II SA/Kr 1743/14
WyrokWSA w Krakowie2015-05-14
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, gdy projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a inwestor nie posiada przeniesionych praw z decyzji o warunkach zabudowy wydanej na poprzednika prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, w szczególności kręgu stron postępowania oraz obszaru oddziaływania inwestycji. Ponadto, istniały wątpliwości co do zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wysokości zabudowy i zastosowania lukarn, a także co do kompletności projektu w zakresie przyłączy energetycznych i budowy zjazdu/poszerzenia ulicy. Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek samodzielnego ustalania stron postępowania i obszaru oddziaływania, a nie mogą opierać się wyłącznie na deklaracjach inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która w części uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący zarzucali m.in. niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy, brak przeniesienia praw z decyzji o warunkach zabudowy na obecnego inwestora (spółkę jawną powstałą w wyniku przekształcenia spółki z o.o.), błędne określenie kręgu stron postępowania i obszaru oddziaływania inwestycji, a także brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda NSA Anna Szkodzińska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. K. i E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. K. i E. W. kwotę 780 zł (siedemset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 21.05.2014 r., na podstawie art. 28, 31 art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 , art. 36 i 42 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla: "[...]" Spółka Jawna w K. na zamierzenie budowlane pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową i garażem podziemnym, wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodną, kanalizacji sanitarnej, gazową, centralnego ogrzewania, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, elektryczną i teletechniczną na działce nr [...] przy ul. P. w K. (obręb [...], jedn. ewid. [...]) oraz budowa przyłącza wodnego na działach nr [...], [...] i [...] i przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...]. Powierzchnia usługowa: 145,38 m2, powierzchnia użytkowa: 1643,51 m2". Określając warunki wydanego pozwolenia na budowę organ wskazał, że obszar oddziaływania obiektu o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje działkę nr [...], [...], [...], obr. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 29.05.2009 r., znak: [...]. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektant i sprawdzający do projektu budowlanego dołączyli oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został sporządzony przez osoby uprawnione. W toku postępowania nie wniesiono żadnych uwag ani zastrzeżeń.
Od decyzji odwołali się E. W. i A. K., zarzucając naruszenie art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozwolenia na budowę mimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach zabudowy oraz art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego zebrania materiału dowodowego. Domagali się zmiany decyzji i orzeczenia o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podnieśli, że inwestor nie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy, bowiem spółka, która była adresatem decyzji o warunkach zabudowy z 29.05.2009 r. nr [...] ([...] sp. z o.o.) nie istnieje, gdyż przekształciła się w inną spółkę, obecnego inwestora. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w literaturze przedmiotu nie ma przepisów pozwalających na uznanie, że przekształcenie jednej spółki handlowej w inną spółkę handlową powoduje wstąpienie przez tą spółkę powstałą w wyniku przekształcenia w stosunki prawne o charakterze administracyjnym, których podmiotem była przekształcona spółka.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł również L. W.. Postanowieniem z dnia 15.10.2014 r. Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak po stronie odwołującego się indywidualnego interesu prawnego, który uprawniałby go do występowania w sprawie w charakterze strony.
Wojewoda decyzją z dnia 15.10.2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określonego obszaru oddziaływania i w tym zakresie orzekł: obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 - Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: działkę nr [...], [...], [...] obr. [...], w pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę, szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie oraz informacji o warunkach przystąpienia do użytkowania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej określony został w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ administracji może podjąć działania korygujące tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń określonych w tym przepisie. Natomiast organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z cyt. przepisu. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. W niniejszej sprawie stosowne oświadczenia zostały złożone. Ponadto osoby projektujące i sprawdzające legitymują się uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego.
Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego braku posiadania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, w związku z faktem przekształcenia się spółki, która była adresatem decyzji o warunkach zabudowy, organ II instancji odwołał się do treści art. 551 § 1 i art. 553 Kodeksu spółek handlowych, stwierdzając, że regulacja zawarta w ww. przepisach daje podstawę, aby przyjąć, że zachodzi tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego, przy jedynie zmianie formy prawnej tego podmiotu. Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Przekształcenie takie "w przypadku praw i obowiązków administracyjnoprawnych, powoduje zasada warunkowej kontynuacji". Warunek ten polega na tym, że prawa i obowiązki nie przysługują spółce przekształconej, jeśli ustawa lub sama decyzja o udzieleniu zezwolenia stanowi inaczej. Organ podkreślił, że wskazany artykuł dokonuje jedynie przykładowego wyliczenia praw i obowiązków, to znaczy, że także inne, wynikające z decyzji administracyjnej prawa i obowiązki nie wygasają. Spółka przekształcona pozostaje przy tym uprawniona albo zobowiązana do korzystania z zezwoleń, koncesji i ulg albo postanowień zawartych w innych decyzjach administracyjnych bez względu na datę ich powstania, o ile z ustawy albo zezwolenia, koncesji itp. nie wynika nic innego. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w wypadku przekształcenia jej adresata będącego osobą prawną. Z uwagi na powyższe stosując zasadę kontynuacji, jaką ustawodawca wprowadził w cytowanym wyżej art. 553 § 1 ksh, brak jest podstaw do przyjęcia, że w wyniku przekształcenia się, w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, spółki "[...]" sp. z o.o., w spółkę "[...]" spółka jawna, doszło do zmiany adresata decyzji o warunkach zabudowy, a tym samym braku tożsamości decyzji o warunkach zabudowy z adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że zarzut odwołania dotyczący braku przeniesienia decyzji pomiędzy "[...]" sp. z o.o., a "[...]" sp. jawna, nie może być uznany za zasadny również z tej przyczyny, że nie przystaje on do instytucji przekształcenia regulowanej przepisami ksh, który w art. 552 stanowi, że spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. Tym samym twierdzenie o konieczności uprzedniego przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy z jednej spółki na drugą, w świetle powyższego przepisu byłoby niemożliwe do spełnienia.
Organ odwoławczy stwierdził, że kontrola w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego pozwala uznać, że projekt budowlany jest zgodny z wymogami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy z dnia 29.05.2009 r. Jak wynika z projektu zagospodarowania działki, usytuowanie budynku nie przekracza określonych w decyzji WZ nieprzekraczalnych linii zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy wskazywała wskaźnik powierzchni nowej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki nr [...] obr. [...], na poziomie nie większym aniżeli 28%. Zaprojektowana całkowita powierzchnia zabudowy dla tej inwestycji wynosi 26,93%. Wielkość powierzchni biologicznie czynnej dla ww. działki, wynikająca z decyzji o warunkach zabudowy, winna wynosić nie mniej niż 40% - zaprojektowano 54,93. Dopuszczalna szerokości elewacji frontowej od strony ulicy B. wynikająca z decyzji o warunkach zabudowy winna wynosić do 14 m, zaprojektowano 13,75 m, natomiast szerokość elewacji bocznej mierzona w obrysie ścian zewnętrznych ostatniej kondygnacji wynosi 43 m i jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od strony ulicy B., określona w decyzji o warunkach zabudowy, winna wynosić 9 m do górnej krawędzi attyki dla dachu płaskiego, 12 m do kalenicy głównej dla dachu połaciowego oraz 7,5 m do okapu. W projekcie budowlanym parametry te wynoszą przy dachu dwuspadowym 12,05 m, a do okapu 7,3 m. Natomiast wysokość w części frontowej jest kaskadowa i wynosi 4,7 m i 8,0 m. Decyzja o warunkach zabudowy dopuściła dla przedmiotowej inwestycji zarówno dach płaski jak i połaciowy (symetryczny dwuspadowy jak i wielospadowy) o kącie nachylenia 30°- 45°. Zaprojektowano dach symetryczny, dwuspadowy o kącie nachylenia 35°. Zaprojektowane facjaty mają dach dwuspadowy symetryczny, o kącie nachylenia 30%. Zgodnie z wymogami ww. decyzji kierunek głównej kalenicy połaci dachowej jest równoległy do dłuższych boków budynku. Jako doświetlenie poddasza, zgodnie z wymogami decyzji, zaprojektowano okna połaciowe. Na elewacjach bocznych wprowadzono facjaty jako część ściany budynku zasłaniającą dach, których przeszklenia również doświetlają użytkowe poddasze.
Projekt zagospodarowania działki został wykonany na mapie do celów projektowych przyjętej do zasobu powiatowego w dniu 12.06.2013 r. Lokalizacja budynku jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość ścian budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi od granic z sąsiednimi działkami budowlanymi jest nie mniejsza niż 4 m, a od sąsiedniej zabudowy nie mniejsza aniżeli 8 m. Odległość okapów i gzymsów od granic działek nie mniejsza niż 1,5 m. W ramach inwestycji zaprojektowano 15 miejsc postojowych w garażu podziemnym. W zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego, projekt budowlany został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Inwestor uzyskał niezbędne dla tej inwestycji uzgodnienia, opinie i oświadczenia wynikające z obowiązujących przepisów. Stanowiska tych jednostek zostały uwzględnione przy projektowaniu inwestycji.
Organ odwoławczy stwierdził, że obszar oddziaływania inwestycji uwzględniał oprócz terenu, na którym jest ona zlokalizowana tj. działki nr [...], [...], [...] również działki nr [...] i [...]. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji przywołał co prawda inne numery działek, ale w prowadzonym przez niego postępowaniu uczestniczyli właściciele działek lub ich reprezentanci, które znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Również obszar oddziaływania inwestycji wskazywany w przeprowadzonej przez organ I instancji analizie tego obszaru określony został prawidłowo. W tej sytuacji uznano za dopuszczalne skorygowanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Korekta ta nie wpłynęła na określony przez I instancję krąg stron postępowania, a jedynie uporządkowała decyzję w tym zakresie i doprowadziła do spójności jej orzeczenie z kręgiem osób uczestniczących w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
Organ II instancji nadmienił, że jakkolwiek zaskarżona decyzja nie odpowiada literalnie wzorowi decyzji znajdującemu się w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę, to zawiera elementy pozwalające uznać, że w zakresie nie skorygowanym przez organ odwoławczy, zawiera informacje wymagane przepisami prawa niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji.
Wreszcie organ II instancji wyjaśnił, że ograniczył liczbę osób, które winny osobiście uczestniczyć w postępowaniu, uznając, iż osoby te nie mają indywidualnego interesu prawnego i zgodnie z ustawą o własności lokali, tworząc wspólnotę mieszkaniową, są reprezentowane przez Zarząd Wspólnoty budynku, który w tym postępowaniu uczestniczy. Dokonana przez organ odwoławczy ocena posiadania indywidualnego interesu prawnego przez część właścicieli lokali, poprzedzona została wystąpieniem do każdego z właścicieli budynków nr [...] i [...] o wskazanie indywidualnego interesu prawnego do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Żaden z właścicieli nie wskazał na posiadanie takiego interesu.
Organ II instancji konkludował, że inwestor spełnił wymogi będące przedmiotem oceny organu administracji wynikającej z art. 35 ust. 1 jak i z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Przedmiotowa inwestycja nie narusza również występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich.
E. W. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 35 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania,
- art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach o zabudowie,
- art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania i uznanie, że jedynie Zarząd Wspólnoty, a nie właściciel ma przymiot strony postępowania,
- art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że błędne określenie obszaru oddziaływania obiektu (z uwagi na błędnie powołaną numerację działek ewidencyjnych) nie wpływa na krąg stron postępowania,
- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że wydana decyzja jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, albowiem wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od strony ulicy B., określona w decyzji o warunkach zabudowy, winna wynosić 9 m do górnej krawędzi attyki dla dachu płaskiego, 12 m do kalenicy głównej dla dachu połaciowego oraz 7,5 m dla okapu. W projekcie budowlanym parametry te wynoszą przy dachu dwuspadowym 12,05 m, a do okapu 7,3 m. Parametry określone w projekcie budowlanymi nie są więc zgodne z tymi określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, pomimo tego organ nie wezwał inwestora do ich usunięcia. Zdaniem skarżących decyzja nie zawiera analizy, jakie
podmioty winny brać udział w postępowaniu w związku z zmienionym
(z uwagi na błędnie powołane numery działek) obszarem oddziaływania,
a jakie faktycznie brały udział. Dodatkowo decyzja odnosi się jedynie do właścicieli, tymczasem, stronami postępowania są również użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości. Nadto, brak prawidłowo określonego obszaru oddziaływania, powoduje, że nawet jeśli dany podmiot uczestniczył w postępowaniu, to nie miał
wiedzy i świadomości, że nieruchomość do której przysługują mu prawa
znajdzie się w obszarze i w konsekwencji będzie w jakiś sposób "dotknięta"
realizacją nowej inwestycji, co w sposób realny mogło wpłynąć negatywnie
na jego prawa jako strony w toku postępowania. Skarżący zakwestionowali również ograniczenie przez organ odwoławczy liczby stron i stwierdzenie, że interesy poszczególnych właścicieli lokali są reprezentowane przez wspólnotę mieszkaniową. Wskazali, że każdy właściciel lokalu stanowiącego w myśl art. 2 ust. 1
ustawy o własności lokali odrębną nieruchomość, może mieć również swój
własny (zindywidualizowany) interes prawny podlegający ochronie. To organy mają obowiązek ustalić krąg stron postępowania.
Ponadto skarżący podtrzymali swój wcześniejszy zarzut odnośnie skutków przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz której wydano decyzję o warunkach zabudowy w spółkę jawną. Podnieśli, że skoro [...] sp. z o.o. przestała istnieć z chwilą wykreślenia z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego to przestał istnieć również podmiot uprawniony z tytułu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 29.05.2009 r. Zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe ze względów podmiotowych. Odwołując się do treści art. 533 § 1 i 2 k.s.h. wskazali, że przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w literaturze przedmiotu nie ma przepisów pozwalających na uznanie, że przekształcenie jednej spółki handlowej w inną spółkę handlową powoduje wstąpienie przez te spółkę powstałą w wyniku przekształcenia w stosunki prawne o charakterze administracyjnym, których podmiotem była przekształcona spółka. W prawie administracyjnym, inaczej niż w cywilnym, regułą jest, że uprawnienia oraz obowiązki o charakterze publicznoprawnym są w zasadzie nieprzenoszalne i wygasają wraz ze śmiercią (ustaniem bytu prawnego) ich podmiotu, a przejście obowiązków jest możliwe tylko
wyłącznie w sytuacjach wprost prawem przewidzianych. W świetle powyższego konieczne było uprzednie przeniesienie praw z jednej spółki na drugą z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Nabycie praw do nieruchomości nie jest tożsame z automatycznym nabyciem praw wynikających z decyzji o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że zarzut błędnego wskazania numerów działek jest niezasadny, albowiem wszyscy właściciele działek znajdujących się z obszarze oddziaływania obiektu mieli zapewniony czynny udział w postępowaniu.
W piśmie z dnia 5.01.2015 r. uczestnik "[...]" sp. jawna w K. wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując się do zarzutów. W szczególności wskazał, że w punkcie II. 1.d Załącznika nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy organ ustalił maksymalną wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki na 12 metrów -od średniego projektowanego terenu przy elewacji frontowej budynku do głównej kalenicy dachu. Przyjęto jednocześnie, że elewacją frontową projektowanego budynku jest elewacja zwrócona w stronę ul. P.. Uczestnik podkreślił, że niezależnie od ustaleń zawartych w decyzji WZ, pojęcie "poziomu terenu" jest precyzyjnie zdefiniowane w §3, ust. 15 rozporządzenia wykonawczego jako "przyjęta w projekcie rzędna terenu w danym miejscu działki budowlanej". Ponadto zawarte w decyzji WZ określenie "przy elewacji frontowej budynku" odnosi się jednoznacznie do krawędzi styku pionowej płaszczyzny tej elewacji z powierzchnią przylegającego terenu, tj. w największym możliwym zbliżeniu do frontowej elewacji budynku. Natomiast określenie "średni", użyte w stosunku do poziomu terenu nie ma ścisłego odniesienia do rozpatrywanej sytuacji, ponieważ zgodnie z przyjętymi w projekcie rozwiązaniami, poziom terenu przy elewacji frontowej budynku jest stały, obniżony o 30 cm względem "zera" projektu, czyli poziomu posadzki parteru budynku w stanie wykończonym. Uczestnik konkludował, że dokumentacja projektu budowlanego wykonana dla przedmiotowej inwestycji jest zgodna z ustaleniami decyzji WZ w zakresie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, która dla przedmiotowego budynku wynosi dokładnie 12,0 m. Wysokość tą zmierzono od średniego poziomu terenu przy elewacji frontowej budynku (rzędna - 30 cm) do tej i jednocześnie najwyżej położonej kalenicy dachowej (rzędna +1170 cm).
Uczestnik wyjaśnił również, że zgodnie z nakazem określonym w § 316 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie teren wokół projektowanego budynku będzie ukształtowany w sposób zapewniający swobodny spływ wody opadowej w kierunku od ścian zewnętrznych obiektu. Zapewni to poprzeczny spadek powierzchni terenu przylegającego do budynku - zarówno posadzek utwardzonych, jak i niskich skarp ziemnych o nawierzchni trawiastej, wykonanych z gruntu rodzimego, a więc materiału przepuszczalnego dla wód opadowych. Dotyczy to również skarpy ziemnej ukształtowanej przed frontową elewacją budynku. Dla ograniczenia migracji wód opadowych, korona tej skarpy będzie posiadać spadek w kierunku od ściany zewnętrznej, wynoszący około 3-5%. Biorąc pod uwagę szerokość korony skarpy można zauważyć, że różnica poziomów pomiędzy zewnętrzną krawędzią korony skarpy, a ostatecznie ukształtowanym terenem przylegającym do elewacji frontowej budynku wyniesie około 5 cm. Ze względu na ograniczony stopień szczegółowości dokumentacji projektowej na rysunkach projektu architektonicznego pominięto trudne do odwzorowania detale budowlane, między innymi kilkuprocentowe spadki poprzeczne powierzchni terenu wokół budynku.
Wreszcie odnosząc się do zarzutu wydania pozwolenia na budowę pomimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach zabudowy na inwestora uczestnik wyjaśnił, że zarzut podobnej treści został podniesiony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga ta została przez WSA w Warszawie oddalona wyrokiem z dnia 8.10.2013 r., sygn. akt VII SA/Wa2374/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Dokonana przez Sąd, na podstawie powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że decyzja organu II instancji jest niezgodna z prawem, gdyż narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawo materialne.
Uzasadniając tę ocenę stwierdzić należy, że z naruszeniem przepisu art.107 § 3 kpa organ nie wyjaśnił w jaki sposób, jakimi przesłankami się kierując, ustalił krąg stron postępowania. Przypomnieć zatem należy, że stosownie do treści art.28 prawa budowlanego "stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Z kolei "obszar oddziaływania obiektu" – to wedle przepisu art.3 pkt 20) omawianej ustawy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art.28 prawa budowlanego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązkiem organu jest samodzielne ustalenie stron postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Niewystarczające jest powołanie się przez organ pierwszej instancji na wskazany przez inwestora obszar oddziaływania inwestycji. Oczywistym jest, iż wstępne ustalenie obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać należy do inwestora i następuje już na etapie składania wniosku o pozwolenie na budowę. Jednak organ zobligowany jest przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające w tym zakresie nie będąc w żaden sposób związany deklaracjami inwestora. Ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji ma doniosłe znaczenie dla uznania, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości. Nie można bowiem z góry założyć, że właściciel nieruchomości sąsiedniej nie ma interesu prawnego w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. To, jaki jest obszar oddziaływania obiektu może być przedmiotem sporu i może zależeć od spełnienia szeregu warunków, których wyjaśnienie jest przedmiotem postępowania, w którym ma prawo brać udział właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli inwestycja jest tego rodzaju, że może oddziaływać na inne nieruchomości, a zwłaszcza nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością inwestora (por. wyrok NSA z dnia 7.10.2014 r. sygn. II OSK 769/13, LEX nr 1592161).
Organ I instancji przyznając przymiot strony właścicielom lokali w budynkach nr [...], [...], [...] na działce nr [...] oraz Wspólnocie Mieszkaniowej tych budynków nie wyjaśnił podstaw tego ustalenia. Również organ odwoławczy, ograniczając krąg stron postępowania do Wspólnoty Mieszkaniowej i właścicieli lokali w domu nr [...] usytuowanego na działce nr [...] i ustalając w sposób odmienny obszar oddziaływania nie uzasadnił właściwie swojego stanowiska. Nie jest bowiem wystarczające powołanie się na brak reakcji właścicieli lokali w budynkach nr [...] i [...] na wystąpienie organu do każdego z właścicieli lokali w tych budynkach o wskazanie indywidualnego interesu prawnego do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
Nie wyjaśnił również Wojewoda (w świetle cytowanej wcześniej definicji obszaru oddziaływania) dlaczego przyjął, że obszar oddziaływania inwestycji oprócz terenu, na którym jest ona zlokalizowana tj. działki nr [...], [...] i [...], obejmuje również działki nr [...] i [...]. Jedynie z dokumentu znajdującego się na karcie 17 akt administracyjnych (jak podano w nim – bez mocy prawnej) wynika, że właścicielem działki nr [...] jest G. N.. Dlaczego został uznany za stronę postepowania organy nie wyjaśniły. Nawiasem mówiąc organ odwoławczy, przyjmując, że działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, swojej decyzji jednakże G. N. nie doręczył. Podkreślić również należy, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym autor projektu stwierdził (k.44 projektu), że obszar oddziaływania inwestycji objętej wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie wykracza poza teren inwestycji i obejmuje wyłącznie działki nr [...], [...] i [...] obr. [...]. Tym bardziej więc rzeczą organu było szczegółowe wyjaśnienie odmiennego stanowiska.
Na obecnym etapie postępowania rozstrzygnięcie przez Sąd kwestii legitymacji Wspólnoty Mieszkaniowej i właściciela działki nr [...] do udziału w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe. Sąd administracyjny, z uwagi na swą ustrojową pozycję podmiotu władzy publicznej kontrolującego działalność organów administracji, a nie rozstrzygającego merytorycznie ("załatwiającego") sprawę administracyjną, nie może bowiem zająć wiążącego stanowiska w tej materii, dopóki w kwestii posiadania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego nie wypowiedzą się w sposób wyraźny i należycie umotywowany organy administracji. Nie jest też rzeczą Sądu poszukiwanie uzasadnienia dla stanowiska organu administracji w sytuacji, gdy uzasadnienia takiego nie przedstawił sam organ. Sądy administracyjne nie ustalają okoliczności faktycznych sprawy (z wyjątkiem wskazanym w art. 106 § 3 p.p.s.a.), nie mogą bowiem zastępować organu administracji w merytorycznym jej załatwieniu. Innymi słowy, funkcją sądu administracyjnego nie jest dokonywanie w sprawie administracyjnej ustaleń w zakresie stanu faktycznego, którego właściwa subsumpcja do określonej normy prawa materialnego stanowi o legalności rozstrzygnięcia, a jedynie kontrola tego, czy ustalenie takiego stanu przez organy zostało dokonane i czy odpowiada przepisom prawa, a więc czy dokonane zostało z zastosowaniem wszystkich przewidzianych przepisami prawa reguł (por. wyrok WSA z 22.03.2011 r., III SA/Wa 1822/10, CBOSA).
Dodatkowo zauważyć należy, że organy dokonywały nieprawidłowych doręczeń Wspólnocie Mieszkaniowej. Należało ich bowiem dokonywać jej organowi uprawnionemu do reprezentowania wspólnoty.
Przechodząc do naruszeń prawa materialnego, przypomnieć należy, że wniosek o pozwolenie na budowę obejmował wyłącznie budowę przyłącza wodnego na działkach nr [...], [...] i [...] oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...]. W opisie projektu (k.16) podano, że w ramach całej inwestycji przewiduje się realizację innych elementów nie objętych niniejszą dokumentacją projektową ani wnioskiem o pozwolenie na budowę, a to: budowę przyłącza sieci gazowej, budowę podziemnego przyłącza projektowanego budynku do sieci energetycznej z istniejącej stacji Trafo na działce [...] na podstawie odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z umową przyłączeniową, budowę podziemnego przyłącza projektowanego budynku do sieci teletechnicznej, przebudowę istniejącej drogi publicznej – ul. B. na podstawie odrębnego zgłoszenia, budowę jednego zjazdu publicznego z drogi publicznej - ul. B. (po jej rozbudowie i poszerzeniu jezdni na działce nr [...]).
Zgodnie z przepisem art. 33 ust.1 ustawy Prawo budowlane, wymienionym w podstawie prawnej decyzji, "pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego".
Problem sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy projektowana inwestycja może funkcjonować samodzielnie bez energii elektrycznej, zjazdu oraz rozbudowy i poszerzenia ul. B..
Poglądy orzecznictwa w kwestii konieczności objęcia decyzją o pozwoleniu na budowę zasadniczego obiektu również przyłączy do niego są rozbieżne.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z przepisem art. 29a ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1364), budowa przyłączy może następować albo na podstawie zgłoszenia (ust. 3), albo na podstawie przepisów prawa energetycznego, ustaw o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ust. 1 i 2 art. 29a). Uproszczony tryb realizacji inwestycji dotyczy jednakże wyłącznie budowy przyłączy (a nie sieci).
Stosownie zaś do przepisu art. 3 pkt 11) ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U.2012.1059 j.t. z późn.zm.) sieci to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. W myśl przepisu art.7 ust.1 ustawy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Zgodnie z ust.8 1 omawianego przepisu "przez realizację przyłączenia urządzeń, instalacji lub sieci do sieci elektroenergetycznej lub do sieci ciepłowniczej rozumie się budowę odcinka lub elementu sieci służącego do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu ubiegającego się o ich przyłączenie do sieci elektroenergetycznej lub do sieci ciepłowniczej, z pozostałą częścią sieci". "Przyłączany podmiot jest obowiązany umożliwić przedsiębiorstwu energetycznemu, o którym mowa w ust. 1, w obrębie swojej nieruchomości budowę i rozbudowę sieci w zakresie niezbędnym do realizacji przyłączenia oraz udostępnić pomieszczenia lub miejsca na zainstalowanie układów pomiarowych, na warunkach określonych w umowie o świadczenie usługi przyłączenia do sieci (ust.12).
Wskazać w związku z tym należy, że obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci nie ma charakteru bezwarunkowego. Aktualizuje się wówczas, gdy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci oraz gdy podmiot żądający przyłączenia do sieci spełnia warunki przyłączenia do sieci. Roszczenie przysługuje w konsekwencji nie każdemu podmiotowi, który chce się przyłączyć do sieci, a tylko takiemu podmiotowi, który spełnia warunki przyłączenia do sieci (a przynajmniej po zadeklarowaniu przez dany podmiot, że akceptuje wydane warunki przyłączenia, skoro warunki przyłączenia do sieci można ustalić dopiero po podpisaniu umowy przyłączeniowej i wykonaniu inwestycji określonych w warunkach przyłączenia) oraz tylko dla takiej instalacji, dla której istnieją wspomniane w art. 7 ust. 1 p.e. techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia (por. wyrok SN z dnia 8.05.2014 r. sygn. III SK 46/13, baza Lex nr 1482418). Uzupełniająco wskazać także należy, że stosownie do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U.2007.93.623) przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a miejsce przyłączenia to punkt w sieci, w którym przyłącze łączy się z siecią. Na stronie 3 akt administracyjnych znajduje się projekt zagospodarowania działki, na którym zaznaczono "proponowane elementy infrastruktury – nie objęte uzgodnieniem z ZUDP, w tym przyłącz energetyczny z sieci podziemnej...". Linia biegnie przez działki nr [...] i [...] do budynku "i" znajdującego się na działce nr [...]. Według decyzji o warunkach zabudowy na działce [...] znajduje się stacja trafo.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.02.2013 r. sygn.II OSK 896/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21.05.2014 r. sygn. II SA/Gi 1700/13), że "przyłącza nie muszą być objęte decyzją o pozwoleniu na budowę zasadniczego obiektu", a "realizując przyłącze inwestor może wybrać tryb jego realizacji, a mianowicie, dokonać zgłoszenia w trybie art. 30 prawa budowlanego, bądź też skorzystać z trybu, wskazanego w art. 29 a ust. 1 ustawy. Jednak taki uproszczony tryb realizacji inwestycji dotyczy wyłącznie przyłączy. Budowa sieci nie została bowiem zwolniona od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1)".
W kontrolowanej sprawie, pomimo zapisu w zatwierdzonym projekcie budowlanym, że odrębnie planuje się "budowę podziemnego przyłącza projektowanego budynku do sieci energetycznej z istniejącej stacji Trafo na działce [...]", stwierdzić należy, że wydaje się, że w istocie dostawa energii elektrycznej do projektowanej inwestycji będzie możliwa dopiero po zrealizowaniu budowy sieci, a nie przyłącza. W decyzji o warunkach zabudowy (strona 524 projektu budowlanego podano, że zaopatrzenie w energię elektryczną jest możliwe (miejsce przyłączenia [...] [44552] pod warunkiem zrealizowania odpowiednich inwestycji w zakresie zasilających urządzeń energetycznych. Z pisma "T" z dnia 8.02.2012 r. (k.570 projektu) wynika natomiast, że "przyłączenie obiektu do sieci wymaga: a w zakresie przyłączy: bez budowy, b) w zakresie sieci: budowa linii kablowej ... z rozdzielni na stacji transformatorowej nr 44552 do ZK na budynku" oraz "przystosowania rozdzielni stacji Trafo nr 44552 do wyprowadzenia dodatkowego obwodu... i zwiększonego poboru mocy". Organy nie ustaliły, czy dla zapewnienia dostawy energii elektrycznej do projektowanej inwestycji wystarczająca jest budowa przyłącza, czy też konieczna jest budowa sieci. Przedłożona dokumentacja wydaje się wskazywać, że planowana jest budowa sieci. Okoliczność ta winna być jednakże ustalona przez organ budowlany. Po ustaleniu tego faktu rzeczą organu było dokonanie oceny, czy zgodne z art.33 ust.1 prawa budowlanego było nieobjęcie wnioskiem budowy energetycznej linii kablowej oraz czy projektowana inwestycja może funkcjonować samodzielnie bez energii elektrycznej.
To samo odnieść należy do budowy zjazdu i poszerzenia ulicy B. nie objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Przechodząc do oceny kolejnego zagadnienia zauważyć należy, że w podstawie prawnej decyzji nie został wymieniony art.32 ust.4 prawa budowlanego, który stanowi, że "pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt) oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2).
W rozpatrywanej sprawie inwestor legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (realizacja przyłącza wodociągowe) odnośnie działki nr [...] na podstawie zgody z dnia 21.02.2012 r. (k.587 c), a działki nr [...] – umowy z dnia 7.01.2013 r. Oświadczenia te straciły ważność przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji. Zgodnie z nimi należało potwierdzić ważność udzielonych zgód. To samo dotyczy przyłącza kanalizacji sanitarnej (k.588 A).
W podstawie prawnej decyzji organ pominął również art.35 ust.1 prawa budowlanego: "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W związku z tym stwierdzić należy, że decyzja o warunkach zabudowy (k.519 projektu budowlanego) określiła wysokość planowanego obiektu w następujący sposób: wysokość elewacji frontowej od strony ul. B. ustala się nie więcej niż:
- 9 m do górnej krawędzi attyki, jest to jednocześnie maksymalna wysokość zabudowy przy dachu płaskim,
- 12 m do kalenicy głównej, jest to jednocześnie maksymalna wysokość zabudowy przy dachu połaciowym,
- 7,5 m do okapu.
W decyzji określono również warunek, że w przypadku dachu połaciowego wymagane jest stosowanie okien połaciowych, zabrania się stosowania lukarn, wymagane jest wyraźne akcentowanie linią okapu, wysokość kalenicy ryzalitu w elewacji bocznej min. 0,6 m poniżej kalenicy głównej.
Jak podano w decyzji, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki należy mierzyć od średniego projektowanego poziomu terenu przy elewacji frontowej.
Zwrócić należy uwagę, że w przepisie § 7 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U.2003.164.1588) sposób mierzenia tych wysokości określono inaczej: od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku. Ponieważ jednak organ budowlany jest związany ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, pierwszeństwo przyznać należy zasadom określonym w decyzji o warunkach zabudowy.
Wątpliwe jest ustalenie organu odwoławczego, że projekt budowlany jest zgodny z wymogami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy z dnia 29.05.2009 r. Organ II instancji stwierdził m.in., że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od strony ulicy B., określona w decyzji o warunkach zabudowy, winna wynosić 12 m do kalenicy głównej dla dachu połaciowego. Stwierdził jednocześnie, że w projekcie budowlanym parametr ten wynosi przy dachu dwuspadowym 12,05 m. Ocenił również, że doświetlenie poddasza zaprojektowane jako okna połaciowe są zgodne z wymogami decyzji. Zdaniem organu spełniają warunki decyzji o warunkach zabudowy także wprowadzone na elewacjach bocznych facjaty - jako część ściany budynku zasłaniającą dach, których przeszklenia również doświetlają użytkowe poddasze.
Po pierwsze, przyjęta przez organ wysokość 12,05 m nie spełnia wymogu decyzji wz.
Po drugie, żeby sprawdzić spełnienie warunków decyzji wz w tym zakresie należy najpierw ustalić na jakiej rzędnej znajduje się "średni projektowany poziom terenu przy elewacji frontowej". Tej istotnej w sprawie okoliczności organy administracji nie ustaliły.
Zauważyć w związku z tym należy, że zgodnie z art.3 pkt 15 prawa budowlanego "poziomie terenu" to przyjęta w projekcie rzędna terenu w danym miejscu działki budowlanej.
W opisie projektu budowlanego na stronie 16 podano, że jedną z ostatnich czynności wchodzących w zakres inwestycji jest "ukształtowanie skarpy ziemnej wokół budynku". Na stronie 131 w punkcie 18.8. nie wymieniono niwelacji terenu. Podano w nim natomiast (w ostatnim akapicie), że przewiduje się "usypanie skarpy ziemnej". Na stronie 47 projektu stwierdzono, że kondygnacja piwnic będzie się w całości znajdować poniżej ostatecznie ukształtowanego terenu, a wysokość zabudowy wynosi "12,0 m od średniego poziomu terenu ostatecznie ukształtowanego przy frontowej elewacji budynku (od strony ul. B.) do górnej krawędzi kalenicy głównego dachu.
W projekcie stwierdzono również, że "poziom projektowanego terenu przy elewacji frontowej znajduje się 30 cm poniżej poziomu posadzki parteru budynku i jest stały na całej szerokości elewacji frontowej budynku. Jest to zatem równocześnie średni poziom terenu projektowanego (ostatecznie ukształtowanego) przy tej elewacji.
Na stronie 139 projektu w punkcie 16. Rzędne bezwzględne wskazano, że średni poziom terenu istniejącego na działce nr [...] wynosi 204,50 m n.p.m., poziom górnej krawędzi pochylni zjazdowej do garażu (czyli przy elewacji frontowej, a górny teren pochylni nie jest poziomem terenu) wynosi 204,90, poziom terenu ostatecznie ukształtowanego przy dolnej krawędzi pochylni na dojściu do budynku – 205,00 m n.p.m., poziom posadzek tarasów i podestów zewnętrznych w poziomie parteru, na styku z elewacjami budynku (a zatem nie jest to poziom terenu) – 206,00 m n.p.m., a poziom kalenicy dachu głównego – 217,70 m n.p.m.
Na stronie 554 C projektu budowlanego podana została w przekroju A-A rzędna terenu – od 204,5 przy granicy działki nr [...], przez 204,60 w części środkowej działki nr [...], do 205,00 przy granicy z działką nr [...].
Z rysunku na stronie 159 projektu budowlanego zdaje się natomiast wynikać, że usypana przy elewacji frontowej skarpa jest na poziomie o około 2,80 m wyższym niż poziom pochylni do garażu podziemnego (rys. str.159). Również na rysunku z karty 499 projektu wyraźnie widać, że ściany piwnic wystają ponad poziom gruntu.
Organ będzie musiał również ustalić, czy poziomem terenu może być usypana skarpa wokół budynku. Na przykład na rysunku znajdującym się na k.159 projektu zaznaczono, że poziom poziom wjazdu do garażu został oznaczony jako "-280" a poziom pochylni na dojściu do budynku jako "- 120", a poziom usypanej skarpy –
"- 25". Na rysunku nr [...] z k.183 projektu zaznaczono przyjętą przez organ odwoławczy wysokość 12,05 m. Jak wynika z rysunku liczona jest ona od górnej powierzchni usypanej skarpy.
Dlatego w celu ustalenia "średniego projektowanego poziomu terenu przy elewacji frontowej" rzeczą organu będzie przeanalizowanie rysunków projektu przedstawiających przekroje budynku z naniesionymi rzędnymi.
Kolejnym zagadnieniem, dla postawienia tezy o stwierdzeniu zgodności projektu budowlanego z wymogami decyzji wz, było dokonanie oceny czy okna facjat w elewacji bocznej przedstawione m.in. na rysunku z k.156 projektu w istocie stanowią lukarny, czy też nie. Decyzja o warunkach zabudowy wprowadziła bowiem zakaz stosowania lukarn. Autor projektu budowlanego nie używa, co prawda, sformułowania "lukarny", posługując się określeniem "facjaty", niemniej jednak rzeczą organu było przeanalizowanie tych pojęć. Wskazać w tym miejscu można jedynie, że
zgodnie z jedną z definicji "facjata" to pomieszczenie mieszkalne znajdujące się w kondygnacji strychowej, wydzielone z niej ścianami, które przenikając przez połać dachu formują nadbudowę nad koronującym gzymsem budynku, a "lukarna" to pionowe okienko na dachu doświetlające poddasze. Lukarna składa się ze ścianki frontowej z otworem okiennym, osłonowych ścianek bocznych oraz zadaszenia. Ściankę frontową, która może równocześnie pełnić funkcję oparcia daszku lukarny, wykonuje się z drewna, a jeśli lukarna ma być szeroka - jako konstrukcję żelbetową.
Odnosząc się do zarzutów skargi uznać należy, że nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach o zabudowie z podmiotu [...] sp. z o.o. na podmiot "[...]" Spółka Jawna w K..
Podzielając w tym względzie stanowisko organu, podkreślić jedynie należy, że stosownie do treści art.553 k.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej oraz, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Ustawodawca tak uregulował procesy transformacyjne, aby zachować tożsamość podmiotową między osobami tworzącymi spółki, nie przeprowadzać drogiego postępowania likwidacyjnego i umożliwić kontynuacje w zakresie przysługujących i nabywanych praw i obowiązków. Pozwala to przyjąć, że przekształcenie spółki w inną spółkę polega na modyfikacji ustrojowej (typu) spółki bez zmiany przedmiotu jej działalności, sposobu jej prowadzenia, a także bez zmiany większości wspólników (tak Andrzej Kidyba, Komentarz do Kodeksu spółek handlowych, publ. w Systemie Informacji Prawnej LEX). Modyfikacja ta zakłada, że nie jest konieczne rozwiązanie dotychczasowej spółki i utworzenie na jej miejsce innej nowej spółki. Zarówno przed i po przekształceniu mamy do czynienia z tym samym podmiotem (przedsiębiorcą), który jedynie zmienia swą formę ("szatę prawną") – ( A. Szumański, Prawo spółek, s. 882; A. Szajkowski Kodeks, 2001 rok, t. I, s. 17). Powyższe wskazuję, że wydanie decyzji na podstawie art.63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym było zbędne.
Niezrozumiały jest zarzut skargi, że "decyzja odnosi się jedynie do właścicieli, tymczasem, stronami postępowania są również użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości". Przepis art.28 ust.2 ustawy wymienia wszak potencjalny krąg stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. O tym, czy stronami będą właściciele, czy też użytkownicy wieczyści, ewentualnie zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji decydować będą okoliczności konkretnej sprawy.
Niezasadny jest również zarzut, że naruszony został "art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że błędne określenie obszaru oddziaływania obiektu (z uwagi na błędnie powołaną numerację działek ewidencyjnych) nie wpływa na krąg stron postępowania". Rzecz bowiem w tym, że organ I instancji jako obszar oddziaływania projektowanego obiektu wymienił działki: [...], [...], [...] obr. [...], czyli położone w zupełnie innym miejscu niż teren inwestycji (co prawdopodobnie nastąpiło na skutek komputerowego przeklejenia fragmentu treści innej decyzji). Istotne jednakże jest to, że od samego początku organ I instancji dysponował wypisami z rejestru gruntów nieruchomości bezpośrednio przylegających do terenu inwestycji, zawierającymi dane ich właścicieli, a zawiadomienie o wszczęciu postępowania wystosowane zostało właśnie do tych osób. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów dotyczących działek nr [...], [...], [...] obr. [...].
Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut, że " w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do uznania za stronę postępowania jedynie Zarząd Wspólnoty, bez ustalenia czy niezależnie w postepowaniu poszczególnym właścicielom lokali przysługuje przymiot strony". Z wyżej poczynionych rozważań wynika, że stroną postepowania nie był wyłącznie "Zarząd Wspólnoty".
Podzielić natomiast należy zarzut, z przyczyn wyżej omówionych, o naruszeniu przez organ przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stosownie do treści art.145 § 1 pkt a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej przedstawione argumenty wskazują na ziszczenie się tych przesłanek.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu orzeczono jak w punkcie I wyroku .
Orzeczenie w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło