II SA/Kr 108/21

WyrokWSA w Krakowie2021-04-07

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie akt sprawy administracyjnej, złożony przez podmiot niebędący stroną postępowania głównego, powinien zostać umorzony na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter incydentalny i zależny od postępowania głównego. Krąg stron takiego postępowania ustala się na podstawie kręgu stron postępowania głównego. Podmiot, który nie posiada statusu strony w postępowaniu głównym, nie może skutecznie żądać udostępnienia akt sprawy. W przypadku złożenia wniosku przez taki podmiot, postępowanie w przedmiocie udostępnienia akt powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Krakowie o umorzeniu postępowania w sprawie udostępnienia akt. PINB umorzył postępowanie, uznając, że skarżący i M. G. nie posiadają statusu strony w postępowaniu głównym dotyczącym nadbudowy kominów. WINB utrzymał to postanowienie, analizując szerzej kwestię interesu prawnego skarżących i wskazując na rolę wspólnoty mieszkaniowej jako strony postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących dostępu do akt, prowadzenia postępowania i definicji strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2020r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki postanowieniem z 24.03.2020 r., znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 oraz w zw. z art. 73 § 1 i art. 74 § 2 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – dalej k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia akt sprawy znak ROiK [...] i ROiK [...] prowadzone na wniosek M. G. oraz J. G. z 22.02.2020 r. (data wpływu: 2.03.2020 r.). W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 22.02.2020 r. M. G. oraz J. G. wnieśli o umożliwienie wglądu w akta postępowania – jak ustalił organ – znak ROiK [...] oraz ROiK [...] (znak po zwrocie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji). Odwołując się do treści art. 73 § 1 k.p.a. organ wskazał, że udostępnianie akt sprawy w postępowaniu administracyjnym, uregulowane w art. 73 i 74 k.p.a., jest przejawem jawności względnej (wewnętrznej). Poza zakresem powyższej regulacji pozostaje tzw. jawność zewnętrzna. Zatem tylko strona ma prawo wglądu w akta sprawy. Przepisy k.p.a. nie zawierają regulacji dotyczących kwestii udostępniania akt podmiotom niebędącym stronami postępowania. Organ zaznaczył, że wnioskodawcy byli już informowani o tym, że nie mają statusu strony - np. w piśmie z 12.02.2020 r. znak [...] oraz piśmie z 3.03.2020 r., znak ROiK [...] Dodatkowo organ wyjaśnił, że legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy bowiem - stosownie do art. 6 ustawy o własności lokali - wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. W sprawach tego rodzaju, interes właścicieli poszczególnych lokali chroniony jest zatem przez wspólnotę mieszkaniową, która to występuje wówczas w postępowaniu jako strona. Odwołując się do orzecznictwa organ podał, że stwierdzenie przez organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie akt sprawy, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu, prowadzić powinno do umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt sprawy na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. M. G. i J. G. złożyli zażalenie na ww. postanowienie. Żalący się wskazali, że pozostają w sporze sądowym ze Spółdzielnią. Przedmiotem badania urzędu jest indywidualna instalacja wentylacyjna lokalu, która to instalacja stanowi integralną część tego lokalu i bez której taki lokal, w świetle prawa traci przymiot bycia mieszkaniem. Dodatkowo w piśmie z 19.05.2020 r. pełnomocnik żalących się wywodził, że sprawa dotyczy interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem jest to interes sprzeczny z interesem samej wspólnoty. Nieprawidłowe działanie wentylacji w lokalu skarżących, na skutek wykonanej nadbudowy pionów kominowych (np. wsteczny ciąg), może być przyczyną wychłodzenia, zawilgocenia lub zagrzybienia mieszkania. Nie ma znaczenia, że roboty budowlane będące przedmiotem postępowania wykonane zostały w częściach wspólnych budynku (na dachu). Pełnomocnik zwrócił też uwagę na zawartą w decyzji MWINB znak: [...] uwagę dotyczącą postępowania ROiK [...] mówiącą o tym, że interesu prawnego skarżący mogą poszukiwać w tamtym właśnie postępowaniu. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 18.11.2020 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił szerszy kontekst sprawy. I tak wskazał, że PINB pod sygnaturą ROiK [...] prowadził postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w sprawie nadbudowy kominów w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w K.. Jedyną stroną w tej sprawie była Zwierzyniecka Spółdzielnia Mieszkaniowa w K.. W wydanej w tej sprawie decyzji z 05.02.2019 r. znak: [...], organ II instancji zwrócił uwagę, że: "Zasada reprezentacji wykonywanej przez spółdzielnię mieszkaniową, nie wyklucza bowiem możliwości, iż właściciel lokalu lub osoba uprawniona do lokalu, może być stroną postępowania (...) przed organami nadzoru budowlanego. Podstawą uzyskania przymiotu strony w omawianym postępowaniu może być wykazanie posiadania interesu prawnego (art. 28 k.p.a.).(...) w szczególności wtedy gdy roboty budowlane wynikające z ewentualnego nakazu (...) bezpośrednio ingerują w substancję mieszkania, do którego przysługuje danej osobie odrębna własność lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu." Organ II instancji nadmienił, że rozpatrywał również sprawę stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją nr [...] z 04.09.2019 r., znak: [...] W tej decyzji zwrócono uwagę, że postępowanie wszczęto na wniosek M. i J. G. i wyjaśniono, że: "Wszczęcie postępowania i w konsekwencji prowadzenie postępowania administracyjnego z inicjatywy osoby nielegitymowanej jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania". Z zebranego materiału dowodowego wynika, że M. i J. G. legitymują się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu w w/w budynku przy ul. [...]. Sprawa funkcjonowania przewodów kominowych obsługujących lokale mieszkalne w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K. była również przedmiotem badania w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla K. Krowodrzy w K. (sygn. akt IC [...]). W tym postępowaniu zasięgnięto opinii biegłego, który uznał, że niedostateczna sprawność wentylacji jest wynikiem szczelności (hermetyzacji) stolarki okiennej w badanych lokalach. M. G. i J. G. zwrócili się do PINB o dostarczenie kopii "nakazu" wydanego pracownikom spółdzielni do 17.01.2017 r., przez funkcjonariusza PINB w K., zlecającego przeprowadzenie (wykonanie) robót budowlanych polegających na dociepleniu komina w stropodachu dla mieszkania przy ul. [...] w K.. Odnosząc się do wniosku o udostępnienie akt postępowania MWINB wskazał, że podziela pogląd wyrażony przez organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zasady udostępniania akt sprawy zostały określone w przepisach art. 73 § 1 k.p.a. i art. 74 § 1 k.p.a. Prawo strony do przeglądania akt i sporządzania z nich odpisów jest bezwarunkowe. Innymi słowy organ administracyjny ma obowiązek udostępnić akta sprawy stronie. Nie udostępnia natomiast akt innym osobom. Również odmowa udostępnienia akt dotyczy strony (art. 74 § 2, art. 28 k.p.a.). Postępowanie prowadzone przez PINB pod sygnaturą ROiK [...] ma charakter naprawczy. W decyzji nr [...] z 04.09.2019r. znak: [...], MWINB pisząc o tym postępowaniu i możliwości "poszukiwania" w tym właśnie postępowaniu przez M. i J. G. ochrony interesu prawnego związanego z nieprawidłowym funkcjonowaniem instalacji wentylacyjnej w zajmowanym lokalu, miał na myśli konieczność wykazania tego interesu. Zdaniem organu odwoławczego właściciele części wspólnych budynku, jak i pojedynczych lokali mieszkalnych, aby uzyskać status strony w w/w postępowaniu naprawczym, a w konsekwencji później też w postępowaniu odwoławczym, muszą wskazać konkretny przepis prawa materialnego, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości (lokalu) wprowadzone ze względu na roboty budowlane, będące przedmiotem weryfikacji. Takie ograniczenie oznacza, że jakakolwiek osoba chcąc skutecznie kwestionować wykonane roboty budowlane może to czynić wyłącznie wtedy, gdy ma w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim wykonane roboty kolidują z jej uzasadnionym interesem prawnym. Z posiadanego materiału dowodowego nie wynika, aby roboty wykonane w częściach wspólnych budynku, polegające na nadbudowie kominów, spowodowały ograniczenie w swobodnym korzystaniu z lokalu nr [...] przez M. i J. G. poprzez zakłócenie prawidłowej pracy wentylacji. Funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej w lokalu polega na konieczności zapewnieniu nawiewu, aby mógł nastąpić wywiew. Hermetyczna stolarka okienna uniemożliwia prawidłowy nawiew powietrza, co zostało udowodnione w materiale dowodowym. Osobiste przekonanie skarżących co do ich statusu stron w postępowaniu nie znajduje zatem odzwierciedlenia w przepisach prawa. Krąg stron postępowania w sprawie dotyczącej nadbudowy kominów w budynku mieszkalnym ustalił organ I instancji uznając, że M. i J. G. nie posiadają interesu prawnego w sprawie. W tym postępowaniu współwłaściciele części wspólnych w/w obiektu budowalnego, jak i pojedynczych lokali mieszkalnych, są reprezentowani przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w K.. Odnosząc się do zarzutów zażalenia i pisma pełnomocnika MWINB zauważył, że konflikt pomiędzy określonymi członkami wspólnoty a jej reprezentantem nie prowadzi do indywidualizacji interesu prawnego ze względu na przedmiot postępowania administracyjnego. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, zarzucając: 1. naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. w związku z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że prawo dostępu do akt sprawy przysługuje wyłącznie podmiotowi uznawanemu przez organ administracyjny za stronę w postępowaniu "głównym" oraz że przepis art. 73 k.p.a. nie może stanowić podstawy do weryfikowania stanowiska organu w tym zakresie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że również podmiot, który nie widnieje na liście stron postępowania prowadzonej przez organ, ale któremu winien przysługiwać status strony na podstawie art. 28 k.p.a. winien mieć możliwość ubiegania się o dostęp do akt sprawy, gdyż w przeciwnym wypadku istotny spor dotyczący tego, czy określony podmiot jest stroną postępowania, nie byłby poddany kontroli w administracyjnym postępowaniu instancyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym; 2. naruszenie art. 15 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przysługiwania skarżącemu statusu strony na podstawie art. 28 k.p.a. wyłącznie i w całości przez organ II instancji, i w efekcie utrzymanie postanowienia w mocy, gdy braki postępowania pierwszo instancyjnego winny były skutkować wydaniem decyzji kasatoryjnej, a przez to pozbawienie skarżącego jednej instancji w toku postępowania administracyjnego; 3. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że postępowanie naprawcze mające za przedmiot nadbudowę kominów wieńczących instalację wentylacyjną prowadzącą do mieszkania skarżącego nie dotyczy interesu prawnego skarżącego, podczas gdy postępowanie tego rodzaju w sposób oczywisty dotyczy interesu prawnego skarżącego wynikającego z przepisów prawa materialnego (np. art. 140 i 144 k.c. w związku z art. 244 i 251 k.c. oraz § 51, § 140 ust. 1, § 147 ust. 1 i 2, § 149 ust. 1, § 153 ust. 1, § 170 ust. 1, §326 ust. 3 Rozporządzenia Ministra infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie); 4. naruszenie art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oparcie przez organ II instancji rozstrzygnięcia na dowodach, które nie znajdowały się w aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji oraz nie zostały włączone w ogóle włączone poczet materiału dowodowego, względnie zostały do niego włączone dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczone wyżej zarzuty zostały rozwinięte. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z 25.07. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej i celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 §1 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Dokonując zatem, w myśl powyższych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 126 k.p.a. o umorzeniu postępowania w sprawie udostępnienia akt. Prawo strony do przeglądania akt sprawy administracyjnej i uzyskiwania odpisów dokumentów w nich się znajdujących zostało uregulowane w art. 73 - 74a k.p.a. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Wgląd w akta sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 236 § 2, następuje z pominięciem danych osobowych osoby składającej skargę (§ 1b). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Jak wynika z cytowanych przepisów, uprawnienie przeglądania akt sprawy i wykonywania dalszych opisanych wyżej czynności zastrzeżone zostało wyłącznie dla strony postępowania. Dostęp do akt sprawy posiadają zatem wyłącznie podmioty będące stronami w postępowaniu głównym, czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od postępowania głównego. To w postępowaniu głównym organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania głównego, to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego. Organ dysponujący aktami sprawy obowiązany jest zatem dokonać oceny, czy podmiot żądający udzielenia dostępu do akt sprawy ma status strony w postępowaniu głównym. Identyfikacji dokonuje organ na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tym samym skoro w toku postępowania głównego organ określił krąg stron, to jedynie taki krąg i tylko takie strony mogą skorzystać z odrębnego (incydentalnego i wpadkowego) postępowania jakim jest postępowanie regulowane art. 73 i 74 k.p.a. dotyczące udostępnienia akt. W ocenie Sądu art. 73 § 1 k.p.a. nie może zatem stanowić podstawy do oceny prawidłowości ustalania kręgu stron w postępowaniu głównym. Istotą postępowania uregulowanego w powołanych przepisach jest tylko kwestia udostępnienia akt postępowania, formy udostępnienia, zakresu udostępniania i zasad odmowy udostępniania. Skoro tak, to inne kwestie jak ocena prawidłowości ustalania kręgu stron, są już poza przedmiotem tego wpadkowego postępowania. Takie też stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13.09.2016 r., sygn. akt III SA/Kr 281/16. W przywołanym wyroku Sąd trafnie wskazał, że "Kodeks postępowania administracyjnego nie zna odrębnej instytucji władczego (administracyjnego) orzekania o posiadaniu przymiotu strony przez inne osoby niż wnioskodawca. Nie ma więc podstawy w toku zwyczajnego postępowania administracyjnego do wydawania decyzji lub postanowienia o uznaniu danej osoby za stronę lub odmowie uznania za stronę. Skoro zasadą jest nie wydawanie żadnego aktu administracyjnego co do odmowy przyznania danej osobie statusu strony w już toczącym się postępowaniu, to nie można innej instytucji prawnej jaką jest dostęp strony do akt postępowania administracyjnego interpretować w taki sposób, aby poprzez dostęp do akt badać prawidłowość ustalania kręgu stron w postępowaniu "głównym". Gdyby dopuścić taką możliwość, to byłoby to naruszeniem jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, od której nie ma wyjątków - zasady praworządności. Każdy organ administracji musi działać tylko i wyłącznie na podstawie prawa i nie może domniemywać dla siebie istnienia takiej podstawy, jeżeli jej nie ma." Innymi słowy postępowanie w przedmiocie udostępnienia akt sprawy nie może stanowić dodatkowej drogi weryfikowania prawidłowości przyznania przez organ administracji publicznej statusu strony w postępowaniu głównym. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Tytułem przykładu można wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.06.2017 r., sygn. akt II OSK 2668/15, wyrok WSA w Warszawie z 28.01.2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1779/19, czy wyrok WSA w Warszawie z 16.10.2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1097/19. W sprawie poddanej kontroli sądu organy nadzoru budowlanego odmówiły M. G. i J. G. dostępu do akt sprawy wskazując, że osobom tym nie przysługuje status stron w postępowaniu oznaczonym: ROiK [...], a po uchyleniu wydanej w sprawie decyzji i przekazaniu przez Inspektor Nadzoru Budowlanego sprawy do ponownego rozpoznania - znak: ROiK [...] Przedmiotowa sprawa dotyczy nadbudowy kominów w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w K. i postępowanie prowadzone jest w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Za stronę postępowania została uznana jedynie Zwierzyniecka Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. jako inwestor samowolnie wykonanych robót budowlanych. Okoliczność, że organ I instancji nie przyznał M. G. i J. G. statusu strony postępowania została również przyznana przez samego skarżącego. W tej sytuacji, mając na uwadze poczynione wyżej wywody prawne, Sąd uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe. Prezentowane stanowisko przesądza o bezzasadności zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących naruszenia art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 §1 i 2 k.p.a., art. 28 k.p.a. oraz zasad ogólnych sformułowanych w art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. Organy przy ocenie wniosku o udostępnienie akt sprawy pochodzącego od podmiotu niebędącego stroną postępowania głównego nie są zobowiązane do badania interesu prawnego tego podmiotu. Za wystarczające w tym względzie należy uznać poprzestanie na ustaleniu, że skarżący oraz M. G. nie brali udziału w sprawie jako strony tego postępowania, a to z uwagi na brak legitymowania się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd podziela również pogląd organów, że zważywszy na poczynione w sprawie ustalenia, przedmiotowe postępowanie wpadkowe winno zakończyć się postanowieniem o jego umorzeniu. Należy bowiem zaznaczyć, że art. 126 k.p.a. umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów o decyzjach do postanowień, w tym art. 105 § 1 k.p.a. Oznacza, że w przypadkach bezprzedmiotowości postępowania wpadkowego, zakończonego wydaniem postanowienia, organ jest zobowiązany do wydania postanowienia orzekającego o umorzeniu postępowania dotyczącego danej kwestii procesowej. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać także z faktu, iż zostało ono uruchomione z inicjatywy podmiotu nieuprawnionego. Zatem stwierdzenie przez organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie akt sprawy, iż wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu, prowadzić powinno do umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt sprawy na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. (tak: wyrok NSA z 8.05.2013 r., sygn. II OSK 2679/11). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło