II SA/Kr 1561/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa nr XLVI/568/08 z dnia 11 czerwca 2008 r. w przedmiocie zasad zbywania lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy oraz określania warunków udzielania bonifikaty i wysokości stawek procentowych postanawia 1. odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi, 2. odrzucić skargę, 3. zwrócić skarżącemu wpis w wysokości 300 (słownie: trzysta) złotych. W dniu 17 listopada 2025 r., skarżący złożył skargę na ww. uchwałę Rady Miasta Krakowa, z ostrożności wnosząc o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 28 lutego 2024 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 26 marca 2024 r. otrzymał informację zwrotną, z zastrzeżeniem, że nie stanowi ono stanowiska Rady na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z podjęciem przez Radę Miasta Krakowa czynności w sprawie oraz kierowaną korespondencją, skarżący pozostawał w przekonaniu, że organ podejmie dalsze czynności w sprawie mające na celu usunięcie naruszenia prawa. Zwłoka w odpowiedzi pozostawała dla skarżącego usprawiedliwiona, gdyż był to okres zmiany władz samorządowych. Z uwagi na brak dalszych informacji, skarżący zwrócił się pismem z dnia 27 sierpnia 2025 r. o przedstawienie stanowiska Rady. W odpowiedzi otrzymał pismo informujące go o braku obowiązku po stronie organu do przedstawienia odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Jeżeli chodzi o terminowość skargi, to do jej oceny zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Z kolei art. 53 § 2 p.p.s.a. stanowił, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Na gruncie powyższych przepisów ugruntował się pogląd, zgodnie z którym skarga na uchwałę musiała być poprzedzona wezwaniem do usunięcia prawa. W razie uzyskania odpowiedzi na powyższe wezwanie, termin do wniesienia skargi wynosił 30 dni od jej otrzymania. Wobec tego jednak, że organ nie miał obowiązku udzielenia powyższej odpowiedzi, możliwość wniesienia skargi została ograniczona 60-cio dniowym terminem od wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wystosowane w dniu 28 lutego 2024 r., a organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi, termin do zaskarżenia uchwały upływał ostatecznie w dniu 29 kwietnia 2024 r. Skoro skargę złożono w dniu 17 listopada 2025 r., nastąpiło to z uchybieniem terminu. W przedmiotowej sprawie Sąd nie znalazł podstaw przywrócenia terminu do złożenia skargi. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (wyrok NSA z dnia 28 października 2025 r. sygn. akt II FZ 79/25). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. Nadto, od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się znacznie większej staranności w organizowaniu własnej pracy i pracy kancelarii - tak, by sprawy klienta na tym nie ucierpiały (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt I OZ 668/25). W sprawach, w których stronę zastępuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiego można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik ten podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej, tym samym pozostając w obowiązku dokładania najwyższej staranności zawodowej przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III FZ 178/24). W przedmiotowej sprawie nie można podzielić wyrażonego w skardze stanowiska, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Należy bowiem podkreślić, że był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził wezwanie do usunięcia prawa, a następnie otrzymał odpowiedź organu. Przekonanie o tym, że organy procedują w przedmiocie wniosku skarżącego, nie powinny odwieźć pełnomocnika od złożenia skargi w celu zachowania terminu. Nie mógł on mieć pewności, że podjęte przez organ czynności odniosą zamierzony przez skarżącego skutek. Termin do złożenia skargi był bowiem uregulowany w sposób jednoznaczny. Jego ostateczny upływ liczony był wyłącznie od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i nie ulegał zawieszeniu w razie podjęcia korespondencji z organem. W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Wobec nieterminowego wniesienia skargi i z uwagi na to, że termin ten nie został przywrócony, skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na zasadzie art. 232 par. 1 pkt 1 p.p.s.a.