II SA/Kr 194/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 3 grudnia 2024 r., znak SKO.PW/4171/90/2024 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę. Wójt Gminy D. decyzją z 16 października 2024 r., znak: WIGOŚ.6331.3.2024.KN, po rozpatrzeniu wniosku z 26 kwietnia 2024 r. w sprawie naruszenia stosunków wodnych, odmówił nakazania właścicielom działki nr ew. [...] w m. D. B. W. i B. W. przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na tejże działce. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej "K.p.a.", oraz art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.), dalej "P.w.". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że: "Dnia 26 kwietnia 2024 r. do tutejszego Urzędu wpłynął wniosek od Pana W. K., zam. M. , [...], w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego o naruszenie stosunków wodnych na działce nr ew. [...] w m. D.. W związku z wyżej wymienionym wnioskiem, w dniu 7 maja 2024 r. zostało wysłane do wnioskodawcy wezwanie z prośbą o wykazanie szkody będącej następstwem naruszenia stosunków wodnych oraz wskazaniem terminu w jakim Pan K. dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na grunt. 13 maja 2024 r. wnioskodawca przedstawiał odpowiedź na powyższe wezwanie, informując, że na jego działce doszło do "osuszenia działki rolnej (teren zielony), posiadam status rolnika" a o szkodzie dowiedział się w maju 2019 r. (...). Tutejszy organ ustalił podczas oględzin, iż działka Wnioskodawcy tj. działka o nr ew. [...] w m. D. w dniu oględzin porośnięta była trawą o wysokości 20-30 cm, a na działce znajdują się dwa budynki gospodarcze oraz jeden budynek mieszkalny. Na w/w działce znajdowało się dużo desek, które były pozostałością po rozbiórce budynku, płyty betonowe oraz kamień spakowany do worków. Działka o nr ew. [...] w m. D. jest niezabudowana, ogrodzona, z bezpośrednim wjazdem z drogi powiatowej. W dniu oględzin na działce znajdowały się materiały budowlane oraz maszyny i sprzęt budowlany (dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy). W stosunku do działki o nr ew. [...] działka nr ew. [...] położona jest nieco poniżej, obrazuje to zdjęcie o nr 6 i 7, znajdujące się w aktach sprawy, wykonane w dniu oględzin. Najwyraźniej tą różnice widać w południowo-wschodniej części działki o nr ew. [...]. Stwierdzenie Wnioskodawcy "Moja szkoda polega na odwodnieniu części działki, która stanowi teren zielony tj. mojej działki", nie wystarczy dla zastosowania sankcji z art. 234 Prawa wodnego. Konieczne jest ponadto stwierdzenie istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą (również tą hipotetyczną) na gruncie sąsiednim, a zachowaniem w tym przypadku Państwa W. którzy rzekomo zmienili stosunki wodne na gruncie. Należy zatem ustalić, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, a jeśli tak, kto jest sprawcą i na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie, czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty. Zdaniem Wójta Gminy D. taki związek nie zachodzi. Ponadto wnioskodawca nadmienia, że "działka została zubożona w wodę co odbija się negatywnie na plonach i obniża wartość tej działki". Jednak po przeprowadzeniu oględzin w terenie należy stwierdzić, że na działce nie można było zaobserwować, aby było cokolwiek na niej uprawiane, ponadto była ona porośnięta chwastami i wysoką trawą o charakterystycznym wyraźnie ciemnozielonym kolorze. W sytuacji kiedy na działce byłaby zbyt mała ilość wody trawa i chwasty, którymi porośnięta jest działka, byłyby suche i szare. Na działce nr ew. [...] w m. D., panuje nieład, składowane są różnego rodzaju materiały, które mogą w ocenie tutejszego Organu powodować, że na działce jest niewystarczającą ilość wody, ale nie jest to spowodowane działaniem właściciela działki sąsiedniej, tj nr ew. [...], a zachowaniem samego właściciela działki nr ew. [...], który nie dba o swoją działkę. (...). W przedmiotowej sprawie tutejszy organ stwierdził, że nie doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie Pana B. W. oraz Pani B. W. wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu tych wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki nr ew. [...] w m. D.. Art. 234 Prawa wodnego nie zobowiązuje organu orzekającego w sprawie do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Tym samym w tej sprawie nie wykazano szkody, której Państwo W. mieliby się dopuścić względem działki Państwa K. , a tutejszy organ nie przyjął w przedmiotowej sprawie żadnych zgłoszeń, aby takie szkody kiedykolwiek wystąpiły." A. K. i W. K. wnieśli odwołania od ww. decyzji Wójta z 16 października 2024 r. podnosząc, że decyzja I instancji jest wadliwa, a w sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie. W. K. wskazał, że działkę użytkuje rolniczo, kosi trawę i wykorzystuje ją jako paszę dla zwierząt. Zarzucił, że ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji są niewłaściwe, ponieważ prawidłowo dba o działkę. W dalszej części odwołania opisano nieścisłości protokołu z oględzin, a także relacje sąsiedzkie z innymi mieszkańcami. Zarzucono, że sprawa została rozstrzygnięta nieobiektywnie. A. K. wskazała, że zgadza się z argumentami zawartymi w odwołaniu męża - W. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 3 grudnia 2024 r. znak: SKO.PW/4171/90/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 234 ust. 1 i ust. 3 P.w., utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta z 16 października 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał i wyjaśnił treść art. 234 ust. 1-5 P.w. Z przepisu tego wynika, że aby mogło być możliwym wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w., ustalić należy dwie okoliczności: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Innymi słowy przesłankami wydania jednego z nakazów, o jakich mowa art. 234 ust. 3 P.w., są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy (tak przykładowo NSA w wyroku z 4 listopada 2014 r. sygn. II OSK 7/14). Obie te przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie. Zdaniem Kolegium przeprowadzone postępowanie nie wykazało spełnienia powyższych przesłanek. Zmiany stosunków wodnych wnioskodawca upatruje w tym, iż właściciele sąsiedniej działki obniżyli poziom jej terenu. Jest to więc sprawa zgoła odmienna od znanych Kolegium z urzędu, w których zmiana stanu wody na gruncie związana jest z podwyższeniem terenu i napływem wody z terenów wyżej położonych. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że zmiana stanu wody na gruncie może polegać także na osuszeniu terenu sąsiedniego. Nie można zatem a limine wykluczyć zastosowania art. 234 P.w. do takiej zmiany stanu wód na gruncie, która polegać może na obniżeniu poziomu terenu sąsiedniego i osuszeniu terenu, które będzie miało szkodliwy wpływ na działkę dotkniętą taką zmianą. Kluczowym jest zatem ustalenie związku przyczynowego między obniżeniem terenu działki nr [...], a ewentualnymi szkodami, które mogą mieć miejsce na działce nr [...]. Organ II instancji zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu może zająć się tylko kwestiami wynikającymi z prawa wodnego. Poruszane w odwołaniu zagadnienia związane ze składowaniem materiałów budowlanych, materiałów z rozbiórki czy też remontu, jak również kwestie relacji sąsiedzkich pozostają poza zakresem niniejszego postępowania. Mając na uwadze przesłanki z art. 234 P.w. organ odwoławczy przyjął za organem I instancji, że brak jest wykazanych i realnych szkód na działce nr [...], które mogłyby mieć miejsce w następstwie obniżenia terenu działki sąsiedniej. Dokumentacja fotograficzna obrazuje, że działka porośnięta jest bujną roślinnością. Co więcej - sam odwołujący przyznaje, że kosi trawę na działce, i trawa ta służy jako pasza dla zwierząt. Stan taki twa od co najmniej 4 lat, ponieważ - jak na wstępie postępowania wskazał wnioskodawca - o szkodzie dowiedział się w 2019 r., zatem już wtedy teren działki nr [...] musiał być obniżony. Zdaniem Kolegium rację ma organ I instancji, że gdyby działka nr [...] była terenem nadmiernie osuszonym, to nie byłaby porośnięta bujną trawą w kolorze ciemnozielonym. Nie wykazano żadnej szkody na działce nr [...], która byłoby następstwem obniżenia terenu działki sąsiedniej. Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie organu I instancji jest zatem prawidłowe. Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. A. K. wniosła na ww. decyzję Kolegium z 3 grudnia 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając, że w decyzji I instancji nie jest przedstawiony stan faktyczny na działce skarżącej. Zarzuciła, że Kolegium oparło się w całości i dało wiarę tym treściom w swojej decyzji, co jest niewłaściwe i niesprawiedliwe. Skarżąca stwierdziła, co następuje: "Proszę, aby inny Urząd Gminy zbadał wnikliwie te sprawę. Pragnę zaznaczyć, że mój mąż W. K. składał skargę na urzędniczkę prowadzącą te sprawę do władz UG D.. Skarga była składana w ostatnim okresie a także znacznie wcześniej. Uprzejmie proszę o wystąpienie do następujących urzędowi dołączenie do akt uzyskanych dokumentów: 1. UG D. W. D. [...] [...], z zapytaniem jakie jest przeznaczenie działki nr [...] w D. pp W. zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego 2. O kopię skargi na urzędniczkę prowadzącą te sprawę tj. Panią W. R.. Skarga była złożona przez mojego Męża W. K. i zanotowana przez sekretarza urzędu. Proszę o wystąpienie do UG D.. 3. Do UG D., o przekazanie wszystkich pism kierowanych przez mojego męża W. K. do Wójta Gminy D. - dotyczących problemów związanych z niewłaściwym użytkowaniem DZ. [...] W D. - przez pp. W. , okres dotyczy 6 - lat wstecz. 4. Do UG D. o kopie pisma sąsiada Pana W. o nazwisku Imioło wraz z listą nazwisk i podpisów pozostałych sąsiadów protestującym przeciwko działaniom p. W. na działce nr [...] w miejscowości D.. Pragnę zaznaczyć, że mój mąż występował wcześniej dwukrotnie o te dokumenty w trybie dostępu do informacji publicznej. Wójt Gminy D. nie udostępnił mu ww. dokumentów i nie odpowiedział na pismo. 5. Do PINB w B. 32-800 ul. K. o wszystkie pisma kierowane do niego przez mojego męża W. K. i wszystkie jego odpowiedzi tak do mojego męża jak i do innych osób i urzędów związanych ze sposobem użytkowania działki nr [...] w miejscowości D. przed p. B. W.. 6. Do WIOŚ delegatura w T. [...] ulica K. a o informacje związane z postępowaniem przeciwko działaniom p. W. jako przedsiębiorcy na działce nr [...] w D. a także na obszarze Gminy D.. Uprzejme proszę o wezwanie mnie i mojego męża na rozprawę i przesłuchanie nas". Do skargi skarżąca załączyła 4 zdjęcia w wersji papierowej z komentarzem oraz wniosek do SKO Tarnów z prośbą o dołączenie do niniejszej skargi 9 zdjęć wysłanych przez męża skarżącej - W. K. - wcześniej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym, które wpłynęło do WSA w Krakowie 5 maja 2025 r., skarżąca zarzuciła dodatkowo rezygnację przez organy skorzystania z możliwości zebrania materiału dowodowego poprzez opracowanie ekspertyzy przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. "Wnioskuję o powołanie takiej osoby. Proszę o przesłuchanie mojego męża W. K.. Wnioskuję o dopuszczenie dowodów z postępowania zespołu parków krajobrazowych woj. małopolskiego w T.". Na rozprawie 6 maja 2025 r. uczestnik W. K. podkreślił, że pracownicy organu nie dokonali oględzin, bo stali w jednym miejscu, a działka skarżącej została zasłonięta budynkami sąsiednimi. Uczestnik W. K. wskazał, że nie chciał, aby ten pracownik organu prowadził postępowanie administracyjne. Na rozprawie 6 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję Kolegium zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczyła opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 3 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy zobowiązania, na podstawie art. 234 ust. 3 P.w., właścicieli działki nr [...], do przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr [...], ze względu na brak stwierdzenia szkód na działce skarżącej nr [...]. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że istotne elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego, a to art. 234 P.w. Sąd nie mógł w tych okolicznościach brać pod uwagę wielokrotnie podnoszonych przez skarżącą i jej męża kwestii: - prawidłowości zgłoszenia przez właściciela działki [...] prowadzenia na tej działce działalności gospodarczej, - płacenia podatków należnych gminie, - wynajmowania działki innym firmom, - tworzenia zatorów na drodze powiatowej, - zgodności użytkowania działki [...] z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego, - wywozu odpadów - ziemi wybranej z działki [...], jako znajdujących się poza granicami niniejszej sprawy administracyjnej. Sąd podziela również sformułowane przez organ II instancji stanowisko, że poruszane w odwołaniu zagadnienia związane ze składowaniem materiałów budowlanych, materiałów z rozbiórki czy też remontu, jak również kwestie relacji sąsiedzkich pozostają poza zakresem niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika że niniejsza sprawa jest częścią szerszego sporu pomiędzy właścicielami działki [...] a właścicielami działki [...], czego wyrazem są m.in. powołane w skardze okoliczności. Sąd w tej sprawie ogranicza się jedynie do kontroli legalności zaskarżonej skargą decyzji SKO, w tym zweryfikowania zbadanej przez organy obu instancji kwestii istnienia, bądź nie, podstaw do nałożenia nakazów na podstawie art. 243 P.w. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu administracyjnym niezawierającym istotnych wad procesowych, spełnia co do zasady wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że - wbrew zarzutom skargi - wydanie kwestionowanej decyzji zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem wszystkich relewantnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Ustalenia i rozważania organu przedstawione w uzasadnieniu decyzji nie uzasadniają usunięcia jej z obrotu prawnego, wobec prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd podziela argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i dominującym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organu II instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia, że ze względu na brak stwierdzenia szkody, nie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą na działce sąsiedniej a szkodami występującymi na działce skarżącej. W konsekwencji organy zastosowały w sprawie odpowiednie przepisy prawa i zweryfikowały negatywnie istnienie przesłanek do rozstrzygnięcia w postaci żądanych przez skarżącą nakazów. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w uzasadnieniu decyzji zostały w wystarczającym zakresie powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzą one istotnych zastrzeżeń co do ich prawidłowości. Nie było w sprawie sporne, że: 1) w stosunku do działki skarżącej [...] działka [...] położona jest nieco poniżej, o ok. 50 cm (protokół oględzin z 18 czerwca 2024 r. – k. 13 akt adm.), co obrazują m.in. zdjęcia nr [...], znajdujące się w aktach sprawy, wykonane w dniu oględzin, 2) działka [...] w dniu oględzin porośnięta była w części trawą, 3) działka [...] jest obecnie co najmniej w większości utwardzona. Według organów protokół z oględzin z dokumentacją fotograficzną świadczy o występowaniu 18 czerwca 2024 r. na działce [...] bujnej, wysokiej (20-30 cm) trawy o kolorze ciemnozielonym, co dowodzi dobrych warunków wodnych i braku szkody. Zdaniem skarżącej zaś "szkoda jest więc oczywista", a porośnięcie działki trawą w wysokości 20-30 cm w dniu oględzin jest nieprawdą. Skarżąca twierdzi, że o szkodzie dowiedziała się w maju 2019 r., a zmiany stosunków wodnych upatruje w tym, iż właściciele sąsiedniej działki obniżyli poziom jej terenu. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że ze zgromadzonych akt administracyjnych wynika jednoznacznie, iż rację w ww. sporze ma organ odwoławczy. Przed przejściem do meritum sprawy należy jeszcze wyjaśnić, w kontekście zarzutów dotyczących kwestii odmowy wyłączenia pracownika organu prowadzącego sprawę, że wniosek o wyłączenie pracownika - inspektora W. R. - od udziału w postępowaniu, został prawidłowo rozpoznany przez organ I instancji postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. i słusznie uznany za bezzasadny, na podstawie art. 24 § 3 K.p.a., ze względu na brak istnienia i wykazania przez wnioskodawcę uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności pracownika. Nie jest w gestii stron postępowania administracyjnego wybór "na życzenie" osoby prowadzącej postępowanie administracyjne. Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowił art. 234 P.w., zgodnie z którym: 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że choć zarzut odwodnienia jest niewątpliwie rzadziej spotykany, niż zarzut zalewania, to jednak co do zasady zmiana stanu wody na gruncie, o której mowa w art. 234 P.w., z całą pewnością może polegać również na przekraczającym przepisy wpłynięciu na osuszenie terenu sąsiedniego. Konieczne jest jednak, podobnie jak przy zalewaniu, wykazanie szkody. Jak wskazał NSA w wyroku z 21 listopada 2017 r. sygn. II OSK 498/16, LEX nr 2428637, niezbędną przesłanką do wydania nakazów przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, jest wystąpienie choćby minimalnej szkody albo w dacie złożenie wniosku, albo też najpóźniej do daty orzekania o powyższym przez organy administracji publicznej. Szkoda ta co do zasady powinna być realna, a nie czysto hipotetyczna. Szkodą natomiast jest także pogorszenie się warunków wodnych na gruncie, np. poprzez wystąpienie większej ilości wody tam, gdzie poprzednio było jej znacznie mniej (w sprawie niniejszej mniejszej ilości wody, gdzie poprzednio było jej znacznie więcej, czego jednak nie stwierdzono). Ze zgromadzonych akt administracyjnych wynika, że ostatni stan wody na gruncie przed zmianą miał miejsce w 2019 r. Co istotniejsze jednak, w toku przedmiotowego postępowania wyjaśniającego organy prawidłowo i w sposób niebudzący wątpliwości ustaliły, że brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia szkody na działce [...]. Mimo dużej aktywności w pisaniu kolejnych pism i stanowisk, skarżąca ani jej mąż nie przedstawili żadnych wiarygodnych dowodów na swoje twierdzenie o nielegalnym "osuszeniu" ich działki przez sąsiada. Organ odwoławczy prawidłowo zaakceptował przekonywujące wnioski wynikające z decyzji I instancji, że ewentualne negatywne zjawiska dotyczące stanu wody na działce [...] nie są związane ze zmianą stanu wody na działce nr [...]. Należy podkreślić raz jeszcze, że skarżąca nie przedstawiła absolutnie żadnych przekonywujących dowodów na twierdzenia przeciwne. Stwierdzone przez organy okoliczności znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, w szczególności na podstawie oględzin w terenie oraz dokumentacji fotograficznej. Wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego nie pozwalają na przyjęcie, by w sprawie zostały spełnione przestanki cytowanego wyżej przepisu, tj. wystąpienie szkodliwego oddziaływania zmiany stanu wody na gruncie na nieruchomości sąsiednie. Ustalenia organu I instancji są jednoznaczne, zaś przeciwne twierdzenia skarżącej, wyrażone w pismach, odwołaniu i skardze, nie zostały poparte konkretnymi dowodami. Nie mogły przynieść zatem zamierzonego skutku. Warunkiem bowiem koniecznym do nałożenia nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. jest powiązanie związkiem przyczynowo-skutkowym działań właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą. Taki związek w niniejszej sprawie we wskazanym okresie nie występuje. Należy tu zaakcentować, że wprawdzie to rolą organu jest gromadzenie materiału dowodowego, jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, by strona zainteresowana określonym wynikiem postępowania dowodowego także oferowała organowi materiał dowodowy na poparcie swojego stanowiska. Z takiej możliwości w niniejszej sprawie skarżąca skutecznie nie skorzystała, pozostając przy jedynie gołosłownych twierdzeniach i zarzutach o odpowiedzialności sąsiada za "odwodnienie" jej działki powodujące szkody, które jednak nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią decyzji I instancji. Zbadał zarówno prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podnoszonych przez skarżącą, należy raz jeszcze wskazać, że wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki art. 234 P.w., tj. szkodliwe oddziaływanie zmiany stanu wody na gruncie sąsiadów na jego nieruchomość. Ustalenia organów obu instancji są co do wniosków jednoznaczne, zaś przeciwne twierdzenia skarżącej, nie zostały poparte takimi dowodami, które mogłyby uzasadniać jej stanowisko. Wobec prawidłowego zebrania materiału dowodowego w sprawie i ustalenia jej stanu faktycznego, nie mogły przynieść skutku gołosłowne twierdzenia, jakoby szkoda miała być oczywista, oględziny fikcyjne, a treść protokołu oględzin nieprawdziwa. Należy tu podkreślić, że wbrew stanowisku męża skarżącej, informacja w protokole oględzin, że właściciel działki [...] "około 6 lat temu rozpoczął on zbieranie z części stanowiącej teren zielony warstwę ziemi na głębokość około 50 cm", stanowi jedynie subiektywne oświadczenie W. K. do protokołu, a nie słowa czy stanowisko urzędnika. Dokumentacja fotograficzna zgromadzona w niniejszej sprawie, nota bene łącznie z załączoną do skargi, potwierdza w sposób jednoznaczny, wobec braku jakichkolwiek argumentów przeciwnych, że na działce [...] rosła bujna trawa w kolorze ciemnozielonym w wysokości co najmniej 20-30 cm (k. 16-18, 20-22 akt adm.). Taki stan roślinności jest dodatkowo wymowny, bowiem zgodnie z wyjaśnieniami organu I instancji, w dniu oględzin było 30 stopni, co uzasadniało użycie przez urzędniczki obuwia typu: klapki, a co zarzucał mąż skarżącej jako uniemożliwiające rzeczywiste przeprowadzenie oględzin całej działki. Skarżąca od 2024 r., od kiedy stwierdziła, że jest poszkodowana przez sąsiada, nie przedstawiła żadnych śladów szkód spowodowanych przez rzekome odwodnienie przez sąsiada. Należy zauważyć, że z doświadczenia życiowego wynika, iż tego typu szkody da się udokumentować choćby poprzez zrobienie zdjęć. Skarżąca nie zaoferowała wiarygodnego materiału dowodowego, np. w postaci zdjęć wykonanych w czasie wysuszenia roślinności na swojej działce, z których mógłby wynikać zwiększony deficyt wody na jego gruncie, chociaż wykonanie zdjęć jest prostym i dostępnym dla każdego wyrazem współdziałania strony z organem. Organ natomiast przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe i wywiódł prawidłowe wnioski. W konsekwencji twierdzenia skarżącej i jej męża, że szkoda polega na odwodnieniu części działki, która stanowi teren zielony, a działka została zubożona w wodę, co odbija się negatywnie na plonach i obniża wartość tej działki, pozostały całkowicie gołosłowne i co za tym idzie niewiarygodne. Dokonawszy kontroli zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że poczynione przez organy ustalenia faktyczne są prawidłowe i wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd ustalenia te akceptuje. Ponadto Sąd stwierdził, że organy należycie wyjaśniły wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia i prawidłowo zastosowały prawo materialne. Najistotniejszą kwestią był brak wystąpienia po stronie skarżącej szkody powiązanej ze zmianą stanu wody na gruncie sąsiednim. Skarżąca nadal, nawet do dnia wydania wyroku, pozostała gołosłowna w swoich zarzutach. Tymczasem warunkiem koniecznym do nałożenia nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. jest powiązanie związkiem przyczynowo-skutkowym działań właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą. Takiego związku w niniejszej sprawie z całą pewnością nie wykazano. Odnosząc się do oddalonych na rozprawie zawartych w skardze wniosków dowodowych Sąd wskazuje, że nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej, bowiem z zawnioskowanych dowodów nie wynikały fakty mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. Nie każdy dowód może być dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem – co nie miało miejsca w niniejszym przypadku. Nadto Sąd administracyjny nie prowadzi osobowych dowodów (z przesłuchania świadków, stron). Co więcej skarżąca nie załączyła powołanych ogólnikowo dokumentów (np. PINB w B. czy WIOŚ), nie uprawdopodobniła też w żadnej mierze, że dowody te mogą mieć jakikolwiek wpływ na wynik niniejszej sprawy. Natomiast wnioskowany dowód z przesłuchania skarżącej i jej męża jest oczywiście niedopuszczalny przez art. 106 § 3 P.p.s.a., jako niebędący dowodem z dokumentu. Wobec ustalenia jednoznacznych i oczywistych okoliczności sprawy Sąd nie stwierdził też, wbrew stanowisku skarżącej i uczestnika W. K., potrzeby powoływania biegłego hydrologa. W prawidłowo ustalonych przez organy okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy jej rozstrzygnięcie nie wymagało pozyskania (poprzez prowadzenie przez organy dowodu z opinii biegłego) wiadomości specjalnych wykraczających poza kompetencje organów. Końcowo Sąd wskazuje, że art. 134 P.p.s.a. wymaga ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w skardze, jednakże skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a pominięcie wątków, które mają charakter uboczny i na rozstrzygnięcie nie wpływają - nie stanowi uchybień, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd nie musi odnosić się do wszystkich zagadnień podniesionych w skardze, jeśli nie mają one istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyroki NSA z: 12 września 2019 r. sygn. II GSK 634/19, 5 stycznia 2021 r., sygn. I GSK 1522/20). W szczególności zaś Sąd nie może wypowiadać się w niniejszej sprawie w kwestiach kompetencji zastrzeżonych dla sądu cywilnego, organów nadzoru budowlanego czy ochrony środowiska. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie, dotyczącej naruszenia stosunków wodnych, nie bada i nie rozstrzyga kwestii dotyczących parków krajobrazowych, czy wynikających z prawa sąsiedzkiego. Podsumowując Sąd stwierdził, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami skarżącej nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa przez organy. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organ II instancji prowadząc postępowanie prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonał właściwej wykładni przepisów prawa. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, a to: art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Pewne mniej istotne braki uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w zakresie niepełnego odniesienia się do zarzutów odwołania nie miały wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji zasadnie stwierdzono brak przesłanek umożliwiających nakazanie wymienionych w art. 234 P.w. obowiązków, ze względu na brak wykazania zaistnienia szkody w związku przyczynowo-skutkowym ze zmianą stanu wody na gruncie sąsiadów. Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w odwołaniu i skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargi, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.