszedł do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia, stąd też zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3 UCPG, art. 99 UCPG w zw. z motywem 26 i 45 preambuły Dyrektywy i art. 36 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, Dz. Urz. UE L 312 z 22.11.2008 str,3 (dalej jako: "Dyrektywa"), art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędną wykładnię i pominięcie prounijnej wykładni przepisów art. art. 9x ust. 2 pkt l i art. 9x ust. 3 UCPG, które doprowadziło Organ do przyjęcia, że Strona, będąca przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne, mimo że nie ma wpływu na zachowanie właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, od których odbiera odpady komunalne, w zakresie segregowania przez właścicieli nieruchomości tych odpadów, natomiast ma obowiązek odebrania odpadów nieposegregowanych i przyjęcia ich jako odpady zmieszane (art. 6ka ust. 1 UCPG), ponosi absolutną odpowiedzialność administracyjną za nieosiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; pomimo że nałożona na niego kara jest skutkiem czynów, których Strona nie popełniła i jest nieproporcjonalna w rozumieniu przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i zasad ogólnych prawa Unii Europejskiej oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, które zobowiązują organy administracyjne i sądy do kompleksowej oceny okoliczności danej sprawy przed nałożeniem na dany podmiot kary. Organ w żadnym stopniu nie zapoznał się z nowymi okolicznościami powołanymi przez Stronę, które wykazywały sprzeczność wymierzenia kary z prawem Unii Europejskiej, które mają istotne znaczenie dla wyniku prowadzonego postępowania;
- naruszenie art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG oraz art. 6 KPA, art. 7 KPA, art. 189a KPA z zw. art. 189f § 1 pkt 1 KPA oraz. 189d KPA poprzez bezzasadną odmowę zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 KPA mimo spełnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, który to przepis ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy, ani podrzędny wobec przepisów UCPG oraz nałożenie kary niewspółmiernie dotkliwej w stosunku do zawinienia Strony wbrew dyrektywom wymiaru kary z art. 189d KPA;
- naruszenie art. 75 § 1 KPA w zw. z art. 77 § 1 KPA i art. 80 KPA w zw. z art. 10 § 1 KPA poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów wyrażającą się w oparciu decyzji Organu i uzasadnienia do niej na przypuszczeniach Organu lub twierdzeniach niepopartych materiałem dowodowym, pomijając faktyczny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, co skutkowało tym, że Organ wydał decyzję w oparciu o informacje, które nie zostały zgromadzone w materiale dowodowym w aktach postępowania. Organ powołał się na fakt, że nie ma możliwości zastosowania wobec właścicieli nieruchomości stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6ka ust. 3. UCPG, co mogłoby zachęcić mieszkańców do segregowania odpadów. Organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego, bowiem pominął faktyczne okoliczności i nie przeprowadził dowodu na okoliczność morfologii odpadów powstających na stacji paliw. W konsekwencji Organ rażąco uchybił zasadzie czynnego udziału stron postępowania, ponieważ wydał Decyzję na podstawie dokumentacji, która nie stanowiła materiału dowodowego;
- naruszenie art. 75 KPA w zw. z art. 77 KPA i art. 80 KPA i art. 7 KPA w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG wyrażające się w odmowie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka K. P., przez co Organ w ogóle nie wziął pod uwagę indywidualnej sytuacji Strony (brak winy Strony), która nie mogła obiektywnie osiągnąć zakładanych poziomów w 2024 r. a zatem Organ nie zweryfikował okoliczności kluczowych dla sprawy naruszając przepis art. 77 § 1 KPA stanowiący, iż Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
- naruszenie art. 77 § 1 KPA i art. 80 KPA w zw. z art. 81 a KPA wyrażające się w pogwałceniu zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w zakresie stanu faktycznego i ukierunkowanym na ukaranie prowadzeniu postępowania dowodowego, mimo że Strona wykazywała treść umowy uwzględniającą obowiązek selektywnej zbiórki odpadów przez właściciela nieruchomości, która to okoliczność niewątpliwie miała wpływ na sytuację Strony, tym samym pojawiły się wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny być rozstrzygnięte na korzyść Strony;
- naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 KPA oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 6 i 8 KPA poprzez brak poddania pod rozwagę najnowszej linii orzecznictwa a wybór tylko takich orzeczeń, które potwierdzały z góry przyjętą prze Organ niekorzystną tezę, że Strona jest bezwzględnie zobowiązana do osiągnięcia poziomów recyklingu, nawet jeśli do nieosiągnięcia poziomów doszło z przyczyn od niej niezależnych, co doprowadziło do sytuacji, że Organ nie dokonał prounijnej wykładni prawa, a także pominął aktualną linię orzeczniczą przytoczoną przez Stronę;
- naruszenie art. 8 § 2 KPA w zw. z art. 6 KPA w zw. z art. 9x ust. 3 UCPG, art. 22 § 2 ust. 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 189a § 2 w zw. z art.!89f KPA, znajdujące wyraz w wydaniu decyzji arbitralnej, bez zastosowania zasady proporcjonalności, nałożeniu kary niewspółmiernie dotkliwej w stosunku do zawinienia Strony, odstępując od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, co wyraża się w całkowitym pominięciu aktualnego orzecznictwa co do stosowania przepisów działu IV KPA i wymierzeniu nieproporcjonalnie dotkliwej kary, sprzecznej z unijną zasadą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 20.08.2025r. nr SKO.Oś/4170/276/2025, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt l i ust. 3 w zw. z art. 9g w zw. z art. 12b UCPG oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżaną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podzielono ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji i podkreślono, iż przyjęta przez organy wielkość osiągniętego przez Spółkę w 2024 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynika wprost ze sporządzonego sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość, Spółka w istocie podważa rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 UCPG) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 UCPG, powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Spółka, jako podmiot profesjonalny ma obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Podmiot taki jak Spółka co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 UCPG. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. W ocenie Kolegium na uwzględnienie nie zasługiwały zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego, podniesione w odwołaniu, gdyż wymienione w tych punktach przepisy ustawy zostały przez organ I instancji prawidłowo wyłożone oraz właściwie zastosowane.
W toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organ I instancji ustalił prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § l k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. - wnikliwie oceniły dowody zgromadzone w sprawie. Organ I instancji nie był zobowiązany do przeprowadzenia innych dowodów w celu ustalenia czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g ustawy nie doszło.
W sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wynikające z art. 189f § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. W uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022, Nr 5, póz. 63), stwierdzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy, stosuje się art. 189f k.p.a. Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki - waga naruszenia prawa jest znikoma oraz strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969).
Skarżąca była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie Gminy K.. Bezsporne jest również, że we wskazanym okresie nie osiągnęła ona wymaganych prawem poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Zasadne było zatem wymierzenie kary. Sposób jej ustalenia i wysokość została przez organ I instancji szczegółowo wyjaśniona. Niezasadne są w tym zakresie wszystkie zarzuty odwołania dotyczące braku winy skarżącej odnośnie do nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Jak wyżej wskazano, przesłanką wymierzenia kary jest obiektywnie pojęta bezprawność (tu - brak efektu, o którym mowa w art. 9g ustawy). Wymagania ustawowe były i są jasne (stąd nie było podstaw do zastosowania art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 p.p.). Jeśli podmiot chce wykonywać tego rodzaju działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Spółka, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują i jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Podejmowane przez skarżącą działania, tj. umieszczanie ulotek edukacyjnych, uczestnictwo w kampaniach edukacyjnych, wywieranie wpływu na kontrahentów, by segregowali oni odpady, było niewystarczające dla osiągnięcia efektu, o którym mowa w art. 9g UCPG. Skala brakującej masy odpadów komunalnych do przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymaganej do osiągnięcia poziomu 45%.
Niezastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika z tego, iż kary tego rodzaju mają charakter częściowo prewencyjny: "Kara administracyjna jest rodzajem sankcji administracyjnej (...). Podstawową funkcją kary administracyjnej jest funkcja represyjna. (...) Jednocześnie kary administracyjne pełnią funkcje prewencyjne - zarówno prewencji ogólnej, jak i indywidualnej (zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości przez inne podmioty prawa i przez podmiot ukarany)" (M. Laskowska, Kara administracyjna, w: E. Bojanowski, K. Żukowski (red.), Leksykon prawa administracyjnego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2009, s. 115-116). Ma to znaczenie zwłaszcza z tego powodu, że art. 3b ust. 1 ustawy corocznie zwiększa wymagania wobec gmin, a tym samym wobec przedsiębiorców odbierających odpady. Kara taka ma zatem mobilizować adresatów norm do wypełniania obowiązków ustawowych w przyszłości.
Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ów obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na niewypełnienie go. Nie można doprowadzać do sytuacji, że zasadą stanie się odstępowanie od nakładania kar w tym zakresie, a wyjątkiem ich nakładanie. Z uwagi na naruszenie prawa, które w ocenie Kolegium nie miało charakteru znikomego, nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej. Kolegium w tym miejsce zwraca uwagę na to, że skarżąca w poprzednich latach również nie wywiązywała się z obowiązku określonego w art. 9g UCPG.
Przywoływane w toku postępowania przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych i decyzje organów zapadłe w innych sprawach nie mają tu znaczenia, bowiem dotyczyły one innych sytuacji faktycznych. W toku postępowania nie pojawiały się takie wątpliwości co do stanu faktycznego oraz prawnego, które należałoby rozstrzygać na korzyść Spółki.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się ukarana, która w skardze do sądu administracyjnego zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego art. 9x ust. 2 pkt 1 i art. 9x ust. 3 w zw. z art. 9g UCPG w związku z motywem 26 i 45 preambuły Dyrektywy i art. 36 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, Dz. Urz. UE L 312 z 22.11.2008, str. 3 (dalej: Dyrektywa) w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2010 r. (Dz.Urz.UE.C Nr 83, str. 389) oraz art. 31 ust. 3 i 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez brak ich zastosowania i pominięcie prounijnej wykładni przepisów art. 9x ust. 2 pkt 1 i art. 9x ust. 3 , które doprowadziło Organ do przyjęcia, że Skarżący, będący przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne, mimo że nie ma wpływu na zachowanie właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, od których odbiera odpady komunalne, w zakresie segregowania przez właścicieli nieruchomości tych odpadów, natomiast ma obowiązek odebrania odpadów nieposegregowanych i przyjęcia ich jako odpady zmieszane (art 6ka ust. 1 UCPG), ponosi absolutną odpowiedzialność administracyjną za nieosiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; pomimo że nałożona na niego kara jest skutkiem czynów, których Skarżący nie popełnił i jest nieproporcjonalna w rozumieniu przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i zasad ogólnych prawa Unii Europejskiej oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, które zobowiązują organy administracyjne i sądy do kompleksowej oceny okoliczności danej sprawy przed nałożeniem na dany podmiot kary,
II. naruszenie przepisów postępowania art. 189d KPA w zw. art. 9x ust. 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach w zw. z motywem 26 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2010 r. (Dz.Urz.UE.C Nr 83, str. 389) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Organ nie wziął pod uwagę dyrektyw wymiaru kary wynikających z art. 189d KPA, mimo że taki sposób rozpoznawania sprawy indywidualnej narusza zasadę praworządności i proporcjonalności, a Skarżącemu nie daje możliwości obrony jego praw i interesów, w przypadku gdy do nałożenia na niego administracyjnej kary pieniężnej doszło w wyniku wcześniejszych zaniechań innych podmiotów (właścicieli nieruchomości), co miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem Organ tych dyrektyw wymiaru kary w ogóle nie rozpoznał i utrzymał w mocy nałożoną na Skarżącego karę, mimo że Decyzja nakładająca karę była wydana sprzecznie z wiodącą zasadą prawa unijnego "zanieczyszczający płaci", gdzie w tym przypadku zanieczyszczającym był wytwórca odpadów komunalnych - właściciel nieruchomości niezamieszkałej, a nie Skarżący; co doprowadziło do utrzymania w mocy kary nieskutecznej, nieproporcjonalnej, która nie spełnia swojej funkcji prewencyjnej, bowiem została skierowana do adresata (Skarżącego), który nie jest bezpośrednim sprawcą czynu, który doprowadził do nieosiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych;
III. naruszenie przepisów postępowania art. 189f § 1 pkt 1 KPA w zw. z motywem 26 i art. 36 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy w zw. z art. 49 ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2010r. (Dz.Urz.UE.C Nr 83, str. 389) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Organ przy ocenie, czy mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia prawa nie wziął pod uwagę, że naruszenie prawa było wynikiem naruszenia ustawowego obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez inny podmiot niż Skarżący (właściciela nieruchomości niezamieszkałej), więc w ogóle nie można mówić o naruszeniu prawa przez samego Skarżącego, który na mocy art. 6ka ust. 1 UCPG był ustawowo obowiązany do odbioru nieposegregowanych odpadów Jako odpadów zmieszanych, przez co Sąd nie rozważył, kto jest zanieczyszczającym w rozumieniu motywu 26 Dyrektywy, ani też nie rozważył, że waga naruszenia prawa jest znikoma ze względu na kwotowy wymiar kary i pominął wszystkie inne okoliczności naruszenia, takie Jak brak środków przymusu po stronie Skarżącego, na mocy których mógłby egzekwować wykonanie ustawowego obowiązku przez swoich klientów, brak świadomości społecznej co do obowiązku segregacji, ustawowe zobowiązanie Skarżącego do odbioru odpadów nieposegregowanych jako odpadów zmieszanych.
IV. naruszenie art. 189 f § 1 KPA w zw. z art. 7 a KPA w zw. z art. 11 KPA w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 KPA w zw. z art. 107 § 3 KPA i art. 189 d KPA polegające na jego pominięciu wbrew ugruntowanemu orzecznictwu sądów administracyjnych, bowiem Organ II instancji błędnie stwierdził, że dyrektywy wymiaru kary mają jedynie zastosowanie w przypadkach uznania administracyjnego, co doprowadziło Organ do wniosków, że organy nie mogą kar w żaden sposób modyfikować i również sposób obliczenia wysokości kary ma charakter kategoryczny i nie podlega żadnym modyfikacjom i odstępstwom, co stoi w sprzeczności z celem ustanowienia art 189 f § 1 KPA i art. 189d KPA, co w konsekwencji skutkowało tym, że SKO wybrało rozwiązanie niekorzystne dla Strony i nie odstąpiło od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, mimo konieczności stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów dotyczących dyrektyw wymiaru kary zawartych w KPA;
V. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 78 § 1 KPA w zw. z art. 75 KPA i art. 80 KPA i art. 7 KPA w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG wyrażające się w pominięciu znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów z wydruków strony internetowej prowadzonej przez F. sp. z o.o., którą Strona prowadziła w celu szerzenia akcji edukacyjnej dot. segregacji odpadów wśród właścicieli nieruchomości, od których odbierała odpady.
Organ uniemożliwił Stronie wykazanie okoliczności wpływających niewątpliwie w sposób istotny na interpretację sytuacji Strony (brak winy Strony), która nie mogła obiektywnie osiągnąć zakładanych poziomów, a zatem Organ nie zweryfikował okoliczności kluczowych dla sprawy naruszając przepis art 78 §1 KPA stanowiący, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić. Jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, zaś Organ nie wykazał. Jak nakazuje art. 75 KPA, aby przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było sprzeczne z prawem, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 77 § 1 KPA w zw. art. 81a § 1 KPA poprzez ich niezastosowanie i brak zgromadzenia w materiale dowodowym danych o morfologii odpadów zebranych od właściciela nieruchomości, z których Strona odbierała odpady
- stacji paliw, nieprzesłuchanie jakiegokolwiek świadka na okoliczność ustalenia, obiektywną możliwość wywiązania się (i w jakim stopniu) z obowiązku ustawowego polegającego na osiągnięciu wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, mimo że w na gruncie dowodów przedstawionych przez Stronę dotyczących akcji edukacyjnej i dowodu z pisma Urzędu Miasta K. Wydziału Podatków i Opłat z dnia 6 maja 2025 r. PD-01-7.3139.3.2025.PM (które potwierdza, że Organ I instancji nie zastosował sankcji z art. 6ka UCPG wobec żadnego z właścicieli nieruchomości w gminie) wprost wynika, że osiągnięcie ustawowego poziomu recyklingu w gminie miejskiej K. było obiektywnie niemożliwe,
VI. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 77 § 1 KPA i art. 80 KPA w zw. z art. 81 a § 1 KPA wyrażające się w pogwałceniu zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w zakresie stanu faktycznego i prowadzeniu postępowania dowodowego ukierunkowanego na ukaranie, bowiem strona wykazywała, że prowadziła akcję edukacyjną i promocyjną wśród właścicieli nieruchomości niezamieszkałych dotyczącą segregacji odpadów, która to okoliczność niewątpliwie miała wpływ na sytuację Strony, mimo to jednak Organ II Instancji świadomie wybrał interpretację na niekorzyść Strony, naruszając przy tym wprost przepisy KPA. Ponadto Organ nie poddał pod rozwagę najnowszej linii orzecznictwa, a wybrał tylko takie orzeczenia, które potwierdzały z góry przyjętą przez Organ niekorzystną tezę, że Strona jest bezwzględnie zobowiązana do zapłaty kary, nawet jeśli do nieosiągnięcia poziomów doszło z przyczyn od niej niezależnych, co doprowadziło do sytuacji, że Organ nie dokonał prounijnej wykładni prawa;
VII. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 8 § 2 KPA w zw. z art. 6 KPA w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG w zw. z art. 189 a § 2 w zw. z art.189 f § 1 KPA w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit c) ustawy Prawo zamówień publicznych, wyrażające się w wydaniu decyzji niewspółmiernie dotkliwej w stosunku do rzeczywistego naruszenia, która to dotkliwość może wywołać dla Skarżącego niepowetowaną stratę, bowiem Organ odwoławczy całkowicie pomija, że dotkliwość kary nie przejawia się w wymiarze kwotowym sensu stricto, ale w wymiarze skutków wynikających z ustaw odrębnych (Prawo zamówień publicznych) i może skutkować nieodwracalną szkodą dla Spółki.
W uzasadnieniu zarzutów podkreślono, że w sytuacji stwierdzenia przez sąd państwa członkowskiego, że przepis krajowy jest sprzeczny z zasadą ogólną prawa UE, jest on zobowiązany do odmowy jego zastosowania, jeżeli sprzeczność ta nie może zostać usunięta w drodze wykładni prounijnej. Zdaniem skarżącego kara ustanowiona w art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG nie spełnia swojej funkcji, ponieważ skierowana jest do podmiotu, który: nie zbiera odpadów, tylko odbiera je od wytwórcy odpadów, przez co nie ma wpływu na to, czy wytwórca odpadów gromadzi je selektywnie; na mocy art. 6ka ust. 1 UCPG zobowiązany jest odebrać odpady nieposeareaowane od ich wytwórcy jako zmieszane odpady komunalne i nie przysługuje mu prawo odmowy odbioru. Dlatego też na mocy art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG karany jest nie zanieczyszczający (wytwórca odpadów komunalnych) tylko podmiot, który na mocy ustawy zobowiązany jest do odbioru odpadów, co czyni ustanowioną karę nieproporcjonalną do działania/zaniechania przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne. Kara ta nie pełni również funkcji odstraszającej, bo nie jest skierowana do podmiotu, który zanieczyszcza środowisko, a do podmiotu, który odpady po tym zanieczyszczającym "sprząta". Wykorzystanie prounijnej wykładni w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej z UCPG powinno przyczynić się do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w wyniku dokonania funkcjonalnej, zgodnej z prawem unijnym, wykładni regulacji krajowych, dotyczących proceduralnych i materialnych zasad odpowiedzialności.
Zdaniem Skarżącego dla zapewnienia standardów pewności prawa organy administracji w toku postępowania o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej powinny Jednak stosować przesłanki wymiaru kary określone w art. 189d KPA, w szczególności odnoszące się do zachowania podmiotu, a sądy administracyjne powinny dopuszczać możliwość stosowania dyrektyw wymiaru kary, by stać w zgodzie z zasadą proporcjonalności określoną w przepisach prawa unijnego i krajowego. Mechanizm nakładania kar w "sztywnej" wysokości powoduje zatem, że kontrola sądu w tym zakresie jest iluzoryczna i nie gwarantuje podmiotom skutecznej ochrony ich praw na drodze sądowej, co Jest niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji i wyrażonym w nim prawem do sądu.
Dochowanie poziomu recyklingu przez Stronę na terenie Gminy było obiektywnie niemożliwe, co wynika z zachowania szczególnego wytwórcy odpadów, właściciela nieruchomości niezamieszkałej na terenie Gminy Miejskiej K. - stacji paliw Polskiego Koncernu Naftowego [...] S.A., w związku z czym - Strony nie można karać za taką okoliczność. Ponadto wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o tym, że podmiot taki jak Spółka co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów wymagany poziom recyklingu, w oczywisty sposób nie jest w stanie przewidzieć czy podmiot, z którym zawiera umowę będzie przychylał się do obowiązku recyklingu odpadów czy też nie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy UCPG. W szczególności zgodnie art. 9g podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b pkt 4 ustawy i w roku 2024 r. był to poziom wagowo 45 %.
Poza sporem pozostaje, że ten poziom nie został osiągnięty. Z przekazanego przez skarżącą sprawozdania wynika, że było to zaledwie 18,23 % odpowiednio wyliczonej masy odebranych odpadów. Okoliczności te pozostają poza sporem.
Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany w danym roku kalendarzowym do osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 (art. 9g pkt 1 UCPG). Przepis art. 3b pkt 4 UCPG nakazuje osiągnąć za rok 2024 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 45% wagowo. Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 UCPG oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 UCPG). Jak stanowi przepis art. 291 ust. 1 i ust. 2 p.o.ś.stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1. Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II wiersz 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4 sierpnia 2023 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2024 wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 p.o.ś., stawka opłat za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych wynosi 343,39 zł/Mg.
Stosowanie zaś do treści art. 9x ust. 3 UCPG karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 p.o.ś., i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Zgodnie natomiast z art. 12b UCPG kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i 2, art. 9y ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 9z ust. 2a pkt 1 i 2, oblicza się za 2024 r. i 2025 r. jako połowę iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 p.o.ś., i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Nie zasługują na uwzględnienie argumenty i okoliczności podnoszone w skardze mające na celu wykazanie, iż skarżąca nie miała obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 UCPG w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje także zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Są to okoliczności następujące: łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających ze sporządzonego sprawozdania rocznego przez skarżącą. Jak zasadnie wskazywały organy kwestionując tę wielkość, skarżąca w istocie podważa rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 UCPG) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 UCPG, powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Znajdujące się w aktach wydruki skanów sprawozdania czynią zadość zasadzie pisemności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 14 § 1a k.p.a. Podkreślenia wymaga, że baza ta została wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska aby przeciwdziałać nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami, a dostęp do niej jest reglamentowany i mają go uprawnione podmioty, co czyni dane wynikające z tej bazy wiarygodnymi.
Nie budzi zatem wątpliwości w świetle powyższego, że okoliczności takie, jak zaniedbania ze strony mieszkańców (brak segregacji), w tym podnoszona kwestia określonych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (stacja paliw), prowadzenie akcji edukacyjnej, na które wskazuje skarżąca w uzasadnieniu zarzutów skargi nie mają wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca podejmujący się działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skarżąca co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu.
W zakresie szczegółowo wskazanej w skardze kwestii modyfikacji ze względu na znikomość naruszenia lub argumentację odnoszącą się do braku obiektywnej możliwości osiągnięcia wymaganego ustawą poziomu recyklingu, podkreślić należy, iż wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 UCPG. Ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d UCPG stosuje się art. 189f kpa. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Należy zwrócić uwagę w kontrolowanej sprawie, że organ II instancji okoliczności te szczegółowo rozważał. Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Nie budzi wątpliwości, że waga naruszenia nie jest znikoma, choć kwota nałożonej administracyjnej kary pieniężnej nie jest niska. Przy wymaganym poziomie 45 % ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu nieosiągnięta ilość nie była mała, biorąc pod uwagę łączną masę odebranych odpadów. Nadto przepisy art. 9x jednoznacznie wskazują, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Skarżąca swoje obowiązki zrealizowała na poziomie o ponad 26% niższym, niż wymagany, więc w tej sytuacji nie może być mowy o znikomej wadze naruszenia prawa. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" zasadne jest odwołanie się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej zawartych w art. 189d pkt 1 k.p.a. Kolejna kwestia odnosi się do przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymogu zaprzestania naruszania prawa, co implikuje zastosowanie tego przepisu wyłącznie w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do zachowania [osoby] polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu" (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21). Wreszcie nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 973/20, wyrok WSA w Gdańsku z 22 września 2022 r.). Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz. UE z 2018, L 150, s. 109). Wspomniana dyrektywa zmieniająca 2018/851/UE, jak również dyrektywa główna 2008/98/WE mają na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzi poprzez podkreślanie znaczenia właściwego gospodarowania odpadami oraz technik odzysku i recyklingu na rzecz redukcji zapotrzebowania na zasoby oraz ich lepszego wykorzystywania. System gospodarowania odpadami jest zorganizowany w taki sposób, że uzyskiwanie określonego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest w ogólnym rozrachunku w interesie państwa członkowskiego UE z uwagi na nałożone w w/w dyrektywach unijnych obowiązków. System sankcji ma nie tylko funkcję represyjną, ale i prewencyjną, motywując do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wszystkie podmioty do tego zobowiązane. Gmina obowiązek ten wykonuje również powierzając zadania publiczne podmiotom wyłonionym w toku przetargu. Zatem to ewentualnie w relacji między gminą a podmiotem zawierającym umowę z gminą należy zapewnić takie warunki wykonywania zadań, które pozwolą im na efektywną realizację obowiązku. Podkreślenia wymaga, że podmiot startujący w przetargu ma pełną świadomość obowiązków, których zamierza się podjąć z uwagi na ich wyraźne określenie w art. 9g UCPG.
Niezasadne są również zarzuty odnoszące się do art. 189d kpa, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania wobec wyżej wskazanego związania wysokością kary wynikającej z UCPG.
Z powyższego wynika, że nie było możliwe w tym stanie faktycznym i prawnym uwzględnienie okoliczności podnoszonych w skardze wskazujących na brak zawinionego działania skarżącej.
Zatem w ocenie Sądu, stan faktyczny ustalono i oceniono w kontrolowanym postępowaniu prawidłowo w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi o których mowa w art. 107 § 3 kpa. Organ II instancji rozważył wszelkie istotne okoliczności niezbędne do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ w wystarczający sposób odniósł się do zarzutów odwołania w zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji organu II instancji jest szczegółowe, odniesiono się w nim do zasadniczych zarzutów odwołania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek od organu w świetle powołanego przepisu należy oczekiwać, że we wzorcowym uzasadnieniu odniesie się do wszystkich zarzutów, jednak nie wszystkie uchybienia temu obowiązkowi skutkują negatywnym wynikiem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Ponadto skarżąca bardzo ogólnikowo podnosiła wadliwe ustalenie stanu faktycznego i głównie brak odniesienia się przez organ do faktycznej i realnej możliwości spełnienia przez skarżącą obowiązków, za niespełnienie których nałożono na skarżącą karę pieniężną. Do tych argumentów organy się w toku postępowania wyraźnie odnosiły, a samo niezadowolenie strony z ich oceny, nie może oznaczać naruszenia art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa. W ocenie Sądu kontrolowana decyzja nie stoi także w sprzeczności z przepisami Prawa przedsiębiorców. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 Prawa Przedsiębiorców), to strona jako przedsiębiorca zobowiązany był tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Przepis art. 8 Prawa przedsiębiorców wskazuje, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania. Zatem również zarzuty dotyczące w szczególności naruszenia przepisów art. 10 Prawa przedsiębiorców dotyczącego wydania decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca jako podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła przedmiotowe umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez skarżącą prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 UCPG, albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21).
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło