II SA/Kr 21/15

WyrokWSA w Krakowie2015-05-22

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Magda Froncisz, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany szczytowej i montażu rynny, które wkraczają w przestrzeń powietrzną sąsiedniej nieruchomości, mogą zostać zalegalizowane, jeśli inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany szczytowej i montażu rynny, które wkraczają w przestrzeń powietrzną sąsiedniej nieruchomości, nie mogą zostać zalegalizowane, jeśli inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego prawa uniemożliwia wdrożenie procedury legalizacyjnej, a organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do wszczynania postępowania rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg K. L. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą rozbiórkę ocieplenia ściany szczytowej budynku oraz fragmentu rynny, które zostały wykonane samowolnie i wkraczały w przestrzeń powietrzną sąsiedniej nieruchomości. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak ustalenia przebiegu granicy nieruchomości oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Sąd rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi K. L. i J. L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Paweł Darmoń Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skarg K. L. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 maja 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargi oddala. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma z dnia 28.11.2003 r., w którym K. B. jako właścicielka kamienicy przy ul. T. żądała przeprowadzenia kontroli zgodności z projektem i pozwoleniem robót realizowanych przez właściciela sąsiedniego budynku przy ul. T., polegających na samowolnym ociepleniu styropianem ściany szczytowej z naruszeniem jej własności. W kolejnych pismach, poza ocieplaniem ściany szczytowej przedmiotowego budynku wskazywała też na bezprawne montowanie przez sąsiada jakiegoś urządzenia technicznego w przestrzeni nad dachem budynku przy ul. T., przeprowadzanie tam kabli elektrycznych, wadliwy montaż i zapchanie rynien. W piśmie z dnia 30.12.2003r. zawarła żądanie nakazania doprowadzenia dachu budynku przy ul. T. do stanu poprzedniego oraz usunięcia urządzeń i kabli przez właściciela budynku przy ul. T.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki rozstrzygnięciem z dnia 24.08.2004 r. odmówił nakazania inwestorowi obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. T. w K.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15.02.2005r. (znak: [...]) utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. Następnie, oddalający skargę na ww. decyzję wyrok WSA w Krakowie z dnia 15.02.2005r., sygn. akt II SA/Kr 735/05, został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009r., sygn. akt II OSK 133/09. Sąd II instancji podzielił stanowisko Sądu I instancji co do tego, że w sprawie zastosowanie powinien mieć tryb postępowania legalizacyjnego przewidziany w art. 50 i następnych Prawa budowlanego. Zarzucono Sądowi I instancji m.in. to, że zawęził swoją kontrolę do oceny orzeczenia technicznego dotyczącego prawidłowości wykonanych robót w sytuacji, gdy norma prawna zastosowana w sprawie wymagała oceny wykonywanych robót budowlanych zgodnie z prawem. Wskazano bowiem, że orzeczenie techniczne dotyczące prawidłowości wykonanych robót obejmuje znacznie węższy zakres, aniżeli ocena wykonywanych robót budowlanych zgodnie z prawem. W ramach bowiem tej ostatniej oceny mieści się też ustalenie, czy zaakceptowanie zrealizowanych robót budowlanych jako zgodnych z prawem jest możliwe z uwagi chociażby na zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w dalszej części uzasadnienia podkreślił, że organ może zażądać oświadczenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego również w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Realizacja bowiem robót w warunkach uzasadniających zastosowanie omawianej normy prawnej może polegać na powiększeniu wymiarów obiektu budowlanego tak, że obiekt ten znajdzie się w obszarze nieruchomości będącej w dyspozycji osoby trzeciej. Doprowadzenie budowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem w takiej sytuacji, wymagać będzie oprócz spełnienia innych wymaganych prawem warunków, w tym technicznych, wykazania prawa do dysponowania zajętą pod budowę nieruchomością na cele budowlane. Sąd odwoławczy wskazał także, że do akt sprawy i to w toku postępowania administracyjnego składane były przez skarżącą opinie, ekspertyzy obejmujące ocenę techniczną zrealizowanych robót, a Sąd I instancji do tej dokumentacji w ogóle się nie odniósł, pomimo zarzutów skarżącej. W wyniku ponownego rozpatrzenia skargi, WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 1.02.2010r., sygn. akt II SA/Kr 1331/09 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji m.in. wskazał, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji zaniechały ustalenia, czy realizacja robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku ul. T. narusza uzasadnione interesy właścicieli nieruchomości przy ul. T., w szczególności zaś, czy znajduje się ono faktycznie w granicach sąsiedniej nieruchomości, oraz czy inwestor wykazał prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy wyrokiem NSA z dnia 16.11.2010r., sygn. akt II OSK 1438/10. W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, PINB przedmiotem postępowania uczynił samowolnie wykonane roboty budowlane, polegające na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. T. od strony budynku nr [...] oraz montażu na tej ścianie klimatyzatora oraz okablowania prowadzącego do innego klimatyzatora obsługującego budynek nr [...]. Decyzją z dnia 24.10.2011r. (znak: [...]) organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek rozbiórki ocieplenia ściany szczytowej, urządzenia klimatyzacyjnego, fragmentu rynny w przestrzeni ponad budynkiem sąsiednim oraz przewodów - instalacji zlokalizowanych na ścianie szczytowej budynku nr [...] od strony budynku ul. T. w K.. Od decyzji tej odwołali się K. L. oraz J. L.. Rozstrzygnięciem nr [...] (znak: [...]) z dnia 24 maja 2012 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w związku art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2010 r. Dz.U. Nr 243, poz. 1623 z późn. zmianami) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i w tym zakresie orzekł merytorycznie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i art.51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (t.j. z 2010r. Dz.U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazując inwestorowi K. L., doprowadzenie ściany szczytowej poddasza budynku przy ul. T. i instalacji odwadniającej od strony frontowej budynku do stanu poprzedniego poprzez: 1. rozbiórkę wszystkich warstw ocieplenia ściany szczytowej budynku T. w K. wykonanego od poziomu połaci dachu budynku przy ul. T. wzwyż wykonanego w przestrzeni ponad dachem budynku przy ul. T. oraz 2. skrócenie rynny od strony frontowej budynku przy ul. T., położonej na górnej półce gzymsu wieńczącego, na odcinku usytuowanym w przestrzeni powietrznej ponad budynkiem sąsiednim T., tj. do krawędzi ściany szczytowej bez ocieplenia. Mając na uwadze wytyczne sądu administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 1.02.2010r., organ odwoławczy ustalił, że za roboty budowlane nie można uznać montażu urządzenia technicznego nie będącego obiektem budowlanym ani instalacją. W tym zakresie organ nadzoru nie stwierdził naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane, obligującego do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Pr.bud. Z kolei analizując kwestię wykonania ocieplenia, organ II instancji uznał, że roboty te, zgodnie z treścią art. 28 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 4 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Pr.bud., wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem budynek nr [...] ma więcej niż 12 m wysokości. Zdaniem WINB, z materiału dowodowego wynika, że właściciel budynku nr [...] dokonał przeróbki instalacji odwadniającej od strony frontowej budynku, związanej z wykonaniem ocieplenia, wykonaniem obróbek blacharskich nad pogrubioną w ten sposób ścianą, polegającą na przedłużeniu rynny. Roboty takie, zdaniem organu II instancji, należy zakwalifikować jako samowolną przebudowę części obiektu budowlanego. W sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem w warunkach samowoli budowlanej, zastosowanie w niniejszej sprawie powinien mieć art. 51 ust. 1 i 51 ust. 7 w związku art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. Posiłkując się przy tym jednoznacznym stanowiskiem orzekających w niniejszej sprawie sądów administracyjnych jak i ugruntowaną linią orzeczniczą (vide: uchwała NSA 7 sędziów z dnia 10.01.2011r, sygn. II OPS 2/10) podkreślano, że w przypadku wdrożenia procedury legalizacyjnej istotne jest również wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymaganego w związku z treścią art.4 ustawy Pr.bud. Bezsporne jest, że właściciel sąsiedniej nieruchomości, tj. budynku nr [...] nie wyraził zgody na realizację robót polegających na montażu ocieplenia i urządzeń w przestrzeni ograniczonej prawem własności działki nr [...], stanowiącej zabudowaną nieruchomość nr [...]. Następnie organ odwoławczy w kwestii lokalizacji spornego ocieplenia, na podstawie zebranych dowodów, w tym analizy map ewidencyjnych gruntów dla działek nr [...] i [...], niepodważonych w toku postępowania wyjaśniającego żadnym odrębnym opracowaniem geodezyjnym, wskazał, że granica nieruchomości przebiega środkiem muru granicznego pomiędzy budynkami nr [...] i [...]. Stan taki jest dość powszechny w zabudowie zwartej na terenie historycznych obszarów urbanistycznych miast. Natomiast z analizy opracowania "Studium urbanistyczno-konserwatorskiego bloku nr [...]" oraz kserokopii projektów archiwalnych w aktach sprawy wynika, że kamienica nr [...] została "wbudowana" jako plombowa pomiędzy istniejące kamienice nr [...] i [...] z prawem współwłasności muru pisanym do księgi wieczystej. Ściana tylna tej kamienicy została "nałożona" od zewnątrz na mury graniczne, zatem występy muru nie odzwierciedlają granic działki. Mając powyższe na uwadze, a także wobec zapisów w księdze wieczystej, dokonanych ustaleń faktycznych oraz jednoznacznego braku zgody właściciela nieruchomości nr [...], w ocenie organu II instancji jest bezspornym, że inwestor prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na wykonanie robót w przestrzeni ponad dachem nieruchomości nr [...] nie posiada. Brak ten uniemożliwia wdrożenie procedury legalizacyjnej. Organ II instancji ustalił również, że obie kamienice znajdują się w obrębie zabudowy objętej ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta z dnia 13.04.2011r. Według ustaleń tego planu budynek nr [...] objęty jest ochroną konserwatorską częściową, natomiast budynek nr [...] oznaczony jest jako objęty ochroną konserwatorska pełną. W końcowej części uzasadnienia, WINB ustosunkował się do podsinionych w odwołaniach zarzutów. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. L., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. M. S. oraz J. L., reprezentowana przez pełnomocnika adw. M. L.. Organowi odwoławczemu, w związku z wydaniem przedmiotowego rozstrzygnięcia zarzucono naruszenie: - art. 7, 8, 77 § 1 i 80 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia sprawy w zakresie ustalenia, czy przy ociepleniu ściany doszło do przekroczenia granicy nieruchomości i brak dokonania niezbędnych ustaleń w tym zakresie a także w zakresie tego czy, kiedy i w jaki sposób wykonano roboty budowlane polegające na przedłużeniu rynny oraz brak oceny całego materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego, pomimo że organ miał obowiązek dokonać oceny na podstawie całego materiału dowodowego; - naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniach od decyzji organu I instancji oraz pominięcie dowodów zgłoszonych w odwołaniach a w szczególności dokumentu geodezyjnego - pomiaru pionowości ściany szczytowej poddasza budynku nr [...] sporządzonej przez uprawnionego geodetę K. D., a przez to brak rozpatrzenia sprawy i brak dokonania oceny całego materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego, pomimo że organ miał obowiązek dokonać oceny na podstawie całego materiału dowodowego; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji; a nadto naruszenie przepisów prawa materialnego: naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. poprzez stwierdzenie, że skarżący nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. - naruszenie art. 285 § 1 k.c., poprzez błędne przyjęcie, iż zapis znajdujący się w dziale I Sp księgi wieczystej [...] może obciążać "wykonywanie prawa współwłasności muru granicznego", podczas gdy mur graniczny będący współwłasnością nie może być obciążony służebnością a z wpisu w dziale I Sp księgi wieczystej wynika, iż zapis, który organ uznaje za ograniczenie jest w istocie uprawnieniem; - naruszenie dyspozycji zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wydanym w dniu 01.02.2010 roku (sygn. akt II SA/Kr 1331/09) w przedmiotowej sprawie, a to poprzez nieustalenie rzeczywistego przebiegu granicy między nieruchomościami nr [...] i [...] położonymi w K., przy ul. T. oraz poprzez ustalenie ww. granicy w sposób nieprawidłowy; - błąd w ustaleniach faktycznych, sprowadzający się do przyjęcia, iż: rynna frontowa budynku przy ul. T. w K. wchodzi w przestrzeń powietrzni ponad budynkiem sąsiednim przy ul. T., dokonano przedłużenia rynny frontowej budynku przy ul. T., podczas gdy skarżąca wykazała, iż nigdy nie przeprowadzano tego rodzaju prac; ocieplenie ściany szczytowej budynku przy ul. T. wchodzi w przestrzeń powietrzną budynku przy ul. T., podczas gdy przedmiotowa ściana znajduje się nad murem granicznym objętym współwłasnością; - nieuzasadnione nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżącą w postaci udostępnienia podnośnika z wysięgnikiem w celu zbadania przebiegu rynny frontowej budynku położonego przy ul. T.; - błędną interpretację wpisu w Księdze Wieczystej o nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w K. przy ul. T., poprzez przyjęcie iż na zasadzie współwłasności, właściciel działki położonej przy ul. T. nie uprawniony jest do wykorzystania muru granicznego ze względu na jego objęcie współwłasnością a tym samym naruszenie art. 206 k.c. oraz 209 k.c.; - naruszenie przepisów art. 7 i 8 k.p.a., w związku z rozpoznawaniem sprawy przez Inspektora – W. G., w sytuacji kiedy osoba ta podlegała wyłączeniu. Organ odwoławczy w dopowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 §1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, stosownie do art. 153 p.p.s.a. – ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. WSA Krakowie związany jest oceną prawną oraz wskazaniami dokonanymi w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 16.11.2010r., sygn. akt II OSK 1438/10) oraz przez WSA w Krakowie (wyrok z dnia 1.02.2010r., sygn. akt II SA/Kr 1331/09). Mając na uwadze treść ww. orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargi należy uznać za nieuzasadnione. Przypomnieć w tym miejscu należy, że WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 1.02.2010, sygn. akt II SA/Kr 1331/09 zobligował organu nadzoru budowlanego do ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego do tego czy realizacja robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku ul. T. narusza uzasadnione interesy właścicieli nieruchomości przy ul. T., w szczególności zaś, czy znajduje się ono faktycznie w granicach sąsiedniej nieruchomości, oraz czy inwestor wykazał prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, a zatem czy możliwe jest w ogóle stosowanie tego przepisu, nie zaś art. 51 ust. 7 w zw. art. 51 ust. pkt 1. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że roboty polegające na samowolnym montażu klimatyzatora na ścianie granicznej między nieruchomościami nr [...] i [...] nie naruszają przepisów ustawy prawo budowlane, bowiem instalacja taka nie wymaga uzyskania ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Przechodząc zatem do sedna sprawy wskazać należy, ze zarówno wykonanie przedmiotowego ocieplenia i rynny od strony frontowej budynku przy ul. T. wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowe roboty zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej (brak w aktach decyzji o pozwoleniu na budowę), a inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co - jak przesadziły orzekające w sprawie sady administracyjne - było warunkiem koniecznym do wdrożenia procedury legalizacyjnej. Kluczową kwestią sporną, stanowiąca istotę wywodów zawartych w skargach, był zarzut polegający na nieustaleniu przez organ administracyjny "rzeczywistego przebiegu granicy między nieruchomościami nr [...] i [...] w K.", czym, zdaniem pełnomocników strony skarżącej naruszono dyspozycję zawartą w wyroku WSA w Krakowie z dnia 1.02.2010r., sygn. akt II SA/Kr 1331/09. WSA w Krakowie tej tezy nie podziela. W ocenie Sądu, organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego stosownego materiału dowodowego (tj. m.in. protokołów oględzin z dnia: 15.02.2011r. k.241-242, oraz dnia 15.03.2011r., k.283-285, 30.06.2011r. k. 493-497; materiału fotograficznego k.235-240 a.a., k. 275, 278-282, 490 i n. 501-503, map ewidencyjnych dla działek nr [...], [...], zapisów w księgach wieczystych, opracowania "Studium" a także kserokopii materiałów archiwalnych) ustalił, stosownie do zaleceń WSA w Krakowie, że przedmiotowe roboty budowlane (dot. instalacji odwadniającej oraz ocieplenia) wykonane zostały przez inwestora w przestrzeni rozciągającej się ponad własnością działki J. B. tj. budynku nr [...] przy ul. T. w K.. Powyższe potwierdza też zawarte w podczas oględzin w dniu 15.03.2011r. stwierdzenie kontrolującego, że "założony styropian na ścianę szczytową zakrywa w całości istniejącą przed ociepleniem stolarkę dachu budynku przy ul. T.". Z akt sprawy wynika, co jest szczególnie istotne, ze roboty wykonane zostały w przestrzeni rozciągającej się poza granicami muru granicznego (a nie "nad murem"- jak wskazuje w skardze pełnomocnik). Zdaniem Sądu zawarte w skardze prawne dywagacje dotyczące interpretacji zawartego w księdze wieczystej zapisu z 29.05.1912r. nie mają szczególnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Powyższe dowody, zdaniem Sądu wskazują, iż przy wykonaniu tych robót doszło do przekroczenia granicy między nieruchomościami. Przy wykonaniu tej inwestycji doszło do naruszenia obowiązku zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wykazany w toku postępowania brak potwierdzenia przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót ociepleniowych oraz robót polegających na wykonaniu instalacji odwodnieniowych w przestrzeni ponad gruntem nieruchomości ozn. jako [...] uniemożliwił wdrożenie procedury legalizacyjnej. Przy czym, ustosunkowując się do zarzutów skarg, skład orzekający w tej sprawie podnosi, że wiążących organ administracyjny wytycznych zawartych w ww. wyroku WSA w Krakowie nie można interpretować jako zobowiązania do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, do czego niewątpliwie zmierzają podniesione zarzuty. Wyjaśnić bowiem tym miejscu należy, iż organy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego miały podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowe ocieplenie oraz rynna zostały posadowione w sposób naruszający przestrzeń nad gruntem stanowiącym nieruchomość J. B.. Zalegające w aktach administracyjnych ww. dokumenty, stanową dowody na okoliczność lokalizacji przedmiotowego ocieplenia oraz rynny i jako takie podlegają ocenie przez organ nadzoru budowlanego w postępowaniu wyjaśniającym. Sąd podziela stanowisko organów, iż brak jest przesłanek mogących odmówić im wiarygodności. Wyjaśnić także należy, iż organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do inicjowania postępowania rozgraniczeniowego, do czego poniekąd zmierzają zawarte w skardze zarzuty. Zgodnie treścią rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne postępowanie takie mogą zainicjować strony posiadające interes prawny w takim rozgraniczeniu lub postępowanie takie może z urzędu wszcząć właściwy organ. Kompetencji takiej nie mają inne organy. Jak wynika z akt postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało wszczęte, a postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się już kilkanaście lat. Należy również wskazać, że spór co do przebiegu granic nieruchomości nie stanowi też w niniejszej sprawie zagadania wstępnego o którym mowo w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Samo wyjaśnienie okoliczności faktycznych też nie może stanowić zagadnienia wstępnego. W ocenie Sądu jeżeli dojdzie do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego między działkami nr [...] i [...] i w wyniku tego postępowania okaże się, iż granica prawna przebiega inaczej od ustalonej na poczet niniejszego rozstrzygnięcia administracyjnego faktycznego jej przebiegu (zgodnie z literalnym brzmieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie) to okoliczność ta będzie stanowiła podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania przed organem nadzoru budowlanego na podstawie art. 145§ 1 pkt 5 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ administracyjny wymienionych w skardze przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 k.p.a. wskazać należy, że w realiach niniejszej sprawy jest on co najmniej nietrafny. Co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej. W przedmiotowej sprawie nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący swoje racje udowadniali w postępowaniu rozgraniczeniowym, którego wynik byłby wiążący w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto podkreślenia wymaga, że obowiązek z art. 7 k.p.a. nie zwalnia strony od czynnego udziału w sprawie, które zmierzałoby do jego szybkiego i wnikliwego wyjaśnienia zgodnie z art. 12 k.p.a. Lektura akt sprawy prowadzi jednak do zgoła odmiennego wniosku. Trudno skarżącym przypisać chęć współdziałania w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i szybkiego jej załatwienia w sytuacji, gdy większość z zaplanowanych przez organ oględzin nie doszło do skutku (vide: odmowa udostępnienia przez K. L. budynku do kontroli oraz uniemożliwienie przeprowadzenie przez inspektorów kontroli prawidłowości wykonanej rynny, protokół oględzin z dnia 15.03.2011r., k.283-285; wniosek J. L. o przesunięcie terminu oględzin wyznaczonych na dzień 15.02.2011 r., k.224; wniosek pełnomocnika J. i K. L. o zmianę oględzin wyznaczonych na dzień 19.04.2011 r., k. 368; oględziny wyznaczone na dzień 6.05.2011 r. nie odbyły się również na wniosek pełnomocnika K. i J. L., k. 409-411; pismo pełnomocnika K. L. informujące organ o kolejnych przeszkodach związanych udostępnieniem lokalu do kontroli k.432.) Bezzasadny jest również zarzut skargi dot. "ustalenia faktów co do wchodzenia rynny frontowej w przestrzeń powietrzną nad budynkiem sąsiednim jedynie na podstawie niskiej jakości zdjęć wykonanych z dużej odległości", w sytuacji, gdy podczas postępowania administracyjnego pełnomocnik K. L. wielokrotnie wnosił o wyznaczenie alternatywnego sposobu przeprowadzenia oględzin, z pominięciem lokalu nr [...], z którego najdokładniej można było skontrolować prawidłowość wykonania rynny. Jak wynika z pisma z dnia 26.05.2011 r. mieszkanie nr [...] w budynku przy ul. T. nr [...] jest miejscem zameldowania J. i K. L. oraz zostało zgłoszone jako adres do korespondencji. Podczas oględzin w dniu 30.06.2011 r. pełnomocnicy J. i K. L. oświadczyli natomiast, że ww. lokal jest wynajmowany, a dane najemcy nie są im znane k. 494. Powyższe działania ewidentnie świadczą o nastawieniu skarżących do szybkiego, dokładnego i wnikliwego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut skargi, że sprawa rozpoznana została w pierwszej instancji przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu tj. przez W. G. Zgłoszony przez skarżącego wniosek został rozpoznany negatywnie - postanowieniem z dnia 30.05.2011 r. (k. 414) zasadnie odmówiono wyłączenia ww. pracownika od udziału w postępowaniu. Podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika zarzut dotyczący niewłaściwego zawiadamiania podczas postępowania W. L., również w kontekście jego pisma z dnia 16.02.2015r. nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu. W aktach administracyjnych znajdują się dowody, iż korespondencja w przedmiotowej sprawie była przez ww. wielokrotnie odbierana osobiście (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki przez W. L. w dniu 20.01.2011r., k. 203). Również inne przesyłki kierowane do W. L. na adres ul. W. w W., wynikający z zapisów ewidencji gruntów (k.2), były odbierane osobiście lub np. przez matkę adresata. Przesyłki nie były więc zwracane z adnotacją poczty o zmianie adresu zamieszkania adresata, jak również sam W. L. nie poinformował organów administracyjnych zmianie adresu, do czego był zobowiązany (k.28 i 164). Faktu tego nie zgłosili także inni uczestnicy postepowania administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie swego adresu. Zgodnie z art. 41 § 2 w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jeżeli strona nie powiadomiła organów o zmianie adresu, wszelka korespondencja kierowana przez organy prowadzące postępowanie na dotychczasowy adres jest doręczeniem prawnie skutecznym. Fakt czy strona postępowania administracyjnego odbiera, czy też nie odbiera, kierowane do niej przez organ administracyjny pisma, obciąża wyłącznie taki podmiot. Skoro zatem kierowane na adres wskazany w ewidencji gruntów przesyłki dla W. L. były odbierane osobiście, bądź przez inne osoby bez poinformowania organów, o niewłaściwym adresie dla doręczeń, to należy przyjąć, że ten sposób doręczenia przesyłek i adres nie budził wcześniej wątpliwości uczestnika. Również pozostałe zgłaszane w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i stanowią bezpodstawną polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ administracyjny. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło