II SA/Kr 1609/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S.P. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wyroku z dnia 24 maja 2010 r., sygn. II SAB/Kr 138/09 I. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. grzywnę za niewykonanie wyroku wydanego w sprawie II SAB/Kr 138/09 z dnia 24 maja 2010 r. w wysokości 1 500,00 zł (tysiąc pięćset złotych); II. stwierdza, że niewykonanie wyroku określonego w pkt I miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na rzecz skarżącego S.P. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 maja 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 138/09 w wyniku rozpoznania skargi S.P. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. do wydania w terminie 2 miesięcy aktu administracyjnego w sprawie z wniosków skarżącego z 29 czerwca 2009 r. i z 11 lipca 2009 r. w przedmiocie użytkowania niezgodnie z przepisami i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr 1 w T. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził między innymi, że w sprawach nielegalnego użytkowania obiektu, czy też w sprawie samowolnej zmiany użytkowania obiektu budowlanego interes prawny skarżącego należy ocenić mając na uwadze art. 28 kpa, przy czym naruszenie normy prawa materialnego, z której skarżący wywodzi swój interes prawny nie musi należeć do prawa administracyjnego, ale może wynikać z prawa cywilnego np. naruszenia art. 140 kc poprzez immisje związane z hałasem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 158/11 wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. grzywnę za niewykonanie wyroku wydanego w sprawie IISAB/Kr 138/09 z 24 maja 2005 r., w wysokości 1000 zł. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że organ został przez Sąd zobowiązany do wydania aktów załatwiających dwa wnioski tj. w przedmiocie użytkowania niezgodnie z przepisami oraz samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych tj. remizy strażackiej i wiaty. Analizując sam wniosek z 29 czerwca 2009 r. a także treść uzasadnienia wyroku z 24 maja 2010 r. Sąd stwierdził że żądanie kontroli użytkowania - niezgodnie z przepisami - zgłoszone przez skarżącego w piśmie z 29 czerwca 2009 r. dotyczy kontroli utrzymania obiektów budowlanych dokonywane przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów zawartych w ustawie Prawo budowlane (art. 61 i nast.). Tymczasem organ po zwrocie mu akt przez WSA w Krakowie ograniczył się jedynie do wydania decyzji z [...] października 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. zlokalizowanego na działce 1 w miejscowości T. - w którym to postępowaniu skarżący nie brał udziału jako strona. Organ nie wykonał więc obowiązku nałożonego przez niego przez Sąd tj. nie wydał aktu administracyjnego w sprawie z wniosków S.P. z 29 czerwca 2009 r. oraz z 11 lipca 2009 r. w przedmiocie użytkowania niezgodnie z przepisami i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr 1 w T. Decyzja z [...] października 2010 r. dotyczyła bowiem tylko samowolnej zmiany sposobu użytkowania remizy, a zatem nie dotyczyła wiaty, oraz nie rozstrzygała kwestii użytkowania niezgodnie z przepisami obu ww. obiektów. Ponadto decyzja ta zapadła w postępowaniu, w którym nie uczestniczył skarżący. Akta sprawy wraz z odpisem wyroku WSA w Krakowie z 21 czerwca 2011 r. zostały przekazane organowi w dniu 8 września 2011 r. W dniu 29 września 2011 r. (data stempla pocztowego) S.P. ponownie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku z 24 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Kr 138/09, domagając się wymierzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej przez prawo, wystąpienia do organów zwierzchnich nad PINB z informacją o istotnych, rażących naruszeniach prawa w przedmiotowej sprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że kara grzywny wymierzona organowi przez Sąd w wyroku z 21 czerwca 2011 r. okazała się niewystarczająca. Pismami z 4 lipca 2011 r. i 23 września 2011 r. wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku z 24 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Kr 138/09, ale bezskutecznie. Mimo, że od daty zwrotu akt organowi upłynął już prawie miesiąc, organ nie zawiadomił stron nawet o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zatem, po 16 miesiącach od daty wydania wyroku z 24 maja 2010 r. i upływu 3 miesięcy od daty drugiego wyroku o wymierzeniu grzywny sprawa nie ruszyła z miejsca. Skarżący wskazał, że działanie organu sprawia, że w nieprzystosowanych do tego obiektach organizowane są huczne imprezy, co naraża skarżącego oraz jego rodzinę na nadmierny hałas, zagrażający ich życiu i zdrowiu. W odpowiedzi na skargę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o oddalenie skargi, podając, że na skutek wydania przez Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzji z [...] kwietnia 2010 r. znak: [...], którą "stwierdzono nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] marca 2007 r., znak: [...]", jak również w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 maja 2010 r. o sygn. akt II S AB/Kr 138/09, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. przystąpił do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono aktualny krąg stron wznowionego postępowania, a następnie 19 sierpnia 2010 r. przeprowadzono z udziałem stron postępowania ponowną kontrolę użytkowania i utrzymania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. , położonego na działce nr 1 . W wyniku przeprowadzonego powtórnie postępowania administracyjnego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] października 2010 r. znak: [...] umorzono postępowanie administracyjne w sprawie "samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. , zlokalizowanego na dz. nr 1 w miejscowości T". PINB w W. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie 15 października 2010 r. tj. w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 24 maja 2010 r. oraz zwrotu oryginalnych akt postępowania administracyjnego o sygnaturze [...] - przesłanych przez WSA w Krakowie 16 sierpnia 2011 r. W ocenie organu, powyższe świadczy o zastosowaniu się do wyroku Sądu z 24 maja 2010 r. o sygn. akt II SAB/Kr 138/09. Podkreślił również, że w przypadku wydania przez organ decyzji administracyjnej przed datą zwrotu akt sprawy stanowiłoby naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, gdyż odbyłoby się z pominięciem istotnych dla sprawy materiałów dowodowych. Od w/w decyzji z [...] października 2010 r. r. znak: [...] S.P. w dniu 12 marca 2011 r. złożył odwołanie, które za pismem zostało przesłane do WINB w K. Odwołanie to do dnia dzisiejszego nie zostało rozpatrzone z uwagi na kolejną skargę S.P na niewykonanie wyroku WSA sygn. akt IISAB/Kr 138/09 z 24 maja 2010 r. i konieczność przesłania akt sprawy do WSA w Krakowie. Po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 158/11, w dniu 8 września 2011 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 158/11 wraz z kompletem akt sprawy [...]. Organ podjął czynności celem zastosowania się do wyroku m.in. zapłaty grzywny za niewykonanie wyroku oraz zwrotu kosztów na rzecz skarżącego S.P. . W związku z pismem sygn. akt IC 1753/10 z 20 lipca 2011 r. (data wpływu 26 lipca 2011 r.) akta sprawy zostały przesłane do Sądu Okręgowego w K. wraz z pismem z 28 września 2011 r. Kolejno po zwrocie akt tut. Inspektorat zobowiązany jest do przekazania akt do WIN B w K. celem rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji, wyżej opisanego odwołania S.P. od decyzji z [...] października 2010 r. Rozstrzygniecie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ma istotne znaczenie dla dalszych działań organu. Po zwrocie akt zostaną podjęte dalsze czynności o czym zostaną poinformowane strony postępowania. Wobec powyższego organ pismem z 5 października 2011 r. znak: [...]poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy - do 30 dni od otrzymania akt sprawy PINB. [...] wraz z prawomocnym orzeczeniem WIN B w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność, aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 §2 zdanie drugie jednocześnie sąd stwierdza (w przypadku o którym mowa w §1 ), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie rozprawy przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 154 § 6 grzywnę, o której mowa w §1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS-u na podstawie odrębnych przepisów. Rozpatrując skargę S.P. z 29 września 2011 r. na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 24 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Kr 138/09, w której skarżący domaga się wymierzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej przez prawo, należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie: 1. WSA w Krakowie w sprawie ze skargi S.P. na bezczynność PINB w W. wyrokiem z 24 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Kr 138/09 zobowiązał PINB w W. do wydania w terminie 2 miesięcy aktu administracyjnego w sprawie z wniosków S.P. z 29. 06. 2009 r. i z 11. 07. 2009 r. w przedmiocie użytkowania niezgodnie z przepisami i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych na działce nr 1 w T. tj. remizy strażackiej i wiaty. 2. W dniu 12 sierpnia 2010 r. akta ww. sprawy zostały zwrócone do PINB w W. 3. PINB w W. decyzją z [...] października 2010 r. znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, w którym na działce nr 1 w T. zlokalizowana jest remiza. Decyzja ta zapadła w postępowaniu, w którym skarżącego nie uznano za stronę. 4. WSA w Krakowie wyrokiem z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 158/11 wymierzył na wniosek S.P. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. grzywnę za niewykonanie wyroku z 24 maja 2010 r. IISAB/Kr 138/09 w przedmiocie użytkowania niezgodnie z przepisami i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych na działce nr 1 w T. tj. remizy strażackiej i wiaty wskazując m. in., że decyzja z [...]. 10. 2010 r. dotyczyła tylko samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, w którym zlokalizowana jest remiza, nie dotyczyła wiaty i nie dotyczyła kwestii użytkowania obu ww. obiektów oraz, że zapadła w postępowaniu, w którym nie brał udziału skarżący - a zatem nie w sprawie z jego wniosku. 5. Od decyzji z [...].10. 2010 r. ( po wznowieniu postępowania) S.P. wniósł odwołanie, które do dnia dzisiejszego nie zostało rozpatrzone. 6. S.P. pismami z 4 lipca 2011 r. i 23 września 2011 r. wezwał PINB w W. do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 24 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 138/09. 7. PINB w W. pismem z 28 . 07. 2011 r. poinformował skarżącego, że akta adm. sprawy do sygn. : PINB. [...] znajdują się w WSA w Krakowie. 8. PINB w W. 8 września 2011 r. otrzymał odpis prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 158/11 ((data prawomocności: 6. 08. 2011 r.) wraz z całością akt sprawy prowadzonej przez PINB do sygnatury [...]. 9. PINB w W. w dniu 28 września 2011 r. przekazał akta do Sądu Okręgowego w K. 10. PINB w W. pismem m z 5 . 10. 2011 r. poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy oraz, że sprawa prowadzona pod sygnaturą PINB. [...] nie może zostać załatwiona w terminie przewidzianym ustawą ponieważ akta sprawy zostały przesłane do Sądu Okręgowego w K. , stosownie do pisma Sądu Okręgowego w K. l Wydz. Cywilny z 20 lipca 2011 r. 11. W dniu 16 listopada 2011 r. akta przedmiotowej sprawy administracyjnej o sygn.: [...] zostały zwrócone przez Sąd Okręgowy Powiatowemu Inspektowi Nadzoru Budowlanego w W. '"' Z przedłożonych akt administracyjnych sprawy wynika nadto, ze PINB w W. w dniu 9 września 2011 r. polecił do wypłaty skarżącemu 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Krakowie z 21.06. 2011. r. Jak zatem wynika z akt sprawy w związku ze skargą S.P. na niewykonanie wyroku WSA w Krakowie z 24 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Kr 138 r. i wydaniem przez WSA wyroku z 21. 06. 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 158/11 akta administracyjne przedmiotowej sprawy o sygn. PINB [...] zostały zwrócone do organu l instancji w dniu 8 września 2011 r., co oznacza, że począwszy od tego terminu organ był zobowiązany, a zarazem miał możliwość wykonania wyroku z 24 maja 2010 r. Wtedy bowiem dysponował kompletem akt administracyjnych sprawy dotyczącej niezgodnej z przepisami i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych na działce nr 1 w T. tj. remizy strażackiej i wiaty. Przedmiotowymi akta PINB w W. dysponował do dnia 28 września 2011 r. tj. do dnia, w którym przekazał je do Sądu Okręgowego w K. l Wydz. Cywilny w związku z pismem skierowanym z 20 lipca 2011 o przedłożenie ww. akt do dnia 20 września 2011 r. tj. "przed terminem rozprawy wyznaczonej na dzień: 20. 09.2011 r." W niniejszej sprawie istotne jest zatem wskazanie czy PINB w W. miał możliwość wykonania wyroku Sądu z 24 maja 2010 r. przed złożeniem kolejnej skargi przez S.P. na długotrwałą bezczynność PINB w W. w stosunku do terminów wyznaczonych do załatwienia przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym trzeba zauważyć, że nie można wymagać, aby organy rozstrzygały sprawę - także po wyroku stwierdzającym bezczynność organu - w sytuacji gdy nie dysponują aktami administracyjnymi sprawy. Dopiero bowiem wtedy, gdy organ dysponuje aktami ma również realną możliwość wykonania wyroku sądowego na bezczynność. Niewątpliwie termin do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej rozpoczyna się od dnia doręczenia organowi kompletnych akt wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia sądu (por: wyrok NSA z 23. 09. 2010 r. sygn. akt l OSK 1485/10, Lex 741550). Przepis art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności (§1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§2). Powyższy przepis wskazuje zatem na zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. A zatem jeśli strona wezwała organ do wykonania wyroku przed doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy - oznacza, iż w danej konkretnej sprawie przesłanka procesowa do wymierzenia grzywny nie została spełniona. Analogicznie w sytuacji, gdy organ mimo wyroku nakładającego na organ grzywnę za niewykonanie wyroku zobowiązującego do wydania w terminie aktu prawnego - nie otrzymał zwrotu akt administracyjnych sprawy. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy trzeba zauważyć, że wezwanie S.P. z 4 lipca 2011 r. skierowane do PINB w W. do wykonania wyroku z 24 maja w 2010 r. było przedwczesne, natomiast prawidłowe było wezwanie z 23. 09 . 2011 r., wtedy bowiem organ dysponował już zwróconymi przez Sąd aktami sprawy. W tej sytuacji należy uznać, że przesłanka dopuszczalności wniesienia kolejnej skargi na niewykonanie wyroku tj. uprzednie pisemne wezwanie organu została w niniejszej sprawie spełniona. Odnosząc się już bezpośrednio do niewykonania przez organ l instancji wyroku WSA w Krakowie z 24 maja 2010 r. należy zauważyć, że ww. wyrok zobowiązywał PINB w W. w terminie 2 miesięcy do wydania aktu administracyjnego w sprawie z wniosków skarżącego z 29 czerwca 2009 r. i z 11 lipca 2009 r. w przedmiocie użytkowania niezgodnie z przepisami i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr 1 w T. i do dnia rozpoznawania niniejszej skargi nie został wykonany. Mając na uwadze treść art. 286 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi trzeba zauważyć, że w ocenie Sądu PINB w W. po otrzymaniu w dniu 8 września 2011 r. akt przedmiotowej spawy był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu wykonanie wyroku z 24 maja 2010 r., a jak wynika z akt sprawy ograniczył się jedynie do zwrotu S.P. kosztów postępowania - stosownie do treści wyroku z 21 czerwca 2011 sygn. akt II SA/Kr 158/11. Świadczy o tym przedłożone w administracyjnych aktach sprawy pismo z 9. 09. 2011 r. Natomiast jako rażąco naruszające prawo -należy ocenić dalsze postępowanie organu, polegające na przekazaniu przez PINB w W. w dniu 28 września 2011 r. przedmiotowych akt sprawy do Sądu Okręgowego w K. l wydz. Cywilny. Oznacza to bowiem, że organ pozostawał w bezczynności przez kolejne 19 dni nie podejmując żadnych działań mających na celu wyjaśnienie i załatwienie przedmiotowej sprawy. W tej sytuacji należy także ocenić jako całkowicie nieuzasadnione przekazanie w dniu 28 września 2011 r. administracyjnych akt sprawy do Sądu Okręgowego. Trzeba podkreślić bowiem , że obowiązkiem organu było przede wszystkim wykonanie wyroku z 24 maja 2010 r., a nie dalsze przedłużanie postępowania. Nadto trzeba zauważyć, że Sąd Okręgowy wyraźnie zaznaczył, że prosi o przekazanie akt do dnia 20 września 2011 r., a nie po tej dacie, co wynika wprost z pisma Sądu Okręgowego. A zatem w ocenie Sądu PINB w W. działał nieprawidłowo, także w okresie po zwróceniu mu akt administracyjnych sprawy, prowadząc postępowanie w sposób zmierzający do dalszej przewlekłości. Wymierzona organowi przez Sąd grzywna w kwocie 1500 zł w ocenie Sądu jest adekwatna do okoliczności rozpatrywanej sprawy tj do bezczynności w przedmiotowej sprawie PINB w W. - któremu już wyrokiem z 21 czerwca 2011 r. WSA w Krakowie wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 154 §1 i 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji uznając, że niewykonanie wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.