II SA/Kr 2557/02

WyrokWSA w Krakowie2006-07-11

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę może zostać wydana bez należytego ustalenia stron postępowania, bez pełnomocnictwa drugiego współwłaściciela oraz bez wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i prawnego, w tym kwestii aktualności projektu budowlanego i jego zgodności z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono istotne naruszenia przepisów postępowania, w tym brak należytego ustalenia stron, brak pełnomocnictwa drugiego współwłaściciela, nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, brak odniesienia się do zarzutów odwołania oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia 11 sierpnia 2002 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dokończenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji (Zastępca Wójta Gminy T.) wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na budowę na wniosek M.F. i E.F. Skarżący zarzucał naruszenie prawa do dysponowania nieruchomością, nieprawidłowości w projekcie budowlanym oraz brak odniesienia się do jego zarzutów przez organy obu instancji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda /spr./ Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A.S. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE. Wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu T. decyzją Zastępcy Wójta Gminy T. nr [...] z dnia [...].06.2002r., znak [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. l , art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., póz. 1126) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku inwestorów M.F. i E.F. z dnia 16.05.2002r., orzeczono o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu inwestorom pozwolenia na budowę zakresie dokończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego - 1/2 bliźniaka (PKOB111O) z przyłączami - gazowym, kanalizacyjnym oraz zbiornikiem ścieków, na działce numer "1" w miejscowości W. W osnowie decyzji wskazano jako autorów projektu: mgr inż. arch. B.K. (Nr uprawnień [...]), inż. A.B. (Nr uprawnień [...]), mgr inż. W.K. (Nr uprawnień [...]) mgr inż. J.M. (Nr uprawnień [...]), M.S. (Nr uprawnień [...]). Ponadto określono w niej dane techniczne budynku oraz szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, jak również wskazano jako docelowe wykonaniu przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej, będącej obecnie na etapie projektowania, przy zezwoleniu na budowę tymczasowego zbiornika ścieków szczelnego wybieralnego do czasu jej realizacji. W uzasadnieniu decyzji podano, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania Gminy T., projekt zagospodarowania oraz projekt budowlany wykonano zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Wójta Gminy T. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].02.2002r. znak [...], wymaganiami oraz obowiązującymi przepisami. Wskazano również, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie oraz udokumentowane prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, a realizacja robót budowlanych objętych pozwoleniem nie narusza praw osób trzecich. Od powyższej decyzji wniósł w terminie odwołanie A.S., który w piśmie z dnia 8.07.2002r. oraz piśmie uzupełniającym z daty 23.07.2002r. domagał się jej uchylenia w całości zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa co do dysponowania przez M.F. i E.F. działką nr "1" w W. oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Wskazywał w tym zakresie, że na znany Wójtowi Gminy T. fakt, że granice działki nr "1" oraz będącej jego własnością działki nr "2" mają nieuregulowany stan prawny, co udowadniał odpowiednimi dokumentami przy rozpatrywaniu sprawy ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na dokończeniu budowy budynku mieszkalnego 1/2 bliźniaka na dz. nr "1", w której wydano decyzję z dnia [...].02.2002r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia [...].04.2002r. nr [...]. W szczególności w tym postępowaniu skarżący podnosił, że są kwestionowane prawa własności E. i M. F. odnośnie działki "1" co do jej granic oraz położenia, wobec nieprawomocności wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 5.02.2000r. oraz Sądu Okręgowego w T. z dnia 1.06.2000r., zaskarżonego do Sądu Najwyższego kasacją z dnia 19.08.2000r. w sprawie przebiegu granic pomiędzy działkami "1" i "2". oraz innych sprawach w niej podniesionych. Inwestorzy w sposób niezgodny z prawem przedłożyli dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością, zaś Urząd Gminy w T. pomimo, że w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu posiadał dostateczne dokumenty podważające przebieg granic ich działki z działką skarżącego, przy rozpatrywaniu wniosku M.F. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę nie brał tych dokumentów w ogóle pod uwagę. A.S. wnosił o dołączenie do sprawy odwołania akt Urzędu Gminy T. dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, przedkładając na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku kasację do Sądu Najwyższego z dnia 19.08.200r. wraz z dowodami jej nadania i dalsze składane w tej sprawie pisma, na okoliczność, że Wójt Gminy T. wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę na działce nr "1" uczynił to z naruszeniem § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3.11.1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20.07.1998r. w sprawie określenia wzoru wniosku o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz. U. Nr 98 , poz. 625 ) - załącznik nr l, a także art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane. Skarżący podnosił też, że wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę złożył wyłącznie M.F., a skoro sprawa zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę przekracza zwykły zarząd nieruchomością, to brak wniosku E.F., pełnomocnictwa lub jakiegokolwiek działania z jej strony przed Wójtem Gminy T. w przedmiotowej sprawie dodatkowo wskazuje, że odnośnie prawa dysponowania działką "1" przez M.F. wymogi prawne nie zostały spełnione, bowiem działał on wyłącznie we własnym imieniu, a nie drugiego współwłaściciela E.F. Skarżący wnosił o dołączenia jego zażalenia z dnia 2.07.2002r. oraz odpowiedzi Wójta Gminy T. z dnia 9.07.2002r. , z której wynika jednoznacznie, że nie wszystkie dokumenty związane z zatwierdzeniem projektu budowy i wydaniem pozwolenia na budowę znajdowały się w Urzędzie Gminy T. w chwili realizacji jego wniosku z dnia 27.06.2002r. o wydanie odpisów projektu powykonawczego, projektu zagospodarowania działki, książki nr 3 opinii technicznej w aspekcie modernizacji budynku mieszkalnego pomimo, że sprawa była w trakcie rozpatrywania. Powyższe skutkowało niemożnością stwierdzenia czy wykonane kserokopie tych dokumentów są wiarygodne oraz stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.07.1998r. w sprawie określenia wniosku o pozwolenia na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę, które w załączniku nr l wymaga, aby do wniosku były dołączone projekty budowlane w trzech egzemplarzach, wraz z uzgodnieniami, opiniami i pozwoleniami. Dokumenty przekazane przy odwołaniu, a stanowiące podstawę do wydania decyzji z dn. [...].06.2002r. nie spełniają tego wymogu (brak 3 egz. projektu, są jedynie ich fragmenty) przez co decyzja ta jest nieprawidłowa i co narusza art. 133 k.p.a. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o dołączenie zażalenia z oraz odpowiedzi skarżący przedłożył kserokopie tych dokumentów. A.S. zarzucał nadto, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia niektórych spraw technicznych związanych z dokończeniem budowy budynku bliźniaczego w sposób przedstawiony w opinii technicznej w aspekcie modernizacji budynku 1/2 bliźniaka, opracowanej przez inż. A.B. 18.09.1998r., który jest posadowiony na wspólnej ławie fundamentowej oraz na wspólnym stropie obydwu tych budynków. Przedstawione i stwierdzone przez inż. A..B. dane techniczne wskazują, że wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu technicznego i zezwolenia na budowę Wójt Gminy nie wziął pod uwagę tej opinii co do ujemnych następstw robót budowlanych dla drugiej połowy budynku bliźniaczego usytuowana na działce nr "2", zamieszkałego przez skarżącego, w trakcie ich prowadzenia i po ich zakończeniu. Skarżący przytaczał stosowne fragmenty opinii oraz płynące z nich wnioski, co do wadliwości zatwierdzonego projektu budowlanego, który pomimo wspólnych elementów konstrukcyjnych nie odnosi się do jego budynku, który to projekt stracił też aktualność na skutek upływu czasu i wykonanych z odstępstwami prac. A.S. wskazywał, że prace inwestora przy przedmiotowym budynku, które od grudnia 1998 r. do końca kwietnia 1999r. obejmowały wykonanie dachu na budynku, podparcie stropu piwnicy, wstawienie okien, drzwi, odbywały się one w czasie gdy nie posiadał on aktualnego, prawomocnego pozwolenia na budowę, bowiem wydana w tej sprawie decyzja Wojewody z dnia [...].12.1998r. została uchylona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dn. 16.01.2001 r. sygn. akt II/Kr 3097/00/5/. Odbywały się one z odstępstwami, w sposób wadliwy, bez nadzoru uprawnionego kierownika budowy i konsultacji z projektantem, co wyraźnie stwierdza Powiatowy Nadzór Budowlany w T. w piśmie z dnia 30.03.2001 r. Wójt Gminy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie ustosunkował się do podnoszonych wyżej kwestii, a powyższe narusza zasadę wszechstronnego zbadania stanu sprawy . Decyzją Wojewody z dnia [...].08.2002r., znak [...], na podstawie art. 81 ust. l pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 z późn. zm. ) oraz art. 138 § l pkt l k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A.S. od decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z dnia [...].06.2002r., znak [...] -utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Orzekając o powyższym wskazano, że analiza całości akt sprawy wykazała słuszność wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji wobec złożenia przez inwestora stosownego wniosku i wszystkich wymaganych do uzyskania niniejszego pozwolenia dokumentów. Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśniono, nadto że granica pomiędzy posesją inwestora i skarżącego jest ustalona, gdyż sprawa przebiegu granicy została rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...], oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w T. Wydział Cywilny uznającym jego stanowisko za słuszne, a wniesienie przez skarżącego wniosku do Sądu Najwyższego o kasację prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T., nie może stanowić podstawy prawnej do kwestionowania powyższego wyroku, gdyż jest on obowiązujący i podlega wykonaniu. Inwestor przedłożył dowód władania działką nr (akt notarialny repertorium A numer [...] z dnia 24.07.1998r.), nie jest zgodne ze stanem faktycznym stwierdzenie skarżącego, że w ciągu ostatnich kilku lat wykonywał on roboty budowlane, nie posiadając pozwolenia na budowę. Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...].10.1998r., znak [...], udzielił inwestorowi pozwolenia na dokończenie budowy budynku mieszkalnego, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody T. z dnia [...].12.1998r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T. w piśmie z dnia 30.03.2001 r. stwierdza jednoznacznie, iż roboty budowlane były prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody T. do czasu wstrzymania jej wykonania przez Naczelny Sąd Administracyjny, a inwestor nie dopuścił się podczas realizacji obiektu naruszenia prawa. Za ocenę stanu technicznego budynku bierze pełną odpowiedzialność osoba sporządzająca tę ocenę, zaś za prawidłowość prowadzonych robót budowlanych kierownik budowy. Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...].08.2002r., znak [...], A.S. zarzucał, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia odwołania, oraz bez podstawy prawnej, a także zawiera wadę, powodującą jej nieważność z uwagi na brak uzasadnienia prawnego oraz faktycznego i nierozstrzygnięcie o istocie wniesionego odwołania. Powołując jako podstawę prawną art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dn. 11.05.1995r. o NSA w związku z art. 156 § l pkt 2 i pkt 7 k.p.a. , a także art. 22 ust. l pkt 3 ustawy o NSA w związku z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3.11.1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 140, poz. 906) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.07.1998r. w sprawie określenia wzoru wniosku o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz.U. Nr 99, poz.625), skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji jako wydanej niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu skargi A.S. wskazywał na treść wydanego przez organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia, przytaczał zarzuty odwołania, podkreślał fakt pozbawienia go możności zapoznania się z całością zgromadzonych w sprawie istotnych dokumentów, wskazywał na brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do kwestii zgodności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z przepisami prawa budowlanego z 1994r., w tym co do przestrzegania wymogów określonych w art. 33 ust. l i 2, art. 34 ust. 1-5 oraz art. 36 ust. l . Skarżący podnosił, że powołanie w zaskarżonej decyzji wyłącznie przepisów kompetencyjnych Prawa budowlanego bez ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz wskazania, które przepisy miano na uwadze, co do zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę, jakie fakty uznano za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, a także bez odniesienia się do zarzutów odwołania stanowi naruszenie art. 140 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a., zaś brak uzasadnienia faktycznego i prawnego skutkuje wadą powodującą jej nieważność określoną w art. 156 § l pkt 2 i 7 k.p.a. Skarżący przytaczał pogląd prezentowany przez NSA w wyroku z dnia 7.07.1988r. sygn. akt 4 S.A.2447 w części dotyczącej jego pkt 3 gdzie podkreślono, że dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji istotna jest treść rozstrzygnięcia, treść uzasadnienia, powołana podstawa prawna oraz treść innych elementów składowych wymaganych przez art. 107 k.p.a. (problemy Praworządności 1988 711) oraz wskazywał na nieprzestrzegania zasad, o których mowa w i orzeczeniach NSA z dnia 14.08.1987r. sygn. akt IV S.A. 385/87 (P i Z 1987/43 str.15) i 14.08.1985r. /SA/Gd 517/85 ( finanse 1988/2-3 str.62). W skardze zawarto nadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz jego uzasadnienie, zaś w kolejnym piśmie z dnia 13.05.2006r. wnioski o uchylenie decyzji w całości i naprawienie szkód wyrządzonych przez inwestorów oraz spowodowanie szczegółowej kontroli Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do zgodności wykonanych robót z dokumentacja techniczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenia jak bezzasadnej. Uzasadniając powyższe powtórzył stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji co do prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji. Dodatkowo wskazywał inwestor przedłożył dowód władania działką nr "1" w W. tj. akt notarialny Rep. A numer [...] z dnia 24.07.1998r., z którego jednoznacznie wynika, że przedmiotowa nieruchomość wpisana jest w KW [...] na prawach wspólności ustawowej jako własność E. i M.F., stąd też decyzja Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca wyżej wymienionym pozwolenia na budowę została wydana poprawnie. Zarzut dotyczący braku podpisu pod wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę drugiego współmałżonka należy uznać bezpodstawny w świetle stanu faktycznego sprawy bowiem w sprawie chodzi o wydanie pozwolenia na dokończenie budowy budynku mieszkalnego, zaś zdaniem organu orzekającego złożenie wniosku przez jednego z małżonków w imieniu własnym i drugiego współmałżonka mieści się w ramach zwykłego zarządu majątkiem wspólnym jako czynność zmierzająca do ochrony wspólnego mienia poprzez dążenie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny i zabezpieczenia istniejącego już budynku przed zniszczeniem wskutek braku ukończenia robót budowlanych. Takie działanie jednego z małżonków mieści się w dyspozycji art. 36 § 2 k.r.i o., zaś drugi współmałżonek objęty decyzjami organów nie kwestionował ich, nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń w tej kwestii, a zatem akceptował podejmowane czynności przez swojego współmałżonka. Skarżący miał możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w omawianej sprawie będącej w posiadaniu Urzędu Gminy T., gdyż żądanie zawarte w piśmie z dnia 27.06.2002r. dotyczące wydania kserokopii dokumentów złożonych przy wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przez M.F. zostało załatwione przez Wójta Gminy T. pismem z dnia 9.07.2002r. znak [...]. Nie jest zgodne ze stanem faktycznym także stwierdzenie skarżącego, że zaskarżona decyzja Wojewody wydana została bez podstawy prawnej, bowiem jej uzasadnienie wskazuje jednoznacznie, iż zostały przez inwestora spełnione wymogi art. 35 ustawy Prawa budowlanego, pozwalające na wydanie decyzji określonej we wniosku. Uczestnicy E.F. i M.F. w piśmie z daty 16.05.2006r. wskazywali na fakt zakończenia budowy prowadzonej na podstawie decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...].06.2002r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, której wykonanie nie zostało wstrzymane. Wyjaśniali także iż w dniu 28.11.2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał potwierdzenie przyjęcia obiektu do użytkowania, a w dniu 17.12.2003r. na podstawie zawiadomienia Urzędu Gminy został mu nadany numer adresowy. Uczestnicy podnosili, że na dokończenie budowy domu, jego wyposażenie oraz zagospodarowanie terenu powiesili znaczne nakłady finansowe, wartość nieruchomości jest sukcesywnie powiększana przez podnoszenie jej standardu. Wyżej wymienieni domagali się oddalenia skargi A.S. i zawartego w nim wniosku, z uwagi na brak przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje. Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a. ) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego, co w niniejszej sprawie oznacza powinność zbadania prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji. Sygnalizowany przez uczestników fakt zakończenia realizacji obiektu budowlanego, którego dotyczą kwestionowane rozstrzygnięcia i jego oddania do użytku nie czyni postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym bowiem ostateczne lecz nieprawomocne, a kwestionowane decyzje pozostają nadal w obrocie prawnym. Podnoszone okoliczności, podobnie jak fakt poniesienia przez inwestorów znacznych nakładów na dokończenie budowy i wyposażenie domu, czy zagospodarowanie działki nie stanowią również podstawy do oddalenia skargi. Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargę należy uznać za zasadną wobec skuteczności większości podnoszonych w niej zarzutów, a także z uwagi na wystąpienie innych uchybień, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postępowanie niniejszej sprawie prowadzone jest w obu instancjach przy nie wykazanym stosownymi dokumentami urzędowymi kręgu stron postępowania, do których w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę zaliczyć należy - poza inwestorem - właścicieli (współwłaścicieli ) oraz użytkowników wieczystych (współużytkowników wieczystych) gruntów stanowiącego teren inwestycji i z nim sąsiadujących, a także podmioty którym przysługują inne skuteczne erga omnes prawa rzeczowe do nieruchomości. Uchybienie przez organ prowadzący postępowanie obowiązkom wynikającym z art. art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. ma charakter istotny, może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § l pkt 4 k.p.a. na żądanie strony, która bez swej winy nie brała w nim udziału, zaś brak w aktach sprawy stosownych dokumentów dotyczących gruntów sąsiadujących z terenem inwestycji uniemożliwia dokonanie kontroli przestrzegania przez organ pierwszej i drugiej instancji wyżej wskazanych przepisów prawa. Słusznie podnosi skarżący, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie nie został podpisany przez wymienioną w jego treści jako inwestor E.F., do której skierowane są wydane decyzje oraz, że nie udzieliła ona M.F. pełnomocnictwa do jej reprezentowaniu w postępowaniu administracyjnym, którego brak w aktach sprawy. Pozostawiając poza rozważaniami kwestie materialnoprawne jakie wynikają z powyższego dla uznania spełnienia wymogu wykazania przez inwestora lub inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z przyczyn podanych w dalszej części uzasadnienie, należy zwrócić uwagę na procesowe aspekty wskazanego stanu rzeczy. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa - którego nie żądały od M.F. organy obu instancji prowadząc postępowanie, nie wzywając też E.F. do podpisania wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. - wynika z art. 33 § 3 k.p.a. Stosownie do art. 33 § 4 k.p.a. nie dotyczy on jedynie spraw mniejszej wagi, do których nie można zaliczyć mających za przedmiot wydanie pozwolenia na dokończenie budowy domu, zarówno z powodu zasadniczego znaczenia kwestii dotyczących zmian w zakresie wartościowych części składowych nieruchomości, jak i możliwych, daleko idących skutków życiowych, emocjonalnych oraz finansowych, które w sytuacji konfliktu interesów może pociągać za sobą zrealizowanie przez drugiego małżonka bez jego zgody nieakceptowanej inwestycji ze środków wspólnych lub na zasadzie nakładów z majątku odrębnego. Niezależnie od kwestii ważności i skuteczności czynności prawnych podejmowanych przez jednego z małżonków na zasadach, wskazanych w art. 36 ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, regulacja w nim zawarta nie konwaliduje uchybień jakie wiążą się ze skierowaniem decyzji do osoby nieskładającej w niniejszej sprawie wniosku, bez wezwania jej o uzupełnienie braków. Powołany przepis w § 2 zawiera bowiem upoważnienie dla każdego z małżonków do działania w imieniu własnym, jedynie ze skutkiem dla drugiego małżonka niewyrażającego na powyższe zgody w sprawach zwykłego zarządu majątkiem wspólnym , a to nie oznacza przedstawicielstwa ustawowego. Wyżej wskazane istotne uchybienia nie są jedyne, zaś dalsze popełnione w niniejszej sprawie mają związek z naruszeniem zasad proceduralnych z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., przepisów art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., art. 107 § l i 3 k.p.a. oraz norm zawartych w ustawie z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126, z późn. zm.) oraz przepisach wykonawczych, które stanowią rozporządzenia powołane w skardze. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, a także przewidziany w art. 107 § l i 3 k.p.a. obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienie faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji -jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546). Obowiązujący w dacie wydania kwestionowanych decyzji art. 32 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) przewidywał między innymi, że pozwolenie na budowę obiektu budowlanego mogło być wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska (pkt l), uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów (pkt 2), zaś w myśl ust. 2 tego artykułu pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym (pkt l), wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Ponadto art. 35 ust. l Prawa budowlanego stanowił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdzał: l) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, przy czym w myśl ust. 2 tego artykułu właściwy organ mógł badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. Nieobojętne dla wyznaczenia ustaleń jakie winny zostać dokonane w sprawie mającej za przedmiot zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozowania na budowę są także postanowienia zawarte w wyżej wskazanych przepisach wykonawczych. Uwzględniając powyższe oraz treść decyzji organu pierwszej instancji należy uznać, że ogólnikowe odwołanie się do zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania Gminy T., wykonania projektu zagospodarowania oraz projekt budowlany wykonano zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Wójta Gminy T. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].02.2002r. znak [...], wymaganiami oraz obowiązującymi przepisami, do kompletności przedłożonego projektu budowlanego posiadającego wymagane opinie oraz do udokumentowana prawa do dysponowania terenem na cele budowlane i braku naruszenia praw osób trzecich - bez podania dokładnego oznaczenia uwzględnionych dokumentów i jakiejkolwiek ich analizy narusza art. 107 §3 k.p.a. W aktach sprawy brak zatwierdzonego przedmiotową decyzją projektu autorstwa mgr inż. arch. B.K., inż. A.B., mgr inż. W.K., mgr inż. J.M. i M.S. Nie jest rzeczą Sądu zastępowania organów administracji publicznej w wypełnianiu obowiązków orzeczniczych, zaś istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. powoduje bezprzedmiotowość kontroli merytorycznej wydanego rozstrzygnięcia, nie mniej jednak nie można nie zauważyć, że przy dostępnych w aktach czterech opracowaniach brak na przykład dokumentów pozwalających na dokonanie kontroli uprawnień podmiotów sporządzających projekt architektoniczne - budowlany powykonawczy przedmiotowego budynku wraz zaprojektowanymi zmianami z wrześnie 1998r., opinię techniczną w aspekcie jego modernizacji z 18.09.1998r. oraz wykonany w podobnym okresie projekt budowlany wykonawczy dopływu gazowego i wewnętrznej instalacji, a także projekt budowlany osadnika wybieralnego z 1998r. Rozstrzygnięcie zawarte w osnowie decyzji organu pierwszej instancji jest również wadliwe z tej przyczyny, że bez jednoznacznego wniosku orzeczono w nim o zezwoleniu na budowę zbiornika ścieków, czego nie zastępuje przedłożenie przez inwestora projektu budowlanego osadnika wybieralnego. Za uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy uznać należy także wydanie przez organ pierwszej instancji merytorycznego rozstrzygnięcia bez rozpatrzenia zgłoszonego przez A.S. w piśmie z dnia 1.06.2002r. wniosku o zwieszenie postępowania, który nawiązywał do przesłanek przewidzianych w art. 97 § l pkt 4 k.p.a. Analogiczne uchybienia popełnił prowadząc postępowania oraz wydając zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § l pkt l k.p.a. organ drugiej instancji, który nadto wbrew zasadom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. nie odniósł się w ogólne do większości zarzutów odwołania, w tym kwestii zasadniczej natury jaka wiąże się z aktualnością zatwierdzanych projektów budowlanych po dacie wykonania z odstępstwami objętych nimi robót, niezależnie od tego czy ich realizacja następowała z odstępstwami od uprzednio wydanych pozwoleń na budowę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również do zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych skarżącego i wskazań na niekompletność akt przekazanych organowi drugiej instancji co do materiału zgromadzonego w postępowaniu rozpoznawczym prowadzonym przez Zastępcę Wójta Gminy T. oraz w fazie międzyinstancyjnej. Za istotne i mogące mieć wpływ na wynik sprawy z uwagi na treść art. 156 § l pkt 3 k.p.a. należy uznać również niewyjaśnienie przez organ pierwszej oraz drugiej instancji, czy po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyroku z dnia 16.01.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 3097/00 toczyło się nadal postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku i jakie wydano w nim orzeczenie. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniają uwzględnienie skargi w niniejszej sprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § l pkt l c p.p.s.a. oraz orzeczenia o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zważywszy iż stwierdzenie naruszenia prawa materialnego jako w myśl art. 145 § l pkt l -a p.p.s.a. odrębna podstawa do uchylenia decyzji może być dokonane dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, poza rozważaniami pozostają nawiązujące do tychże kwestii zarzuty skargi. Wskazane wyżej uchybienia natury procesowej - choć liczne i istotne, nie stwarzaj ą podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji z przyczyn wskazanych w art. 156 § l k.p.a. Nie zasługują na uwzględnienie wnioski skarżącego naprawienie szkód wyrządzonych przez inwestorów oraz spowodowanie szczegółowej kontroli Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do zgodności wykonanych robót z dokumentacja techniczną bowiem orzekanie o powyższym pozostaje poza kognicja sądów administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło