II SA/Kr 243/22

Dnia 24 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Sebastian Pietrzyk WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w K. na postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 grudnia 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Pismem z dnia 9 września 2020r. zatytułowanym "zgłoszenie się do postępowania w charakterze strony" Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z prośbą o uznanie Wspólnota Mieszkaniowa [....] jako stronę postępowania administracyjnego w sprawie znak: ROiK [...] (akta PINB, k: 5). W odpowiedzi na ww. pismo, PINB poinformował pismem z dnia 25 września 2020r. znak: [...], iż Wspólnota Mieszkaniowa Wspólnota Mieszkaniowa [....] nie posiada przymiotu strony w prowadzonym w tut. organie postępowaniu administracyjnym, w sprawie robót budowlanych realizowanych w obrębie budynku przy [...] w K. (akta PINB, k: 6). Pismem z dnia 6 października 2021r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] zwróciła się do PINB z wnioskiem o udostępnienie do wglądu wszystkich akt wszelkich spraw i procedur dotyczących/związanych z inwestycją prowadzoną na dz. [...], obręb [...] jedn. ewid. [...], adres: [...] i uznania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] za stronę postępowania. Wniosek dotyczył również wszelkich spraw wszczętych pismami Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (akta PINB, k: 9). Postanowieniem z dnia 25 października 2021r., nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. -Powiat Grodzki umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia akt sprawy, podając w uzasadnieniu, iż wnioskodawca nie jest uznany za stronę w postępowaniu co do którego złożono wniosek o udostępnienie akt. Na ww. postanowienie zażalenie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] podnosząc, iż sporne postępowanie administracyjne (inwestycja) dotyczy części nieruchomości, której współwłaścicielem jest wnioskodawca. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021r. nr [...] Znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. MWINB po analizie stwierdził, iż zgodnie z art. 73 § 1 Kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Skoro w tym przepisie Kpa posługuje się pojęciem strony to nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym" czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, zależny od postępowania "głównego", to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania "głównego" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2813/18). Wnioskodawca nie jest uznany za stronę w postępowaniu głównym tj. postępowaniu administracyjnym, które było prowadzone pod znakiem: [...] Wspólnota Mieszkaniowa [...] została poinformowana o tym, że nie ma statusu strony, odrębnym pismem z dnia 25 września 2020r., znak: [...] (akta PINB, k: 6). Jak wynika z powyższego organ prowadząc postępowanie o udostępnienie akt administracyjnych postępowania "głównego" nie ocenia prawidłowości ustalenia kręgu stron w postępowaniu głównym. Z ustaleń organu I instancji natomiast wynika w sposób jednoznaczny, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych realizowanych w obrębie budynku przy [...] w K.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca podając, iż przedmiotowa budowa jest realizowana w bezpośrednim sąsiedztwie budynku należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K.. Dodatkowo - jak wynika z szeregu przeprowadzonych postępowań, a to: - [...] (w tym wyjaśnienia do sprawy z dn. 30.01.2020r. złożone przez inwestora) - Pr 2 [...] (zeznania do sprawy prowadzonej w prokuraturze rejonowej w [...] złożone przez kierownika budowy i wykonawcę) - [...] (Postanowienie Ministra z dn. 4.12.2019r. odnośnie bycia stroną w postępowaniu przed Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w K.) - [...] - sprawa prowadzona w Wojewódzkim Urzędzie Konserwatorskim, w tym wezwanie inwestora z dn. 20.10.2020r. do uzupełnienia materiału dowodowego), budowa ta opiera się o wspólną ścianę, która należy zarówno do właściciela nieruchomości przy ul. [...] jak i [...] Dlatego skarżącej przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do jednej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika ze stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą, z uwagi na okoliczności faktyczne związane z realizacją robót budowlanych na sąsiedniej działce w sposób oddziałujący na jej nieruchomość, w ocenie skarżącej przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w którym udzielono pozwolenia na przedmiotowe roboty budowlane. Powyższe argumenty wskazują, że strona skarżąca nawiązuje do tego, iż w postępowaniu w którym udzielono pozwolenia na te roboty budowlane, przysługuje jej statut strony w rozumieniu materialnym. Efektem tego winno być uznanie jej jako strony również w rozumieniu formalnym i udzieleniu jej żądanego dostępu do akt administracyjnych, w których udzielono pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych, które oddziałują na jej nieruchomość. Przypomnieć jednak należy, że postępowanie administracyjne znak: ROiK [...], którego udostępnienia akt domagała się skarżąca i którego dotyczy kwestionowane postanowienie zostało zakończone, a w postępowaniu tym strona skarżąca nie posiadała przymiotu strony. Tymczasem w orzecznictwie odnośnie art. 73 k.p.a. utrwalił się w zasadzie jednolity pogląd, że postępowanie w sprawie udostępnienia akt (i to nawet) w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania głównego. Dlatego także i kręgu stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego. Organ dysponujący aktami sprawy obowiązany jest natomiast dokonać oceny, czy podmiot żądający udzielenia dostępu do akt sprawy ma status strony w postępowaniu głównym, a postępowanie w przedmiocie udostępnienia akt sprawy nie może stanowić dodatkowej drogi weryfikowania prawidłowości przyznania przez organ administracji publicznej statusu strony w postępowaniu głównym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2022 r., II SA/Gl 1274/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2022 r., I SA/Wa 2537/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2021 r., II SA/Kr 108/21; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2813/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., II OSK 1297/19). Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy przywołać w szczególności należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2019 r., I OSK 1589/17 w którym wyrażono pogląd, że: "Po zakończeniu postępowania zasadniczego organ nie ustala na potrzeby postępowania w sprawie udostępnienia akt, odrębnie i na nowo kręgu uczestników postępowania zasadniczego. Niewątpliwie dostęp do akt będą mieli następcy prawni stron postępowania zasadniczego ale nie nowe podmioty, które wskazują że takie prawo im przysługiwało a nie zostało ono przez organ w postępowaniu zasadniczym zrealizowane. Okoliczność wskazująca na to, że art. 73 § 1 k.p.a. posługuje się pojęciem "strony" nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "zasadniczym" czyli takim, które merytorycznie zakończyło daną sprawę. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania zależnego od owego postępowania zasadniczego. To w postępowaniu zasadniczym organ administracji rozstrzygał sprawę administracyjną". Z powyższych względów rozstrzygnięcie organu należy uznać za trafne. Strona skarżąca nie posiadała bowiem przymiotu stronu w postępowaniu głównym, a zatem nie może na podstawie art. 73 k.p.a. domagać się dostępu do jego akt. Postępowanie zainicjowane zatem wnioskiem złożonym przez podmiot, który nie miał przymiotu strony i do którego nie ma zastosowania przywołany przepis jest bezprzedmiotowe, stąd jego umorzenie jest prawidłowe. Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2016 r., II SAB/Kr 157/16) zakończenie postępowania wpadkowego w przedmiocie udostępnienia akt administracyjnych jeżeli wniosek nie pochodził od strony powinno się zakończyć poprzez umorzenie postępowania w sprawie udostępnienia akt (art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.). Mając zatem na uwadze powyższe orzeczono jak sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.