II SA/Kr 29/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi H.T. na decyzję nr [ ] [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 października 2013 r., znak: [ ] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Uzasadnienie: Decyzją z dnia 23 kwietnia 2013 r. ([...]) na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał H. T. rozbiórkę konstrukcji nośnej reklamy wolnostojącej, trwale związanej z gruntem, zlokalizowanej w odległości 9, 9 m od krawędzi jezdni przy drodze krajowej nr 7 (km 681+430 strona prawa) na działce nr [...] w M., wybudowanej samowolnie niezgodnie z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy [...]. Organ I instancji podał co następuje: Na działce nr ewid. [...] w M. znajduje się konstrukcja będąca nośnikiem reklamy posadowiona w odległości 9,9 m od krawędzi jezdni drogi krajowej nr 7 w M., w obszarze niezabudowanym. Reklama posiada konstrukcję ze stalowych profili, wspartą na dwóch słupach stalowych osadzonych w gruncie (posadowienie w gruncie). Działka, na której posadowiono przedmiotową reklamę, jest własnością H. T., która nie posiada dowodów na potwierdzenie legalności wybudowania reklamy w obecnej lokalizacji. W dniu 8 marca 2010 r. H. T. wskazała, że dobrowolnie rozbierze przedmiotową reklamę do dnia 30 czerwca 2010 r., jednak w dniu 5 kwietnia 2012 r. w trakcie kontroli w terenie ustalono, że przedmiotowa reklama nie została usunięta. Znajduje się ona w odległości 9,9 m od krawędzi jezdni, przy drodze krajowej nr 7, co jest sprzeczne z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a zarządca drogi krajowej nr 7 tj. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. nie wyraził zgody na usytuowanie reklamy. Przedmiotowa reklama stanowi obiekt budowlany - budowlę w świetle przepisów Prawa budowlanego, a budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga, zgodnie z art. 28 ust.1 prawa budowlanego uzyskania pozwolenia na budowę (por. II SA 1617/98, II OSK 249/09). Skoro przedmiotowa konstrukcja nośna reklamy, wolnostojąca i trwale związana z gruntem została wykonana została bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, wykonanie reklamy bez pozwolenia na budowę obłożone jest przymusom rozbiórki na podstawie art. 48 ww. ustawy. Lokalizacja reklamy jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenów położonych wzdłuż drogi krajowej nr 7 w miejscowościach L., G., M., W. znajduje się bowiem na obszarze oznaczonym symbolem KTE 70-droga ekspresowa. W § 23 planu wyznaczono tereny tras komunikacyjnych (KTE 70, KTZ 20, KTL1 KTD12,KTD10, KT8, KT6, KT5) z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod lokalizację istniejących i projektowanych dróg wraz z niezbędnymi urządzeniami towarzyszącymi i zabezpieczającymi; przy czym dla dróg ekspresowych wyznaczono obowiązującą szerokość w liniach rozgraniczających - 70 m. Natomiast, jak wyżej wskazano przedmiotowa reklama została usytuowana w odległości znacznie mniejszej. Z powyższego wynika, że brak jest możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, co skutkuje natomiast koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. T., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów art. 77 §1, 7 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozważenie materiału dowodowego; art. 107 § 3 kpa poprzez niezamieszczenie w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności wobec braku wyjaśnienia jaki walor dowodowy mają wyjaśnienia H. T. w kwestii posadowienia reklamy ok. 20 lat temu i faktu, iż reklama jest prawie niewidoczna i nie stanowi zagrożenia dla samochodów; art. 28 kpa poprzez całkowite pominięcie w postępowaniu J. T., współwłaściciela nieruchomości na której posadowiona jest przedmiotowa reklama; art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie J. T. wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji; art. 52 prawa budowlanego poprzez skierowanie decyzji tylko do jednego współwłaściciela nieruchomości, podczas gdy ewentualny nakaz rozbiórki winien był być skierowany do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości; art. 48 ust. 1 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne nakazanie rozbiórki. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji. Wskazała odwołująca się, że przedmiotowa reklama została posadowiona na nieruchomości w 1994 r., gdy to powierzchnia na działce została wydzierżawiona przez matkę odwołującej się pod nośnik reklamowy. Reklama nie jest oświetlona, napisy są wykonane farbą matową, reklama nie stanowi żadnego zagrożenia dla samochodów poruszających się po drodze. Posadowienie reklamy było również zgodne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obowiązującego w dacie jej posadowienia. Decyzją z dnia 30 października 2013 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał że słuszne jest stanowisko organu I instancji, iż reklama będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem do kategorii budowli zalicza się każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, m. in. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (por. II OSK 1461/08). Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 dotyczy tylko robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, a więc umieszczeniu ich na innym obiekcie, nie zaś na budowie (por. II OSK 345/08) i nie ma w sprawie zastosowania. Przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a brak jest możliwości jej legalizacji. Lokalizacja reklamy jest niezgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych wzdłuż drogi krajowej nr 7 w miejscowości L., G., M., W.. Reklama znajduje się na terenie oznaczonym symbolem KTE 70-droga ekspresowa, gdzie szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 70 m. W niniejszej sprawie szerokość pasa drogowego od osi jezdni wynosi 35 m, a przedmiotowa reklama została zlokalizowana w odległości mniejszej niż wymaga to ww zapis planu. Nadto obecny stan obiektu i jego lokalizacja narusza przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, bowiem będący przedmiotem niniejszego postępowania nośnik wraz z reklamą w M. zlokalizowany jest w odległości 9,9 m od krawędzi jezdni przy drodze krajowej nr 7 (km 681+430) na działce nr [...] w M., podczas gdy z art. 43 ust 1 ustawy wynika, że obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi co najmniej 25 m. Co się zaś tyczy zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym J. T. podał organ, że w aktach sprawy znajduje się wypis skrócony z rejestru gruntów z dnia 12 kwietnia 2012 r., z którego wynika, że jedyną właścicielką działki nr [...] w M. jest H. T.. Z powyższego wynika, ze organ I instancji prawidłowo wyznaczył krąg postępowania. Na powyższe rozstrzygnięcie H. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie. Decyzji organu odwoławczego zarzuciła naruszenie przepisów art. 77§1 w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozważenie materiału dowodowego; art. 107§3 kpa poprzez nie zamieszczenie w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności wobec braku wyjaśnienia jaki walor dowodowy mają wyjaśniania skarżącej w kwestii posadowienia reklamy ok. 20 lat temu i faktu, że reklama jest niemalże niewidoczna i nie stanowi zagrożenia dla przejeżdżających pojazdów; art. 28 kpa poprzez pominiecie w postępowaniu J. T. – współwłaściciela nieruchomości na której posadowiona jest przedmiotowa reklama; art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie J. T. wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, w tym zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym; art. 52 prawa budowlanego poprzez skierowanie decyzji tylko do jednego współwłaściciela nieruchomości, podczas gdy ewentualny nakaz rozbiórki winien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości; art. 48 ust. 1 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne nakazanie rozbiórki przedmiotowej reklamy; art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi H. T. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła nadto, że organ odwoławczy nie zbadał, czy został ustalony prawidłowo krąg stron postępowania, w tym nie zapoznał się z treścią księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze strony J. T., który, składając stosowny wniosek, przedłożył odpis księgi wieczystej [...]. Z księgi tej wynika, że J. T. jest, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej współwłaścicielem działki nr [...] w M., a odpowiedni wpis jego prawa do księgi nastąpił w dniu 8 kwietnia 2013 r. J. T. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji podzielając wszystkie zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zaskarżona i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji podlegając uchyleniu z jednego zasadniczego powodu. Nie ulega kwestii, że w sprawie administracyjnej, w której przedmiotem badania jest obiekt budowalny, a rozstrzygnięcie ma dotyczyć jego losów, stronami postępowania winni być wszyscy właściciele nieruchomości, na które obiekt ten jest posadowiony. W znaczeniu bowiem art. 28 kpa rozstrzygnięcie takie ingeruje w interes prawny tych osób. Organ odwoławczy zresztą tak sformułowanego poglądu nie kwestionuje, twierdzi jedynie, że prawo J. T. nie zostało wykazane. Ustalenie właściwego kręgu stron postępowania administracyjnego jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie. Obowiązek ten nie dotyczy tylko wstępnej fazy postępowania, ale jego całości. Rzeczywiście, tak jak wskazał to organ odwoławczy, w aktach znajduje się pochodzący z kwietnia 2012 r. wypis z rejestru gruntów, w którym jako właścicielka działki nr [...] wpisana jest tylko skarżąca. W wypisie tym podano numer księgi wieczystej, żaden jednak z organów nie sprawdził dokonanych w niej wpisów, choć do daty wydania decyzji w I instancji od daty sporządzenia wypisu z rejestru upłynął rok. Niezbadanie tej kwestii przez organ odwoławczy ocenić należy szczególnie krytycznie, skoro brak udziału w postępowaniu J. T. był przedmiotem zarzutu odwołania. W opisanej sytuacji nie jest możliwe nieuwzględnienie skargi. Jest oczywiste, że J. T. winien brać udział w postępowaniu, a pozbawienie go tego uprawnienia stanowi podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Uchylając decyzje z tego powodu, Sąd nie może wypowiedzieć się co do zarzutów odnoszących się do meritum sprawy. Meritum to musi bowiem zostać ponownie zbadanie w postępowaniu z udzielam J. T.. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylono decyzje organów obu instancji. O zakazie wykonywania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.