II SA/Kr 159/15
WyrokWSA w Krakowie2015-04-17
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, jeśli istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, która nie została wzruszona?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, jeśli istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, która nie została wzruszona w odpowiednim trybie. Taka decyzja potwierdza zgodność wykonanych robót z projektem budowlanym i zatwierdzoną decyzją o pozwoleniu na budowę, co czyni postępowanie naprawcze bezprzedmiotowym. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący domagał się nakazania sąsiadowi zamurowania otworów w ścianie budynku inwentarsko-składowego oraz wykonania urządzeń odprowadzających wodę i śnieg z dachu. Organ pierwszej instancji odmówił nałożenia obowiązku, uznając budowę za zgodną z pozwoleniem na budowę i pozwoleniem na użytkowanie. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając jego bezprzedmiotowość z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka- Duda WSA Mariusz Kotulski Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 września 2013 r. nr [...] na podstawie:
- art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.7, art.80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. Nr 243 poz. 1623);
- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267);
po przeprowadzeniu z wniosku - skarżącego A. O. z dnia 08.03.2013 r. postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku inwentarsko - składowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości H. niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego, odmówił nałożenia na E. K. - właściciela budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości H., obowiązku wykonania robót budowlanych w ww. budynku polegających na :
zamurowaniu otworów w ścianie budynku od strony działki nr [...],
wykonaniu urządzeń ograniczających zsuwanie się śniegu i odprowadzających wody opadowe z dachu.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 08.03.2013 r. skarżący złożył na dzienniku podawczym Inspektoratu wniosek w którym zwrócił się o przeprowadzenie szeregu czynności przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w odniesieniu do istniejącego budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości H. i doprowadzeniu go do stanu zgodnego z przepisami. Zarzucił, właścicielowi ww. budynku wybudowanego na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę, niewłaściwe odprowadzenie wód opadowych i śniegu z dachu, zlokalizowanie obiektu ze ścianą posiadającą otwory w odległości niezgodnej z przepisami oraz żąda wykonania odprowadzenia wód na własny teren i zamontowania urządzeń ograniczających zsuw śniegu oraz zamurowanie otworów w ścianie zbliżonej do granicy.
W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie administracyjne w celu wyjaśnienia zasadności wniosku skarżącego.
W dniu 10.04.2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną w terenie w toku, której pracownicy Inspektoratu jednoznacznie ustalili, że budynek inwentarsko-składowy będący własnością E. K. zlokalizowany na działce nr [...] znajduje się w dobrym stanie technicznym i jest on oddalony od działki nr [...] o ok. od 1,4 - 3,3m (przebieg granic wskazany przez skarżącego), a teren do granicy nie jest utwardzony. Natomiast wody z dachu od strony działki nr [...] są odprowadzane poprzez istniejące rynny na nieutwardzony teren. Ściana obiektu usytuowana w zbliżeniu do wskazanej granicy posiada otwory okienne i drzwiowe. Obiekt użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem i od przystąpienia do użytkowania nie został on rozbudowany czy przebudowany.
Strony uczestniczące w rozprawie przedłożyły posiadane przez siebie dokumenty oraz dodatkowo dostarczyły do Inspektoratu inne dowody wskazujące na stan prawny budynku inwentarsko-składowego i działek nr [...] i [...] (w związku ze zmianą przebiegu granicy).
Z przedłożonych dokumentów wynika, że
decyzją z dnia 12.11.2001r., znak: [...] Wójt Gminy udzielił pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego z garażem na sprzęt rolniczy, z urządzeniami towarzyszącymi na terenie działki nr [...] w m. H. i zatwierdził projekt budowlany który w projekcie zagospodarowania wskazywał że odległość budynku w odmienieniu do granicy działek nr [...] i [...] winna wynosić 5 m,
decyzją z dnia 02.02.2004r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko-składowego z garażem na sprzęt rolniczy w związku z wystąpieniem inwestora z wnioskiem w którym wskazał że obiekt nadaje się do użytkowania mimo nie wykonania wszystkich robót wykończeniowych.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem (również w odniesieniu do lokalizacji, co potwierdziła m.in. inwentaryzacja geodezyjna sporządzona przez uprawnionego geodetę), a niewykonane roboty wykończeniowe nie utrudniały użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem,
postanowieniem z dnia 22.02.2005r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w N. dokonał rozgraniczenia pomiędzy działkami nr [...], [...] i [...] w wyniku czego powstały m.in. działki nr [...] i [...] pomiędzy którymi wyznaczona została granica, która zlokalizowana została w zbliżeniu do budynku inwentarsko-składowego. Ustalenia powyższego postanowienia zaczęły obowiązywać po oddaleniu apelacji postanowieniem z dnia 17.05.2005r., sygn. akt [...] przez Sąd Okręgowy w N.,
- decyzja z dnia 12.11.2001r., znak: [...] Wójta Gminy udzielająca pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego była zaskarżona i decyzją Wojewody z dnia 18.01.2002r., znak [...] została ona utrzymana w mocy. Natomiast decyzją Wojewody z dnia 08.05.2007r., znak [...] uchylono decyzję Wojewody z dnia 18.01.2002r., znak [...] i uchylono pozwolenie na budowę budynku inwentarsko-składowego. Następnie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28.10.2008r., znak: [...] uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia 08.05.2007r., znak [...] i umarzyła postępowanie. Kolejna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19.04.2012r., znak: [...] umarzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 08.05.2007r., znak [...].
W dniu 26.04.2013r. zgodnie z art. 10 § 1 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] zawiadomił strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przymiot strony w niniejszym postępowaniu przyznano właścicielom działek nr [...] i [...] położonych w m. H. tj. E. K. i A. O..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] wskazał, iż przedmiotem niniejszego postępowania prowadzonego z wniosku A. O. jest budowa budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości H. z otworami w ścianie zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki sąsiedniej oraz sposób odprowadzenia wód opadowych z dachu.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, budowę spornego budynku (z otworami od strony dz.nr [...]) nie można traktować jako samowolę budowlaną, gdyż obiekt został wybudowany w oparciu o prawomocne pozwolenie na budowę, a otwory w ścianie wykonano zgodnie z zatwierdzonym] projektem budowlanym, tak samo jak sposób odprowadzenia wód opadowych z jego dachu na teren nieutwardzonej działki.
Wskazując na przedmiot niniejszej sprawy organ stwierdził, że podstawą prawną rozstrzygnięcia staje się przepis zawarty w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, umożliwiający organowi nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Zatem, wybudowanie obiektu zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową prawomocną decyzją Wójta Gminy z dnia 12.11.2001 r., znak: [...] i oddanie obiektu do użytkowania (decyzja z dnia 02.02.2004r., znak: [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]) wypełniło stawiane na inwestorze wszystkie wymogi zawarte w przepisach Prawa budowlanego. Natomiast postępowanie "rozgraniczeniowe" zakończone orzeczeniami sądów, które miały miejsce po zakończeniu realizacji przedmiotowej inwestycji nie mogą mieć wpływu na tą budowę. Organ podkreślił, iż wynika to również z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zatem postanowienia ww. rozporządzenia nie odnoszą się do istniejących obiektów a tylko do nowoprojekowanych budynków, do rozbudowywanych części obiektów lub istniejących obiektów w których projektowana jest zmiana funkcji.
Fakt iż od zakończenia budowy do dnia rozprawy przeprowadzonej przez pracowników PINB w dniu 10.04.2013r., obiekt nie były rozbudowywany, przebudowywany i nie zmieniano sposobu użytkowania powoduje, że w tej sprawie nie można zastosować przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. pomimo iż obecnie w odległości ok. 1,4- 3,3m do granicy z działką nr [...] istnieje ściana budynku posiadająca otwory, gdyż zmiana przebiegu granic nastąpiła w dniu 17.05.2005r. tj. 15 miesięcy po zakończeniu budowy. Organ wskazał, że zgodnie z uwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie można nałożyć obowiązku zamurowania otworów okiennych w budynku którym otwory te zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 03.04.2009r, sygn. II OSK 427/08 oraz z dnia 15.02.2010r. sygn. II OSK 1424/08.
Ponadto odnosząc się do kolejnej uwagi skarżącego dotyczącej ograniczenia zsuwania się śniegu z połaci dachu przedmiotowego obiektu na teren bezpośrednio przyległy od strony działki nr [...] wyjaśnić należy, że przepisy ww. rozporządzenia nie regulują tej kwestii a jedynie ograniczają się do spraw związanych z odprowadzaniem wód opadowych. Brak regulacji prawnych powoduje że organ nie może wydawać decyzyjnych rozstrzygnięć.
Organ wskazał, iż z uwagi na powyższe w myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - a contrario, należy odmówić nałożenia na właściciela budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości H., obowiązku wykonania zmian i przeróbek w ww. budynku, ponieważ przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło naruszenia przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Skarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 k.p.a., a także art. 28 k.p.a. co do naruszenia praw strony, art. 104 i 107 k.p.a. poprzez :
uznanie, iż wzniesienie budynku gospodarczego wraz z otworami było zgodne z ówczesnym i obecnym prawem i nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji naruszającej prawo, które winno być umorzone, a organ l instancji w sposób sprzeczny z cytowanymi przezeń przepisami uznał usytuowanie budynku w nawiązaniu do istniejącej od ponad stu lat granicy utrwalonej ogrodzeniem w dacie projektowania i wznoszenia obiektu z obecnie i ówcześnie obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego;
pominięcie dokonania ustaleń w zakresie legalności działań sąsiada wobec zgłaszanych sprzeciwów oraz wyroku o ochronę posiadania wobec wejście na działkę skarżącego przez inwestora w fazie wznoszenia obiektu, co stanowi naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
pominięcie, iż niezasadne uznanie braku podstaw do uwzględnienia wniosku co dozwala na kontynuowanie immisji bezpośrednich i pośrednich na działkę [...] czyniąc realne szkody w postaci niszczenia ogrodzenia oraz zagrożenie dla życia i zdrowia wobec mas śniegu i wody opadających na nieruchomość skarżącego, co uniemożliwia prawidłowe zagospodarowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem, zważywszy chociażby na podnoszone w decyzji parametry zabudowy,
zaniechanie całościowej analizy całości naruszeń w sferę własności oraz prywatności, a wręcz uznanie ich za legalne i dopuszczalne, w sytuacji gdy art. 3 pkt
20 Prawa budowlanego podaje, iż ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu;
e) pominięcie dalszych wytykanych nieprawidłowości, których nagromadzenie czyni nad wyraz uciążliwym i niebezpiecznymi naruszenia inwestora oraz obecnych właścicieli, w możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej, względem przedmiotowej, które wynikają z treści § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczącego wymaganych odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów z uwagi na możliwość naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń;
f) pominięcie braku odwodnienia i odprowadzania wód i śniegu w aspekcie kątów nachylenia budynku, które powodują zalewanie nieruchomości oraz niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia poprzez spadający śnieg i sople lodu stosownie do par. 12 ust. 5 i nast. oraz zgodnie z par. 28 ust. 2. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. oraz braku wyposażenia działki sąsiedniej
w instalację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej pomimo , że wody opadowe , śnieg oraz sople z ich budynku winny być skierowane na własny, nieutwardzony teren;
h) uznanie, iż spadające z dachu budynku zwały śniegu i sople lodu na działkę to nie jest woda, w innej postaci, do którego to śniegu i lodu zdaniem organu nie odnoszą się przepisy prawa budowlanego, skoro nie wymieniają expressis verbis śniegu i lodu oddzielnie.
II. Naruszenie prawa materialnego, w tym cytowanego w decyzji przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1-7, art. 5. ust. 2 , art. 51, art. 66 , art. 81 Prawa budowlanego , a nadto art. 140 i nast. kodeksu cywilnego poprzez pozbawienie możności prawidłowej zabudowy działki skarżącego, co narusza art. 8, art. 21 ust. 3 i nast. ustawy zasadniczej poprzez dowolne ograniczenie prawa własności zagwarantowanego prawnie przez przepisy Konstytucji albowiem działka obok której został wzniesiony obiekt jest narażona na niedopuszczalne immisje, a także poprzez uznanie wbrew powyższym przepisom Prawa budowlanego, iż cytowane uprzednie decyzje nadzorcze w zakresie wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę sanują naruszenie prawa i dozwalają na tolerowanie stanu zagrożenia przez organa administracji, w tym przez PINB w N..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w K. decyzją z dnia 26 grudnia 2013 r. nr [...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 2 zd. 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013.267 ze zm., dalej: k.p.a.);
- oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013.1409 ze zm., dalej u.p.b.),
uchylił skarżoną decyzję w całości i umarzył postępowanie w I instancji.
WINB podniósł, iż po zweryfikowaniu zgromadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego, podziela stan faktyczny przestawiony przez PINB w skarżonej decyzji i w związku z tym odstępuje od jego przytoczenia w niniejszym rozstrzygnięciu.
Organ odwoławczy wskazał, iż dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ I instancji nie uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i postępowania administracyjnego.
W piśmie z dnia 8 marca 2013 roku precyzującym wniosek o wszczęcie postępowania z dnia 6 lutego 2013 roku skarżący wskazał, że wnosi o: nakazanie inwestorowi likwidacji otworów okiennych i drzwiowych tego budynku usytuowanych od strony jego nieruchomości; nakazanie inwestorowi wykonania odprowadzenia wód opadowych z ogromnej połaci dachowej w/w budynku oraz zainstalowania na jego dachu urządzeń uniemożliwiających zasypywanie śniegiem oraz spadającymi soplami lodu, jak też spływającą wodą jego działkę. Następnie organ I instancji poinformował Strony o wszczęciu postępowania w sprawie doprowadzenia budynku inwentarsko - składowego zlokalizowanego na działce ew. nr [...] w K. do stanu zgodnego z prawem.
Mając powyższe na uwadze, oraz protokół rozprawy przeprowadzonej w dniu 10 k 2013 roku w terenie Organ podzielił zdanie PINB w zakresie przepisów materialnych, które winny stanowić podstawę prowadzonego postępowania.
Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie art. 50 i 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 u.p.b.
WINB jest zobowiązany zauważyć, że w niniejszej sprawie organ I instancji był zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności, czy możliwym jest prowadzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w ramach postępowania naprawczego określonego cytowanymi powyżej przepisami.
Organ odwoławczy podkreslił, że PINB decyzją z dnia 2 lutego 2004 roku, znak: [...], udzielił Inwestorowi na całość przedmiotowej inwestycji pozwolenia na użytkowanie. Natomiast WINB z urzędu wiadomym jest, że powyższa decyzja w dalszym ciągu znajduje się w obrocie prawnym. Wskazana decyzja została wydana w trybie art. 59 ust. l u.p.b.
Organ podkreślił, iż porównanie zakresu normowania art. 50 ust. l pkt 4 u.p.b. oraz art. 59a ust. 2 u.p.b. prowadzi do konstatacji, że zarówno w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 jak i w toku postępowania zmierzającego do przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania (art. 59 i 59a u.p.b.) dochodzi do zbadania zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę. Wobec czego stwierdzenie, w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od decyzji pozwolenia na budowę, uniemożliwia przyjęcie obiektu budowlanego do użytkowania.
Organ stwierdził, że pozostająca w obrocie prawnym decyzja przyjmująca obiekt budowlany do użytkowania, jest równoznaczna ze wskazaniem, że obiekt ten został wybudowany zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę i tym samym jest legalny.
Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na prowadzenie postępowania w trybie art. 50 i 51 u.p.b., gdyż legalność prowadzonych robót została już potwierdzona decyzją przyjmującą obiekt do użytkowania, znajdującą się nadal w obrocie prawnym. Powyższe potwierdził również NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010 roku, sygn. akt: II SA/Kr 1760/09 oddalającym skargę na decyzję WINB z dnia 21 września 2009 roku, znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 24 czerwca 2008 roku, znak: [...], która na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 u.p.b. odmówiono wydania decyzji nakładającej na E. K. obowiązek wykonania rozbiórki budynku inwentarsko - składowego z garażem zlokalizowanego na działce ew. nr [...] w H..
W ww. wyroku z dnia 27 października 2011 roku, sygn. akt: II OSK 1538/10, NSA wskazał, że niewyeliminowanie tego pozwolenia (pozwolenia na użytkowanie - przypis WINB) w stosownym trybie nadzwyczajnym sprawia, że użytkowanie określonego obiektu przez inwestora jest legalne. Podkreślenia, jednakże wymaga fakt, że ww. wyrok zapadł w sprawie prowadzonej z wniosku A. O. dotyczącego nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku. Zatem, mimo, iż w niniejszej sprawie, prowadzonej w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, ww. wyrok nie wiąże organów I i II instancji, zasadnym jest jego przywołanie w tym zakresie, gdyż wskazuje na istotność decyzji przyjęcia obiektu do użytkowania.
Organ odwoławczy stwierdził, że bacząc na wiążącą organy i strony postępowania decyzję przyjęcia obiektu do użytkowania, organ I instancji winien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie było bowiem przesłanek do merytorycznego badania sprawy.
O bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można mówić, gdy nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej, czyli do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.
Organ II instancji może umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 105 § 1 k.p.a, który organ odwoławczy ma obowiązek stosować poprzez 140 ww. ustawy. W mniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania związana jest z brakiem podstawy prawnej do wydania wnioskowanego przez skarżacego rozstrzygnięcia, gdyż jak już wcześniej wskazano, w odrębnym postępowaniu dotyczącym przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania, przesądzono o zgodności wykonanych robót budowlanych z prawem i obowiązującą decyzją pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, a także zatwierdzoną nią dokumentacją projektową. Zatem, postępowanie naprawcze wskazane w art. 50 i 51 u.p.b. nie może być prowadzone, a w konsekwencji nie może zostać wydana żadna decyzja wskazana w tych przepisach. Z powyższego wynika, że przy przedstawionym stanie faktycznym postępowanie prowadzone przed PINB było bezprzedmiotowe, zatem właściwym jest uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania w I instancji jako bezprzedmiotowego.
Odnosząc się do zarzutów Strony podniesionych w odwołaniu, a wskazujących na konieczność prowadzenia postępowania w trybie art. 66 u.p.b., WINB podkreśla, że organ I instancji, mając na uwadze wniosek skarżacego i wskazane w nim żądania, zasadnie wszczął postępowanie w ramach art. 51 ust. l pkt 2 w. zw. z ust. 7 u.p.b. Organ podkreślił, że z protokołu rozprawy, ani załączonej do niego dokumentacji zdjęciowej, nie wynika, aby budynek gospodarczo - inwentarski był w takim stanie technicznym, który uzasadniałby podjęcie postępowania w tym trybie. Jednakże, jeżeli zdaniem Strony zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania w ramach art. 66 u.p.b. koniecznym jest złożenie odrębnego wniosku do PINB w tym zakresie. Nie jest natomiast możliwym, na etapie postępowania odwoławczego, dokonanie zmiany przepisów w ramach których postępowanie było prowadzone, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności wskazaną w art. 15 k.p.a. i faktycznie doprowadziło do rozpoznania nowej sprawy administracyjnej w I instancji przez WINB. Jednocześnie Organ nie może uwzględnić zarzutów odwołania i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania PINB, z uwagi na błędne procedowanie w trybie art. 50 i 51 u.p.b., zamiast art. 66 u.p.b., gdyż z pism skarżącego wynika, wola doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworów okiennych i drzwi w ścianie budynku graniczącej z działką należącą do skarżącego. Zatem, jak już wyżej wskazano, PINB wdrożył właściwy tryb postępowania.
Organ odwoławczy, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania organu I instancji.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego, domagającego się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący podtrzymał w całości zarzuty podniesione w odwołaniu, a nadto dodał, iż organy dokonały błędnej wykładni oraz pominęły analizę okoliczności faktycznych i środków dowodowych poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 50, 51 ustawy Prawo budowlane, a także art. 66 tej ustawy .
Zdaniem skarżącego organ powinien w pierwszym rzędzie na podstawie art. 50 i 51 tego Prawa rozpoznać zasadność zastosowania obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworów w ścianie budynku od strony działki nr [...] i wykonaniu urządzeń ograniczających zsuwanie się śniegu i odprowadzających wody opadowe dachu, nawet jeżeli obiekt został zrealizowany w oparciu o decyzję, która ostatecznie nie uległa wzruszeniu przez organy administracji skoro stwarza stan zagrażający bezpieczeństwu dla sąsiedniej nieruchomości, jak też emituje woń , która wyklucza jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Jego zdaniem z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że bezprawie wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę nie może doprowadzić w kolejnym postępowaniu do przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co sprawia , iż decyzja ta jest sprzeczna nie tylko z ładem budowlanym, ale i z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu.
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga z uwagi na bezzasadność podniesionych w niej zarzutów podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 50 i 51 Prawa budowlanego podkreślić należy, że w sprawie bezsporne jest, że budynek inwentarsko-składowy z garażem na sprzęt rolniczy, z urządzeniami towarzyszącymi na terenie działki nr [...] w m. H. został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 12.11.2001 r. Wójta Gminy oraz decyzją z dnia 02.02.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Obydwie decyzje pozostają w obrocie prawnym. Umarzając zaś wszczęte postępowanie w sprawie przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego w ramach wskazanej normy prawnej.
W tym miejscu wypada wskazać, iż orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rozbieżne jedynie co do wpływu występowania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na ewentualne prowadzenie postępowania naprawczego, przewidzianego w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Taka sytuacja jednak nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Z okoliczności faktycznych wynika, iż skarżący podjął działania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę z daty 12.11.2001 r. jednak nie przyniosły one zamierzonego skutku prawnego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stanowi zaś potwierdzenie, że obiekt budowlany zrealizowany został zgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym. Zatem wszelkie kwestie dotyczące odstępstw od pozwolenia na budowę, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązujących przepisów prawa itd. zostały już ocenione i zweryfikowane Z ustaleń organów administracyjnych wynika nadto, że przedmiotowy budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i od przystąpienia do użytkowania nie został on rozbudowany czy przebudowany. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie uznać zatem należy, iż w sytuacji kiedy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę oraz decyzja na użytkowanie zrealizowanego na jej podstawie obiektu budowlanego pozostają w obrocie prawnym, w takiej sytuacji niewątpliwie korzystają one z ochrony o jakiej mowa w art. 16 k.p.a. Przepis ten ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego też zasada ta uchodzić będzie za jedno z kardynalnych założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z uwagi na powyższe, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane jest wyłączone. Pozostawanie bowiem w obrocie prawnym wyżej wskazanych decyzji nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe, a organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Słusznie zatem organ odwoławczy umorzył postępowanie w niniejszej sprawie (por.wyrok NSA z dnia 27.09.2012 r. II OSK 1009/11).
Chcąc się ustosunkować do dalszego zarzutu skargi, na wstępie, Sąd wyjaśnia znaczenie treści art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, dokonując tym samym jego wykładni. Otóż w myśl art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 151/11), sformułowanie przepisu art. 66 Prawa budowlanego wskazuje, że decyzje administracyjne podejmowane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany. Oznacza to, że jeśli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1 tego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Z uwagi na powyższe prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że z uwagi na treść pism skarżącego, w których domagał się doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworów okiennych i drzwi w ścianie budynku graniczącego z działką skarżącego, prawidłowe było procedowanie przez organ I instancji w trybie przepisu art. 51 ust.1 w zw. z ust.7 Prawa budowlanego. Natomiast zgodnie z zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie była możliwa, na etapie postępowania odwoławczego, zmiana przepisów w ramach których prowadzone było postępowanie. Tym bardziej, że z okoliczności faktycznych, ustalonych na podstawie przeprowadzonego w dniu 10 kwietnia 2013 r. dowodu z oględzin wynika, że budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, jest w dobrym stanie technicznym, co wskazuje, że nie stanowił on bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Brak było także widocznego zagrożenia bezpieczeństwa mienia, natomiast twierdzenia skarżącego o zniszczeniach jakie powoduje zsuwający się z dachu śnieg w ogrodzeniu jego nieruchomości, pozostawały gołosłowne. Dopiero na rozprawę przed Sądem w dniu 17 kwietnia 2015 r. przedłożył skarżący pismo wraz z dokumentacją fotograficzną obrazującą jego zdaniem zasadność wykonania urządzeń ograniczających zsuwanie się śniegu z dachu przedmiotowego budynku. Przy czym jak wynika z twierdzeń skarżącego zdjęcia pochodzącą z lutego i marca 2015 r., a więc dotyczą okresu czasu już po wydaniu decyzji w I i II instancji. Tymczasem legalność wydania decyzji Sąd ocenia według stanu faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Powyższe nie oznacza jednak, że na stosowny wniosek A. O., właściwie udokumentowany, nie będzie podstaw do wszczęcia odpowiedniego postępowania administracyjnego.
Odnośnie zarzutów skarżącego odnoszących się do naruszenia art.140 i 144 k.c. w związku z nadmierną imisją i ingerencją sąsiada w sferę własności nieruchomości chronioną prawem należy wskazać, że nie są prawnie relewantne na gruncie prawa administracyjnego. Stosownej ochrony udziela bowiem w tym zakresie prawo cywilne i to przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym skarżący powinien dochodzić ochrony swojego prawa wynikającego z własności nieruchomości.
Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) orzeczono o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło