II SA/Kr 1491/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego M. D. o ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego M. D. ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 3 kwietnia 2016 r., w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 października 2015 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką D. D.. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżącego wynosi 3.000 zł. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 42 m2, działka rolna o pow. 3 a oraz współwłasność samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2008. W ramach zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych skarżący wymienił- kredyt hipoteczny z miesięczną rata w wysokości 1500 zł, czynsz za mieszkanie – 380 zł oraz opłaty za media – 250 zł. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 22 marca 2016 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów, faktur i rachunków: wyciągi z kont bankowych skarżącego za okres od grudnia 2015 do marca 2016 r., zeznanie podatkowe skarżącego za rok 2014, informacja o dochodach za rok 2015, fakturę VAT z dnia 13 października 2015 r. za energię elektryczną, odcinki opłata za energię elektryczną ( wraz z aktualnym odcinkiem za marzec 2016 r.) – 149,88 zł, decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2016, zawiadomienie Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. B. z dnia 12 grudnia 2015 r., w sprawie wielkości należności miesięcznych za lokal nr [...]- 237,71 zł, listy płac za miesiące listopada i grudzień 2015 oraz styczeń 2016 r., harmonogram spłat kredytu mieszkaniowego w [...], akt notarialny z dnia 4 listopada 2009 r. dotyczący wyłączenia wspólności ustawowej małżeńskiej miedzy B. S. a M. D.. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częsciowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż jego miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 3.000 zł. Tymczasem jak wynika z przedłożonych do akt wyciągów z posiadanych w [...] rachunków bankowych skarżącego, miesięczny dochód jest wyższy niż deklarowany. W miesiącu styczniu 2016 r. wynosił 6.102,66 zł ( wpływy na konto 63 1140 2004 0000 3502 1185 2804 mBank – I, II, III 2016 r ), w miesiącu lutym 2016 r. - 10.887,10 zł, w miesiącu marcu 2016 r. - 7.129,51zł. Udokumentowane konieczne koszty miesięcznego utrzymania lokalu nr [...], przy ul. B. wynoszą 412 zł. Prócz tego skarżący ponosi koszty utrzymania lokalu nr [...] położonego w K. przy ul. P.. Żona skarżącego B. S. zamieszkuje w lokalu przy ul. N.. Ponadto skarżący ponosi opłaty za lokal położony w N. przy ul. D.. Jak wynika z przedstawionego harmonogramu spłaty kredytu kwota zaciągniętego kredytu wynosi 279.537 zł miesięczna rata zaś - 1.291,13 zł. W piśmie uzupełniającym z dnia 3 kwietnia 2016 r., skarżący zaznaczył, iż wpłaty na podany rachunek bankowy należący do skarżącego dokonywane są przez innych członków jego rodziny i dotyczą ich zobowiązań. Nie precyzuje jednak o jakich członków rodziny chodzi – jego syn i córka mają własne konta bankowe, o jakie kwoty chodzi i w związku z jakimi zobowiązaniami. Skarżący nie wyjaśnia też z jakiego tytułu dokonuje opłat za lokale mieszkalne przy P. w K., w N. przy ul. D. i czyja własność stanowi lokal przy ul. N. w K.. Skarżący zupełnie pomija w formularzu informację, iż pozostaje w związku małżeńskim z B. S.. Dopiero do pisma uzupełniającego dołącza kserokopię aktu notarialnego ustanawiającego rozdzielność majątkowa między małżonkami. Nie udziela żadnych informacji co do źródła dochodu żony, jego wysokości, składników majątku będącego jej własnością lub współwłasnością. Tymczasem zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku ( Dz. U. Nr 9 poz. 59 z póź. zm) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej( postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych ( por. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 460/08). Rozdzielność majątkowa małżonków odnosi się, w świetle przepisów prawa rodzinnego do majątku małżonków a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędnym jest zatem założenie, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego ( por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I CZ 37/67). Wreszcie zauważyć trzeba, iż małżonkowie faktycznie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Stąd też dane dotyczące obu osób prowadzących takie gospodarstwo są konieczne z punktu widzenia rozpatrywania niniejszej sprawy. Dopiero bowiem zestawienia i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwolą na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełniania ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r. , sygn. akt II FZ 418/05). Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).