II SA/Kr 150/19

WyrokWSA w Krakowie2019-08-22

Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz, Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy może zostać wydane, gdy teren inwestycji jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jeśli tak, to czy stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności tego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ teren inwestycji był objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w takiej sytuacji nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że takie naruszenie nie jest rażące i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżąca W. K. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy Mogilany o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...]. Wójt odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że teren działki jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Wójta, odmawiając stwierdzenia nieważności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 listopada 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 r. (znak: [...]) na podstawie: - art. 156 § 1 w zw. z art. 157 i art. 158 w zw. z art. 126 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku W. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 września 2018 r. (znak: [...]) odmawiającym stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. (znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej we W. gm. Mogilany, utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 18 września 2018 r. (znak: [...]). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. (znak: [...]) Wójt Gminy Mogilany orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej we W. gm. Mogilany z wniosku W. K.. W dalszej kolejności W. K. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia wskazując, że brak było podstaw do jego wydania, albowiem dz. nr [...] położona we W. nie była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podniosła bowiem, że toczyła się wówczas procedura planistyczna dotycząca Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany. Tym samym zdaniem wnioskodawczyni, przedmiotowe postanowienie dotknięte było wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, postanowieniem z dnia 18 września 2018 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. wyjaśniając w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że ww. postanowienie nie było obarczone żadną wadą kwalifikowaną, która uzasadniałaby stwierdzenie jego nieważności. W szczególności podniesiono, że organ nie dopatrzył się wskazanej we wniosku podstawy z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącego naruszenia prawa. Zaznaczono bowiem, że jak ustalił organ, wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, teren planowanej inwestycji (dz. nr [...] we W. ) był objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany. Wyjaśniono przy tym, że zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja lokalizacyjna (decyzja o ustaleniu warunków zabudowy) może być wydana wyłącznie w odniesieniu do terenu nieobjętego ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Tym samym w ocenie organu, Wójt Gminy Mogilany słusznie odmówił zaskarżonym postanowieniem wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało także, iż prowadzenie postępowania planistycznego w odniesieniu do Studium gminnego było możliwe, gdy na obszarze danej gminy obowiązywał jeden lub wiele miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, przy czym podkreślono, że okoliczność ta pozostawała jednak bez wpływu dla przedmiotowej sprawy. W. K. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z dnia 18 września 2018 r., wnosząc o zmianę tego rozstrzygnięcia w całości poprzez stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. Strona zarzuciła, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz postanowienie Wójta Gminy Mogilany wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Podała również, że w ubiegłym roku Wójt Gminy Mogilany wniósł do Rady Gminy projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do którego do dziś nie podjęto uchwały. Strona zaakcentowała, że w pierwotnych projektach studium część przedmiotowej działki była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, wobec czego w jej ocenie, przeznaczenie dz. nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany pozostawało w sprzeczności z przeznaczeniem działki wynikającym z pierwotnych projektów studium. W związku z tym, zdaniem strony, wskutek odmowy wszczęcia postępowania o ustalenie warunków zabudowy doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 9 ust. 4 ustawy i tym samych zachodziła podstawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po zapoznaniu się z materiałami sprawy, ponownie ją rozpoznając, podzieliło stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 18 września 2018 r. (znak: [...]), stwierdzając zarazem, iż postanowienie Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. (znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla dz. nr [...] położonej we W. gm. Mogilany, nie było dotknięte wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie organ przytoczył treść art. 156 § 1 k.p.a. oraz powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia, na które służy zażalenie) stanowi tryb szczególny, pozwalający na odstąpienie od jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego określonej w art. 16 k.p.a., tj. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zaznaczono także, że przywoływana we wniosku przesłanka rażącego naruszenia prawa, jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia) została sprecyzowana w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych i będzie zachodzić wówczas, gdy decyzja (postanowienie) została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Podkreślono przy tym, że już samo stwierdzenie "rażące naruszenie prawa" wskazuje, iż nie każde naruszenie prawa uzasadnia stwierdzenie nieważności danej decyzji, a naruszenie to musi mieć charakter kwalifikowany, tj. być na tyle istotne, aby można było przyznać mu walor "rażącego" naruszenia. W nawiązaniu do powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydować będą łącznie trzy przesłanki, tj. oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Wyjaśniono przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, tj. wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie. Dodano także, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Podniesiono bowiem, że w sytuacji, gdy przepis prawa był przedmiotem odmiennej interpretacji, np. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jego zastosowanie w sposób odmienny od wiodącej, bądź aktualnej interpretacji, nie może stanowić skutecznego zarzutu rażącego naruszenia prawa. Podkreślono przy tym, że również skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie będzie możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, iż w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy Mogilany kwestionowanym postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 z późn. zm. – dalej jako: u.p.z.p.), gdyż jak zaznaczono, z przepisu tego wprost wynikało, że postępowanie o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, może być prowadzone tylko wtedy, gdy ustalone zostanie, że dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dodano przy tym, że powyższe wynikało również z treści art. 59 u.p.z.p. Wobec powyższego organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczył działki, która jak ustaliło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w całości objęta była postanowieniami obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilny uchwalonego przez Radę Gminy Mogilany uchwałą nr XXX/271/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. oraz uchwałą nr XXXV/312/2006 z dnia 3 sierpnia 2016 r. (tekst jedn. Dz. Urz. Woj. Małopol. z 2007 r. Nr 427, poz. 2843). Zaznaczono, że powyższe jednoznacznie wynikało także z wyrysu z miejscowego planu (przedstawionego przez Wójta Gminy Mogilany w dniu 11 września 2018 r. na żądanie poprzedniego składu Kolegium). Organ zwrócił przy tym uwagę, że okoliczności tej nie kwestionowała zresztą wnioskodawczyni we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tym samym w ocenie organu, skoro dla terenu przedmiotowej działki obowiązywał aktualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to okoliczność ta wykluczała procedowanie sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wyjaśniono bowiem, że ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wywierał stosowne, przewidziane prawem skutki prawne, a jednym z nich był brak możliwości procedowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy dla terenów objętych tym planem, wynikający z treści art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. Wobec powyższego, zdaniem organu należało uznać, że Wójt Gminy Mogilany nie posiadał możliwości prowadzenia przedmiotowego postępowania, ani wydania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, w następstwie czego zaistniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w oparciu o treść art. 61a § 1 k.p.a. Zdaniem organu była to bowiem określona przez ustawodawcę tzw. inna uzasadniona przyczyna, obok braku legitymacji, ze względu na którą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy na ww. działce nie mogło zostać wszczęte. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, kontrolowane postanowienie Wójta Gminy Mogilany pozostawało prawidłowe i nie naruszało ww. regulacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ani ww. przepisu kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie też zdaniem organu, kwestionowane przez stronę postanowienie nie naruszało treści przywoływanego we wniosku art. 9 ust. 4 u.p.z.p., z którego wynika jedynie obowiązek dla organów gminy dostosowania się w procesie dochodzenia do sporządzania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego do ustaleń studium. Wyjaśniono przy tym, że ustalenia studium mają moc prawną wiążącą jedynie w odniesieniu do działań organów gminy przygotowujących się do sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub sporządzenia i uchwalenia zmian w tym planie. Niemniej jednak w ocenie organu, związania tego nie sposób natomiast odnosić do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Podkreślono także, że okoliczność prowadzenia przez organy Gminy procedury w sprawie uchwalenia studium pozostawała bez wpływu na losy postępowania o ustalenie warunków zabudowy, gdyż nie podlega ona uwzględnieniu przy ocenie dopuszczalności prowadzenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Dlatego również i w tym zakresie organ nie dopatrzył się, aby wydane postanowienie naruszało prawo, ani tym bardziej, aby naruszało je w stopniu rażącym. Ponadto podniesiono, że kwestionowane postanowienie nie zostało także wydane "bez podstawy prawnej", gdyż istniały przepisy prawne, który umocowywały organ I instancji do działania, polegającego na wydaniu postanowienia, a to wymienione na wstępie przepisy u.p.z.p. Jednocześnie odnosząc się do pozostałych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. podstaw nieważności wskazano, że nie nastąpiło naruszenie kwestionowanym postanowieniem przez Wójta Gminy Mogilany kryterium właściwości miejscowej, rzeczowej oraz funkcjonalnej organu. Zaznaczono przy tym, że postanowienie to nie zostało także skierowane do osoby, niebędącej stroną w sprawie, zaś w sprawie nie zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie dopatrzyło się też znamion niewykonalności kwestionowanego postanowienia, a nadto nie zawierało ono też wady powodującej jego nieważność z mocy prawa. Skargę na ww. postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca – W. K., domagając się uchylenia postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 listopada 2018 r. i 18 września 2018 r. i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 9 ust. 4 u.p.z.p oraz przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w jej ocenie teren inwestycji, którego dotyczy jej wniosek nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w konsekwencji czego, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu dla inwestycji objętej wnioskiem skarżącej powinno nastąpić w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, Wójt Gminy Mogilany nie był uprawniony do wydania postanowienia z dnia 6 marca 2018 r. (znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym zarzucono, że Wójt Gminy Mogilany rażąco naruszył przy wydawaniu ww. postanowienia art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., jak również art. 61a k.p.a. Stąd też w ocenie skarżącej, w świetle przywołanych przez nią okoliczności, a w szczególności wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru inwestycji objętego wnioskiem skarżącej o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie istnieją jakiekolwiek przyczyny, które powodowałyby, że postępowanie w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji wskazanej we wniosku skarżącej nie mogłoby być wszczęte. Ponadto skarżąca powołując się na treść art. 9 ust. 4 u.p.z.p. podniosła, że w ubiegłym roku Wójt Gminy Mogilany wniósł do Rady Gminy Mogilany projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany, w odniesieniu do którego Rada Gminy Mogilany nie podjęła w dalszym ciągu uchwały. Skarżąca zwróciła natomiast uwagę, że w pierwotnych projektach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany część dz. nr [...] we W. , która stanowi teren inwestycji wskazany we wniosku skarżącej o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu była przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Skarżąca dodała również, że w jej ocenie dz. nr [...] we W. spełnia wszystkie wymogi uzasadniające przeznaczenie przynajmniej części tej działki pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. W konsekwencji zdaniem skarżącej, przeznaczenie przynajmniej części dz. nr [...] we W. stanowiącej teren inwestycji objęty wnioskiem skarżącej o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany pod budownictwo jednorodzinne mieszkaniowe jest w pełni uzasadnione. Mając na uwadze powyższe skarżąca wskazała, że skoro zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a w pierwotnych projektach studium część dz. nr [...] we W. była przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, zaś dz. nr [...] we W. spełnia wszystkie wymogi uzasadniające przeznaczenie przynajmniej części tej działki pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, to Wójt Gminy Mogilany poprzez wydanie ww. postanowienia naruszył także art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Dlatego też w ocenie skarżącej, skoro Wójt Gminy Mogilany naruszył ww. przepisy prawa, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zobowiązane było stwierdzić – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – nieważność tego postanowienia, czego jednak nie uczyniło, naruszając tym samym wskazane powyżej przepisy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127). Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym. Tym samym uwzględniając poczynione na wstępie uwagi, w ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 listopada 2018 r. (znak: [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 września 2018 r. (znak: [...]) odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. (znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej we W. gm. Mogilany. Przechodząc do oceny prawidłowości kwestionowanego postanowienia, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż postępowanie w kontrolowanej sprawie toczyło się na zasadach określonych w art. 156-159 k.p.a., w których uregulowany został nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, jakim jest postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wymaga w tym miejscu jednak zaznaczenia, że przepisy tego postępowania na mocy odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. mają również odpowiednie zastosowanie do postanowień, od których – tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie – przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Co zatem istotne, przepisy art. 156-159 k.p.a. nie uprawniają organu prowadzącego postępowanie w sprawie nieważności postanowienia do rozstrzygnięcia sprawy co do meritum, ale w tym nadzwyczajnym trybie bada on wyłącznie, czy poddawane weryfikacji ostateczne postanowienie w dacie jego wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W postępowaniu nieważnościowym organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie i w zależności od dokonanych ustaleń może stwierdzić nieważność postanowienia albo jego niezgodność z prawem, a w przypadku niezaistnienia podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia odmawia on stwierdzenia nieważności postanowienia, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, uwzględniony zostaje stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanego ostatecznego postanowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 155/15, LEX nr 2169040). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 18 września 2018 r. (znak: [...]) odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. (znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej we W. gm. Mogilany. W świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy, nie ulegało bowiem wątpliwości, że Wójt Gminy Mogilany nie dopuścił się naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 61a § 1 k.p.a., gdyż w dacie wydania ww. postanowienia z dnia 6 marca 2018 r., którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, wskazana przez nią we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działka nr [...] położona we W. , gm. Mogilany, objęta była ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany (uchwała Rady Gminy Mogilany Nr XXX/271/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. oraz uchwała Rady Gminy Mogilany Nr XXXV/312/2006 z dnia 3 sierpnia 2006 r.; tekst jedn. Dz. Urz. Woj. Małopol. z 2007 r. Nr 427, poz. 2843). Okoliczności te potwierdzały bowiem w sposób bezsprzeczny pozyskane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wypis i wyrys z ww. planu miejscowego dla działki nr [...] położonej w miejscowości W. uwidaczniający sposób przeznaczenia tej nieruchomości w planie (k. 27 i 32 akt administracyjnych), jak również wyjaśnienia Wójta Gminy Mogilany zawarte w piśmie z dnia 11 września 2018 r., wedle których "zgodnie z załącznikiem graficznym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka [...] obr. W. w całości podlega ustaleniom ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] we W. o powierzchni 1,41 ha znajduje się w terenach oznaczonych symbolem: R1 – tereny gruntów rolnych (ok. 1,075 ha), ZL – tereny lasów (0,3 ha), KDL2 – tereny dróg i ulic publicznych (0,035 ha)." (k. 33 akt administracyjnych). Zgodnie natomiast z treścią art. 4 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego postanowienia, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z kolei w myśl art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji – niż inwestycje celu publicznego – ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto stosownie do treści art. 59 ust. 1 zd. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z powyższych regulacji prawnych wynika zatem, że w sytuacji, w której – tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do dz. nr [...] położona we W. , gm. Mogilany – teren inwestycji wskazany we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu objęty jest postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykluczone jest ustalenie warunków zabudowy w oparciu o decyzję administracyjną, a w związku z tym także prowadzenie postępowania w tym przedmiocie. Wobec powyższego w ocenie Sądu – na co zasadnie zwróciło również uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie – Wójt Gminy Mogilany nie posiadał możliwości prowadzenia postępowania w tym zakresie, a w następstwie tego także wydania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co uzasadniało oparcie podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia o art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego postanowienia, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie taką "inną uzasadnioną przyczyną" ze względu, na którą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy na ww. działce nie mogło zostać wszczęte była okoliczność, iż na terenie tym obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów u.p.z.p., uniemożliwiało procedowanie w przedmiocie złożonego przez skarżącą wniosku i było widoczne w sposób oczywisty i bezsporny już w dacie jego złożenia. Dlatego też zdaniem Sądu, w świetle przywołanych powyżej okoliczności sprawy, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało, że wbrew twierdzeniom skarżącej nieznajdującym potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym i faktycznym sprawy, kwestionowane postanowienie Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. nie zostało wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), gdyż istniały przepisy prawne (w szczególności art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a.), które umocowywały organ do podjęcia postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla dz. nr [...] położonej we W. , gm. Mogilany. Podobnie też w ocenie Sądu, na co zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym zwróciło również uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w przedmiotowej sprawie niezaistniały także inne podstawy stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia Wójta Gminy Mogilany wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Na marginesie wskazać również należy, że nawet w sytuacji, w której potencjalnie przyjęłoby się, iż ustalenia faktyczne w zakresie dotyczącym obowiązywania, na terenie objętym wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny być poczynione w ramach prowadzonego postępowania jurysdykcyjnego, w następstwie którego powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania, a nie postanowienie o odmowie jego wszczęcia, to tego rodzaju uchybienie pozostawałoby bez wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, którego konsekwencją jest przyjęcie, że obowiązywanie na terenie wskazanym we wniosku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyklucza możliwość prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 900/18, LEX nr 2645652). Skutki procesowe postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz wydania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzji o umorzeniu błędnie wszczętego postępowania administracyjnego są bowiem tożsame (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Po 173/17, LEX nr 2308668). Nie ulega również zdaniem Sądu wątpliwości, że nawet ewentualne przyjęcie, iż doszło do tego rodzaju uchybienia art. 61a § 1 k.p.a., nie stanowiłoby rażącego naruszenia prawa, a tylko zaistnienie takiego, kwalifikowanego naruszenia prawa, dawałoby podstawę do stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nieważności kwestionowanego postanowienia Wójta Gminy Mogilany. W świetle powyższych ustaleń, pozostałe twierdzenia skarżącej kwestionujące prawidłowość podjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie rozstrzygnięcia należało uznać za bezpodstawne, gdyż w ocenie Sądu, nie mają one znaczenia dla wyniku sprawy. W szczególności wymaga podkreślenia – na co zasadnie zwróciło również uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie – że bez znaczenia dla oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy była podnoszona przez skarżącą – także w treści skargi – okoliczność, iż Rada Gminy Mogilany prowadziła równolegle postępowanie w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany, w pierwotnych projektach którego część działki nr [...] we W. była przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Postępowanie w sprawie uchwalenia / zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest bowiem odrębnym, względem jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, postępowaniem, w następstwie którego dochodzi do podjęcia w tym przedmiocie uchwały przez organ stanowiący gminy, której ustalenia nie mają wpływu na ewentualne prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przyszłego terenu inwestycji, nieobjętego postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, ustalenia studium nie wiążą bowiem organów architektoniczno-budowlanych w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (postępowaniu jurysdykcyjnym), a zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 u.p.z.p. są one wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (w postępowaniu planistycznym). Stąd też w ocenie Sądu, zgodnie z prawem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, wskazało, że kwestionowane przez skarżącą postanowienie Wójta Gminy Mogilany z dnia 6 marca 2018 r. nie naruszało również art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem, a w konsekwencji wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło