II SA/Kr 193/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. A., S. M., A. R., P. P., Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. B. w K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 3 grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę S. M., A. R., P. P., Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. B. w K. 2. oddalić wniosek skarżącej K. A. o zawieszenie postępowania sądowego Uzasadnienie postanowienia w zakresie punktu 1 W dniu 7 stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Wojewody, radca prawny L. S. wskazując, że działa w imieniu "K. A. i innych" wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia 3 grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Na wezwanie sądu pełnomocnik wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie działa jako pełnomocnik K. A., S. M., A. R., P. P. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. B. w K.. Na potwierdzenie powyższego przedłożył pełnomocnictwa procesowe, w tym pełnomocnictwo udzielone mu przez W. [...] sp. z o.o. w K. działającego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. B. w K.. Do ww. pełnomocnictwa dołączono: uchwałę nr [...] wspólnoty mieszkaniowej o powierzeniu zarządzania wspólnotą ww. spółce oraz umowę ustanowienia odrębnej własności lokali i umowy sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. B. w K.. W § 12 umowy nabywcy mieszkań wyrazili zgodę, aby zarząd nieruchomością wspólną prowadziła W. [...] sp. z o.o. w K.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 marca 2015 r. pełnomocnik skarżących - radca prawny L. S. został wezwany, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości po 100 zł od każdego skarżącego. Pisma zawierały pouczenie, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżących uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł. Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia braków skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: podanie w imieniu którego ze skarżących uiszczony został wpis od skargi pod rygorem przyjęcia, że od pierwszego ze skarżących oraz przedłożenie uchwały zarządu wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. B. o udzieleniu pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty w sprawie. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 13 kwietnia 2015 r. W dniu 20 kwietnia 2015. pełnomocnik złożył w sądzie pismo w którym wyjaśnił, że wpis od skargi został uiszczony od pierwszego ze skarżących. Niemniej – zdaniem pełnomocnika – w sprawie ma zastosowanie art. 214 § 2 kpa, co oznacza że uiszczenie opłaty przez jednego ze skarżących wywołuje skutek również względem pozostałych. Odnosząc się natomiast do wezwania przedłożenia uchwały zarządu wspólnoty poinformował, że w jej imieniu działa W. [...] sp. z o.o. w K. jako zarządca w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, co oznacza, że uchwała zarządu wspólnoty jest zbędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi wniesione przez: S. M., A. R., P. P. oraz Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. B. w K. z uwagi na ich nieopłacenie podlegają odrzuceniu. Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi wspólnoty mieszkaniowej również z powodu nie uzupełnienia braku skargi w zakresie umocowania radcy prawnego L. S. do występowania w imieniu skarżącej wspólnoty. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, tj. od skarg, skarg kasacyjnych, zażaleń oraz skarg o wznowienie postępowania, pobiera się opłatę sądową w postaci wpisu stosunkowego lub stałego. Skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do art. 214 § 2 P.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić, czy uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia były skarżącym wspólne, a tym samym czy skarga przez nie wniesiona podlegała jednej opłacie. Przedmiotem zaskarżenia do sądu jest postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej "rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego na mieszkalny wielorodzinny z garażem w parterze i poddaszem użytkowym na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. św. G. w K.". Postanowienie zostało wydane po rozpoznaniu wniosku o wznowienie złożonego przez skarżących: K. A., S. M., A. R., P. P. oraz Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. B. w K.. Żądanie wznowienia postępowania zostało oparte na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nowe okoliczności o którym mowa w tym przepisie wynikają – zdaniem wnioskodawców - ze sporządzonej analizy nasłoneczniania dla istniejącego budynku mieszkalnego przy ul. B. w związku z realizowaną inwestycją. Autor zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego nie uwzględnił bowiem faktycznych wymiarów otworów okiennych oraz faktycznej grubości ścian w budynku, co miało istotny wpływ na zakres operowania słońca i skutkuje ograniczeniem nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych. Z akt sprawy wynika, że skarżący będący osobami fizycznymi są właścicielami różnych lokali znajdujących się w budynku nr [...]; K. A. posiada tytuł prawny do lokalu nr [...], S. M. do lokalu nr [...], A. R. do lokalu nr [...], P. P. do lokalu nr [...]. Wniosek o wznowienie postępowania, a następnie skargę do tut. sądu w związku z wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, złożyła również Wspólnota Mieszkaniowa budynku w którym znajdują się wyodrębnione lokale. W doktrynie wskazuje się, że przepisy art. 214 § 2 P.p.s.a. dotyczą sytuacji współuczestnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wspólność uprawnień lub obowiązków skarżących, powodująca obowiązek uiszczenia jednej opłaty (zdanie 1), odnosi się do sytuacji współuczestnictwa materialnego, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast zasada rozdzielnego uiszczania opłaty przez każdą ze stron stosownie do jej uprawnienia lub obowiązku (zdanie 2) ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa formalnego, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania cywilnego. Współuczestnictwo materialne ma miejsce wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Zatem jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo jest oparte na tym samym, a nie takim samym prawie (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, ss. 776). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, że skarżący będący właścicielami odrębnych lokali byli zobowiązani do uiszczenia wpisu sądowego oddzielnie, albowiem zachodzi po ich stronie jedynie współuczestnictwo formalne we wskazanym wyżej rozumieniu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 p.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania (art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Jednakże każdy ze skarżących jako strona z tytułu posiadania prawa do odrębnych lokali, a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponosi oddzielne koszty postępowania (tak NSA w postanowieniu z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. II OZ 608/11). Uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z przedmiotem zaskarżenia (...) nie są wspólne, jeżeli skarżący są właścicielami różnych lokali w nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a nie są one przedmiotem współwłasności skarżących (tak NSA w postanowieniu z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 501/12 – w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy). Należy również rozróżnić interes prawny członka wspólnoty mieszkaniowej od interesu samej wspólnoty. Przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. 2000, Nr 80, poz. 903 ze zm.). Natomiast w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania, przy czym konieczne jest wykazanie przez niego swojego indywidualnego, własnego interesu. Ocenie organu powinno zatem podlegać czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 17/14, wyrok NSa z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 583/12). W konsekwencji zasadne było wezwanie pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi osobno od każdego skarżącego. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika zawartym w piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 r. należało uznać, że uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł pochodził od K. A., natomiast pozostali skarżący, mimo wezwania sądu, nie opłacili skargi. Ponadto radca prawny L. S. nie wykazał stosownym dokumentem swojego umocowania do występowania w tej sprawie w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. B. w K.. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie się przyjmuje, że ustawa o własności lokali posługuje się pojęciem "zarząd" w dwóch znaczeniach tj. w znaczeniu funkcjonalnym i podmiotowym. W pierwszym znaczeniu chodzi o zarządzanie nieruchomością wspólną, czyli podejmowanie czynności faktycznych i prawnych koniecznych do jej utrzymania. Podmiotem podejmującym takie czynności jest zarządca będący osobą trzecią w stosunku do wspólnoty. W drugim znaczeniu chodzi o organ wspólnoty wchodzący w skład jej struktury organizacyjnej, gdzie działanie tego organu jest działaniem samej wspólnoty. Zgodnie z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy właściciele mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W tym przepisie jest mowa o zarządzie w znaczeniu funkcjonalnym, bowiem chodzi tu o zarządzanie nieruchomością wspólną. Z kolei art. 20 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że jeżeli lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Zarząd - jak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy - kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami wspólnoty. Jest to zarząd w znaczeniu podmiotowym. Zarząd będący organem wspólnoty składa oświadczenia w imieniu wspólnoty. Tym samym zarząd do swojego działania i wywołania skutku bezpośrednio w sferze prawnej wspólnoty nie potrzebuje dodatkowego pełnomocnictwa. Odmiennie przedstawia się sytuacja, gdy zarząd nieruchomością wspólną zostanie powierzony zarządcy. Wtedy zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy. Zarządca nie może zatem reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt 1792/07 uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. CZP 129/08, WYROK Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2004 r., sygn. akt I CK 108/03, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 maja 2006 r. sygn. akt I ACa 290/06). Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, że W. [...] sp. z o.o. w K. pełni funkcję zarządcy nieruchomością na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Tymczasem – jak wykazano powyżej - nie ma podstaw do stosowania art. 21 ust. 1 do określenia kompetencji zarządcy, któremu powierzono zarząd na podstawie art. 18 ustawy. Uprawnienie zarządu w znaczeniu podmiotowym do reprezentowania wspólnoty płynie z samej uchwały powołującej ten organ i znajduje uzasadnienie w teorii organów osoby prawnej (art. 38 w związku z art. 331 k.c.), podczas gdy zarządca w rozumieniu art. 18 jest tylko przedstawicielem wspólnoty i dla umocowania do działania w jej imieniu potrzebuje pełnomocnictwa (art. 96 k.c. oraz art. 86 i 87 k.p.c.). Mimo wezwania sądu doręczonego w dniu 13 kwietnia 2015 r. radca prawny L. S., nie uzupełnił braków formalnych skargi tj. nie przedłożył dokumentów, z których wynikałoby udzielenie mu skutecznego pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu przed sądem. W szczególności nie wykazał, aby zarządca nieruchomości W. [...] sp. o.o. w K. był umocowany do udzielenia mu pełnomocnictwa do występowania w imieniu wspólnoty w tej sprawie, ani nie przedłożył uchwały wspólnoty uprawniającej go do działania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie jej braki nie zostaną uzupełnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, należało orzec jak w punkcie 1 postanowienia.