II SA/Kr 17/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-20

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, może złożyć kolejny wniosek o ustanowienie innego pełnomocnika, jeśli nie jest zadowolona z dotychczasowej reprezentacji?
Ratio decidendi
Strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, nie może złożyć kolejnego wniosku o ustanowienie innego pełnomocnika, jeśli dotychczasowy nie spełnił jej oczekiwań. W takiej sytuacji strona powinna zwrócić się do organu samorządu zawodowego radców prawnych o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach już przyznanego prawa pomocy, a nie do sądu. Sąd nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy, jeśli zostało ono już przyznane i nie wygasło ani nie zostało cofnięte.
Stan faktyczny
Skarżący A.K.S. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Skarżący podniósł, że jest osobą samotną, niepełnosprawną i utrzymuje się z renty. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy, ale wyznaczony pełnomocnik wypowiedział mu pełnomocnictwo i odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie radcy prawnego. Przyznano radcy prawnemu M.B. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K.S. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 października 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie radcy prawnego P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 lipca 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M.B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A.K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 października 2011 roku Nr: [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu M.B. wykonującej zawód w Kancelarii Radcy Prawnego, ul. [...] , od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 369,00 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych, zero groszy) w tym 69,00 zł podatku od towarów i usług, stanowiącą wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Po wystąpieniu Sądu do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. zarządzeniem OIRP z dnia 17 lutego 2012 roku na pełnomocnika skarżącego wyznaczono radcę prawnego W.P. , a następnie na wniosek skarżącego, zarządzeniem OIRP z dnia 14 marca 2012 roku w miejsce tego pełnomocnika została wyznaczona radca prawny M.B. Pełnomocnik ten reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2012 roku. W dniu 13 lipca 2012 roku do tut. sądu wpłynął wniosek A.K.S. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2012 roku sygn. II SA/Kr 17/12. Skarżący podniósł, iż jest osobą samotną i niepełnosprawną z orzeczoną grupą inwalidzką, trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Cierpi na wiele schorzeń. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 1.337,95 zł netto. Przyznany pełnomocnik z urzędu wypowiedział skarżącemu pełnomocnictwo i odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że przyznane stronie prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej prawa pomocy może korzystać na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony radca prawny nie spełnił jej oczekiwań w zakresie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11). W niniejszej sprawie, wobec faktu niezadowolenia skarżącego ze sposobu prowadzenia jego sprawy – sposobu reprezentacji przez pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w K. , bądź innych zarzutów kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika, miał on wobec powyższego, możliwość zwrócenia się do tego organu samorządu zawodowego o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach przyznanego mu prawa pomocy, nie zaś zwracania się do sądu o dokonanie takiej zmiany, gdyż sąd nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Konkludując, skoro skarżący korzysta w niniejszym postępowaniu z przyznanego mu prawa pomocy, nie ma prawnej możliwości przyznania mu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał. W tym stanie rzeczy złożony na obecnym etapie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego należy uznać za bezprzedmiotowy, co skutkuje umorzeniem postępowania z tego wniosku na postawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, postanowienia NSA: z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FZ 444/10, lex nr 742498, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1313/10, lex nr 743790). U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2012 roku przyznane zostało skarżącemu A.K.S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie racy prawnego z urzędu. Na tej podstawie Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. zarządzeniem z dnia 17 lutego 2012 roku wyznaczyła do sprawy o sygn. II SA/Kr 17/12 dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego W.P. wykonującej zawód w Kancelarii Prawniczej[...]. Na wniosek A.K.S. zarządzeniem OIRP w K. z dnia 14 marca 2012 roku w miejsce radcy prawnego W.P. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego została wyznaczona radca prawny M.B. , wykonująca zawód w Kancelarii Radcy Prawnego ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 16 kwietnia 2012 roku wydał wyrok, którym skargę A.K.-S/ oddalił oraz zasądził na rzecz radcy prawnego M.B. kwotę 738 zł tytułem zwrotu kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu W dniu 28 czerwca 2012 roku do tut. sądu wpłynęło pismo pełnomocnika wraz z załączoną do niego "opinią prawną w sprawie nie wnoszenia skargi kasacyjnej do NSA od wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2012 sygn. akt II SA/Kr 17/12 doręczonego pełnomocnikowi z urzędu w dniu 15 czerwca 2012 roku", zawierające wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za wydaną opinię prawną i oświadczenie, że od zastępowanej strony pełnomocnik nie otrzymał żadnego wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami). Stosownie do treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit "b" tego rozporządzenia zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przysługuje pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wysokość stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Dla postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje stawka minimalna wynagrodzenia w wysokości 600 zł, stosownie do treści § 14 ust.2 pkt 1 lit "a" w zw. z § 6 pkt 3, a 50 % tej wartości to kwota 300 zł. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (300 zł x 23 % = 69 zł). Mając na uwadze powyższe przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 369 zł (300 zł + 69 zł) na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło