II SA/Kr 1467/09

Kraków, dnia 25 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 lipca 2009r. znak: [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy postanawia: oddalić wniosek skarżącej M.P. w całości. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z 9-letnim synem. Źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez skarżącą z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1392,01 zł brutto (960,18 zł netto - vide: zaświadczenie z dnia 24.11.2010r). Wnioskodawczyni oświadczyła, że ojciec jej dziecka łoży na jego utrzymanie w wysokości 600-650 zł miesięcznie (vide: oświadczenie wnioskodawczyni złożone w pismach z dnia 25 listopada i 31 grudnia 2010r). Ponadto przedstawiła spis stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie ma kwotę 1220 zł (prąd 162 zł, woda i ścieki 100 zł, gaz 170 zł, wywóz śmieci 38 zł, żywność 750 zł). Wskazała, że "na leczenie dziecka" wydaje 600 zł miesięcznie. Natomiast po wezwaniu Sądu do udokumentowania tych wydatków wnioskodawczyni tym razem przedstawiła spis "stałych wydatków na dziecko" zaliczając do nich lekcje języka angielskiego - 240 zł, piłkę nożną i basen jako zajęcia terapii ruchowej - około 170 zł oraz wizyty u psychoterapeuty i logopedy - około 90 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 200 m2 w K. przy ul. [....] oraz nieruchomość rolną o pow. 1 ha, która wg oświadczenia nie przynosi dochodów. Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, iż płaci ona raty kredytowe w wysokości 110 zł miesięcznie, rachunki za telefon komórkowy w granicach 250 - 300 zł miesięcznie oraz telefon stacjonarnym w kwocie 50 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż wnioskodawczyni ma debet na koncie w wysokości - 4.493,68 zł. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od wpisu sądowego, należnego od złożonej skargi, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, zarzucając iż zachodzą przesłanki do uzyskania całkowitego zwolnienia. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010r. Sąd oddalił wniosek, ale w wyniku zażalenia skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II OZ 276/10, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 201 Or. Sąd oddalił wniosek, ale w wyniku zażalenia skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 września 2010r. sygn. akt II OZ 815/10 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że argumentacja przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 276/10 wiązała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W szczególności Sąd l instancji nie rozważył możliwości przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając ponownie wniosek Sąd uznał, że dane przedstawione we wniosku okazały się dla Sądu niewystarczające i stanowiły przeszkodę do całościowej oceny sytuacji materialnej skarżącej, w związku z czym Sąd, w trybie art. 255 p.p.s.a. zarządzeniem z dnia 29 września 2010r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie: - zaświadczenia o miesięcznych dochodach za ostatnie 3 miesiące z miejsca zatrudnienia; - spisu stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (żywność, woda, prąd, gaz, opał) oraz udokumentowania ich stosownymi rachunkami; - wskazania czy ojciec dziecka skarżącej łoży na jego utrzymanie, w tym czy opłaca alimenty; jeżeli tak to w jakiej wysokości. Wykonując powyższe skarżąca w wyżej powoływanym piśmie z dnia 25 listopada 2010r. przedstawiła spis wydatków miesięcznych, w tym podała iż ponosi wydatki na leczenie dziecka w wysokości 600 zł miesięcznie, a także oświadczyła iż ojciec jej dziecka łoży na jego utrzymanie w wysokości około 600 zł miesięcznie. W związku z brakiem udokumentowania wydatków na leczenie dziecka, a także ujawnionej dopiero po raz pierwszy informacji o tym, że ojciec dziecka łoży na jego utrzymanie, skarżąca została stosownie do zarządzenia z dnia 17 grudnia 2010r. wezwana do udokumentowanie wskazywanych w piśmie z dnia 25 listopada 2010r. stałych wydatków na leczenie dziecka w kwocie 600 zł miesięcznie oraz oświadczenie czy na przestrzeni ostatniego roku tj. od listopada 2009r. ojciec dziecka skarżącej łożył na jego utrzymanie i w jakiej wysokości. W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z dnia 31 grudnia 2010r. przedstawiła spis "stałych wydatków na dziecko" zaliczając do nich lekcje języka angielskiego - 240 zł, piłkę nożną i basen jako zajęcia terapii ruchowej - około 170 zł oraz wizyty u psychoterapeuty i logopedy - około 90 zł. Ponadto oświadczyła, że "ojciec dziecka na przestrzeni ostatniego roku łożył na jego utrzymanie kwotę 650 zł miesięcznie. Podkreślić jednak należy, że kwoty te wpłacane były z małymi opóźnieniami" Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto w przypadku złożenia wniosku zakresie całkowitym należy również dokonać oceny czy wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu w całości, ponieważ w okolicznościach badanej sprawy brak jest podstaw zarówno do całościowego jak i nawet częściowego zwojnienia od kosztów. W ocenie Sądu budzą poważne wątpliwości oświadczenia i twierdzenia wnioskodawczyni, zawarte we wniosku i dalszych pismach, w zakresie środków pieniężnych jakimi skarżąca dysponuje i dysponowała od dnia złożenia wniosku tj. od listopada 2009r. W związku z tym wniosek nie może zasługiwać na uwzględnienie. Po wniosku złożonym na formularzu w dniu 23.10.2009r. na precyzyjne wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 listopada 2009r. - "czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem jej dziecka, jeśli tak to podanie jego dochodów, natomiast jeśli nie, to wyjaśnienie, czy otrzymuje alimenty czy inna pomoc dla syna" skarżąca podała jedynie ogólnikowo w piśmie z dnia 19 listopada 2009r., że "prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe (bez ojca dziecka)". W wyniku tego referendarz sądowy częściowo zwolnił ją z kosztów. Ponadto zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 201 Or. Sąd ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu poprzednio wydanego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, wezwał skarżącą o wskazanie, czy ojciec dziecka łoży na jego utrzymanie - nie udzieliła żadnej odpowiedzi, zasłaniając się niemożnością zachowania wyznaczonego jej krótkiego terminu. Po ujawnieniu po raz pierwszy informacji o tym, że ojciec dziecka łoży na jego utrzymanie, co nastąpiło dopiero 25 listopada 201 Or. skarżąca została stosownie do zarządzenia z dnia 17 grudnia 201 Or. wezwana o oświadczenie "czy na przestrzeni ostatniego roku tj. od listopada 2009r. ojciec dziecka skarżącej łożył na jego utrzymanie i w jakiej wysokości". W odpowiedzi wskazała, że ojciec łożył na jego utrzymanie 650 zł miesięcznie na przestrzeni ostatniego rok, przy czym pomimo precyzyjnego pytania co do terminu skarżąca nie udzieliła konkretnej odpowiedzi. W ocenie Sądu skarżąca zataiła fakt otrzymywania stałej pieniężnej pomocy ze strony ojca dziecka otrzymywanej w zasadzie przez cały okres od dnia złożenia wniosku o prawo pomocy w niniejszej sprawie. Pytania w tym zakresie kierowane do skarżącej zarówno przez referendarza jak i sędziego były precyzyjne i nie nastręczały żadnych wątpliwości co do ich treści i zakresu. Jedynie zła wola skarżącej i jej nierzetelna postawa doprowadziła do wprowadzenia Sądu w błąd. Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje przy tym, że skoro instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i z założenia może być stosowana tylko do osób pozostających w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania takich okoliczności, a zatem już same występujące rozbieżności i nieścisłości stanowią podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Tym bardziej zatem fakt zatajenia części uzyskiwanych dochodów, bo za takie należy uznać środki świadczone przez ojca dziecka wnioskodawczyni na jego utrzymanie, dyskwalifikują wniosek skarżącej. Ponadto jak wyżej wskazano skarżąca oświadczyła, że na leczenie dziecka wydaje około 600 zł miesięcznie. Po precyzyjnym wezwaniu o udokumentowanie tych wydatków wskazała "stałe wydatki na utrzymanie dziecka" do których zaliczyła lekcje języka angielskiego w kwocie 240 zł miesięcznie. Powyższa okoliczność w ocenie Sądu również wskazuje na nierzetelność skarżącej w przedstawianiu swojej sytuacji materialnej. W konsekwencji zatem nie zasługujących na wiarę oświadczeń i twierdzeń wnioskodawczyni należy uznać, że nie wykazała ona przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy, zarówno w zakresie całkowitym jak i częściowym.. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.