II SA/Kr 269/25
WyrokWSA w Krakowie2025-06-12
Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Paweł Darmoń, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przydomowa oranżeria (ogród zimowy) o powierzchni zabudowy do 35 m2, posadowiona na stalowej konstrukcji mocowanej do utwardzonego podłoża za pomocą kotew i wkrętów, może być zakwalifikowana jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym czy jej budowa narusza zakaz budowy nowych budynków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Przydomowa oranżeria (ogród zimowy) o powierzchni zabudowy do 35 m2, posadowiona na stalowej konstrukcji mocowanej do utwardzonego podłoża za pomocą kotew i wkrętów, nie spełnia definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ nie posiada fundamentów w rozumieniu tego przepisu. W związku z tym, jej budowa nie narusza zakazu budowy nowych budynków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni do 35 m2. Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje budowy nowych budynków na tym terenie. Wojewoda Małopolski utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że oranżeria spełnia cechy budynku. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że oranżeria nie jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 grudnia 2024 r. znak: WI-I.7840.2.50.2024.AŁ w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego B. Ś. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r. nr WI-I.7840.2.50.2024.AŁ Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 marca 2024 r. nr 134/6743/2024 znak: AU-01-7.6743.313.2024.API o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania przez B. Ś. (zwanego dalej także skarżącym) robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy do 35 m2, teren inwestycji: działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], ul. [...] w K..
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 13 marca 2024 r. do Urzędu Miasta Krakowa wpłynęło zgłoszenie B. Ś. dotyczące wykonania przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy do 35 m2. Do zgłoszenia załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rysunki przedstawiające wygląd oraz usytuowanie projektowanej oranżerii, a także kopie dokumentu potwierdzającego służebność, którą dysponuje inwestor.
Decyzją z dnia 27 marca 2024 r. nr 134/6743/2024 Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania przez skarżącego w/w robót budowlanych. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że zgłaszana inwestycja zlokalizowana będzie na obszarze objętym ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (uchwała nr [...] Rady Miasta Krakowa z dnia [...] r.). Z dokumentacji wynika, że zgłaszana inwestycja ma być zlokalizowana w terenie oznaczonym w planie jako MNi.3-Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Powołując się na treść § 18 ust. 2 tego planu organ I instancji stwierdził, iż nie przewiduje on w terenie oznaczonym jako MNi.3-Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej, możliwości budowy nowych budynków jak i rozbudowy oraz nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, zatem zgłaszana budowa przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) narusza ustalenia wyżej wymienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie:
1) § 18 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta Krakowa z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] poprzez wydania decyzji o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych w sytuacji, gdy plan miejscowy ustala, że dla terenów MNi.1 - MNi.3 występuje zakaz budowy nowych budynków, podczas gdy przydomowa oranżeria (ogród zimowy) nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
2) art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię tj. uznanie, iż za budynek można także uznać taki obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem oraz nie posiadający fundamentu co doprowadziło do uznania przez organ l instancji, iż przydomowa oranżeria jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
3) art. 29 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez wniesienie przez organ sprzeciwu ze względu na błędne uznanie, iż budowa objęta zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", podczas gdy w przedmiotowej uchwale występuje zakaz budowy nowych budynków, a zamierzenie budowalne dotyczyło przydomowej oranżerii, która nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
4) art. 7a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony (inwestora) pojawiających się wątpliwości co do treści przepisów obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego, w szczególności w zakresie zasad określania zakazów w zakresie budowy nowych budynków oraz rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków mieszkalnych.
5) art. 7 i art. 77 oraz art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niedokładne zbadanie materiału dowodowego oraz naruszenie zasady zaufania do organów Państwa, poprzez bezzasadny brak uwzględnienia w niniejszym postępowaniu interesów inwestora.
6) art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętej decyzji, które nie jest wystarczające do pełnego poznania motywacji jaką kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w związku z brakiem legalnej definicji pojęć oranżerii i ogrodu zimowego, w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że oranżeria to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub o oszklonym dachu i ścianach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne. Ogród zimowy oznacza natomiast rodzaj oranżerii, oszklone pomieszczenie, w którym hoduje się rośliny. Jednocześnie przyjmuje się, że ogrody zimowe mogą być - przy zastosowaniu nowych technologii - sytuowane bezpośrednio na gruncie, ale mogą też stanowić zabudowę wszelkiego rodzaju tarasów. Ogród zimowy stanowi zatem jeden z przykładowych i możliwych do wykonania rodzajów oranżerii.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia właściwemu organowi budowa przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Oranżeria (ogród zimowy), o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, jest samodzielnym obiektem budowlanym chociaż przylega do budynku. Zdaniem organu, świadczy o tym fakt, że w w/w przepisie ustawodawca przewidział budowę oranżerii, nie zaś rozbudowę istniejącego budynku o oranżerię. Zgłoszeniu podlega więc jedynie budowa oranżerii będącego samodzielnym obiektem, nie zaś rozbudowa istniejącego budynku o oranżerię, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ II instancji wskazał, że w analizowanej sprawie zgłoszenie dotyczy budowy przydomowego ogrodu zimowego (na rysunkach jako "przydomowa szklarnia"), na działce nr [...] obr[...] jedn. ewid. [...], ul. [...] w K., o wymiarach 8,68 m x 3,95 m, wysokości 3,07 m oraz powierzchni 34,28 m2. Z w/w rysunków jak i z kopii mapy ewidencyjnej, na której wrysowano przedmiotowy obiekt budowlany wynika, iż będzie on przylegał do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Pozostałe ściany, składają się z aluminiowych okien wypełnionych szybami, które są następnie mocowane do konstrukcji nośnej za pomocą śrub. Dach ogrodu zimowego składa się z systemowych profili aluminiowych, które są montowane za pomocą śrub i wkrętów, a następnie wypełniane szybami. Organ II instancji uznał zatem, ze opisane powyżej parametry oraz materiały, z których wykonany zostanie zgłaszany obiekt kwalifikują go jako przydomowa oranżeria (ogród zimowy), o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, których wykonanie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W opinii organu odwoławczego, zgodnie z zaprezentowanymi powyżej definicjami oranżerii oraz ogrodu zimowego, bezsprzecznie stanowią one obiekty wydzielone z przestrzeni za pomocą szklanych ścian i dachu, ponieważ tylko przeszklenia jako dominujący i główny element konstrukcyjny zapewniają odpowiedni dopływ światła, który jest niezbędny do realizacji zamierzonej funkcji takiego obiektu (przechowanie i hodowla roślin).
Przechodząc do analizy przedmiotowej inwestycji pod kątem jej zgodności z obowiązującymi na terenie działki zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda Małopolski stwierdził, że podziela stanowisko organu l instancji, że planowana inwestycja stoi w sprzeczności z jego ustaleniami. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku, stanowiącym integralną część planu, symbolem MNi.3 -tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Organ I instancji stwierdził, że z zapisów § 18 m.p.z.p. wynika, że na obszarze MNi.3 jest zakaz budowy nowych budynków, a także rozbudowy i nadbudowy budynków istniejących. Organ wskazał, że w niniejszym przypadku roboty budowlane dotyczą budowy ogrodu zimowego, tym samym nie stanowią rozbudowy istniejącego na działce inwestycyjnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W tym kontekście należy zatem, według organu, skierować dalsze rozważania dotyczące zgodności inwestycji z ustaleniami uchwały w kierunku zapisu § 18 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p., z którego wynika bezwzględny zakaz budowy na przedmiotowym terenie nowych budynków.
Organ II instancji wskazał, że kwestią sporną między stronami jest to, czy przedmiotowy ogród zimowy jest budynkiem. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że przedmiotowy ogród zimowy spełnia przesłanki, które mówią o wydzieleniu obiektu budowlanego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie dachu. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie ściany ogrodu zimowego, składają się z aluminiowych okien wypełnionych szybami, które są następnie mocowane do konstrukcji nośnej za pomocą śrub. Natomiast dach ogrodu zimowego składa się z systemowych profili aluminiowych, które są montowane za pomocą śrub i wkrętów, a następnie wypełniane szybami.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast posiadanie przez projektowaną oranżerię fundamentów oraz jej trwałego powiązania z gruntem. Zdaniem organu, na podstawie przedłożonego przez pełnomocnika Inwestora uzupełnienia materiału dowodowego (pismo z dnia 3 grudnia 2024 r.) wynika, że przedmiotowy ogród zimowy będzie posiadał zarówno fundament jak również będzie trwale powiązany z gruntem. Zgłaszany obiekt budowalny będzie opierał się na stalowych słupach konstrukcyjnych zamocowanych do podłoża za pomocą kotew i wkrętów, tworząc tym samym trwałe powiązanie z gruntem. Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z definicją zawartą w Encyklopedii PWN fundamentem w dziedzinie budownictwa jest "najniżej położony element konstrukcyjny obiektu budowlanego przenoszący oddziaływanie (obciążenia) konstrukcji nośnej na podłoże gruntowe". W literaturze naukowej każdorazowo podkreśla się, że kluczową funkcją fundamentu jest przekazywanie obciążeń obiektu budowlanego na podłoże. Organ odwoławczy stwierdził, że stalowa podkonstrukcja, o której pisze skarżący będzie przymocowana do utwardzonego i odpowiednio przygotowanego podłoża za pomocą wkrętów i kotew montażowych przenosząc tym samym obciążenia konstrukcji całego budynku na podłoże. Stalowe słupki mają na celu zapewnić trwałość konstrukcji oraz przeciwstawić się działaniu sił przyrody, zapewniając stateczność budynku, a więc wraz z mocowaniem ingerującym w podłoże gruntowe również pełnią funkcję fundamentu. Zdaniem organu, tego typu rozwiązanie jest w niniejszej sprawie wystarczające z uwagi na stosunkowo lekką konstrukcję oranżerii, która nie wymaga wykonywania fundamentów w klasycznym rozumieniu, tj. fundamentów żelbetowych, które obecnie są najpowszechniejszym stosowanym w budownictwie rozwiązaniem. Nie wyklucza to natomiast zakwalifikowania zgłaszanej oranżerii jako budynku spełniającego wszystkie cechy, o których mowa w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ nadmienił, że zarówno w odwołaniu jak i w w/w piśmie Inwestor de facto ogranicza się do stwierdzenia, że ogród zimowy nie posiada fundamentów nie przedstawiając w tym zakresie wiarygodnych argumentów.
Odnosząc się z kolei do kwestii trwałego powiązania z gruntem Wojewoda Małopolski zwrócił uwagę, iż w orzecznictwie uznaje się, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. W trwałym związaniu z gruntem nie chodzi bowiem o istnienie umieszczonych w ziemi fundamentów, ale o stabilność konstrukcji, opierającej się warunkom atmosferycznym, posadowionej w sposób wykluczający łatwe przemieszczenie. Organ II instancji w pełni podzielił stanowisko, że o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.
Organ II instancji wskazał, że przedmiotowy ogród zimowy ma docelowo zostać postawiony w jednym, wskazanym przez Inwestora na załączniku graficznym miejscu i co do zasady nie przewiduje się jego przenoszenia. Zdaniem organu, sama możliwość jego demontażu nie powoduje, że budynek ten automatycznie traci cechę trwałego powiązania z gruntem, bowiem w dobie obecnych technologii nawet budynki znacznie większych rozmiarów i o większym poziomie skomplikowania konstrukcji mogą być przenoszone w inne miejsce. Organ odwoławczy stwierdził, że rozwiązanie polegające na posadowieniu zgłaszanego ogrodu zimowego za pomocą zamontowania stalowej konstrukcji do utwardzonego i odpowiednio przygotowanego terenu przy użyciu kotew i wkrętów nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie takiego obiektu jako budynku. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że przedmiotowy ogród zimowy spełnia wszystkie cechy umożlwiające jego zaklasyfikowanie jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a zatem organ l instancji prawidłowo stwierdził, iż inwestycja narusza zapis § 18 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p.
Z powyższą decyzją Wojewody Małopolskiego nie zgodził się B. Ś. i pismem z dnia 3 lutego 2025 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
a) § 18 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta Krakowa z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], poprzez utrzymanie w mocy decyzji o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych w sytuacji, gdy plan miejscowy ustala, że dla terenów MNi.1 -MNi.3 występuje zakaz budowy nowych budynków, podczas gdy przydomowa oranżeria (ogród zimowy) nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
b) art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię, tj. poprzez przyjęcie, iż nie ma znaczenia umieszczenia w ziemi fundamentów, do zdefiniowania trwałego związania z gruntem podczas gdy zgodnie z orzecznictwem pojęcie "trwałego związania z gruntem" oznacza zarówno posiadanie przez budynek fundamentów, które są usytuowane poniżej poziomu terenu (wkopane w grunt), jak i trwałego (sztywnego, stabilnego, ciągłego, niezmiennego) powiązania obiektu z tymi fundamentami co doprowadziło do uznania przez organ I instancji, iż przydomowa oranżeria jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
c) art. 29 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez wniesienie przez organ sprzeciwu ze względu na błędne uznanie, iż budowa objęta zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", podczas gdy w przedmiotowej uchwale występuje zakaz budowy nowych budynków, a zamierzenie budowalne dotyczyło przydomowe] oranżerii, która nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
2) przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 7a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony (inwestora) pojawiających się wątpliwości co do treści przepisów obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego, w szczególności w zakresie zasad określania zakazów w zakresie budowy nowych budynków oraz rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków mieszkalnych.
b) art. 7 i art. 77 oraz 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niedokładne zbadanie materiału dowodowego oraz naruszenie zasady zaufania do organów Państwa, poprzez bezzasadny brak uwzględnienia w niniejszym postępowaniu interesów inwestora.
c) art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętej decyzji, które nie jest wystarczające do pełnego poznania motywacji jaką kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.
d) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy przedmiotowej decyzji podczas, gdy zważając na okoliczności niniejszej sprawy decyzja ta powinna zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty, które jego zdaniem przemawiają za zasadnością podniesionych przez niego zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przeprowadzona według kryterium legalności wykazała, że skarga jest zasadna, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz.U.2023.682 t.j. z dnia 2023.04.12), w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oranżerii – ogrodu zimowego (13 marca 2024 r).
W art. 30 ust. 5 - 7 Pb ustawodawca uregulował przypadki, w których organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
Prezydent Miasta Krakowa jako podstawę prawną wskazał art. 30 ust 6 pkt 2 Prawa budowlanego (budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy). Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 15, z zastrzeżeniem art. 29 ust 7 ustawy Prawo budowlane – nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast wymaga zgłoszenia o którym mowa w art. 30, budowa : przydomowych a/ ganków, b/ oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m kw. , przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m kw. powierzchni działki. Organ stwierdza (powołując się na słownik języka polskiego), że oranżeria (ogród zimowy) to budynek o określonej powierzchni zabudowy przeznaczony do hodowli roślin, wymagających specjalnych warunków klimatycznych. Zgłaszana inwestycja zlokalizowana będzie na obszarze objętym ustaleniami obowiązującego mpzp obszaru "[...]"- uchwała nr [...] Rady Miasta Krakowa z dnia [...] r w terenach MNi.3 – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej , o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi.
Powołując się na treść § 18 ust. 2 tego planu organ I instancji zauważa, iż nie przewiduje on w terenie oznaczonym jako MNi.3-Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej, możliwości budowy nowych budynków jak i rozbudowy oraz nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Organ stwierdza, że zgłaszana budowa przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) narusza ustalenia wyżej wymienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowana oranżeria jest samodzielnym obiektem budowlanym, chociaż przylega do budynku. Zgłoszeniu podlega budowa oranżerii, nie rozbudowa istniejącego budynku o oranżerię, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Taką argumentację prawną przedstawił Prezydent Miasta Krakowa, a Wojewoda Małopolski w całości ją zaakceptował. Dodatkowo odwołał się do definicji budynku z art. 3 pkt 2 prawa budowlanego i stwierdził że planowana oranżeria posiada wszystkie cechy budynku o którym mowa w przepis. Zdaniem organu oranżeria (ogród zimowy) będzie posiadała fundament , jak również będzie trwale powiązana z gruntem. Obiekt będzie opierał się na stalowych słupach konstrukcyjnych zamocowanych do podłoża za pomocą kotew i wkrętów, tworząc trwałe powiązanie z gruntem. To rozwiązanie zapewnia stateczność budynku, a wraz z mocowaniem ingerującym w podłoże gruntowe również pełni funkcję fundamentu. Zdaniem organu rozwiązanie polegające na posadowieniu zgłaszanego ogrodu zimowego za pomocą zamontowania stalowej konstrukcji do utwardzonego i odpowiednio przygotowanego terenu, przy użyciu kotew i wkrętów nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie takiego obiektu jako budynku.
Stanowisko organów w tym zakresie nie jest prawidłowe.
W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego – art. 3 pkt 2 w zw. z art. 29 ust 1 pkt 15b ustawy Prawo budowlane przez niewłaściwą ich wykładnię oraz przepisów postępowania - art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 30 ust 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Stosownie do definicji zawartej w art. 3 pkt 1) prawa budowlanego, ilekroć w ustawie mowa jest o "obiekcie budowlanym" - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei, zgodnie z definicją budynku zamieszczoną w art.3 pkt 2) ustawy przez "budynek" należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Przepis ten, poza użyciem kwantyfikatora "trwały", nie wskazuje sposobu związania budynku z gruntem. Jednocześnie, na co wskazuje użycie spójnika "oraz", obiekt budowlany tylko wtedy będzie kwalifikowany jako budynek, jeżeli będzie miał fundamenty i dach. Innymi słowy brak którejkolwiek z wymienionych w definicji budynku cech eliminuje możliwość kwalifikowania obiektu budowlanego do kategorii budynków.
Ani Prawo budowlane, ani żadna inna ustawa nie zawierają definicji fundamentu, dlatego też dokonując wykładni tego pojęcia posłużyć się można znaczeniem jakie ma ono w języku potocznym. Według Encyklopedii PWN "fundament" to najniżej położony element konstrukcyjny obiektu budowlanego przenoszący oddziaływanie (obciążenia) konstrukcji nośnej na podłoże gruntowe. Zwykle wykonany jest z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni. Z uwagi na sposób posadowienia fundamenty dzieli się na: ławy fundamentowe (pod murami lub szeregiem słupów), stopy fundamentowe (pod słupami, filarami), płyty fundamentowe, skrzynie fundamentowe (stosowane na terenach szkód górniczych) i bloki fundamentowe. Tak więc funkcja fundamentu jest inna, aniżeli tylko jako jeden ze sposobów trwałego związania obiektu z gruntem. (WSA w Krakowie w wyroku z dnia 29 listopada 2024 r , II SA/Kr 1257/24)
Tej innej funkcji fundamentu organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie nie dostrzegły, koncentrując się na elemencie trwałego powiązania obiektu z gruntem. Wbrew stanowisku organów planowane rozwiązanie polegające na posadowieniu zgłaszanego ogrodu zimowego za pomocą zamontowania stalowej konstrukcji do utwardzonego i odpowiednio przygotowanego terenu przy użyciu kotew i wkrętów nie stanowi o istnieniu fundamentów takiego obiektu. Nie wyjaśniono dlaczego uznano, że samo oparcie obiektu na stalowych słupach konstrukcyjnych zamocowanych do podłoża za pomocą kotew i wkrętów stanowi o ich istnieniu.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym cecha trwałego związania obiektu z gruntem dotyczy stabilności konstrukcji, opierania się czynnikom mogącym zniszczyć tę konstrukcję, a sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2020 r, sygn. akt II OSK 536/18). Niewątpliwie wyjaśnieniu cechy jaką jest trwałe związanie z gruntem służy powiazanie jej z druga cechą budynku jaką jest fundament, który należy traktować jako część składową budynku w rozumieniu cywilistycznym.
Inwestor konsekwentnie twierdzi, że planowana przydomowa oranżeria (ogród zimowy) o pow. zabudowy do 35 m kw. to konstrukcja opierająca się na stalowej podkonstrukcji skręcanej. Ściany ogrodu wykonane są z aluminiowych okien, które są mocowane do konstrukcji nośnej za pomocą wytrzymałych śrub. Stalowe słupy konstrukcyjne oraz pionowe okna są mocowane do utwardzonego i odpowiednio przygotowanego podłoża za pomocą kotew i wkrętów montażowych, co wzmacnia całą konstrukcję, a także umożliwia łatwy demontaż w razie potrzeby, na przykład przeniesienia ogrodu zimowego w inne miejsce (pismo skarżącego z 3 grudnia 2024r. – odpowiedz na wezwanie, w aktach adm II inst).
Skład orzekający rozpoznający sprawę podziela pogląd zaprezentowany w uchwale NSA z dnia 29 września 2021 r , III FPS 1/21, że pojęcie "trwałego związania z gruntem" oznacza zarówno posiadanie przez budynek fundamentów, które są usytuowane poniżej poziomu terenu (wkopane w grunt), jak i trwałego (sztywnego, stabilnego, ciągłego, niezmiennego) powiązania obiektu z tymi fundamentami.
W tej sytuacji twierdzenie organów, że planowana oranżeria (ogród zimowy) jest budynkiem (posiada wszystkie określone w art. 3 pkt 2 ustawy P.b. cechy łącznie), nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Zgodzić należy się z zarzutami skargi, że oranżeria nie posiada fundamentów w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, co uniemożliwia zakwalifikowanie jej do kategorii budynków w rozumieniu prawa budowalnego. Jest to budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zgłoszony zamiar wykonania robót budowlany wbrew obu decyzjom nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" ( uchwała nr [...] Rady Miasta Krakowa z dnia [...] r .), bowiem planowane zamierzenie budowlane nie należy do kategorii budynków, o których mowa w postanowieniach § 18 planu miejscowego. Organy obu instancji będą miały na uwadze tak dokonaną wykładnię przepisów prawa.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w zw. z art. 135 p.p.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składa się uiszczony wpis – 500 zł, wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika- 480 zł i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło