II SA/Kr 151/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. T. na postanowienie nr 940/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 listopada 2023r. znak WSE.7722.42.2023.MZEG w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 listopada 2023 r. znak WSE.7722.42.2023.MZEG nr 940/2023, po rozpatrzeniu odwołania K. T., utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowsko-ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB) z dnia 18 lipca 2023 r. nr 498/2023 w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją PINB z dnia 27 stycznia 2017 r. nakazano K. T., będącej właścicielką dz. nr [...] w R. rozbiórkę znajdującego się na tej działce kortu tenisowego wraz z ogrodzeniem. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna, została bowiem utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a następnie sądy administracyjne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1034/17 i wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1584/18). Wobec ustalenia, że zobowiązana nie wykonała ciążącego na niej obowiązku, wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie w dniu 19 października 2021 r. tytułu wykonawczego. W dniu 18 października 2022 r. zobowiązana złożyła wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W piśmie przyznała, że jest co prawda właścicielem nieruchomości, na której znajduje się kort objęty nakazem rozbiórki, jednakże nie jest jej posiadaczem z uwagi na ustanowione dożywotnie prawo użytkowania całej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej. Użytkownik tymczasem zabronił jej wejścia na nieruchomość. Zobowiązana zamierza wystąpić na drogę sądową w celu uzyskania orzeczenia umożliwiającego jej wejście na teren działki. Jednakże do czasu jego uzyskania konieczne jest zawieszenie postępowania. Organy obu instancji nie zgodziły się z powyższą argumentacją i odmówiły zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że jedyną możliwą podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.). Tymczasem organ nie dopatrzył się spełnienia żadnej z wymienionych tam przesłanek. W szczególności nie uzasadniają zawieszenia powołane przez skarżącą okoliczności w postaci niemożności wejścia na teren nieruchomości. Organ wyjaśnił też, że w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości zawieszenia postępowania na wniosek strony zobowiązanej, nie znajdują również zastosowania przesłanki zawieszenia wymienione w art. 97 i art. 98 k.p.a. W skardze od opisanego na wstępie postanowienia zarzucono naruszenie: 1. art. 7 kpa w zw. z art. 97 § 1 kpa w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie, a to wobec przyjęcia wykładni normy wyrażonej w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób sprzeczny z brzmieniem tego przepisu, uznając bezpodstawnie brak możliwości zastosowania normy wyrażonej w art. 97 § 1 kpa, 2. art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego nieprawidłową wykładnię, dokonaną w sprzeczności z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawa, obejmującą swoim zakresem również zasadę wyrażoną paremią ad impossibilia nemo obligatur, skutkującą koniecznością uwzględnienia argumentów skarżącej, że nie może ona być obowiązana do rzeczy niemożliwych. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2023, poz. 1634), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do, których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Wymienione w przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku można zawiesić postępowanie. Przyjąć zatem należy, że cyt. ustawa w sposób kompletny reguluje obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 56 § 1 postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia, czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1. Jeżeli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie nie wystąpienia żadnej z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w analizowanym przepisie, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 670/20). Art. 56 § 1 cyt. ustawy wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 oraz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 140). Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96). W przedmiotowej sprawie skarżąca powoływała się na fakt, że wykonanie ciążącego na niej obowiązku rozbiórki nie jest na ten moment możliwe, ponieważ nie ma prawa wejścia na teren nieruchomości, a użytkownik nieruchomości sprzeciwia się rozbiórce. Okoliczność ta nie wypełnia żadnej z opisanych powyżej przesłanek zawieszenia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że poprzez odrębne uregulowanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ustawodawca zawęził możliwość zawieszenia tego postępowania w stosunku do standardowego postępowania administracyjnego, toczącego się w trybie k.p.a. Do przesłanek tych należy podchodzić zatem ściśle, bez rozszerzania spektrum ich zastosowania. Nie ma zatem racji skarżąca, która zarzuca organom brak zastosowania art. 97 § 1 k.p.a. Wobec tego, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego zostało uregulowane odrębnie i kompleksowo w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że nie ma możliwość analogicznego zastosowania art. 97 § 1 k.p.a., a ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 964/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 591/20, wyrok NSA z 25 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1900/20). Należy zatem przyjąć, że dłużnik, wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jest zobowiązany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-5 k.p.a. Okoliczności takiej skarżąca nie wykazała. Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 56 § 1 cyt. ustawy polegało natomiast w zasadzie na polemice z ostatecznym, a ponadto prawomocnym nakazem rozbiórki, która z oczywistych względów nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych należy do wyjątku i może nastąpić wyłącznie w tzw. trybach nadzwyczajnych (dot. wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności decyzji). Weryfikacji takiej nie może z pewnością dokonywać organ egzekucyjny, którego zadanie polega wyłącznie na wyegzekwowaniu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie kwestia prawidłowości określenia adresata decyzji rozbiórkowej została ponadto przesądzona przez sądy administracyjne obu instancji, a wyroki wydane przez te sądy na mocy art. 170 p.p.s.a. mają wiążącą moc. Odnosząc się końcowo do argumentów skarżącej, która powoływała się na niemożność wykonania nałożonego na nią obowiązku, to abstrahując w tym miejscu od oceny, czy powołane przez skarżącą okolicznością faktycznie świadczą o niewykonalności obowiązku, należy wskazać, że niewykonalność taka stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikającą z art. 59 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, a nie jego zawieszenia. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.