II SA/Kr 244/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja (spr) WSA Aldona Gąsecka -Duda Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2011r.r. sprawy ze skargi Prezydenta Kielc na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 września 2001r., nr SKO.402/1756/160/01 w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia skargę odrzucić. Decyzją z dnia 15 lipca 1998 r. Prezydent Miasta K. po rozpatrzeniu wniosku M.C. i S.C. dokonał przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntowej, położonej w K. przy ulicy [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. numerem działki [...] (obr....). W związku z tym ustalił opłatę za przekształcenie kwocie 2545, 90 zł. Decyzją z dnia 30 października 1998 r. - po rozpoznaniu odwołania M.C. i S.C. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 2545,90 zł oraz ustaliło opłatę w wysokości 389,85 zł. Zarząd Miasta K. pismem z dnia [...] kwietnia 2000 r. wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K/8.98 z 12 kwietnia 2000 r. Decyzją z dnia 1 sierpnia 2001 r. SKO w K. odmówiło wznowienia postępowania w podanej wyżej sprawie. W uzasadnieniu zwróciło uwagę, że z przyczyny określonej w art. 145a k.p.a. żądać może tylko strona. Gmina, ani też jej organy nie mają legitymacji procesowej do wniesienia wniosku na podstawie tego przepisu. Kolegium powołało się w tej kwestii na uchwałę NSA z dnia 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 14/00. Zarząd Miasta K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże Kolegium decyzją z dnia 7 września 2001 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA i SN organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania decyzji administracyjnych nie może być stroną w tym postępowaniu. Gmina wydając poprzez swój organ decyzję administracyjną w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, konkretnie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność, nie działa jako właściciel, lecz jako jeden z elementów państwa, gdyż to właśnie do gminy należy wykonywanie administracji publicznej zarówno w zakresie zadań własnych jak i zleconych zadań administracji rządowej. W związku z powyższym gmina nie może być jednocześnie stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla tej jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela. Na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy W Krakowie wpłynęła skarga Zarządu Miasta K. , który podniósł w niej, że w postępowaniu dotyczącym przekształcenia są dwie strony oraz organ orzekający. Organem orzekającym był przewodniczący zarządu czyli prezydent miasta. Natomiast stronami są dotychczasowy użytkownik wieczysty oraz dotychczasowy właściciel nieruchomości, czyli gmina reprezentowana przez organ kolegialny jakim jest zarząd gminy. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wskazując, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: "Czy art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozumiany w sposób wyłączający możliwość wniesienia skargi przez gminę w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej jej własność w prawo własności (w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności – Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.), w sytuacji, gdy organ tej gminy orzekał w tym postępowaniu w pierwszej instancji jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 165 Konstytucji RP?". Postępowanie podjęte zostało postanowieniem z 10 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984) zniesiono zarządy gmin. Art. 98 ust. 1 tej ustawy stanowił, że "Ilekroć w dotychczasowych przepisach jest mowa o zadaniach i kompetencjach zarządu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie dotyczącym zarządu gminy lub o zadaniach i kompetencjach zarządu gminy, stają się one zadaniami i kompetencjami wójta (burmistrza, prezydenta miasta)". Z tego względu w miejsce Zarządu Miasta K. do niniejszej sprawy w charakterze skarżącego wstąpił Prezydent K. Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, z powodu którego postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone zakończyło się postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r., sygn. P 14/05 o umorzeniu postępowania. Z kolei wyrokiem z dnia z dnia 29 października 2009 r. sygn. K 32/08 - po rozpoznaniu wniosku Rady Gminy i Miasta K. o zbadanie zgodności: 1) art. 33 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ podatkowy pierwszej instancji decyzję podatkową, a podatek stanowi dochód tej gminy w sytuacji, gdy przedmiotem tego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja organu odwoławczego w sprawie tego podatku, z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 50 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów, z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny uznał, że powyższe przepisy są zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami - oznaczona dalej jako p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z treści § 2 cytowanego przepisu wynika, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot inny niż wskazane w art. 50 p.p.s.a. ocenić należy jako niedopuszczalne, co daje podstawę do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Organ orzekający w I instancji nie jest uprawniony do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. postanowienie NSA z 2 marca 2006 r. sygn. II GSK 387/05, LEX nr 197511; postanowienie NSA z 1 lutego 2006 r. sygn. I OSK 386/05, LEX nr 194022; wyrok NSA z 7 grudnia 2005, sygn. I OSK 521/05 LEX nr 189858). Opiera się ono na założeniu, że art. 50 p.p.s.a. ukształtował postępowanie przed sądem administracyjnym jako spór dwóch podmiotów: skarżącego oraz organu administracji, którego działanie lub zaniechanie było przyczyną wniesienia skargi. Taka struktura postępowania determinuje krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi. Nie należy do nich organ administracji, który wydał w danej sprawie rozstrzygnięcie. Przyjęcie odmiennego stanowiska nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia: władcze w zakresie rozstrzygania sprawy administracyjnej i uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Skarżący działał w niniejszej sprawie na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Wobec powyższego skargę w niniejszej sprawie należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.