II SA/Kr 26/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi K.W. i Z.W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 12 września 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 2538/98. skargę oddala. Decyzją z dnia 3 sierpnia 1991r. znak [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w L. zatwierdził plan realizacyjny i udzielił pozwolenia na budowę tymczasowego [...] wg projektu indywidualnego, o pow. użytkowej 35,53 m3, pow. całkowitej 40,0 m2, kubaturze 160,0 m3 na terenie dz. ew. nr "1" i cz. "2" w L. przy ul. [...]. Pozwolenie zostało wydane na okres 3 lat, licząc od daty wydania decyzji. W dniu 23 marca 1998r., wobec nieusunięcia [...], kierownik Urzędu Rejonowego w L. wszczął postępowanie egzekucyjne zmierzające do jego usunięcia. Następnie, pomimo niewykonania obowiązku rozbiórki, decyzją z dnia 22 kwietnia 1998r. zobowiązano Z. W. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie [...] zlokalizowanego na ul. [...]. W wyniku uchylenia decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ponownie zobowiązano w dniu 19 czerwca 1998r. Z. W. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wskazując niezbędne dokumenty do przedłożenia oraz termin na jego uzyskanie. W dniu 29 lipca 1998r. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. wydał decyzję nr [...], którą udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. [...] handlowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 października 1998r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego [...] handlowego. Od decyzji tej S. S. oraz S. S. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 12 września 2002r. sygn. akt II SA/Kr 2538/98 uchylił zaskarżoną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaną przez organ II instancji, tj. Wojewodę [...] oraz decyzję organu I instancji tj. Kierownika Urzędu Rejonowego w L.. Wyrok ten został doręczony Z. W. 20 listopada 2002r. W dniu 15 kwietnia 2003r. K. W. oraz Z. W. złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie "wniosek o wznowienie postanowienia" zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 12 września 2002r. o sygn. akt II SA/Kr 2538/98. We wniosku tym wskazali, że wyrok ten został oparty na sfałszowanych dokumentach tj. – podrobionej skardze do NSA S. i S. S. z dnia 16 listopada 1998r. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 października 1998r.; – podrobionym piśmie procesowym skarżących z dnia 27 sierpnia 2002r. skierowanym do NSA do sygn. akt II SA/Kr/2538/98. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazali, iż pismem z dnia 5 lutego 2003r. zostali powiadomieni o tym, że Prokurator Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 27 stycznia 2003r. umorzył dochodzenie w sprawie podrobienia podpisu S. S. na wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu z dnia 27 sierpnia 2002r. złożonego w Sądzie Rejonowym w L. do sygn. akt [...] oraz podrobienia podpisu S. S. na skardze do NSA z dnia 16 listopada 1998r. i na piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2002r. kierowanym do NSA do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 2538/98 tj. o przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. wobec znikomej szkodliwości czynu. Skarżący podkreślili, że Prokurator Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 27 stycznia 2003 r. potwierdził fakt podrobienia pism skierowanych do NSA przez S. S.. Skarżący zaznaczyli, że możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem NSA przewiduje expressis verbis art. 58 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, natomiast podstawy prawne wznowienia postępowania wskazane są w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W myśl natomiast art. 403 § 1 pkt 1 kpc można żądać wznowienia postępowania z powodu oparcia wyroku na sfałszowanym dokumencie. W pismach procesowych składanych w toku postępowania skarżący podnieśli również, że zaskarżony wyrok w obecnym kształcie jest bezprzedmiotowy ponieważ nie istnieje decyzja z dnia 23 października 1998r. nr [...] Wojewody [...], a ponadto, skarga sfałszowana w poprzednim postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie była nierzetelna również w zakresie faktów, albowiem S. i S. S. powoływali się na umowę zezwalającą na czasowe postawienie na ich gruncie nietrwałego obiektu budowlanego, zgodnie z którą to umową Urząd Rejonowy miał wydać decyzję z dnia 3 sierpnia 1991r. Tymczasem powołana umowa nigdy nie istniała, a decyzja nr [...] z dnia 3 sierpnia 1991r. zatwierdzająca pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na budowę tymczasowego kiosku dotyczyła dz. ew. nr "1" i nr "2". Jak wskazali skarżący, blisko miesiąc po uzyskaniu pozwolenia na prośbę państwa S. w dniu 30 sierpnia 1991r. spisana została umowa zamiany sąsiadujących gruntów części działki ew. "1’ oraz części działki dz. ew. "3". Skarżący wskazali, że intencją zamiany gruntów – konfiguracji działek było uzyskanie przez dz. ew. "3" koniecznego dojazdu do ul. [...]. Zgodnie z dokonaną zamianą grunty zostały oddzielone metalowym ogrodzeniem na betonowym fundamencie, a następnie za pełną aprobatą sąsiadów Skarżący przystąpili do budowy obiektu w całości na ich działce, odstępując od udzielonego pozwolenia – budynek został cofnięty z działki nr "2", posadowiony w całości na działce nr "1" i zamienionej części działki nr "3’ – zmianie uległa bryła budynku. Do roku 1998 państwo S. nieprzerwanie korzystali z uzyskanego w drodze zamiany gruntów dojazdu do dz. nr "3", uprzednio go podsypawszy. Skarżący podkreślili, że umowa zamiany jest umową stałą i wolą stron umowy zamiany z dnia 30 sierpnia 1991r. było jej zawarcie zgodnie z brzmieniem, tj. na stałe, a nie na powoływany w skardze okres jedynie 3 lat. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi o wznowienie postępowania, wskazując, iż zgodnie z powołaną przez skarżących podstawą wznowienia postępowania można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Wojewoda wskazał, iż zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 5 lutego 1998r. sygn. akt I PKN 522/97, OSNP 1999/2/59 podrobienie pisma procesowego strony nie stanowi podstawy wznowienia postępowania z art. 403 § 1 pkt 1 kpc, albowiem dokument, o który chodzi w tym przepisie, to dowód przeprowadzony w sprawie, na podstawie którego poczynione zostały ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia. Nie chodzi zatem w tej podstawie wznowienia o dokument procesowy (pismo procesowe). Mając na uwadze sfałszowane dokumenty, na które powołują się skarżący, w ocenie Wojewody nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 403 § 1 pkt 1 kpc, które stanowiłyby podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto Wojewoda zauważył, że stronami postępowania administracyjnego byli między innymi S. S. i S. S.. Zatem oddzielnie uprawnionymi do wniesienia skargi do NSA na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 października 1998r. byli zarówno S. S. jak i S. S.. Tym samym w przypadku złożenia skargi do NSA tylko przez S. S. sprawa ta byłaby rozpoznana przez właściwy Sąd. Tym samym fakt sfałszowania podpisu S. S. zarówno w skardze skierowanej w dniu 16 listopada 1998r., jak i w piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2002r. nie miał żadnego wpływu zarówno na nadanie biegu sprawy, jak i treść wydanego przez Sąd orzeczenia. W odpowiedzi na pismo procesowe złożone przez Wojewodę [...] skarżący podnieśli, iż pismo procesowe skarżących S. i S. S. miało walor dokumentu, który oprócz roli inicjującej postępowanie zawierał również treści stanowiące dowód w sprawie - i w ten sposób był traktowany. Sąd wydając przedmiotowy wyrok oparł się bowiem głównie na faktach przytoczonych w sfałszowanym piśmie procesowym – sfałszowany był nie tylko podpis S. S., ale również powoływano się w tym piśmie na nieistniejące dokumenty, tj. rzekomą umowę zezwalającą na postawienie na okres 3 lat nietrwałego budynku, podczas gdy w rzeczywistości 30 sierpnia 1991r. została zawarta ze S. S. umowa zamiany gruntów metr za metr, podpisana przez S. S. 5 lat później, tj. w 1996r. Skarżący podnieśli ponadto, że bezzasadnie przyjęto w wyroku istnienie obowiązku rozbiórki kiosku wskazanego w decyzji nr [...] z dnia 3 sierpnia 1991r. znak [...], Kierownika Urzędu Rejonowego w L.. Ponadto skarżący podnieśli, że decyzją Wojewody [...] z dnia 17 lutego 2011 r. znak: [...] stwierdzono nieważność stanowiącej podstawę wydania ww. wyroku NSA decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia 3 sierpnia 1991r. znak: [...] w sprawie pozwolenia na budowę tymczasowego [...] na działce nr ewid. "1" i części działki nr ewid. "2" w L. przy ul. [...], na podstawie której wydano upomnienie nakazujące rozbiórkę tymczasowego [...]. Pismem z dnia 24 czerwca 2011 uczestnik postępowania S. S. wniosła o oddalenie skargi o wznowienie postępowania, wskazując, iż sfałszowane pisma procesowe nie miały żadnej mocy dowodowej. Na koniec prowadzonego postępowania skarżący dodatkowo podnieśli, że decyzją Starosty L. z dnia 25 marca 2011r. nr [...] umorzono z urzędu w całości postępowanie egzekucyjne w sprawie usunięcia/rozbiórki tymczasowego [...] położonego w L. przy ul. [...], prowadzone na podstawie decyzji z dnia 3 sierpnia 1991r. o pozwoleniu na budowę tymczasowego [...] w L. ul. [...], dz. Ew. nr "1" i cz. "2". Skarżący podkreślili, że przyczyną uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia 23 października 1998r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. było toczące się postępowanie egzekucyjne odnośnie tymczasowego [...] położonego na dz. ew. nr "1" i cz. "2", które to zostało obecnie z urzędy w całości umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na początek podkreślić należy, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA została wniesiona przez skarżących do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Natomiast w toku postępowania, tj. w dniu 1 stycznia 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 i art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 1 stycznia 2004r. utraciła moc ustawa z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne (art. 85 powołanej ustawy). W świetle natomiast art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stosownie do art. 103 powołanej ustawy, w sprawach o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem NSA wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. orzeka wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższego jednoznacznie wynika, że niniejsza sprawa powinna być rozpatrywana według przepisów nowej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "ppsa". Zgodnie z treścią art. 270 ppsa można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem w przypadkach przewidzianych w tej ustawie. Ustawa ta w przepisach art. 271 - art. 274 wskazuje podstawy wznowienia postępowania, a w przepisie art. 277 określa termin, w jakim należy wnieść taką skargę. Z analizy dokumentów przedstawionych przez skarżących, a w szczególności z pisma Prokuratury Rejonowej informującej skarżących o umorzeniu postępowania w sprawie popełnienia przestępstwa fałszerstwa dokumentu przez S. S. wynika, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ppsa został zachowany. Zachowany został również pięcioletni termin do żądania wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 278 ppsa. Podstawę wznowienia wskazaną w skardze przez skarżących stanowił, mający na chwilę wnoszenia skargi zastosowanie, art. 403 § 1 kpc, zgodnie z którym "Można żądać wznowienia na tej podstawie, że 1) wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym; 2) wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa". Obecnie wskazana podstawa wznowienia postępowania wprowadzona jest bezpośrednio do ppsa w art. 273 § 1 ppsa. Zgodnie zaś z treścią art. 273 § 1 ppsa "Można żądać wznowienia na tej podstawie, że 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa". Tym samym przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Sąd musi zweryfikować, czy w świetle przedstawionych przez skarżących wyjaśnień oraz dowodów istnieją podstawy wskazane w art. 273 § 1 ppsa do wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem o sygn. akt. II SA/Kr 2538/98. W ocenie Sądu skarga Z. W. oraz K. W. o wznowienie postępowania sądowego nie mogła być uwzględniona, gdyż pozbawiona jest podstaw wznowienia z art. 273 § 1 pkt 1 ppsa. Z. W. i K. W. upatrują podstawę wznowienia w tym, że sprawie o sygn. akt II SA/Kr 2538/98 jedna ze stron skarżących decyzję Wojewody [...] sfałszowała podpis drugiej strony wnoszącej skargę do NSA, co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem Prokuratora Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 2003r. Jednakże należy stwierdzić, że nie wystarczy wskazać na występujący w sprawie dokument podrobiony lub przerobiony, aby spełniona została przesłanka wznowienia z art. 273 § 1 ppsa, gdyż przepis ten wyraźnie przewiduje związek takiego dokumentu z kwestionowanym orzeczeniem sądu. Orzeczenie to bowiem musiałoby być oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Tak też orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt. I GSK 388/07. Wniesienie skargi przez jednego ze skarżących – tj. S. S., która jednocześnie umieściła w skardze podrobiony podpis S. S., nie oznacza, że Sąd wydając wyrok oparł się na dokumencie sfałszowanym – albowiem w skardze przedstawiona została jedynie argumentacja skarżących – natomiast Sąd kontrolował postępowanie i weryfikował twierdzenia stron postępowania na podstawie dokumentów z postępowania przez organami obu instancji, które to dokumenty nie były sfałszowane. Ponadto umieszczenie w skardze sfałszowanego podpis S. S. nie czyniło wniesionej skargi bezskuteczną. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że orzeczenie Sądu zostało oparte na dokumencie podrobionym. W tym miejscu podkreślić, należy iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego w odniesieniu do analogicznej do art. 273 ppsa przesłanki wznowienia postępowania cywilnego tj. art. 403 § 1 kpc kwestionowana jest możliwość wznowienia postępowania, w którym dopuszczono się fałszerstwa pisma procesowego. Wskazuje się, że podrobienie pisma procesowego strony nie stanowi podstawy wznowienia postępowania z art. 403 § 1 pkt 1 kpc, albowiem dokument, o który chodzi w tym przepisie to dowód przeprowadzony w sprawie, na podstawie którego poczynione zostały ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia. Nie chodzi zatem w tej podstawie wznowienia o dokument procesowy (pismo procesowe) - tak postanowienie SN z dnia 5 lutego 1998r. sygn. akt: I PKN 522/97, OSNP 1999/2/59). Podkreślenia wymaga również fakt, że sąd administracyjny przeprowadzając kontrolę postępowania administracyjnego sprawdza legalność oraz poprawność rozstrzygnięć organów administracyjnych, mając do dyspozycji akta postępowań administracyjnych. Tym samym twierdzenia oraz fakty wskazywane w pismach procesowych stron, w tym również w skardze na decyzję organu weryfikowane są przez sąd na podstawie analizy akt postępowania administracyjnego i znajdujących się tam dokumentów. W związku z powyższym sam fakt podrobienia podpisu na skardze lub piśmie procesowym nie oznacza, że Sąd, wydając orzeczenie, opiera się na podrobionym dokumencie. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że stronami postępowania administracyjnego byli między innymi S. S. i S. S.. Zatem oddzielnie uprawnionymi do wniesienia skargi do NSA Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 października 1998 r. byli zarówno S. S. jak i S. S.. Tym samym w przypadku złożenia skargi tylko przez S. S. sprawa ta byłaby rozpoznana przez właściwy Sąd, niezależnie od tego – czy podpis S. S. byłby sfałszowany czy nie. Skarga sporządzona przez S. S. zawierała argumentację strony skarżącej postępowania legitymowanej do wniesienia skargi do Sądu. Tym samym fakt istnienia zarówno w skardze skierowanej w dniu 16 listopada 1998r., jak i w piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2002r. sfałszowanego podpisu S. S. nie miał dla rozpatrywania przez Sąd skargi znaczenia. Na koniec podkreślić należy również, że powoływana przez skarżących szeroka i nowa argumentacja dotycząca niezasadności wyroku NSA, z uwagi na prawomocność tego wyroku, jest poza zakresem rozpatrywania sprawy i nie może być przez Sąd uwzględniona. Jeszcze raz należy podkreślić, że skarżący nie wykazali, aby orzeczenie NSA w przedmiotowej sprawie zostało oparte na dokumencie podrobionym (skarga do sądu oraz pismo procesowe w toku postępowania przed sądem które zawierały sfałszowany podpis S. S.), mimo że taki fakt jak podrobienie podpisu S. S. na skardze oraz na piśmie procesowym niewątpliwie miał miejsce. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka, o jakiej mowa w art. 273 § 1 ppsa i dlatego oddalono skargę na podstawie art. 282 § 2 i art. 273 § 1 pkt 1 ppsa.