II SA/Kr 1633/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B.G. i S.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Inspektor Nadzoru Budowanego w K. powiat [...] decyzją z 24 czerwca 2010 r., na podstawie art. 66 ust 1 pkt 3 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), nakazał właścicielowi budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K., E. M., usunięcie nieprawidłowości poprzez zdjęcie nasady kominowej obrotowej (typu [...]) z przewodu dymowego od pieca c.o. ponad dachem w terminie do 30 lipca 2010 r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że 16 listopada 2009r. wszczął z urzędu po wniosku strony B. i S. G. postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. w zakresie przewodów kominowych. W wyniku kontroli przeprowadzonej 24 lutego 2010 r. ustalono, że budynek jest parterowy z nieużytkowym poddaszem, niepodpiwniczony, dach dwuspadowy kryty blachą. Budynek usytuowany w odległości ok. 11 m od budynku przy ul. [...]. Stwierdzono, że komin usytuowany od strony drogi posiada nasadę obrotową typu [...]. E. M. – właścicielka nieruchomości przedłożyła protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z 26 lutego 2010 r., z którego wynika, że przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych odpowiadają przepisom. W. O. - mistrz kominiarski dokonujący ww. przeglądu, w rozmowie telefonicznej z pracownikiem PINB oświadczył, że przedmiotowa nasada była zainstalowana, ale zobowiązał ustnie E. M. do jej usunięcia. Pismem z 2 kwietnia 2010 r. W. O. dodatkowo wydał zalecenie usunięcia nasady obrotowej (typu [...]) z przewodu dymowego od c.o. ponad dachem. Podczas przyjęcia strony [...] kwietnia 2010 r. W. O. oświadczył, że "wobec informacji o niesprawnym działaniu urządzenia wydałem zalecenie z 31 marca 2010r. Przewód kominowy posiada odpowiednią wysokość ponad dachem zgodną z normami". Nadto podczas kolejnej kontroli organ stwierdził wykonanie nowej więźby dachowej oraz pięciu okien połaciowych i jednego włazu na dach. Wysokość komina jest wyższa od kalenicy - na czapce kominowej zainstalowano nasadę kominową. Powyższe ustalenia świadczą w ocenie organu o tym, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w zakresie przewodów kominowych, a zatem zachodzą podstawy do zastosowania art. 66 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli B. i S. G.. Wskazali, że nałożenie obowiązku określonego w decyzji jest uzasadnione, jednak nie jest to jeszcze środek wystarczający. Instalacja kominowa wykazuje bowiem dalsze nieprawidłowości, co będzie się objawiać w stosunku do nich uciążliwościami w trakcie sezonu grzewczego. Zakwestionowali prawidłowość ustalenia organu I instancji, zgodnie z którym wysokość komina jest wyższa od kalenicy, gdyż z ich obserwacji wynika, że komin kończy się poniżej dachu, doprowadzając tym samym do niedopuszczalnego zakłócenia ciągu. Taki stan rzeczy narusza art. 142 § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.). Odwołujący się podkreślili, że uprzednio przewód kominowy wychodził powyżej linii dachu, niemniej przebudowa dokonana przez sąsiadkę spowodowała jego znaczące obniżenie i pojawienie się problemów. Wnieśli o zmianę decyzji, która oprócz nałożonego obowiązku zdjęcia nasady kominowej obrotowej winna także zobowiązywać E. M. do usunięcia nieprawidłowości poprzez odpowiednie dostosowanie wysokości komina, aby jego wylot kończył się powyżej linii dachu, zabezpieczając tym samym przed niedopuszczalnym kierowaniem dymu na posesję stanowiącą ich własność. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 30 grudnia 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wskazał nowy termin wykonania decyzji do 31 stycznia 2011 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Wskazał, że krąg stron postępowania został określony prawidłowo. E. M. jest właścicielem budynku, natomiast B. i S. G. przysługuje status strony w postępowaniu z uwagi na oddziaływanie przedmiotowego komina. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się instrukcja obsługi i montażu samonastawnej nasady kominowej [...], z której wynika, że nasada ta może mieć zastosowanie w przewodach dymowych. W instrukcji powyższej zawarto zasady prawidłowej konserwacji urządzenia, zgodnie z którymi obowiązują określone częstotliwości czyszczenia przewodów kominowych. Mistrz kominiarski W. O. w piśmie z 31 marca 2010 r. zalecił usunąć nasadę kominową (typu [...]) z przewodu dymowego od pieca c.o. ponad dachem, gdyż w/w nasad nie stosuje się na przewodach dymowych. Powyższe wskazania zostały podtrzymane przez mistrza kominiarskiego podczas przyjęcia stron w [...] kwietnia 2010 r. W związku z powyższym, zdaniem WINB w K. w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane. Niesprawne działanie nasady kominowej, spowodowane zanieczyszczeniem sadzą, stwierdzone przez mistrza kominiarskiego W. O., jest powodem nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu, a więc zasadne jest wydanie nakazu usunięcia w/w nasady. Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu WINB poinformował, że nie mogą zostać uwzględnione, gdyż wykraczają one poza przedmiot niniejszego postępowania. Dotyczą bowiem postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na zmianie konstrukcji i pokrycia dachu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w K. prowadzonym przez PINB w K. Powiat Grodzki pod sygnaturą: [...]. Nadto organ odwoławczy wskazał, że zaistniała konieczność zmiany terminu nałożonego obowiązku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożyli B. i S. G., zarzucili ww. decyzji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 28, art. 77 § 1 kpa oraz art. 28 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy Prawo budowlane oraz pkt 9 ww. ustawy w zw. z art. 142 § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 144 i 222 § 2 kc. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli swoją argumentację przedstawioną w odwołaniu. Podkreśli, że ich wniosek z 16 listopada 2009 r. dotyczył również istniejących nieprawidłowości w zakresie instalacji kominowej występującej w należącym do sąsiadki domu, mogącymi objawiać się poważnymi uciążliwościami w trakcie sezonu grzewczego, wobec powstania niedopuszczalnego zakłócenia ciągu. Wskazali, że w postępowaniu prowadzonym przez PINB pod sygnaturą [...], nie zostali uznani za stronę postępowania stąd zostali pozbawieni wpływu na przebieg tego postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy z 7.07. 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tj. obiekt budowlany należy użytkować zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Zgodnie art. 66 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Na wstępie trzeba podkreślić, że uprawnienia organu nadzoru budowlanego określone w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 prawa budowlanego odnoszą się do stanu i użytkowania obiektu budowlanego jako całości (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1. 06. 2006 r. II SA/Sz 17/06 niepubl.). Trzeba również wskazać, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 mogą w ocenie Sądu dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, co w konkretnym przypadku nie wyklucza możliwości nałożenia obowiązku wykonania również robót budowlanych, które mają na celu utrzymanie budynku w odpowiednim stanie technicznym. Organ uprawniony jest bowiem, a zarazem jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że B. i S. G. konsekwentnie tj. począwszy od wniosku z 16.11.2009 r. wskazując na nieprawidłowy stan techniczny budynku przy ul. [...] w K. w zakresie przewodów kominowych zarzucając, iż komin na dachu jest zbyt niski (niższy niż kalenica budynku mieszkalnego przy ul. [...]), a nadto posiada samonastawna nasadę kominowa i jest niewłaściwie użytkowany. Analogiczne zarzuty zostały podniesione przez skarżących w odwołaniu i w skardze. Co prawda w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej PINB w K. powiat [...] wskazał powołując się na oświadczenie mistrza kominiarskiego W. O. z [...] kwietnia 20010 r., że przedmiotowy komin posiada odpowiednią wysokość zgodną z obowiązującymi normami oraz na dowód z oględzin – wskazując że komin jest wyższy od kalenicy tym niemniej ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie wskazały jednoznacznie, że wysokość przedmiotowego komina nie ma znaczenia na stan techniczny przewodów dymowych od pieca c.o. Także organ odwoławczy w ocenie Sądu nie uczynił zadość swoim obowiązkom wynikającym z kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy, poprzestając jednak na podtrzymaniu zaleceń mistrza kominiarskiego W. O., który uznał w zaleceniu z [...]. 03. 2010 r. skierowanym do właścicielki przedmiotowego budynku przy ul. [...] E. M. oraz w swoim oświadczeniu skierowanym do organu I instancji z 19. 04. 2010 r., że niesprawne działanie ww. nasady kominowej, spowodowane zanieczyszczeniem sadzą jest powodem nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu i uzasadnia nakaz usunięcia ww. nasady. Organ odwoławczy pominął bowiem zupełnie podstawowy zarzut odwołania, w którym B. i S. G. zakwestionowali prawidłowość ustaleń organu I instancji dotyczących wysokości przedmiotowego komina, a przede wszystkim ponownie podnieśli, że jest on zbyt niski - nawet jeśli jego wysokość wychodzi ponad linię kalenicy. Wskazali ponadto, że wysokość przedmiotowego komina narusza przepisy techniczne. W tej kwestii organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że zarzuty odwołujących się "nie mogą zostać uwzględnione bowiem dotyczą postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na zmianie konstrukcji i pokrycia dachu w budynku przy ul. [...]" i wskazał pod jaką sygnaturą powyższe postępowanie jest prowadzone przez organ nadzoru. Mając na uwadze, że skarżący nie są stronami ww. postępowania oraz, że każdej sytuacji organy zobowiązane są do jednoznacznego wyjaśnienia stronom ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy, z wyjaśnieniem wszelkich istotnych rozbieżności i niejasności w materiale dowodowym, a także szczegółowego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu – organ odwoławczy nie uczynił zadość swoim obowiązkom. W ocenie Sądu ani organ I instancji ani organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej nie wyjaśniły zarzutów podniesionych przez skarżących, w których wskazali, że nieodpowiedni stan techniczny budynku przy ul [...] wiążę się nie tylko z nałożeniem na komin ww. budynku stanowiący przewód dymowy od pieca c.o. samoobrotowej nasady kominowej typu [...] oraz niewłaściwym jej eksploatowaniem, ale przede wszystkim wynika z niewłaściwej wysokości komina. W ocenie B. i S. G. nieprawidłowa wysokość komina stanowi przyczynę niedopuszczalnego zakłócenia ciągu. Jak wynika z uzasadnienia organu odwoławczego pominął on zupełnie kwestię wysokości komina wskazując jedynie, że jest prowadzona odrębne postępowanie w kwestii dachu. Należy podkreślić, że nawet jeżeli kwestia wysokości komina łączy się bezpośrednio z przebudową dachu, która stanowi przedmiot odrębnego postępowania toczącego się przed organem I instancji, to nie zwalnia to organów od obowiązku wyjaśnienia stronom skarżącym dlaczego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego kwestia wysokości komina została przez organy pominięta. Brak również wyjaśnienia dlaczego organy obu instancji uznały, że dla doprowadzenia przedmiotowego budynku do prawidłowego stanu technicznego w zakresie przedmiotowego przewodu dymowego pieca c.o. wystarczające będzie zdjęcie nasady kominowej obrotowej typu [...]. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji podjętej przez organy administracji publicznej w każdym przypadku powinno być przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (por. wyrok WSA w Szczecinie z 3.11. 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 687/10, Lex 750459. Zgodnie z przepisem art. 114 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podejmą wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - w tym do wskazania czy nieodpowiedni stan techniczny przewodów dymowych od pieca c.o w budynku przy ul. [...] wynika z nałożenia na komin samoobrotowej nasady kominowej typu [...] i jej niewłaściwej konserwacji czy również ze zbyt niskiej wysokości przedmiotowego komina - oraz załatwienia sprawy. W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 art. 107 §3 kpa) które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie przepisy art. 145 §1 pkt 1 lit." c" p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. O niewykonywaniu decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.