II SA/Kr 1422/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H.Z. i M.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy sprostowania błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. znak [...] po rozpatrzeniu zażalenia skarżących – H.Z. i M.Z. , na postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia 7 czerwca 2016 r. nr [...] orzekające o odmowie sprostowania błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia 23 września 1974 r., wydanego przez Naczelnika Powiatu w O. w żądanym przez skarżących zakresie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.); utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2015 r. skarżący wystąpili do Wojewody [...] w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Aktu Własności Ziemi nr [...] , wydanej przez Naczelnika Powiatu w O. w części dotyczącej nabycia z mocy prawa przez H.Z. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka [...] w Ł. Pismem z dnia 27 maja 2015 r. wskazali, że błąd pisarski w AWZ nr [...] z dnia 23 września 1974 r. polegał na tym, że zamiast działki [...] o obszarze [...] , wpisano pomyłkowo działkę [...] . Postanowieniem nr [...] z dnia 1 czerwca 2015 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Aktu Własności Ziemi nr [...] , w części dotyczącej nabycia z mocy prawa przez H.Z. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w Ł. Na postanowienie to skarżący złożyli zażalenie wraz z wnioskiem o sprostowanie błędu pisarskiego, polegającego na tym, że zamiast działki [...] w AWZ wpisano działkę [...] . Zawiadomieniem nr [...] z dnia 18 czerwca 2015 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek w powyższej sprawie do Starosty O. , jako organu właściwego do jego rozpoznania. Natomiast Starosta O. powołując się m.in. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 października 2012 r. sygn.[...] , na ustawę z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 34, poz. 198 ze zm.), a także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.03.2006 r. IV SA/Wa 2403/05 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II OW 2/10 z dnia 23 kwietnia 2010 r., uzasadnił, że właściwym do sprostowania oczywistej omyłki, gdyby faktycznie do takiej doszło w akcie własności ziemi, byłby wójt gminy, w której granicach leży dana nieruchomość. W związku z tym Starosta O. zawiadomieniem nr [...] z dnia 21 lipca 2015 r. przekazał wniosek do Burmistrza Gminy K. , jako organu miejscowo właściwego do sprostowania oczywistej omyłki, jeżeli taka rzeczywiście zaistniała w AWZ nr [...] z dnia 23 września 1974 r., bowiem przedmiotowa nieruchomość położona jest we wsi Ł. znajdującej się w granicach Gminy K . Zawiadomieniem nr [...] z dnia 18 sierpnia 2015 r. Burmistrz Gminy K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi nr [...] z 23 września 1974 r., polegającego na tym, że zamiast działki [...] , o obszarze [...] wpisano pomyłkowo działkę [...] . Wydana w tym postępowaniu decyzja organu I instancji z dnia 07.09.2015 r. nr [...] o umorzeniu postępowania została przez SKO w K. , po rozpatrzeniu odwołania skarżących, uchylona a sprawa z uwagi na wadliwość rozstrzygnięcia co do formy, jak i również braku prawidłowej kwalifikacji prawnej została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja SKO w K. z dnia 22.04.2016 r. nr [...] ). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wskazał, że z protokołu przesłuchania stron z dnia 3 października 1973 r. w sprawie uregulowania własności gospodarstwa wynika, iż H.Z. występująca w charakterze strony zeznała, że nieruchomość obejmująca działkę w starym stanie przed scaleniem nr [...] pow. 0.0983 ha stanowi własność strony na podstawie aktu nr rep. [...] . Natomiast działki nr [...] ,[...] ,[...] itd... o pow. 0.6058 ha strona nabyła jako darowiznę nieformalną od swoich rodziców J. i B.J. w 1970 r. i od tego czasu faktycznie użytkowała grunt. Po scaleniu zostały wydzielone działki nr [...] i [...] o pow. 0.69 ha, które strona nadal użytkuje. Z protokołu wynika, że w charakterze świadków wystąpili rodzice H.Z. , tj. J. i B.J. , którzy zeznali, że darowali swej córce H. 0.6058 ha gruntu w 1970 r. i od tego czasu córka faktycznie użytkuje darowany grunt. Organ zauważył, że w ww. protokole nie ma żadnej informacji o działce po scaleniu nr [...] o pow. 11 arów, jaką H.Z. miała rzekomo dostać w ramach dodatkowej rekompensaty, o której napisano we wniosku do Wojewody [...] z dnia 27.05.2015 r. Jednocześnie należy organ zaznaczył, że działka nr [...] w Ł. stanowi drogę będącą własnością Gminy K . , a przed scaleniem gruntów wsi Ł. w obecnym miejscu działki [...] , znajdowała się parcela gruntowa o nr [...] , która była drogą. Z protokołu przesłuchania stron z dnia 3 października 1973 r. nie wynika, że H.Z. otrzymała od rodziców w formie darowizny nieformalnej parcelę gruntową nr [...] . Organ stwierdził, że z dokumentów będących podstawą wydania decyzji Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia 23 września 1974 r. nie wynika, że wystąpiła omyłka pisarka, którą można skorygować w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Ponadto, zdaniem organu I instancji zmiana w przedmiotowym AWZ oznaczenia działki [...] na działkę [...] , jakiej domagają się skarżący miałaby charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, co do prawa własności działki [...]. Byłaby to zmiana ostatecznej decyzji [...] nr [....] , co jest niemożliwe w myśl art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 1014 ze zm.), który stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie powołanej wyżej ustawy, nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie złożyli skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Burmistrza Gminy K. i przekazania sprawy do wszechstronnego merytorycznego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto wskazano, że Burmistrz Gminy K. uniemożliwia skarżącej prawidłowe ustalenie swojej własności i działa na szkodę H.Z. oraz jej męża M.Z. , który zgodnie z Aktem Notarialnym nr rep. [...] jest razem z nią współwłaścicielem działki nr [...] która obecnie nosi nr [...]. Niezależnie od powyższego zarzucono, że wydając zaskarżoną decyzje Burmistrz Gminy K. nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności. Wykazał jedynie, że skarżąca nie ma praw do działki nr [...]. Zarzucono także, że Organ wydając zaskarżoną decyzję w swoich rozważaniach pominął fakt, iż obecna działka nr [...], która kiedyś nosiła numer [...] jako hipoteczna własność H. i M.Z. nie miała prawa być objęta decyzją Aktu Własności Ziemi. Organ dysponował wiedzą w tym zakresie, ponieważ w uzasadnieniu podano numer aktu notarialnego skarżących. Umieszczając w AWZ działkę nr [...] Naczelnik Powiatu O. pozbawił M.Z. własności działki, którą ten nabył. Ponadto działka nr [...] jako działka budowlana i zabudowana domem mieszkalnym nie miała prawa być objęta scalaniem, ponieważ tak stanowiła ówczesna ustawa o scalaniu (scalaniu podlegały tylko grunty rolne). Organ nie rozważył również tego, że AWZ nie mógł być wydany właścicielowi gruntu tj. działki nr [...] a takim była H.Z. . Skarżąca podkreśliła, że ustawa z 26 października 1971 roku miała zastosowanie tylko do posiadaczy gruntów a nie do właścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, iż w myśl postanowień art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania mogą zatem być wszystkie elementy decyzji i może ono nastąpić w każdym czasie, przy czym omyłka musi wynikać z zestawienia zebranego materiału w sprawie z treścią decyzji. Organ odwoławczy podniósł, że z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie wynika, iż w AWZ nr [...] z dnia 23.09.1974 r. naczelnik Powiatu w O. , na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250), stwierdził, iż H.Z. c. J. i B. stała się z mocy samego prawa właścicielem nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] o pow.0,69 ha, położonych w Ł. , pow. o. W ocenie Kolegium, przy wydawaniu AWZ nr [...] z dnia 23.09.1974 r. organ nie popełnił oczywistej omyłki, która mogłaby podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 §1 k.p.a. Zdaniem organu nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. błędy i omyłki istotne, czyli takie jak w niniejszej sprawie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń, jakie zaszły w toku innego postępowania. Z akt sprawy nie wynika aby organ wydając AWZ nr [...] z dnia 23.09.1974 r. błędnie oznaczył działkę. Zatem, w ocenie Kolegium, wnioskowana w przedmiotowej sprawie zmiana AWZ nie może być kwalifikowana jako oczywista omyłka w rozumieniu przepisu art. 113 § l k.p.a. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga na powyższe postanowienie H.Z. i M.Z. , którzy domagali się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Gminy K. i zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie prawa oraz oparcie rozstrzygnięcia w oderwaniu od okoliczności prawnych oraz faktycznych istniejących w chwili wydania ww. Aktu Własności Ziemi a nawet wbrew oczywistym i bezspornym faktom i wykorzystywanie ich wyłącznie na poparcie stanowiska organów. Zdaniem skarżących działka nr [...] nie miała prawa znaleźć się w wydanym, Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia 23 września 1974 roku, ponieważ stanowiła ona wcześniej notarialnie nabytą współwłasność H. i M.Z. . Fakt ten znany był organowi wydającemu ww. AWZ Naczelnikowi Powiatu O. , ponieważ mówił o tym jednoznacznie znajdujący się w aktach sprawy uwłaszczeniowej protokół przesłuchania stron z 3 października 1973 roku. Podkreślili, iż zgodnie z treścią protokołu z 3 października 1973 roku, H.Z. była w Ł. posiadaczką działek rolnych, które użytkowała na podstawie nieformalnej umowy darowizny. Zaznaczyli, że działki te, podlegały prowadzonemu przed 1973 rokiem w Ł. , postępowaniu scaleniowemu, jako działki rolne o łącznym obszarze nieznacznie przekraczającym 60 arów. Zgodnie z dokumentacją scaleniową, ponieważ nowo utworzona w Ł, w wyniku scalenia, działka rolna nr [...] miała mniejszy obszar, gorszą ziemię oraz częściowo pokryta była wodą, H.Z. "uzyskała rekompensatę" tj. drugą, 11 arowa działkę. Tak więc ta uzyskana nowa 11 arowa działka i działka nr (58 arów) czyli łącznie 69 arów, zostały H.Z. przyznane na własność ww. AWZ-tem. Obecna działka nr [...] nigdy nie miała obszaru 11 arów. Nie jest więc ona tą działką, o której mowa w z 1973 roku. Tymczasem obok 9 arowej działki nr [...] położona jest działka [...], której obszar wynosi właśnie 11 arów. W ocenie skarżących nieuprawnione jest również twierdzenie, że poprawienie oczywistej pomyłki pisarskiej będzie merytorycznie zmieniało treść Aktu Własności Ziemi, gdyż, to obecna treść jest sprzeczna z dokumentami geodezyjnymi, powoduje to spory graniczne, gdyż obszar własności skarżących nie odpowiada rzeczywistej powierzchni gruntów. Ponadto AWZ pozbawił M.Z. własności działki i domu mieszkalnego, których był współwłaścicielem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżonym postanowieniem odmówiono uwzględnienia żądania skarżących, dotyczącego sprostowania błędu pisarskiego w Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia 23 września 1974 r. Wyżej wymienione postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji sąd uznał za zgodne z prawem, w zawiązku z czym skarga podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 113§1 KPA, z którego wynika, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W zaistniałym stanie faktycznym za decyzję należy uznać ww. Akt Własności Ziemi. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art.113§1 KPA są błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki, przy czym przepis ten wyraźnie wskazuje, że wymienione w nim wady orzeczenia muszą mieć charakter oczywisty. Dodatkowo, instytucja sprostowania służy do usuwania wyłącznie nieistotnych wadliwości decyzji. Oznacza to, że nie mogą podlegać sprostowaniu w tym trybie błędy i omyłki istotne, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń (np. wyrok NSA z dnia 04.04.2007 r. sygn.. akt II OSK 581/06). W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie nie może zmierzać do zmiany treści decyzji oraz przedmiotem sprostowania nie może być mylne ustalenie stanu faktycznego organu administracji publicznej (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.12.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1264/15). Skarżący domagali się sprostowania w trybie art. 113§1 KPA omyłki w akcie własności ziemi, polegającej na tym, że zamiast działki [...] wpisano działkę [...] . Sąd stwierdził, że niewłaściwe wskazanie numerów działek nie ma charakteru oczywistej omyłki, nie podlega więc sprostowaniu w trybie art. 113§1 KPA. Zdaniem Sądu, uwzględnienie żądania skarżących w rzeczywistości prowadziłoby do merytorycznej zmiany treści decyzji i merytorycznego rozstrzygnięcia co do prawa własności działki [...] . Nie ma również podstaw by uznać wskazane rozbieżności w numeracji działek za wynik błędu pisarskiego lub oczywistej omyłki. Odnosząc się zatem do zarzutów i argumentacji skargi należy stwierdzić, że są one całkowicie nieuzasadnione. W szczególności poza wpływem na ocenę legalności zaskarżonych postanowień pozostają te argumenty, które odnoszą się do prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w AWZ nr [...] z dnia 23 września 1974 roku. Jak wyżej już wywiedziono sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w trybie art. 113 kpa nie może prowadzić do zmiany treści dokumentu podlegającego sprostowaniu, a do tego zmierzał w istocie wniosek skarżących. Z wymienionych wyżej przyczyn, uznając zaskarżone postanowienia za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm. ) Sąd oddalił skargę.