II SA/Kr 268/25
WyrokWSA w Krakowie2025-05-19
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę przeprowadzenia próby wodnej oraz nieprawidłowe określenie adresatów nakazu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniono to koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie próby wodnej w celu oceny efektywności systemu odwodnienia liniowego oraz prawidłowym wskazaniem adresatów nakazu, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu P. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. Prezydent Miasta Krakowa nakazał właścicielom działki nr [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci przebudowy odwodnień liniowych, stwierdzając zmianę stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającą na działki sąsiednie. Kolegium uchyliło tę decyzję, wskazując na potrzebę przeprowadzenia próby wodnej oraz nieprawidłowe określenie adresatów nakazu.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu P. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 lutego 2025 r. znak: SKO.PW/4171/106/2024 w przedmiocie stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie oraz nakazu wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala sprzeciw.
Decyzją z dnia 7 listopada 2024 r. znak: WS-08.6331.24.2023.MŁ, działając na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.
z 2024 r. poz. 1087 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta Krakowa: 1) stwierdził, że na działkach nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]), nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]), nr [...] obr. [...] przy ul. J. w K. nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunt sąsiedni tj. na działki nr [...], [...], [...] obr. [...] w K. [...] obr[...] K. w K. (powstałej z podziału działki nr [...]), 2) nakazał właścicielom działki nr [...] obr. [...] K. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci przebudowy odwodnień liniowych, tak aby spadek dna ukształtowany był w kierunku zachodnim, czyli do miejsca odpływu do odbiornika. Dodatkowo należy podnieść progi w korytku odpływowym wzdłuż krawężnika do wysokości 0,1 m; 3) ustalił termin wykonania urządzeń zapobiegających szkodom do dnia 28 lutego 2025 r.
Organ wskazał, że P. K. zwrócił się o wszczęcie postępowania w zakresie naruszenia stosunków wodnych - zmiany stanu wody na działkach nr [...] (uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]), [...] (uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]), [...] i [...] obr. [...] przy ul. J. w K. ze szkodą dla działek nr [...],[...],[...] obr. [...] w K. (posesja przy ul. J. w K.) i [...] obr. [...] w K. (droga dojazdowa do posesji przy ul. J. w K. - po podziale działka nr [...]).
W uzasadnieniu wniosku ww. podał, że w sąsiedztwie jego nieruchomości, spółka deweloperska wykonywała inwestycję, a w ramach służebności drogowej korzysta z nieruchomości [...]. Na tej ostatniej działce deweloperzy wybudowali dojazd do inwestycji - domków jednorodzinnych, pokrywając go w całości kostką brukową. Zmiany w stosunkach wodnych doprowadziły do zalewania działki drogowej, stanowiącej współwłasność wnioskodawcy. Przedmiotowa droga jest drogą utwardzoną kamieniem i żwirem, ale nie pokrytą kostką, a przed wybudowaniem drogi przez deweloperów nie istniał problem podmywania drogi. Na drodze widoczne są wyżłobione miejsca wskutek przepływu wody, po deszczu stagnuje woda.
Organ wyjaśnił, że w toku postępowania podziałowi, zbyciu i innym przekształceniom własnościowym uległy poszczególne nieruchomości stanowiące przedmiot postępowania, co zostało uwzględnione w oparciu o posiadane (EGiB)
i ogólnodostępne bazy danych (internetowa przeglądarka Ksiąg Wieczystych). Ustalił również, że młotowej sprawie nie występuje przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż nie został przekroczony okres 5 lat wskazany w art. 234 ust. 5 ustawy Prawo wodne. Zakres prac obejmujący budowę drogi, wykonanie kostki i odwodnienie z którym wnioskodawca łączy wskazywane przez siebie szkody wykonany bowiem został na przełomie lipca-sierpnia 2022 r.
W celu właściwego rozpatrzenia sprawy organ zasięgnął opinii biegłego hydrogeologa dr T. N., która zdaniem organu jest kompletna, wiarygodna, spójna i pozbawiona nieścisłości, a jej autor posiada odpowiednie kwalifikacje. W toku postępowania organ ustalił następujący stan faktyczny:
Na terenie działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) wybudowany został budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej. Teren pomiędzy budynkiem, a wschodnią granicą działki, stanowi podjazd do dwóch garaży. Na wysokości działek nr [...] i [...] droga dojazdowa (działka nr [...]) odwodniona jest dwoma poprzecznymi wodościekami i zabezpieczona od strony wschodniej krawężnikiem przewyższającym przyległy poziom drogi o ok. 9 cm. Wzdłuż krawężnika jw. wykonany jest wodościek w postaci dwóch rzędów obniżonych kostek. Ogólny spadek terenu kształtuje się w kierunku południowo-wschodnim. Spadki wjazdów do garaży są w kierunku wschodnim (spadek dominujący). Część zachodnia działek nr [...] i [...] stanowi ogród i poza zadaszeniem tarasu jest terenem zielonym - chłonnym.
Na terenie działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) wybudowany został budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej. Teren działek nr [...] i [...] zagospodarowany jest analogicznie do działek nr [...] i [...]. Na wysokości działek nr [...] i [...] droga dojazdowa (działka nr [...]) odwodniona jest dwoma poprzecznymi wodościekami i zabezpieczona od strony wschodniej krawężnikiem przewyższającym przyległy poziom drogi o ok. 8 cm. Wzdłuż krawężnika jw. wykonany jest wodościek w postaci dwóch rzędów obniżonych kostek.
Na terenie działki nr [...] wykonany jest odcinek drogi dojazdowej do zabudowy jw. Droga wykonana jest z kostki. Wzdłuż krawężnika od strony wschodniej droga posiada na całej długości wodościek w postaci obniżonych dwóch rzędów kostek. Na terenie działki nr [...] znajdują się cztery poprzeczne wodościeki jw.
Działka nr [...] stanowi teren niezabudowany. Działka ta od strony północnej, zachodniej i południowej posiada ogrodzenie. Działka nr [...] bezpośrednio przylega do działki drogowej nr [...], która wzdłuż wschodniej granicy ma wykonany krawężnik betonowy, stanowiący kontynuację krawężnika drogowego jaki jest na odcinku drogi utwardzonej kostką brukową. Krawężnik przewyższa przyległy teren o maksymalnie 20 cm. Na terenie działki nr [...], na wysokości działki nr [...] zlokalizowana jest studnia kanalizacji sanitarnej. W rejonie studni widoczne były podczas rozprawy administracyjnej (5 września 2023 r.) ślady po stagnującej wodzie i stagnująca woda. Teren wzdłuż wschodniej granicy działki nr [...] został podniesiony względem istniejącego od strony wschodniej o maksymalnie 1,3 m. Ogrodzenie działki nr [...], od strony południowej i zachodniej wykonane jest na litej betonowej podmurówce.
Wzdłuż wschodniej granicy działki nr [...] wykonana jest droga dojazdowa stanowiąca kontynuację drogi na działce nr [...]. Ten odcinek drogi posiada wodościek wzdłuż krawężnika od strony wschodniej w postaci obniżonych dwóch rzędów kostki. Odcinek drogi zlokalizowany na działce nr [...] nie posiada odwodnienia w postaci poprzecznych wodościeków. Obustronne krawężniki przewyższają poziom drogi o ok. 8 cm. Dominującym spadkiem drogi jest spadek w kierunku południowym. Po stronie zachodniej drogi zlokalizowane jest ogrodzenie na litej betonowej podmurówce o wysokości ok. 90 cm. Ogrodzenie to istniało przed budową domów na działkach nr [...] i [...] oraz działkach nr [...] i [...]. Po stronie wschodniej drogi jw., sąsiednia posesja (ul. J. posiada ogrodzenie na litej betonowej podmurówce, przewyższającej poziom drogi o ok. 16 cm. Teren działki nr [...] w części niezagospodarowanej posiada spadek w kierunku wschodnim. Na terenie działki nr [...], po zachodniej stronie ogrodzenia tej działki, widoczne były podczas rozprawy administracyjnej wyżłobienia świadczące o spływie wody. Wzdłuż wodościeku z obniżonych dwóch rzędów kostek widoczne były wypłukania wypełnienia (piasku) spomiędzy kostek brukowych.
Na terenie działki nr [...] widoczne były podczas rozprawy administracyjnej wyraźne wyżłobienia świadczące o spływie wody w kierunku wschodnim. Wyżłobienia te zaczynały się na wysokości ok. 1,7 m od krawędzi podmurówki posesji przy ul. J. Wyżłobienie takie widoczne jest też po stronie południowej działki nr [...]. Na działce nr [...], na wysokości bramy wjazdowej do posesji ul. J. 6A, wykonany jest akodren (wodościek). W chwili oględzin, wodościek ten był całkowicie zakolmatowany. Według oświadczenia P. K. woda z tego wodościeku odprowadzana jest do dwóch studni chłonnych zlokalizowanych na działce nr [...].
Na terenie działki drogowej nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) widoczne są wyraźne wyżłobienia. Spadek tego odcinka drogi kształtuje się w kierunku północnym.
Podczas rozprawy administracyjnej stwierdzono widoczne ślady stagnacji wody na drodze dojazdowej do budynku przy ul. [...] na wysokości wjazdu na tą posesję. Po stronie zachodniej drogi na działce nr [...] widoczne jest pęknięcie podmurówki zlokalizowanej na skarpie. Widoczne było zamulenie kostki brukowej wjazdu na posesję przy u. J. oraz na wjeździe na posesję na wysokości tego budynku. Spadek wjazdu na posesję jw. kształtuje się w kierunku wschodnim z lekkim odchyleniem w kierunku północnym.
- Na wjeździe na posesję przy ul. J. istnieje po stronie zachodniej (na granicy działek nr [...] i [...]) lita betonowa podmurówka posiadająca otwory. Podmurówka ta kończy się na wysokości krawędzi drogi zrealizowanej na działce nr [...]. Otwory jw. miały pierwotnie umożliwiać przepływ wód opadowych zgodnie
z naturalnym ukształtowaniem terenu. Sprawa tej podmurówki była przedmiotem czynności wyjaśniających już w 2010 r. dot. zalewania wodami opadowymi posesji przy ul. J. z terenu posesji przy ul. J. pisma w aktach sprawy).
W 2017 r. prowadzone były czynności wyjaśniające w związku z zalewaniem wodami opadowymi posesji przy ul. J. z powodu realizacji zjazdu
z działki nr [...] (pisma w aktach sprawy).
Nieruchomości objęte przedmiotem postępowania zlokalizowane są na zboczu wzgórza w [...] o wyraźnym spadku na kierunku zachód-wschód, z lekkim odchyleniem w kierunku południowym.
Organ podał również, że zgodnie z ww. opinią hydrologa:
Na terenie badanych działek w okresie roztopów i długotrwałych opadów dochodzi do podtopień. Lokalne podtopienia pochodzą od wód spływowych. Na stan wód stagnujących na przedmiotowych działkach mają wpływ czynniki naturalne:
- intensywność opadów atmosferycznych
- przebieg procesu topnienia pokrywy śnieżnej
- parowanie terenowe (średnie temperatury dobowe)
- warunki geologiczne
Nałożyły się na to czynniki antropogeniczne, takie jak:
- systematyczne utwardzenie terenu w związku z procesami urbanizacyjnymi
i inwestycyjnymi,
- zmiany zagospodarowania terenu.
Inwestycje budowlane na dz. [...], [...], [...] i [...] spowodowały zmianę kierunku i natężenia spływu wód, co w efekcie wpłynęło na zmianę stosunków wodnych na badanym terenie. Uzasadnione jest twierdzenie, że okresowe zmiany stanu wody (podtopienia) na działkach [...], [...], [...] i [...] pod wpływem wód opadowych i roztopowych, w najmniej korzystnym okresie roku są bezpośrednim efektem inwestycji budowlanej na działkach [...],[...], [...] i [...], a w szczególności związane są z utwardzeniem terenu i zmianą parametrów infiltracyjnych. Powyższe działania spowodowały zmianę lokalnych kierunków odpływu, a także zwiększenie natężenia odpływu do najniższego punktu terenu i dalszego spływu w kierunku działek strony skarżącej. Należy zobowiązać właściciela dz. [...],[...] i [...] do przebudowy odwodnień liniowych, tak aby spadek dna ukształtowany był w kierunku zachodnim, czyli do miejsca odpływu. Dodatkowo należy podnieść progi w korytku odpływowym wzdłuż krawężnika do wysokości 0,1 m, aby blokowały skutecznie spływ wody w kierunku południowym. Skuteczność odbioru wód przez system odwadniający ma szczególne znaczenie, gdyż w przyszłości ilość napływającej wody może się zwiększyć po zagospodarowaniu dz. [...]. Nadto należy zobowiązać właściciela dz. [...] do wykonania odwodnień liniowych w południowej części drogi dojazdowej na posesje na całej szerokości drogi oraz na wyjeździe
z dz. [...] (od muru do granicy z sąsiednią działką). Wody z odwodnień należy odprowadzić do zbiornika na wody deszczowe o pojemności co najmniej 8 m3. Zbiornik należy zainstalować na terenie dz. [...]. W tym celu należy wykonać odpowiednią dokumentację projektową i uzyskać wymagane prawem pozwolenia. Warunki hydrologiczne na badanym terenie należą do skomplikowanych i przedstawione powyżej urządzenia mają jedynie na celu retencję dodatkowych ilości wody, jakie powstają w wyniku zmian stosunków wodnych w wyniku inwestycji na dz. [...], [...], [...] i [...]. Nie zniweluje to wód spływających w kierunku działek strony Skarżącej w wyniku naturalnej topografii terenu. Ww. wnioski zostały przedstawione na podstawie analizy materiałów archiwalnych, wizji terenowej (pomiary wysokościowe, sondy badawcze, obliczenia analityczne).
Mając na uwadze treść art. 234 ustawy Prawo wodne organ wskazał, że właściciele działek nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w K. nie mogą zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na ich gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...] w K.. Z kolei organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów zmiany stosunków wodnych, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Powyższe oznacza, że niniejsze postępowanie prowadzone na podstawie art. 234 ustawy Prawo wodne nie może być prowadzone w celu uregulowania wszystkich problemów związanych z zalewaniem działek wnioskodawcy wodami opadowymi, a jedynie w celu ustalenia, czy roboty budowlane zrealizowane na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w K., doprowadziły do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na tej nieruchomości wód opadowych lub roztopowych i czy nastąpiło to ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich (działek nr [...],[...],[...],[...]).
Organ przyjął, że stanem pierwotnym (wyjściowym) do zbadania kwestii zmiany stanu wody na gruncie jest stan terenu działek nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w K. sprzed robót budowlanych polegających na budowie dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej wraz z drogą dojazdową z kostki brukowej. W stanie pierwotnym teren objęty przedmiotem postępowania był terenem nieutwardzonym, porośniętym trawą biologicznie czynnym. Biegły słusznie zauważył, że przed wykonaniem inwestycji spływ wód z kierunku zachodniego rozproszony był po całym zboczu. W wyniku wykonania inwestycji (utwardzenia terenu oraz budowy muru oporowego) główny strumień odpływu został skierowany i skoncentrowany w punkcie wyjazdu z dz. [...] znacznie zwiększając natężenie wody spływającej po drodze szutrowej w kierunku wschodnim, w kierunku działek strony skarżącej. Zgodnie z ekspertyzą, wody z terenów zagospodarowanych przez inwestycje na dz. [...] i [...] (budynki i ogród) odprowadzane są do zbiorników na wody deszczowe. Można uznać, że ta część terenu nie bierze udziału w spływie powierzchniowym, gdyż jest wyizolowana od reszty terenu. Wody powstające w części posesji stanowiących drogę dojazdową oraz wjazdy do garaży odbierane są przez 4 odwodnienia liniowe o przebiegu W-E. Ze względu na nachylenie terenu część wód spływa wzdłuż krawężnika w kierunku S korytkiem utworzonym we wschodniej części dz. [...]. Utwardzona kostką brukową wschodnia część dz. [...] nie posiada odwodnień, więc wody spływają po powierzchni terenu w kierunku S do najniżej położonego punktu jakim jest wjazd na dz. [...]. Dalej odpływ następuje drogą dojazdową w kierunku wschodnim tj. w kierunku działek strony skarżącej.
Zdaniem organu wprowadzenie utwardzonych powierzchni w miejsce powierzchni zielonych, chłonnych już samo w sobie stanowi zmianę stanu wody na gruncie. Dla zobrazowania tej zależności wskazać należy, że jedną z danych wejściowych do obliczania odpływu wód opadowych z danej powierzchni jest tzw. współczynnik spływu powierzchniowego. Informuje on o części opadu jaka jest bezpośrednio transformowana w odpływ powierzchniowy. Im wyższa wartość tego wskaźnika, tym więcej wody odpłynie z danej powierzchni w stosunku do objętości opadu, który spadł na tą powierzchnię. Dla terenów zielonych wartość współczynnika spływu powierzchniowego przyjęto w ekspertyzie jako 0,3 a dla powierzchni zabudowanej i terenu utwardzonego jako 0,85. Znacznie więcej wody odpływa więc
z terenów utwardzonych niż z terenów zielonych. W rozpatrywanym przypadku działaniami, które miały kompensować zwiększony odpływ z terenów zabudowanych było wykonanie na terenie działki nr [...] czterech poprzecznych wodościeków
z odprowadzeniem wód do zbiorników szczelnych.
W ocenie organu wykonanie wodościeków jw. ze spadkiem w kierunku wschodnim, przy lokalizacji odpływu z wodościeku na jego zachodnim krańcu jest niewłaściwe. Takie rozwiązanie oznacza pracę niepełnym przekrojem wodościeku. Jak wskazał biegły spadki dna wszystkich odwodnień liniowych ukształtowane są w kierunku E, a odpływ do kanalizacji deszczowej znajduje się po stronie W. Różnica wysokości dna między częścią zachodnią a wschodnią waha się od 0,02 do 0,1 m, we wszystkich przypadkach część wschodnia położona jest niżej. W efekcie przy intensywnych opadach i wypełnieniu odwodnienia wody odpływają ukształtowaną wzdłuż krawężnika rynną w kierunku S. Poniżej każdego odwodnienia liniowego wykonano próg w korytku odpływowym poprzez poniesienie dwóch kostek brukowych. Na tym obszarze zmienione zostały kierunek i natężenie odpływu wód. Utwardzenie i zmiana topografii terenu powoduje, że odpływ wód następuje w kierunku S. Organ wskazał, że odpływ wód w kierunku południowym oznacza, że wody z odcinka utwardzonej drogi na działce nr [...] wpływają na odcinek utwardzonej drogi na działce nr [...], który to odcinek nie posiada żadnego odwodnienia.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że na działkach nr [...], [...], [...],[...], [...] obr[...] K. w K. doszło do zmiany stanu wody w zakresie kierunku natężenia odpływu wód opadowych.
W ocenie organu wystąpienie nawet najmniejszej szkody związanej ze zmianą stanu wody na gruncie sąsiednim daje podstawę do zastosowania nakazu przewidzianego w art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Taką szkodą jest niewątpliwie rozmywanie nawierzchni działki drogowej nr [...] oraz intensyfikacja w zakresie przelewania się wody na posesję przy ul. J. (działki nr [...], [...], [...]). Wykonana symulacja kierunków spływu wód opadowych na podstawie platformy [...] (w aktach sprawy) przy założeniu opadu 10 mm oraz braku możliwości odpływu wód w kierunku wschodnim wzdłuż wschodniej granicy działek nr [...] i [...] (krawężnik betonowy wzdłuż drogi) wykazała, że cały strumień wód został przekierowany na wjazd na działkę nr [...]. Symulacja ta została przeprowadzona na Numerycznym Modelu Terenu (aktualność 17 marca 2023 r.) i nie uwzględnia zrealizowanego sytemu odwodnień liniowych i zabudowy. Z przeprowadzonej symulacji widać dalszy kierunek głównego strumienia wód opadowych, który wpływa na posesję przy ul. J. . Z kolei podczas rozprawy administracyjnej stwierdzono na terenie działki drogowej nr [...] wyraźne wyżłobienia oraz widoczne ślady stagnacji wody na drodze dojazdowej do budynku przy ul. J. na wysokości wjazdu na tą posesję, jak również zamulenie kostki brukowej wjazdu na tą posesję. Przy tym biegły wskazał na związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy intensyfikacją podtopień, a zmianami stosunków wodnych. Zdaniem organu intensyfikacja spływu wód powoduje intensyfikację szkód w postaci zwiększonego zamulenia wjazdu na posesję przy ul. J. , zwiększenia wyżłobień w drodze dojazdowej na działce nr [...].
Z uwagi na ww. związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], a szkodą występującą na działkach nr [...], [...], [...], [...] organ odstąpił od badania genezy szkód w budynku przy ul. J. Jak wskazał, postępowanie prowadzone na podstawie art. 234 ustawy Prawo wodne nie może być prowadzone w celu uregulowania wszystkich problemów związanych z zalewaniem działek wnioskodawcy. Organ zwrócił przy tym uwagę na lokalizację budynku przy ul. J. na zboczu wzgórza w Paśmie S. o wyraźnym spadku, co jest równoznaczne z występowaniem intensywnego spływu wód opadowych po tym zboczu. Dodał, że już w 2017 r. prowadzone były czynności wyjaśniające w związku z zalewaniem wodami opadowymi posesji przy ul. [...]. Także w 2010 r. sprawa podmurówki posesji przy ul. [...] i jej wpływu na zmianę kierunku odpływu wód opadowych była przedmiotem czynności wyjaśniających.
W ocenie organu wykonanie na terenie działki nr [...] urządzeń zapobiegających szkodom w postaci przebudowy odwodnień liniowych, tak aby spadek dna ukształtowany był w kierunku zachodnim, czyli do miejsca odpływu do odbiornika oraz podniesienie progów w korytku odpływowym wzdłuż krawężnika do wysokości 0,1 m, będzie wystarczające do zniwelowania zmiany stanu wody na gruncie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] powstałej w wyniku realizacji inwestycji budowlanej. Organ dodał, ze rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymagało zasięgnięcia wiadomości specjalnych, wobec czego organ powołał biegłego hydrogeologa dr T. N.. Ponadto sprawę analizował pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie inżynierii wodnej i zarządzania zasobami wodnymi, posiada wiedzę z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, ponad dwudziestoletnie doświadczenie wprowadzeniu spraw związanych z naruszeniem stosunków wodnych i tym samym dysponuje wiadomościami specjalnymi.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odniósł się do uwag wniesionych przez strony postępowania, oceniając je jako bezpodstawne. Jeśli chodzi o zarzuty do opinii biegłego organ podzielił stanowisko biegłego, że nie ma potrzeby wykonywania próby wodnej. Organ nie dostrzegł też konieczności opracowywania przez biegłego opinii uzupełniającej.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli I. M. i B. J..
Decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. znak: SKO.PW/4171/106/2024, działając na podstawie art. art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2024 poz.1087) w związku z art. 138 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił szeroko tok czynności podjętych w sprawie, zgromadzony materiał dowodowy, jak też stanowiska stron postępowania.
Kolegium przypomniało, że przedmiotowe postępowanie toczyło się na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne zgodnie z którym: "jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności". Przepis powyższy, z racji swej konstrukcji nakłada na organ obowiązek zbadania następujących przesłanek: 1. czy zaszła zmiana stanu wody na gruncie, 2. czy zaistniały szkody na gruncie sąsiednim, 3. czy między 1 i 2 zachodzi związek przyczynowo - skutkowy
Zgodnie z wykładnią językową - dopiero łączne zaistnienie w/w przesłanek w konkretnej sprawie administracyjnej skutkuje koniecznością wydania przez organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Powyższe twierdzenia potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 17 września 2024 r., w sprawie o sygn. III OSK 349/23: "Warunkiem koniecznym do nałożenia nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 p. w. jest powiązanie związkiem przyczynowo-skutkowym działań właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą", natomiast zgodnie z wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2024 r., w sprawie o sygn. II SA/KE 40/24: "Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o unormowanie art. 234 ust. 3 p. w. zmierza do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Wskazać jednak należy, że sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu, bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 p.w. przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie." Zmianą o której mowa w cytowanym przepisie zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15 maja 2024 r., w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 480/24: "(...) to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to zatem takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi".
Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki opisane w art. 234 ust. 5 p. w. zgodnie z którym: "Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt".
W toku postępowania organ podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Przeprowadzono oględziny i uzyskano opinię biegłego w zakresie stanu wody na gruncie.
W związku z powyższym należy uznać, że zasadne było w niniejszej sprawie zasięgnięcie opinii biegłego. Jednakże pomimo tego dowodu sprawa nie została w sposób wystarczający wyjaśniona do rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Kolegium w/w opinia biegłych nie stanowi jednoznacznego dowodu na okoliczność zmiany stanu wody na działkach o nr [...], [...] (powstałych z podziału działki nr [...]), [...], [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) oraz [...] obr. K. przy ul. [...] w K., gdyż nie odpowiada w sposób dostateczny na pytanie, w jaki sposób istniejący system odwodnienia liniowego wpływa na spływanie wód opadowych z powyższych działek. W opinii znajduje się informacja, iż spadki dna wszystkich odwodnień liniowych ukształtowane są w kierunku wschodnim, a odpływ do kanalizacji deszczowej znajduje się po stronie zachodniej, różnica wysokości dna miedzy częścią zachodnią a wschodnią wącha się od 0,02 do 0,01 m, we wszystkich przypadkach część wschodnia położona jest niżej. W efekcie przy intensywnych opadach i wypełnieniu odwodnienia wody odpływają ukształtowaną wzdłuż krawężnika rynną w kierunku południowym. Powyższe stwierdzenia, zdaniem Kolegium, wskazują jednoznacznie, iż system odwodnienia przynajmniej częściowo spełnia swoją funkcję w postaci odbierania spływającej wody. W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należy ustalić czy, a jeżeli tak, to w jakiej ilości istniejący na w/w działkach system odwodnienia odbiera spływające wody opadowe. Powyższego można dokonać przeprowadzając próbę wody, zgodnie z zaleceniami biegłego - dr T. N.. Należy zwrócić się do specjalisty z zakresu urządzeń sanitarnych. Próba wodna powinna symulować warunki opadu nawalnego. Celem ewentualnej próby wodnej powinna być ocena czy wykonane odwodnienie liniowe ze spadkiem w kierunku wschodnim spełniają efektywnie swoją rolę w czasie intensywnych opadów atmosferycznych oraz określenie wody spływającej w kierunku południowym drogą dojazdową na dz. [...]". Otrzymawszy dane dotyczące działania systemu odwodnienia, należy je uwzględnić przy obliczeniach dotyczących ilości wód opadowych spływających z terenu utwardzonego dz. [...], [...], [...], [...] oraz [...] obr. K. przy ul. [...] w K.. Dopiero prawidłowe ustalenie zakresu ilości wód opadowych rzeczywiście spływających z w/w nieruchomości pozwoli ewentualnie na zbadanie dalszych przesłanek koniecznych dla prawidłowego zastosowania art. 234 ust. 3 p. w.
Niezależnie od powyższego, zaskarżona decyzja posiada również uchybienie w postaci nieprawidłowego wskazania adresatów nakazu, o którym mowa w punkcie II i III orzeczenia. Zgodnie z wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 20 lutego 2024 r., w sprawie o sygn. II SA/Bk 12/24 "Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom zawsze powinien być skierowany do skonkretyzowanego właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości dotkniętej skutkami naruszenia stosunków wodnych, aktualnego w dacie orzekania przez organ, niezależnie od tego czy stosunki wodne na gruncie naruszył on, czy jego poprzednik prawny". Precyzyjne wskazanie adresata nakazu - w przypadku osób fizycznych osoba taka powinna zostać wskazana z imienia i nazwiska, jest jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych decyzji administracyjnej, a jego niespełnienie pociąga za sobą wadliwość decyzji. Zdaniem Kolegium określenie adresata nakazu - "właściciel działki nr [...] obr. [...] przy ul. J. - zostało dokonane zbyt lakonicznie.
Wyjaśniając zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało na konieczność podjęcia szerokiego zakresu czynności niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie należy przeprowadzić próbę wodną, zgodnie z zaleceniami biegłego - dr T. N.. Otrzymawszy dane dotyczące działania systemu odwodnienia, powinno się je uwzględnić przy obliczeniach dotyczących ilości wód opadowych spływających z terenu utwardzonego dz. [...], [...], [...], [...] oraz [...] obr. K. przy ul. J. w K.. Ponownie wydając decyzję organ I instancji powinien również pamiętać o prawidłowym wskazaniu adresata nakazu.
Na powyższą decyzję P. K. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
1) art. 138 § § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.a. w zw. z 151a § 1 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, że określenie adresatów nakazu, w związku ze stwierdzeniem zmian stosunków wodnych na gruncie, jako "nakazanie właścicielom działki nr [...] obr. [...] przy ul. J. a w K." jest niewystarczające i lakoniczne, podczas gdy właściciele przedmiotowej działki zostali wymienieni w komparycji zaskarżonej decyzji, tj. I. M., B. J. i M. E., a skoro organ odwoławczy może skorygować orzeczenie in merito, tym bardziej może dokonać sprostowania, a w tym przypadku skonkretyzowania, działając w formie procesowej właściwej dla art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. §84 k.p.a. w zw. z art. 243 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 234 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, poprzez błędne ich zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że wydana w sprawie opinia biegłych nie stanowi jednoznacznego dowodu na zmianę stosunków wodnych na działkach
nr [...] i [...] (powstałych z podziału działek [...]), nr [...] i [...] (powstałych
z podziału działki nr [...]) oraz nr [...] i nie odpowiada dostatecznie na pytanie
w jaki sposób istniejący system odwodnienia liniowego wpływa na spływ wód opadowych z powyższych działek na nieruchomości skarżącego, podczas gdy opinia biegłych oraz organ I instancji stanowczo wskazują, że:
- pomimo wykonania odwodnienia część wód spływa wzdłuż krawężnika w kierunku S korytkiem utworzonym we wschodniej części działki nr [...] doprowadzając do rozmywania i wyżłobienia nawierzchni działki drogowej Skarżącego, przelewania się wody na posesję przy ul. J. , a także zalegania wody i zalewania garażu, co stanowi szkodę w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego;
- wykonanie wodościeków jest wadliwe i nie spełnia swojej funkcji - spadki dna odwodnień liniowych ukształtowane są w kierunku wschodnim, a odpływ do kanalizacji deszczowej po stronie zachodniej, a część wschodnia w każdym przypadku położona jest niżej;
- realizacja odwodnień z przeciwspadkiem do odpływu powoduje, że odwodnienia nie pracują w pełnym przekroju,
3) nieprawidłowe przyjęcie celowości wykonania próby wodnej, podczas gdy dotychczas zgromadzone w toku postępowania dowody i wspierające je prawa fizyki wskazują na brak efektywności wykonanego odwodnienia liniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu – co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą na decyzję lub postanowienie – polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję
w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
Wskazać należy również, że konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej. Znacząco ograniczona jest możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej, nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym akcentuje się, że oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wobec tego przepisy art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, WSA z 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19, WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 695/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tak określonych ramach sprzeciw okazał się nieuzasadniony.
Wyjść należy od tego, że przedmiotowa sprawa prowadzona była na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2024 r. poz. 1087, dalej: P.w.) zgodnie z którym: "jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności".
W sprawie tej Prezydent Miasta Krakowa, jako organ pierwszej instancji, przeprowadził postępowanie wyjaśniające, na które złożyło się m.in. przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, tj. ekspertyzy dotyczącej oceny zmian stanu wody na gruncie autorstwa dr T. N. (geologa, biegłego sądowego w zakresie hydrogeologii i zmian stosunków wodnych) oraz dr hab. T. S. (hydrogeologa). Na podstawie oceny tego dowodu, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium wywiodło, że konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w istotnym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził, że pozyskana opinia nie odpowiada w sposób dostateczny na pytanie, w jaki sposób istniejący system odwodnienia liniowego wpływa na spływanie wód opadowych z powyższych działek. Organ odwoławczy stwierdził, że w opinii znajduje się informacja, iż spadki dna wszystkich odwodnień liniowych ukształtowane są w kierunku wschodnim, a odpływ do kanalizacji deszczowej znajduje się po stronie zachodniej, różnica wysokości dna miedzy częścią zachodnią a wschodnią wącha się od 0,02 do 0,01 m, we wszystkich przypadkach część wschodnia położona jest niżej. W efekcie przy intensywnych opadach i wypełnieniu odwodnienia wody odpływają ukształtowaną wzdłuż krawężnika rynną w kierunku południowym. W ocenie Kolegium system odwodnienia przynajmniej częściowo spełnia swoją funkcję w postaci odbierania spływającej wody. Wobec tego, zdaniem Kolegium, należy ustalić, czy, a jeżeli tak, to w jakiej ilości istniejący system odwodnienia odbiera spływające wody opadowe. Organ ocenił, że zasadne jest przeprowadzenie próby wodnej, która miałaby symulować warunki opadu nawalnego, zmierzającej do oceny czy wykonane odwodnienie liniowe ze spadkiem w kierunku wschodnim spełniają efektywnie swoją rolę w czasie intensywnych opadów atmosferycznych oraz określenie wody spływającej w kierunku południowym drogą dojazdową na dz. [...]. Kolegium wskazało dalej na konieczność uwzględnienia otrzymanych danych dotyczących działania systemu odwodnienia przy obliczeniach dotyczących ilości wód opadowych spływających z terenu utwardzonego dz. [...], [...], [...], [...] oraz [...] obr. K. przy ul. [...] w K..
Zdaniem Sądu wskazana okoliczność stanowi istotną okoliczność w sprawie, która wymaga ponownego prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji i uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Wiąże się ona bowiem ściśle z ewentualnym sformułowaniem obowiązku na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. i jego zakresem. Jednocześnie dostrzec należało, że w punkcie VI pisma z 5 lutego 2023 r. (data podpisania 05.02.2024 r. – k. 185 akt adm.) biegły T. N. zajął niejednoznaczne, zdaniem Sądu, stanowisko co do przeprowadzenia próby wodnej. Z jednej bowiem strony stwierdził, że nie ma podstaw do jej wykonania. Z drugiej natomiast, określił cel i warunki jej przeprowadzenia. Istniała zatem wątpliwość w tym zakresie wymagająca przeprowadzenia czynności opisanych przez Kolegium.
Sąd zastrzega przy tym, że powyższa wypowiedź Sądu nie może być odczytywana jako stanowisko aprobujące dokonaną przez Kolegium ocenę dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Takie stanowisko może być wyrażone tylko wobec decyzji kończącej postępowanie, w postępowaniu sądowym, w którym udział będą mogły wziąć wszystkie strony postępowania administracyjnego, nie tylko wnoszący sprzeciw i organ administracji.
W ocenie Sądu zasadne było również uchylenie decyzji organu pierwszej instancji ze względu na uchybienie polegające na niesprecyzowaniu adresatów obowiązku sformułowanego w decyzji organu pierwszej instancji. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym określenie "właściciel działki nr [...] obr. K. przy ul. J. " nie wskazuje jednoznacznie adresata decyzji będącego adresatem obowiązku publicznoprawnego. Sąd zauważa, że określenie, komu przysługuje określony tytuł prawny do nieruchomości może być w okolicznościach sprawy sporne. Rolą organu administracyjnego jest jednoznaczne sprecyzowanie adresata obowiązku, także dla zapewnienia wykonania decyzji.
W literaturze wskazano, odnosząc się do wymogu określenia w decyzji strony lub stron zawartego w art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. w sposób następujący: "Określenie strony postępowania w decyzji ma na celu zidentyfikowanie podmiotu, który staje się adresatem oświadczenia woli zawartego w rozstrzygnięciu. W związku z brakiem jednolitej konwencji, gdy chodzi o redagowanie decyzji administracyjnych w sprawach o różnym przedmiocie, wielokrotnie powstaje potrzeba odpowiedzi na pytanie, w którym miejscu dokumentu będącego nośnikiem decyzji powinno znaleźć się oznaczenie stron. Bardzo często bowiem w samym rozstrzygnięciu organ administracji publicznej identyfikuje wyłącznie osoby, do których bezpośrednio adresowana jest jego wypowiedź o przyznawanych im uprawnieniach czy nakładanych na nie obowiązkach. Osoby, na których sferę prawną rozstrzygnięcie to oddziałuje, wymieniane są co najwyżej w tzw. rozdzielniku decyzji, tj. miejscu, w którym organ administracji wymienia tych, którym decyzję należy doręczyć, gdyż brali udział w postępowaniu. Taka praktyka zyskała akceptację orzecznictwa. W orzeczeniach sądów administracyjnych powszechna jest teza, że z punktu widzenia prawidłowości decyzji jest obojętne, w którym miejscu decyzji strona zostanie wskazana, ważne jest, by była ona w sposób jednoznaczny określona (M. Romańska [w:] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 107)." Sąd przywołane stanowisko w pełni podziela, dostrzegając, że w rozstrzygnięciu zawartym w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 7 listopada 2024 r. nie doszło do jednoznacznego określenia podmiotów zobowiązanych, co stanowi o wadliwości decyzji organu pierwszej instancji i naruszeniu art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.
Tym samym niezasadne okazały się zarzuty sformułowane w sprzeciwie. Jak wskazano powyżej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wykazało istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło