II SA/Kr 1482/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-11
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mirosław Bator, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia naruszenia przepisów o ochronie środowiska została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zapewnienia czynnego udziału stron?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie dowodowe prowadzone przez organy administracji było niepełne i nie wystarczające do oceny wpływu zakładu na środowisko. Zaniechano wszechstronnego zbadania oddziaływania zapachowego, akustycznego oraz gospodarki wodnościekowej, a także nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wydania decyzji w sprawie naruszenia przepisów o ochronie środowiska przez zakład "T". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału stron w oględzinach, nieprzeprowadzenie dowodów, niepowołanie biegłego, wydanie decyzji na podstawie kserokopii oraz niepełne zebranie materiału dowodowego. Wskazał również na naruszenie prawa materialnego poprzez bezzasadne uznanie braku negatywnego oddziaływania zakładu na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 września 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie naruszenia przepisów o ochronie środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 16 marca 2015 r. sygn. [...] Starosta [...] orzekł w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska przez zakład "T" S. G., M. w zakresie uciążliwości związanych z kotłownią zakładową, oddziaływaniem zapachowym, akustycznym oraz gospodarki wodnościekowej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że dnia 19 grudnia 2011 r. do organu wpłynął wniosek Z. P. i A. P. dotyczący uciążliwości Zakładu [...] "T". W dalszej części uzasadnienia faktycznego decyzji organ I instancji opisał szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazano, że w związku z wnioskiem odwołujących w dniu 12 stycznia 2012 roku przeprowadzono wizję lokalną. Podczas wizji zbadano pracę kotła, uciążliwości zapachowe związane z istnieniem dołów warzelniczych, w których parzy się drewno. Ustalono, że ścieki z dołów warzelniczych są okresowo odprowadzane do gminnej kanalizacji sanitarnej zgodnie z umową z Zakładem Wodociągów i Kanalizacji w M.. Pobór wody na cele technologiczne odbywa się z sieci gminnej oraz z własnego ujęcia.
Organ I instancji wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. celem podjęcia odpowiednich działań w kwestii emisji hałasu do środowiska, informując jednocześnie, że zakład nie posiada pozwolenia wodno-prawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych do kanalizacji gminnej. Na podstawie przeprowadzonego postępowania, w tym wyników kontroli, ustalono, że zakład nie narusza przepisów prawa ochrony środowiska i nie kwalifikuje się do zastosowania wobec niego sankcji.
Dalej uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ I instancji wskazał, że kompleksowa kontrola zakładu, wraz z pomiarami emisji hałasu, została przeprowadzona w okresie 12 - 28.03.2012r. i nie wykazała, że zakład narusza przepisy prawa ochrony środowiska i kwalifikuje się do zastosowania wobec niego sankcji.
W stosunku do powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, że brak regulacji prawnych dotyczących standardów emisyjnych dla odorów.
Od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli A. P. i Z. P. zarzucając decyzji naruszenie treści art. 10 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. to jest zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, poprzez niedopuszczenie odwołujących do udziału w oględzinach kotłowni zakładu T. wraz z jej zapleczem, które odbyły się w dniu 03.12.2014 roku, naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodów mających związek z działalnością kotłowni zakładu T. zgłaszanych przez odwołujących , naruszenie treści art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie powołanie biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną z zakresu eksploatacji kotłów parowych, naruszenie treści art. 76a § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie kserokopii dokumentów, naruszenie treści art. 77§ 1 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 21 września 2015 r., znak [...] - działając na podstawie art. 115a, art. 362 ust. 1 w zw. z art. 379 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 poz. 1232) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podało, że już wcześniej po rozparzeniu wniosku Z. P. i A. P. Starosta [...] w dniu 14 czerwca 2012 roku wydał decyzję nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie uciążliwości powodowanych przez Zakład Produkcyjny [...] "T" w M.. Na skutek złożenia odwołania przez Z. P. i A. P. ta decyzja Starosty [...] została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], które po zbadaniu odwołania stron uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako przyczynę uchylenia Kolegium wskazało brak informacji czy prowadzone postępowanie toczyło się na wniosek stron czy też z urzędu oraz brak zawiadomienia w trybie art. 61 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało, iż organ rozpatrując ponownie sprawę powinien prawidłowo wszcząć postępowanie a po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wydać rozstrzygnięcie. Jednocześnie organ ocenił, że dotychczas przeprowadzone postępowanie dowodowe nie budziło zastrzeżeń. Zalecił, aby z uwagi na zarzut spalania nadmiernie wilgotnych odpadów poprodukcyjnych i okresowe zadymianie działek sąsiednich dokładnie wyjaśnić te okoliczności. Na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] S. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 roku, wydanym do sygn. akt II SA/Kr 1454/12 skargę oddalił. Od wyroku WSA w Krakowie została wniesiona skarga kasacyjna, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 września 2014 r. sygn. akt II OSK 608/13.
W obrocie prawnym ostała się decyzja SKO w [...] z dnia 11 września 2012 roku nr [...] uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia 14 czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie naruszania przepisów o ochronie środowiska przez zakład "T" S. G., M. w zakresie uciążliwości związanych z kotłownią zakładową, oddziaływaniem zapachowym, akustycznym oraz gospodarki wodnościekowej. Zwrócono również uwagę na to, że w wyroku WSA z dnia 7 grudnia 2012 roku, wydanym do sygn. akt II SA/Kr 1454/12 w przedmiotowej sprawie Sąd wskazał na konieczność, uczynienia przez organ zadość wymogom art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przy ponownym rozpoznaniu sprawy
W ocenie Kolegium postępowanie dowodowe prowadzone przez organ I instancji nie budzi aktualnie zastrzeżeń. Spełnia ono wymogi wyrażone w art. 7 k.p.a. który nakłada na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron (zasada prawdy obiektywnej).
Na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, że zawiadomieniem z dnia 14.11.2014 r. znak [...] wszczęto z urzędu postępowanie w trybie art. 362 ust. 1 w związku z art.379 ust. 1 oraz art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska przez zakład "T." S. G., M. w zakresie uciążliwości związanych z kotłownią zakładową, oddziaływaniem zapachowym, akustycznym oraz gospodarki wodnościekowej. Kolejno, w dniu w dniu 03.12.2014 roku została przeprowadzana przez organ I instancji w trybie art.79a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art.379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska kontrola zakładu zakład "T" S. G., M.. Wbrew twierdzeniom odwołujących organ I instancji przy przeprowadzaniu kontroli nie naruszył treści art. 79 k.p.a., bowiem odwołujący zostali zawiadomieniu o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin, pismem z dnia 14 listopada 2014 roku nr [...] znajdującym się w aktach sprawy ( karta 71 ). Ponadto wyniki kontroli zostały przesłane Z. P. i A. P. pismem z dnia 04.12.2014 r. znak [...] (karta 88 akt sprawy). Kolegium wskazuje także, iż kontrola zakładu "T " została przeprowadzona w trybie art. 379 ustawy prawo ochrony środowiska. Przepis ten w ustępie 3 określa w sposób zamknięty uprawnienia organu kontrolującego. Ma on prawo wstępu wraz z rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem na kontrolowany teren, przy czym jeżeli jest na nim prowadzona działalność gospodarcza, może się to odbywać przez całą dobę, a jeżeli nie, to tylko w godzinach od 6:00 do 22:00. W przypadku, gdy jest to teren, na którym zarówno prowadzona jest działalność gospodarcza, jak i inna, godziny wstępu uzależnione będą od adresata postępowania. Organ ma prawo do przeprowadzania badań lub wykonywania innych niezbędnych czynności kontrolnych, przy czym niekoniecznie muszą się one odbywać na kontrolowanym terenie. Ponadto, kontrolujący może żądać pisemnych lub ustnych informacji od kontrolowanego oraz wzywać i przesłuchiwać osoby, inne niż kontrolowany, w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego związanego z kontrolą. Wreszcie kontrolujący może także żądać od kontrolowanego okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli. Organ prowadzący kontrolę nie może żądać od kontrolowanego podmiotu dopuszczenia do udziału w kontroli innych osób.
Dalej Kolegium stwierdza, że z protokołu oględzin z dnia 4 grudnia 2014 roku wynika, ze odpady przeznaczone do spalenia magazynowane są na placu pod foliowymi plandekami w przypadku zrębków oraz w zadaszonym zasypowym dole betonowym pod halą produkcyjną. Pomiary wilgotności odpadów wg pomiarów wilgotnościomierza typu [...] wykazały w dniu kontroli, iż wilgotność odpadów poprodukcyjnych stosowanych, jako opał w kotłowni wynosiła w zależności od rodzaju od 4% do 22%. Sterowany elektronicznie kocioł, w którym spalane są odpady wskazywał temperaturę paleniska 550 st.C przy zadanej 900 sLC. Tryb pracy ustawiony był na spalanie intensywne tj. na pełną moc.
Właściciel, zakładu w trakcie kontroli oświadczył, iż parametry pracy kotła oraz wilgotności drewna są na bieżąco monitorowane. Ponadto kocioł parowy SPDs-1200 będący na wyposażeniu zakładu objęty jest zgłoszeniem organowi ochrony środowiska a ustalenia dotyczące pracy kotła podjęte w toku kontroli przeprowadzonych przez przez WIOŚ w K. nie wykazały, iż kocioł jest eksploatowany niezgodnie z instrukcją. Okresowa emisja dymu podczas rozpalania kotła jest wynikiem niepełnego spalania paliwa do czasu osiągnięcia na kotle odpowiedniej temperatury. Są to dopuszczalne prawem warunki odbiegające od normalnych, charakterystyczne dla kotłów na paliwa stałe. Kolejno, Starosta [...] pismem z dnia 25.02.2015 r. znak [...] poinformował strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, zgodnie z którymi, według odwołujących się zakład T. funkcjonuje w sposób uciążliwy dla nich, bowiem produkuje on w nadmiarze zbyt wilgotne odpady poprodukcyjne, których nie można spalać bez powodowania nadmiernego zadymiania wskazać należy iż nie znalazł on potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. P., zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późn. zmianami) poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 07 grudnia 2012r. do sygn. akt II SA/Kr 1454/12, które to zgodnie w powołanym przepisem pozostawały wiążące dla organu II instancji,
2. art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania zakresu negatywnego oddziaływania na środowisko przez przedsiębiorcę S. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T" z siedzibą w miejscowości M., w tym w szczególności poprzez zaniechanie zbadania emisji odorów wytwarzanych przez zakład "T" oraz jego oddziaływania zapachowego na środowisko. Pominięcie w toku postępowania zbadania wielu istotnych aspektów związanych ze sposobem funkcjonowania zakładu i oparciu decyzji na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej na 3 lata przed wydaniem decyzji, podczas gdy w tym czasie mogło dojść do znaczących zmian w funkcjonowaniu kontrolowanego przedsiębiorstwa,
3. art. 7 w zw. z art. 75 § l, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego,
4. art. 379 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez bezzasadne zakwalifikowanie wizji w terenie (oględzin) z dnia 03.12.2014r. jako kontroli przeprowadzanej zgodnie z art. 379 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska,
5. art. 81 w zw. z art. 79 § 2 oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie stron postępowania możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przejawiające się w niedopuszczeniu skarżącego do udziału w oględzinach zakładu "T", jak również poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach kontroli, jako oględzin, które zostały przeprowadzone bez udziału stron,
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji w sytuacji gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz nie wyjaśniono okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 362 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez bezzasadne uznanie, iż podmiot korzystający ze środowiska tj. S. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "T" nie oddziałuje na nie negatywnie , a w konsekwencji nie nałożenie obowiązku ograniczenia takiego oddziaływania na środowisko.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozważenie uchylenia decyzji organu I Instancji z uwagi liczne uchybienia w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz niewyczerpujące wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna, bowiem w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym zaniechano wszechstronnego zbadania zakresu oddziaływania na środowisko zakładu "T" S. G. w M.. W konsekwencji rozpoznanie skargi prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Podstawą orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. W niniejszej sprawie zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy ( jak słusznie zarzuca skarga) nie jest pełny i nie może być uznany za wystarczający do dokonania oceny czy oddziaływanie zapachowe, akustyczne oraz sposób prowadzenia gospodarki wodnościekowej przez przedsiębiorstwo daje podstawę do odmowy wydania decyzji w sprawie naruszenia przepisów o ochronie środowiska na podstawie art. 362 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r prawo ochrony środowiska ( j.t. Dz. U. z 2013 r poz. 1232).
Ten brak pełnych i przekonujących ustaleń jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy obligujący sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. ( art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.)
Wynikający z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2013 r, poz. 267) a nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego związany jest z poszukiwaniem dowodów z urzędu i wymaga aktywności organu w tym względzie.
Wskazując na skutki niedopełnienia tego obowiązku w wyroku z dnia 19 marca 1981r ( SA 234/81, ONSA 1981 , Nr 1 , poz. 23 ) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył że : " 1. Zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwość decyzji. 2. Uprawnienie organu administracji państwowej do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym " ( powołane w Komentarzu do kpa, pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego , Wydawnictwo C.H. Beck , Warszawa 2014 r , str. 324)
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe budzi zastrzeżenia bowiem, nie spełnia wymogów art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa , wbrew wiążącym wskazaniom wynikającym z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2012 r, sygn.. akt II SA/Kr 1454/12 . Organ nie sprostał tym zaleceniom, czym naruszono art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270). W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2012 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oceniając dotychczasowe postępowanie administracyjne stwierdził że : " nie spełnia ono wymogów wyrażonych w art. 7 kpa nakładającym na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron (zasada prawdy obiektywnej ) ". "... organ I instancji nie wyjaśnił okoliczności związanych ze spalaniem nadmiernie zawilgoconych odpadów produkcyjnych... a kwestia nadmiernego zadymienia była podnoszona przez Z. P. i A. P. zarówno w ich piśmie z 19.12.2011 jak i w odwołaniu nie została w ogóle wyjaśniona " Na trafność tego zapatrywania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 2014 r., II OSK 608/13 potwierdzając że w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym naruszono przepisy dotyczące wszczęcia postępowania, zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz wyjaśnienia okoliczności faktycznych które mogły być istotne dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew tym jednoznacznym zapatrywaniom po wydaniu wyroków przez WSA w Krakowie i NSA w Warszawie organ administracyjny przeprowadził jedynie kontrolę zakładu w dniu 3 grudnia 2014 r i poprzestał na dołączeniu dokumentacji formalno - technicznej dotyczącej kotła parowego [...], instrukcji obsługi kotła parowego [...] z 2011 r, dokumentacji techniczno- ruchowej baterii cyklonowych CE z dnia 19 lipca 2011 r, decyzjach Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z 4.10.2011 i 9.07.2014 r o zezwoleniu na eksploatację oraz świadectw kwalifikacji pracowników.
Kontrola zakładu przeprowadzona w dniu 3 grudnia 2014 r ( 85-87 akt adm.)- to jedynie bierny opis funkcjonowania kotłowni, odebranie oświadczeń od właściciela kontrolowanego zakładu i wgląd do przedstawionych dokumentów. Brak aktywności kontrolującego polegającej na wykonaniu stosownych pomiarów i badań. To wszystko sprawia, że tak przeprowadzoną kontrolę uznać należy za pobieżną i powierzchowną. W jej trakcie ustalono jedynie gdzie gromadzone są odpady technologiczne , nie wskazano dokładnie jakie, nie opisano ich właściwości, w tym właściwości spalania. Dokonano pomiaru wilgotności opału wilgotnościomierzem będącym na wyposażeniu zakładu. Nie przedstawiono całego aktualnego procesu technologicznego funkcjonowania zakładu, nie wyjaśniono, jakie produkty powstają w wyniku obróbki drewna ( z których odpady są spalane) i przy zastosowaniu jakich środków chemicznych. Nie wyjaśniono jakie jest obciążenia paleniska, częstotliwość spalania odpadów i intensywność, jaka jest emisja dymu i jakie paliwo stosowane. W protokole wskazano zmierzoną temperaturę paleniska i nie stwierdzono żadnej uciążliwości w postaci zadymienia. Nie stosowano przy tym żadnych przyrządów pomiarowych za wyjątkiem wilgotnościomierza. Poprzestano na oświadczeniu S. G. – właściciela firmy , że parametry pracy kotła i oraz odpadów drewna są na bieżąco monitorowane. Nie sporządzono odpisu maszynowego protokołu z kontroli zakładu a część protokołu jest nieczytelna, co utrudnia jego weryfikację. Wbrew postawionemu zakresowi kontroli nie zajmowano się oddziaływaniem zapachowym, akustycznym oraz gospodarką wodnościekową. Kontrola tak pobieżna, przeprowadzona jednorazowo, bez fachowych pomiarów to za mało by dała pełny obraz funkcjonowania zakładu.
W prowadzonej przez organy administracyjne sprawie konieczna jest ponowna szczegółowa kontrola zakładu a następnie sporządzenie protokołu z kontroli, obrazującego jej przebieg, z którego będzie wynikać, jakie środki trwałe wykorzystywane są do obsługi przedsięwzięcia gospodarczego. Niezbędne jest zażądanie od przedsiębiorcy wykazu ewidencyjnego środków trwałych, przesłuchanie świadków – pracowników przedsiębiorstwa bądź zamieszkałych w najbliższym sąsiedztwie osób na okoliczność zakresu i sposobu prowadzonej działalności gospodarczej w kontekście oddziaływania na środowisko. Nie można w tym względzie poprzestać jedynie na dowolnym oświadczeniu przedsiębiorcy, co jest widoczną i zasadniczą wadą dotychczasowego postępowania. Brakuje w nim aktywności organu z urzędu. Przeprowadzając dowody osobowe należy odebrać dokładne zeznania świadków i stron na okoliczność jak przebiega produkcja forniru ( wyjaśnić cały proces technologiczny), przy użyciu, jakich maszyn i urządzeń, jakie jest ich umiejscowienie w terenie a także czas używania. Jaka jest skala produkcji, czy pora roku ma wpływ na rodzaj podejmowanych w zakładzie przedsięwzięć, jaki osobowy i rzeczowy zespół angażuje. Należy zebrać i rozpatrzyć ten materiał dowodowy ( art. 77 § 1 kpa) w kontekście odpowiedzi na zasadnicze pytanie, jaka jest emisja do środowiska dymu (odorów), hałasu i ścieków – przez zakład rozumiany, jako kompleks maszyn i urządzeń pracujących wspólnie w celu gospodarczym. Należy przy tym mieć na względzie, że: "Swobodna ocena dowodów musi być dokonana z uwzględnieniem zasady równej mocy środków dowodowych, zawartej w art. 75 § 1 kpa. Oznacza to, że określone fakty mogą być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych, byleby nie były sprzeczne z prawem" ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 1989 r , II SA 961/88, ONSA 1989, Nr 1, poz. 23)
Kontrole przeprowadzone w marcu 2012 r ( k – 21 - 33) i styczniu 2012 r (k – 10-13 akt adm.) nie były miarodajne dla dokonania ustaleń stanu faktycznego, bowiem ich wyniki sprzed 3 lat nie są aktualne na dzień orzekania (16 marca 2015 r.), gdyż sam proces technologiczny i funkcjonowanie zakładu mogły ulec zmianie. Należy ustalić wszystkie źródła emisji do środowiska, dokonać badań w różnych porach funkcjonowania zakładu (dziennej, nocnej). Dotychczas nie badano składu ścieków, intensywności zapachów poprzestając na oczywistym stwierdzeniu w decyzji, że "intensywność zapachu malała wraz z odległością od źródła "
Postępowanie dowodowe zostało zakończone wbrew składanym w toku postępowania wnioskom dowodowym: o ponowne badanie hałasu, wyjaśnienie okoliczności związanych z zadymianiem w szczególności w porze wieczorowo- nocnej, spalaniem nadmiernie zawilgoconych odpadów ( powstałych przy produkcji forniru) przerobionych na zrębki lub trociny, zbadanie częstotliwości wywozu ścieków przemysłowych wybieranych z basenu warzelniczego. W dotychczas prowadzonym postępowaniu nie wysłuchiwano stron, nie przesłuchiwano żadnych świadków.
W postępowaniu dowodowym mają prawo aktywnie uczestniczyć strony. Istotne jest zapewnienie stronie czynnego udziału w przeprowadzaniu dowodu stosownie do art. 10 § 1 kpa. Zakład pracuje w różnym trybie, zgodzić należy się z zarzutami skargi, że zasadnym byłoby zbadanie pracy zakładu i odczuwalności emitowanych odorów w różnych warunkach także poza normalnymi godzinami pracy. Zbadanie pracy kotła na tzw. podtrzymaniu, kiedy pracuje wyłącznie z mocą 20 % i co wtedy spala. Jak funkcjonuje kocioł przy spalaniu odpadów o różnej wilgotności i co emituje. Zaniechano zbadania częstotliwości wywozu ścieków przemysłowych. Nie korzystano z opinii specjalisty w zakresie funkcjonowania kotłów parowych a taka wiedza fachowa byłaby dla wszechstronnego i prawidłowego rozpoznania sprawy przydatna.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270). O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło