II SA/Kr 1663/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na niewykonanie przez Starostę [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Kr 790/07 I. wymierza Staroście [...] grzywnę w wysokości 2 000 zł (dwa tysiące złotych) za nie wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Kr 790/07 II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego A. C. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 24 sierpnia 2011 r. A.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 17 stycznia 2008 r. II SA/Kr 790/07, domagając się wymierzenia grzywny organowi. W uzasadnieniu streścił przebieg postępowania przed organem. Wskazał, że w jego ocenie nie było potrzeby sporządzania nowej wyceny nieruchomości, gdyż wystarczająca była aktualizacja poprzednio wykonanej. Nadmienił, że Starosta K. lekceważy wyroki sądów administracyjnych, a działanie organu podważa zaufanie co do jego rzetelności i kompetencji. W odpowiedzi na skargę, Starosta K. podniósł, że przedłużenie terminu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było konieczne z uwagi na trudności w wyłonieniu rzeczoznawcy majątkowego, a zatem z przyczyn niezależnych od organu. Wyjaśnił, że poprzednio sporządzony elaborat z lutego 2010 r. przez rzeczoznawcę majątkowego określił wartość nieruchomości oznaczonej jako parcela l.kat. [....] o pow. 3,2089 ha, b. gm. kat. K. , za wyjątkiem części katastralnej odpowiadającej działce ewidencyjnej nr [....] o pow. 0,0042 ha poł. w obr. nr [....] , jedn. ewid. [....] , na kwotę 5 426 198 zł po 169,32 zł/m2. Tymczasem, prawidłowa wycena powinna dotyczyć parceli katastralnej l. kat. [....] o pow. 3,2089 ha, b. gm. kat. K. , za wyjątkiem części parceli katastralnej odpowiadającej działkom: nr [....] o pow. 0,0042 ha, nr [....] o pow. 0,0772 ha, nr [....] o pow. 0,0252 ha. nr [....] o pow. 0.0352 ha, nr [....] o pow. 0,0269 ha, nr [....] o pow. 0,0448 ha. nr [....] o pow. 0.0234 ha, nr [....] o pow. 0.0319 ha, nr [....] o pow. 0.0015 ha, nr [....] o pow. 0,0181 ha i nr [....] o pow. 0,0168 ha. W związku z powyższym konieczne było przeprowadzenie postępowania w trybie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w przedmiocie wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego. Po unieważnieniu pierwszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego organ przeprowadził kolejne postępowanie, w wyniku którego w dniu 4 lipca 2011 r. wyłoniono rzeczoznawcę majątkowego, z którym w dniu 25 sierpnia 2011 r. została podpisana stosowna umowa. W dniu 5 września 2011 r. do organu został dostarczony operat szacunkowy, w związku z czym na dzień 19 września 2011 r. wyznaczono rozprawę administracyjną z udziałem wyłonionego rzeczoznawcy majątkowego. Nadto organ wskazał, że strony były informowane o okolicznościach uniemożliwiających załatwienie sprawy w terminie i nowych terminach załatwienia sprawy (ostatnie zawiadomienie z dnia 5 września 2011 r., w którym termin załatwienia sprawy określono na dzień 31 października 2011 r.). W dniu 22 września 2011 r. strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwości jego ewentualnego uzupełnienia, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie ocenić należy dopuszczalność skargi. Z ogólnej zasady określonej przepisem art.52 § 1 p.p.s.a. wynika, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia na etapie postępowania przed organami administracji publicznej, jeżeli ustawa przewiduje takie środki w sprawie będącej przedmiotem skargi, a jeżeli środki zaskarżenia nie są przewidziane, wniesienie skargi jest dopuszczalne po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Celem tego unormowania jest wykorzystanie przez skarżącego możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. W myśl art.52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zasada z art.52 § 1 p.p.s.a. , w odniesieniu do skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a § 3 i 4 , znalazła rozwinięcie w przepisie art.52 § 3 p.p.s.a., stanowiącym, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Według przepisu art.52 § 4 p.p.s.a. , w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W art.154 p.p.s.a., będącym podstawą skargi, przewidziano "środek zaskarżenia" w postaci uprzedniego (czyli poprzedzającego skargę) pisemnego wezwania właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Podkreślić należy, że tak w przepisie art.154 p.p.s.a., jak i art.52 ustawodawca nie użył sformułowania "po bezskutecznym wezwaniu" , tak jak uczynił to np. w art. w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym ostatnim przepisem wniesienie skargi uzależnione jest od bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. To odesłanie do postępowania administracyjnego oznacza stosowanie w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia przepisu art. 35 k.p.a. Z powyższego wynika zatem, że warunkiem dopuszczalności skargi wniesionej w trybie art.154 p.p.s.a. nie jest to, aby wezwanie organu o wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy było "skuteczne". Przepis art.154 p.p.s.a. nie pozwala także na postawienie tezy, że skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego będzie dopuszczalna wtedy, gdy "uprzednie pisemne wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy" będzie skierowane do organu po upływie, wyznaczonego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, terminu do załatwienia sprawy. Przepis art.154 p.p.s.a. nie określa również terminu do wniesienia skargi. Dlatego też wniesienie skargi w tym trybie nie jest ograniczone terminami wskazanymi w art.53 p.p.s.a. Tak więc jedynym warunkiem dopuszczalności skargi o wymierzenie organowi grzywny w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym akt administracyjny jest jej wniesienie po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Skoro więc skarżący pismem z dnia 9.05.2011 r. i 19.05.2011 r. wezwał Starostę K. do wykonania ww. wyroku sądu administracyjnego, a skargę o wymierzenie grzywny temu organowi wniósł w dniu 24.08.2011 r., skargę należy uznać za dopuszczalną. Zgodnie z treścią art. 154 §1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku wydanego przez sąd administracyjny, organ administracji publicznej nie podjął, mimo upływu terminu do załatwienia sprawy, żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego, lub nie podjął stosownej czynności, do której był zobowiązany. Zarazem należy podkreślić, że nie ma istotnego znaczenia z jakich powodów organ pozostawał w bezczynności, a tym samym czy owa bezczynność była spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod. red. T. Wosia, W-wa 2009 , LexisNexis, s. 632). Zgodnie natomiast z treścią art. 35 §1 i 3 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej -nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§3). W sytuacji uchylenia wyrokiem sądu administracyjnego decyzji administracyjnej terminy wskazane w art. 35 kpa rozpoczynają swój bieg od dnia doręczenia właściwemu organowi akt administracyjnych sprawy - stosownie do przepisu art. 286 § 2. Nadto trzeba wskazać, że sąd administracyjny ocenia zasadność skargi wniesionej na podstawie art. 154 §1 p.p.s.a według stanu postępowania administracyjnego na dzień wniesienia skargi co oznacza, że ewentualne załatwienie sprawy z uchybieniem terminu po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem - nie ma wpływu na ocenę zasadności skargi, lecz może mieć jedynie znaczenie przy określeniu wysokości grzywny na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 4. 03. 2009 r. sygn. akt l OSK 652/06, Lex 570318 , wyrok NSA z 1. 10. 2010 sygn. akt l OSK 1166/10, Lex 744945). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że Starosta K. zobowiązany był do załatwienia sprawy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Kr 790/07. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi J.O. i A.C. na decyzję Wojewody [....] z dnia 31 maja 2007 r., Nr [....] , w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Nadto, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 126/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył Staroście K. grzywnę w wysokości 5 000 zł tytułem niezałatwienia ww. sprawy w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa parceli katastralnych l.kat. [....] w K. toczącej się pod numerem [....] . Akta administracyjne wraz z wyrokiem zostały zwrócone organowi w dniu 30 marca 2011 r. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, już wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r.(sygn.II SA/Kr 677/10), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził niewykonanie przez organ wyroku z dnia 17 stycznia 2008 r. i wymierzył organowi grzywnę (k.1860). Lektura akt wskazuje, że Starosta K. zawiesił postępowanie w sprawie postanowieniem z dnia 13.08.2010 r., które uchylone zostało przez organ odwoławczy w dniu 11.10.2010 r. Z akt nie wynika, aby po tej dacie organ dokonał w sprawie czynności. Po kolejnym wyroku z dnia 28 grudnia 2010 r. (II SAB/Kr 126/10, prawomocnym), którym wymierzono organowi grzywnę w kwocie 5 000 zł, akta sprawy zwrócono organowi pismem z dnia 25.03.2011 r. Organ otrzymał akta w dniu 30.03.2011 r. Pierwszą czynnością organu było sporządzenie zawiadomienia (pismo z dnia 26.04.2011 r. – k.1873) o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień 30.06.2011 r. Pismem tym organ powiadomił strony, że dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy niezbędne jest sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości. Wskazać należy, że pismo to wysłane zostało dopiero w dniach 10.05.2011 r. i 12.05.2011 r. (k.1967-1871). Już zatem w tej dacie organ pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy. Dopiero w dniu 30.05.2011 r. powołana została komisja przetargowa (k.1903), a w dniu 31.05.2011 r. ogłoszono o zamówieniu – wykonaniu operatów szacunkowych. Umowę o wykonanie operatu szacunkowego zawarto dopiero w dniu 25.08.2011 r. (k.1919). W dniu 9 maja 2011 r. A.C. wniósł do organu pismo z dnia 4 maja 2011 r. zatytułowane "skarga", w którym wskazał, że składa kolejną skargę dotyczącą załatwienia sprawy odszkodowawczej i wnosi o jej ostateczne zakończenie w terminie 14 dni. Pismem z dnia 19 maja 2011 r. (w aktach sprawy znajduje się jego kserokopia) A.C. "ponowił wniesioną skargę z dnia 4 bm." i domagał się "zakończenia postępowania w terminie zgodnym z przepisami k.p.a.". Pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. Starosta K. ponownie zawiadomił strony, że dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy niezbędne jest sporządzenie operatu szacunkowego, określającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości. Wskazał, że przeprowadził postępowanie przetargowe w trybie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2010 r., Nr 113, poz. 759 ze zm.) mające na celu wyłonienie wykonawcy opracowania. W dniu 17 czerwca 2010 r. nastąpiło otwarcie ofert, jednak ze względu na fakt, iż nie złożono żadnej oferty, zamawiający unieważnił postępowanie. W związku z tym organ przeprowadzi ponowne postępowanie, zmierzające do wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego. Wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 16 sierpnia 2011 r. (art. 36 § 1 k.p.a.) Pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. Starosta K. poinformował strony, że przeprowadził kolejne postępowanie w wyniku którego wyłoniono rzeczoznawcę majątkowego z którym zostanie podpisana stosowana umowa. Wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 września 2011 r. (art. 36 § 1 kpa). Wobec powyższego skargę należało uznać za zasadną. Dopiero pismem z dnia 9.01.2012 r. (k.32 akt sądowych) Starosta K. zawiadomił Sąd (dołączając kserokopię decyzji), że w dniu 9.01.2012 r. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie nr [....] . Stosownie do treści art.154 p.p.s.a. ustalenie wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie obliguje Sąd do wymierzenia organowi grzywny. Sąd administracyjny może swobodnie miarkować wysokość grzywny w granicach określonych art. 154 § 6 p.p.s.a. Na wymiar grzywny mają wpływ takie okoliczności sprawy jak: długość okresu bezczynności, uporczywość uchylania się organu od obowiązku rozstrzygnięcia sprawy, stopień skomplikowania sprawy, aktywność lub brak aktywności stron postępowania w wyjaśnianiu okoliczności sprawy mających znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia, a także fakt wydania lub nie wydania rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem w przedmiocie grzywny. Jednocześnie wskazać należy, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołując się do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny. Wymierzając grzywnę w wysokości 2 000 zł Sąd uznał, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu oraz zapewni, że Starosta K. zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych na niego wyrokami sądowymi. Wobec powyższego, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.