II SA/Kr 307/19

WyrokWSA w Krakowie2019-05-30

Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Magda Froncisz, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest żądanie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tzw. nieruchomości dowłaszczonej), jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomości głównej, a nieruchomość dowłaszczona stała się częścią drogi publicznej?
Ratio decidendi
Nieruchomość dowłaszczona na wniosek właściciela na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. dzieli los nieruchomości głównej i może być zwrócona tylko wówczas, gdy zwrotowi podlega również nieruchomość wywłaszczona na cel wywłaszczenia. Ponadto, jeśli nieruchomość stała się częścią drogi publicznej, jej zwrot jest wykluczony na mocy przepisów o drogach publicznych oraz specustawy drogowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości złożonego przez spadkobierczynię M. M. po odmowie zwrotu trzech działek przez Starostę Krakowskiego i utrzymaniu tej decyzji przez Wojewodę Małopolskiego. Dwie działki (nr [...] i [...]) miały być tzw. nieruchomościami dowłaszczonymi, a trzecia (nr [...]) wywłaszczona na cel budowy ulicy. Skarżąca kwestionowała status działek dowłaszczonych, realizację celu wywłaszczenia oraz prawidłowość postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie : WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Starosta Krakowski decyzją z 28 lutego 2018 r. znak: [...] orzekł w punkcie 1: o odmowie zwrotu działek: nr [...] o pow. 0,0021 ha i nr [...] o pow. 0,0066 ha oraz w punkcie 2: o odmowie zwrotu działki nr [...], o pow. 0,0044 ha - na rzecz J. W.. Wszystkie trzy działki poł. są w obr. [...], jedn. ewid. [...], m. Kraków. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 136 ust. 3 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2204), dalej "u.g.n.". W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny sprawy zainicjowanej wnioskiem J. W. z 16 września 2013 r., w tym: - księgi wieczyste i lwh przedmiotowych działek, - decyzję Wojewody Małopolskiego z 5 czerwca 2009 r. nr [...] dotyczącą ustalenia lokalizacji drogi, m.in. na działkach nr [...] i [...], - decyzję Wojewody Małopolskiego z 18 listopada 2011 r. nr [...] dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującą m.in. działki nr [...], [...] i [...], - dokumentację dotyczącą następstwa prawnego J.. W. po M. M., - dokumentację dotyczącą wywłaszczenia działki nr [...] decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] (dalej: "Naczelnik") z 30 grudnia 1978 r., znak: [...] na cele budowy ul. [...], - decyzję Naczelnika z 19 lipca 1983 r. znak: [...] o wywłaszczeniu działki nr [...] i dotyczącą jej dokumentację, - dokumentację geodezyjno-kartograficzną obejmującą kolejne podziały dotyczące przedmiotowych działek, w tym m.in.: nr [...] z [...], [...] i [...] z [...], [...] z [...], [...] z [...], [...] z [...], [...] i [...] z [...], - kwestie odrębnych postępowań dotyczących działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], - zdjęcia lotnicze m.in. z 1975 r. i 1982 r. Organ przywołał i wyjaśnił treść art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. Stwierdził, że bezspornie pierwsze dwie przesłanki (wniosek uprawnionego spadkobiercy i fakt wywłaszczenia objętych wnioskiem działek) są w sprawie spełnione. Odnośnie działek nr [...] i [...] organ przywołał treść art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 ze zm.), dalej "ustawa z 12 marca 1958 r." i odwołując się do zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów stwierdził, że działki te były przedmiotem "dowłaszczenia" na wniosek właścicielki do wywłaszczonej decyzją Naczelnika z 19 lipca 1983 r. znak: [...] działki nr [...]. Organ opisał również, że na działce nr [...], wyodrębnionej z działki [...], powstał [...] zgodnie z celem wywłaszczenia, a zatem zwrot "dowławszczonych" działek nie jest możliwy. Odnośnie działki nr [...] organ obszernie opisał, odnosząc się do bogatego zgromadzonego materiału dowodowego, że na działce została zrealizowana, planowana już od 1973 r., budowa i rozbudowa układu drogowego (ul. [...]). Dodatkowo organ powołał art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2068), dalej "u.d.p.", wskazując, że drogi publiczne nie mogą być przedmiotem obrotu. Ponadto działka nr [...] została objęta ww. decyzją Wojewody Małopolskiego z 18 listopada 2011 r. nr [...], a zgodnie z art. 11d ust. 9 i ust. 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1474), dalej "specustawa drogowa", wykluczona jest zmiana właściciela na innego, niż podmiot wskazany w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji. J. W. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając: 1) naruszenie art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez: a) bezzasadną odmowę zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], podczas gdy nie stanowią one działek dowłaszczonych, a więc nie realizują celu wywłaszczenia działki głównej, a więc podlegają zwrotowi; b) bezzasadną odmowę zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], podczas gdy nie ustalono, w jaki sposób cel wywłaszczenia dokonanego na podstawie decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r. (znak: [...]) miał być realizowany, czego skutkiem jest niemożność ustalenia, czy cel wywłaszczenia został w rzeczywistości zrealizowany, a zatem nieruchomość winna być zwrócona skarżącej; 2) naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. poprzez bezzasadne niezastosowanie tego przepisu, mimo iż cel wywłaszczenia działki [...] nie został zrealizowany pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja Naczelnika z 30 grudnia 1978 r. (znak: [...]) stała się ostateczna, a więc nieruchomość stała się zbędna na cel określony w tej decyzji, a zatem podlega zwrotowi skarżącej; 3) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), dalej "K.p.a.", poprzez: a) błędne ustalenie kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych polegających na uznaniu działek [...] i [...] za działki dowłaszczone, podczas gdy organ nie ustalił, czy M. M. (ówczesna właścicielka działek [...] i [...]) złożyła jakikolwiek wniosek o dowłaszczenie działek [...] i [...], co mogłoby stanowić podstawę dowłaszczenia przedmiotowych działek; b) nieprecyzyjne ustalenie, w jaki sposób miał być realizowany cel wywłaszczenia działki nr [...] dokonanego na podstawie decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 roku, przez co błędnie ustalono, że cel wywłaszczenia został zrealizowany; c) uznaniu za udowodnione kluczowych okoliczności, mimo niezebrania wszystkich niezbędnych dowodów w sprawie, a w szczególności ewentualnego wniosku M. M. w przedmiocie dowłaszczenia działek [...] oraz [...], a także planu realizacyjnego ulicy [...] w Krakowie; 4) naruszenie art. 8 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie za prawdziwe nieudowodnionych twierdzeń dotyczących charakteru działek [...] oraz [...] oraz realizacji celu wywłaszczenia działki nr [...] na podstawie decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., wbrew obowiązkowi rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony; 5) naruszenie art. 80 K.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęciu za udowodnione okoliczności, co do których brak było jakichkolwiek dowodów, co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych polegających na: a) uznaniu działek [...] oraz [...] za działki dowłaszczone, podczas gdy na podstawie zebranego materiału nie można ustalić, czy wniosek o dowłaszczenie został złożony oraz jaka była jego ewentualna treść, tak więc wniosek, iż ww. działki są działkami dowłaszczonymi, nie wynika z zebranego materiału dowodowego; b) zrealizowany został cel wywłaszczenia działki [...] określony w decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, w jaki sposób miałby być realizowany ten cel; 6) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, a w szczególności poprzez: a) niewskazanie, w jaki sposób miał być realizowany cel wywłaszczenia wskazany w decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., przez co uniemożliwiono ocenę, czy cel został w ogóle zrealizowany; b) lakoniczne uzasadnienie okoliczności złożenia wniosku o dowłaszczenie działek [...] oraz [...] przez M.. M., co nie pozwala na otworzenie toku myślenia organu, i w konsekwencji oznacza, że sprawa nie została załatwiona w sposób właściwy. Wojewoda Małopolski decyzją z 10 stycznia 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze w stosunku do ww. nieruchomości zastosowanie znajdują przepisy art. 136 ust. 3 i n. u.g.n. z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., gdyż działka nr [...] została wywłaszczona decyzją Naczelnika z 30 grudnia 1978 r. znak: [...], a działki: nr [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] odpowiadają części działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], wywłaszczonej decyzją Naczelnika z 19 lipca 1983 r. znak: [...] Wniosek zaś o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożyła J. W., spadkobierca M. M. (poprzedniej właścicielki nieruchomości). Kolejną przesłanką, której spełnienie warunkuje zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel wywłaszczenia. Legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 u.g.n. Organ wyjaśnił, że przy dokonywaniu oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia koniecznym jest uwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym stwierdzono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w judykaturze ugruntował się pogląd, że zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. (tzw. nieruchomości dowłaszczonej) jest możliwy tylko wówczas, gdy zwrotowi podlegają również działki wywłaszczone na cel wywłaszczenia. Organ przywołał na poparcie tej tezy wyroki sądów administracyjnych. Organ II instancji wyjaśnił, że decyzją Naczelnika z 19 lipca 1983 r. wywłaszczono tylko działkę nr [...], gdyż jedynie o tej treści decyzja została doręczona stronie. Fakt naniesienia na egzemplarzu ww. decyzji złożonym w księdze wieczystej odręcznych poprawek, którymi przekreślono działkę nr [...] i wpisano całą działkę nr [...] został już oceniony w wyroku NSA z 26 marca 2013 r. sygn. I OSK 2468/12, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 12 czerwca 2012 r. sygn. I SA/Wa 150/12 (oddalającym skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 5 grudnia 2011 r. nr [...] i utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z 24 kwietnia 2006 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika z 19 lipca 1983 r.). NSA podkreślił wówczas, że do obrotu prawnego weszła doręczona stronie decyzja dotycząca wywłaszczenia działki nr [...]. Organ odwoławczy ustalił, że w toku postępowania organ I instancji pozyskał do akt sprawy m.in.: wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa z 29 kwietnia 1983 r. do Zarządu Gospodarki Terenami [...] o wywłaszczenie nieruchomości, plan podziału nieruchomości z operatu nr [...] z 9 marca 1983 r. zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego [...] z 24 czerwca 1982 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzenia planu realizacyjnego budowy [...], wykaz wywłaszczeniowy nr [...] z 9 marca 1983 r., elaborat szacunkowy z 20 lipca 1983 r., ofertę Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II z dnia 12 kwietnia 1983 r. skierowaną do pełnomocnika M. M. - A. W., pismo Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II z 18 czerwca 1983 r. do Zarządu Gospodarki Terenami [...], decyzję Naczelnika z 19 lipca 1983 r. znak: DZGT [...] o wywłaszczeniu nieruchomości na cele budowy [...], decyzję Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego [...] z 24 czerwca 1982 r. nr G [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzeniu planu realizacyjnego dotyczącego budowy [...] i planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do ww. decyzji z 24 czerwca 1982 r. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie ww. dokumentów, organ I instancji ustalił, iż na potrzeby wywłaszczenia niezbędna była jedynie działka nr [...], powstała z działki nr [...], zaś wniosek o wywłaszczenie całej nieruchomości złożyła w toku postępowania poprzednia właścicielka nieruchomości. Powyższe potwierdzają, zdaniem organu odwoławczego, zgromadzone dokumenty. Mianowicie z wniosku Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II z 29 kwietnia 1983 r. do Zarządu Gospodarki Terenami [...] o wywłaszczenie nieruchomości, wykazu wywłaszczeniowego, jak również oferty dobrowolnej sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1983 r. wynika, że na potrzeby realizacji inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia niezbędna była tylko działka nr [...]. Złożenie wniosku przez M. M. o wywłaszczenie całej działki nr [...] potwierdza pismo Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [...] z 10 czerwca 1983 r. do pełnomocnika M. M. zawierające informację, że wniosek poprzedniej właścicielki nieruchomości o wywłaszczenie całej działki nr [...] został przekazany na rozprawie wywłaszczeniowej Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II. Z kolei w piśmie z 18 czerwca 1983 r. Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II skierowanym do Zarządu Gospodarki Terenami [...] oświadczono, że wyraża się zgodę na wywłaszczenie całej nieruchomości. Złożenie wniosku przez M. M. o wywłaszczenie całej działki nr [...] potwierdza również treść decyzji Naczelnika z 19 lipca 1983 r. O wywłaszczeniu działki nr [...], w której organ wywłaszczeniowy zaznaczył, że "z uwagi na fakt, iż uwzględnione zostało żądanie Ob. M. M. i Ob. H. B. oraz Ob. D. C. dot. objęcia wywłaszczeniem całych nieruchomości zgodnie z art. 23 § 2 cytowanej ustawy wywłaszczeniowej zawiesza się postępowanie w części dot. orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczony grunt - do czasu wykonania przez biegłego nowych operatów szacunkowych wartości nieruchomości". Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że działki nr [...] i [...], powstałe z działki nr [...] (która powstała z działki nr [...]) są nieruchomościami "dowłaszczonymi" na wniosek ich poprzedniej właścicielki. Zdaniem organu II instancji na fakt dowłaszczenia działki nr [...] (z której w drodze kolejnych podziałów powstały działki: nr [...], [...] i [...]) zwrócono także uwagę w decyzji nr [...] Prezydenta Miasta Krakowa z 27 października 2014 r. znak: [...], sprostowanej postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r., o odmowie zwrotu na rzecz skarżącej działki nr [...] (niezbędnej na cel wywłaszczenia) i działki nr [...] (powstałej z działki nr [...]), "dowłaszczonej" na cel wywłaszczenia. Decyzją z 24 lipca 2015 r. znak: [...] Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy ww. decyzję. Legalność ww. decyzji została oceniona przez WSA w Krakowie, który wyrokiem z 13 listopada 2015 r. sygn. II SA/Kr 1200/15 oddalił skargę skarżącej na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego. Następnie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 488/16 NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącej na ww. wyrok WSA w Krakowie. Organ odwoławczy dodał, że ustalenia Starosty Krakowskiego w zaskarżonej decyzji z 28 lutego 2018 r., w zakresie "dowłaszczenia" działki nr [...] potwierdzają już wcześniej wydane decyzje Prezydenta Miasta Krakowa i Wojewody Małopolskiego, których legalność ocenił sąd. W ww. decyzjach organy administracji publicznej ustaliły również, że cel wywłaszczenia działki nr [...], (niezbędnej na cel wywłaszczenia), którym była inwestycja w postaci budowy [...], został na tej nieruchomości zrealizowany w wymaganych terminach, oraz że przedmiotowa nieruchomość nie może zostać zwrócona na rzecz spadkobiercy poprzedniej właścicielki. Mając zatem na uwadze, że działki nr [...] i [...] są nieruchomościami "dowłaszczonymi", zaś działka nr [...] (o której wywłaszczenie jako nieruchomości niezbędnej na cel wywłaszczenia wnioskowała Dyrekcja Rozbudowy Miasta Krakowa II) nie może zostać zwrócona na rzecz skarżącej, prawidłowo Starosta Krakowski orzekł o odmowie ich zwrotu na rzecz wyżej wymienionej spadkobierczyni poprzedniej właścicielki nieruchomości. Nieruchomości "dowłaszczone" dzielą bowiem los nieruchomości "głównej", pierwotnie przewidzianej do wywłaszczenia. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że bezzasadnie organ I instancji domniemał zgodę M. M. na wywłaszczenie nieruchomości, bowiem nie pozyskał do akt wniosku wyżej wymienionej o wywłaszczenie całej nieruchomości, wskutek czego nie mógł poznać jego treści, aby móc stwierdzić jednoznacznie, że taki wniosek został złożony, organ odwoławczy wskazał, że fakt złożenia przedmiotowego wniosku potwierdza całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Organ podkreślił również, że do przedmiotowej kwestii odniósł się już NSA w ww. wyroku z 18 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 488/16. W świetle zgromadzonych i opisanych przez organ dokumentów uznał on, że pomimo nieodnalezienia po wielu latach wniosku właścicielki o dowłaszczenienie, nie budzi wątpliwości, że M. M. taki wniosek złożyła. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zwrot działek nr [...] i [...] nie jest również możliwy z uwagi na zawarty w art. 11d ust. 9 specustawy drogowej zakaz obrotu nieruchomościami objętymi decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Przedmiotowe działki zostały bowiem objęte: decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 27 lutego 2009 nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji pn. "Budowa ciągu drogowego ulicy: [...] oraz budowa linii tramwajowej do [...] w Krakowie z terminalem autobusowym wraz z drogami zbiorczymi, chodnikami, ścieżkami rowerowymi, obiektami inżynierskimi, infrastrukturą techniczną", utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 5 czerwca 2009 r. nr [...] (działka nr [...]) oraz decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 listopada 2010 r. nr [...]/10 znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ulic: [...] jako dróg kategorii powiatowej o parametrach klasy G i Klasy Z o ul. [...] jako drogi gminnej o parametrach klasy L, rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] (drogi kategorii powiatowej klasy Z) i [...], rozbudowa skrzyżowań w ciągu ulic [...] wraz z budową torowiska tramwajowego, przystanku końcowego komunikacji zbiorowej (...) w ramach przedsięwzięcia pn. "Budowa linii tramwajowej łączącej ul. [...] oraz [...] w Krakowie z systemem sterowania ruchem i nadzoru", utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 18 listopada 2011 r. nr [...] (działki: nr [...] i [...]). Natomiast analizując kwestię zbędności na cel wywłaszczenia działki nr [...], organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zgromadził szereg dokumentów z akt postępowania wywłaszczeniowego, w tym: decyzję Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa z 22 kwietnia 1976 r. o wywłaszczenie nieruchomości, uwierzytelniony odpis decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa Zarząd Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z 8 grudnia 1973 r. nr [...] o zatwierdzeniu pod względem urbanistyczno-architektonicznym planu realizacyjnego ulicy [...] w Krakowie wraz z przedłużeniem odcinka ul. [...] od ul. [...] do węzła z ul. [...] i węzła ul. [...] - [...], wraz z projektem dyspozytorni MPK i mostem przez rzekę W. w ciągu ul. [...], decyzję Urzędu Miasta Krakowa Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z 28 lutego 1975 r. nr [...] o zatwierdzeniu aneksu do planu realizacyjnego ul. [...] - [...] na odcinku 730 mb ul. [...] oraz na odcinku 717 mb ul. [...], którą na podstawie art. 136 K.p.a. uchylono w zakresie objętym aneksem decyzję PRN m. K. Zarząd Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z 8 grudnia 1973 r., opracowanie ze stycznia 1975 r. Miejskiego Biura Projektów w Krakowie nr [...] "Ul. [...] w Krakowie zadanie nr 2 - projekt techniczny - plan realizacyjny "Aneks" wraz z opisem technicznym, odpisem decyzji PRN m. Krakowa z 8 grudnia 1973 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ulicy [...] w Krakowie, odpisem decyzji nr [...] Prezydenta Miasta Krakowa z 16 października 1974 r. w sprawie założeń techniczno-ekonomicznych ul. [...] w Krakowie oraz częścią graficzną obejmującą lokalizację przedmiotu postępowania, pismo Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa z 9 lipca 2014 r. nr [...] do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Krakowie, pismo Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z 14 stycznia 2014 r., mapę sytuacyjno-wysokościową dot. działki nr [...], zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu z lat: 1975, 1982, 1983, 1997, 1998 i 2003 i protokół z rozprawy administracyjnej z 25 marca 2014 r połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r. celem wywłaszczenia nieruchomości była budowa ulicy [...] zgodnie z decyzją PRN m. Krakowa Zarządu Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z 8 grudnia 1973 r. Nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny przedmiotowej inwestycji oraz decyzją Urzędu Miasta Krakowa Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z 28 lutego 1975 r. zatwierdzającą aneks do planu realizacyjnego tej inwestycji. Organowi I instancji nie udało się pozyskać załącznika graficznego do decyzji PRN z 8 grudnia 1973 r. Pozyskał natomiast decyzję Urzędu Miasta Krakowa z 28 lutego 1975 r., która zatwierdzała aneks planu realizacyjnego ulicy [...] - [...] na odcinku 730 mb ul. [...] oraz na odcinku 717 mb ul. [...] wraz z opracowaniem Miejskiego Biura w Krakowie ze stycznia 1975 r. nr [...] pn. "Ul. [...] zad. Nr 2 PT plan realizacyjny "Aneks"". Zdaniem organu odwoławczego na podstawie ww. dokumentów stwierdzić należy, że w projekcie technicznym ul. [...] dokonano zmian poprzez wyłączenie z zakresu poprzedniego opracowania drugiego odcinka ulicy [...] (pomiędzy ulicą [...]). Zmiana spowodowana była doprecyzowaniem koncepcji podstawowego układu komunikacyjnego w zachodniej części dzielnicy [...] i przeznaczeniem terenu rezerwowanego dotychczas na trasę ulicy - ostatecznie na zabudowę mieszkaniową wysoką. U zbiegu ulic [...] zatwierdzony decyzją PRN m. Krakowa węzeł został zastąpiony trasą w łuku dla kierunku: ul. [...] - [...], która miała zamykać ciąg komunikacyjny od mostu [...] do ul. [...]. Opracowanie techniczne aneksu do planu realizacyjnego dotyczyło dwóch ulic: przedłużenia ul. [...] do przyszłego węzła z ulicą [...] oraz właściwej ulicy [...]. Na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej dot. ww. inwestycji (tom IV, karta akt nr 776-777) i opracowania (tom IV, karta akt nr 768) potwierdzić należy, że wywłaszczona działka nr [...] znalazła się w granicach zadania II obejmującego odcinek od węzła [...] do ulicy [...] oraz przedłużenia ul. [...] od ul. [...] do ul. [...]. Na przedmiotowej nieruchomości planowano zrealizować część projektowanej w łuku trasy dla kierunku: ul. [...] - [...] obejmującej dwie dwupasmowe jezdnie asfaltowe, wraz z wydzielonym torowiskiem tramwajowym, chodnikami dla pieszych po obu stronach ulicy, a także pasami zieleni pomiędzy jezdnia asfaltową a chodnikiem. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że planowana inwestycja została na wywłaszczonej działce nr [...] zrealizowana w terminach wskazanych w art. 137, gdyż jak wynika ze zdjęcia z 1982r. na przedmiotowej nieruchomości była już wówczas zrealizowana droga, odpowiadająca ulicy [...], podczas gdy ze zdjęcia z 1975 r. wynika, że przed wywłaszczeniem nieruchomość stanowiła teren zielony. Ponadto przedmiotowa działka, jak wynika z pisma Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa z 18 lipca 2014 r. w dacie wywłaszczenia podlegała ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego Krakowskiego Zespołu Miejskiego zatwierdzonego uchwałą nr 34 Rady Narodowej Miasta Krakowa z 23 czerwca 1977 r., zgodnie z którymi znajdowała się w obszarze E2.93.21.KN II - ulica ruchu normalnego z torowiskiem tramwajowym. Fakt zrealizowania na przedmiotowej nieruchomości ulicy [...], stanowiącej część projektowanej w łuku trasy potwierdza również pismo Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie z 14 stycznia 2014 r., w którym wyjaśniono, że ww. nieruchomość wchodzi w skład pasa drogowego drogi publicznej o kategorii powiatowej - ul. [...]. Ponadto organ I instancji ustalił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z 11 września 1986 r. ulica [...] otrzymała kategorię drogi wojewódzkiej. W ocenie organu II instancji wskutek zrealizowania na przedmiotowej nieruchomości planowanej na niej inwestycji drogowej, działka nr [...] nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia i nie może podlegać zwrotowi na rzecz spadkobiercy poprzedniego właściciela. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego, gdyż nieodnaleziono załącznika graficznego do decyzji PRN z 8 grudnia 1973 r. zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji, wskutek czego nieprecyzyjnie ustalono jaki był cel wywłaszczenia nieruchomości, organ odwoławczy stwierdził - mając na uwadze, że organ I instancji odnalazł decyzję Urzędu Miasta Krakowa z 28 lutego 1978 r. zmieniającą przedmiotowy plan realizacyjny inwestycji (która była wymieniona w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości) i związane z nią opracowanie Miejskiego Biura w Krakowie Nr [...] "Ul. [...] zad. Nr 2 - PT plan realizacyjny "Aneks", które dotyczyło terenu, na którym znajdowała się wywłaszczona nieruchomość - że odnalezienie ww. decyzji Urzędu Miasta Krakowa z 28 lutego 1978 r. i związanego z nią opracowania, jest wystarczające dla wnikliwego ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego nawet w przypadku niewymienienia wprost w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości decyzji zatwierdzającej aneks do zatwierdzonego decyzją PRN z 8 grudnia 1973 r. planu realizacyjnego budowy ul. [...], organ rozpatrujący wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien doprecyzowując cel wywłaszczenia nieruchomości uwzględnić zmiany planu realizacyjnego projektowanej inwestycji drogowej. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na pogląd NSA zawarty w wyroku z 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 1417/13, zgodnie z którym na tle art. 136 ust. 3 u.g.n. wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Końcowo organ odwoławczy podkreślił również, że przedmiotowa nieruchomość nie może zostać zwrócona spadkobiercy poprzedniej właścicielki nieruchomości nie tylko z uwagi na ustalenie przez organ I instancji, że nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, lecz również z uwagi na art. 2a u.d.p., zgodnie z którym drogi publiczne mogą stanowić własność jedynie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, wskutek czego nie mogą być one przedmiotem obrotu. Niezależnie od powyższego zakaz obrotu własnością przedmiotowej nieruchomości wynika również z art. 11d ust. 9 specustawy drogowej, gdyż działka nr [...] jest również objęta decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 27 lutego 2009 nr [...] znak: [...] utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 5 czerwca 2009 r. nr [...] oraz decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 listopada 2010 r. nr [...] znak: [...] o zezwoleniu na realizacją inwestycji drogowej, utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 18 listopada 2011 r. nr WI [...] J. W. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez: bezzasadną odmowę zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] w sytuacji, gdy nie stanowią one działek "dowłaszczonych", a więc nie mogą realizować celu wywłaszczenia działki "głównej", w związku z czym podlegają zwrotowi; bezzasadną odmowę zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], podczas gdy nie ustalono, w jaki sposób cel wywłaszczenia działki miał być realizowany, czego skutkiem jest niemożność ustalenia czy ten cel został w rzeczywistości zrealizowany, a zatem nieruchomość winna być skarżącej zwrócona; art. 137 ust. 1 pkt. 2 u.g.n. poprzez błędne niezastosowanie pomimo, iż cel wywłaszczenia działki nr [...], [...] i [...] nie został zrealizowany w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, a więc stała się zbędna na wskazany w decyzji cel wywłaszczenia i tym samym podlega zwrotowi skarżącej; - ewentualnie, przyjmując założenie, że cel wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], [...] i [...] został zrealizowany, skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 137 ust. 2 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż realizacja celu wywłaszczenia została zrealizowana co najwyżej na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], a tym samym w pozostałej części winna być skarżącej zwrócona; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty Krakowskiego z 28 lutego 2018 r. (znak: [...]), podczas gdy: organ winien był zastosować art. 138 § 2 K.p.a., a tym samym uchylić ww. decyzję i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania ze względu na liczne naruszenia zarówno w zakresie prawa materialnego (art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 u.g.n.), jak i przepisów postępowania (art. 7 w zw. z art. 77, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a.), a także niewyjaśnienie przez ten organ zakresu sprawy istotnego dla rozstrzygnięcia. art. 136 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i zaniechanie przeprowadzenia przez Wojewodę Małopolskiego postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, w sytuacji gdy: sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta — najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy; zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy; rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, a nie jedynie weryfikacja decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji; organ ma prawo (i obowiązek) przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym w celu uzupełnienia materiału dowodowego zebranego w sprawie, jeżeli postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie. c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez: błędne ustalenie kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych polegających na uznaniu działek [...] i [...] za działki "dowłaszczone", podczas gdy zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji w sposób bezsporny nie ustalił, czy M. M. (ówczesna właścicielka działek [...] i [...]) złożyła jakikolwiek wniosek o dowłaszczenie działek [...] i [...], co mogłoby stanowić podstawę dowłaszczenia przedmiotowych działek, a wnioskodawczyni stanowczo zaprzecza takim twierdzeniom, jak też podnosi, że jej matce nigdy nic wypłacono żadnego odszkodowania za powyższe działki; nieprecyzyjne ustalenie, w jaki sposób miał być realizowany cel wywłaszczenia działki [...] dokonanego na podstawie decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., przez co błędnie ustalono, że cel wywłaszczenia został zrealizowany; brak rozważenia możliwości zwrotu części działek — biorąc pod uwagę fakt, iż większość terenu stanowią tereny zielone, a zatem niewątpliwie nie został na nich zrealizowany żaden cel wywłaszczenia, ani też nie wypłacono właścicielce z tego tytułu żadnego odszkodowania; nie zbadano kiedy ewentualnie cel wywłaszczenia na części przedmiotowych działek został zrealizowany, a zdaniem skarżącej, część działki [...] oraz [...] została zagospodarowana dopiero w 2011 roku podczas remontu i poszerzania skrzyżowania ulic [...]; art. 8 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie za prawdziwe nieudowodnionych twierdzeń dotyczących charakteru działek [...] oraz [...] oraz realizacji celu wywłaszczenia działki [...] na podstawie decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., wbrew obowiązkowi rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony; art. 80 K.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęciu za udowodnione okoliczności, co do których brak było dowodów, co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych polegających na: - uznaniu działek [...] oraz [...] za działki dowłaszczone, podczas gdy na podstawie zebranego w sprawie materiału nie można ustalić, że wniosek o dowłaszczenie został złożony oraz jaka była jego ewentualna treść, tak więc wniosek, iż ww. działki są działkami dowłaszczonymi nie wynika z zebranego materiału dowodowego i jest ustaleniem dowolnym; uznaniu, iż zrealizowany został cel wywłaszczenia działki [...] określony w decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r., podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny nie wynika, w jaki sposób miałby być realizowany ten cel; f) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, a w szczególności poprzez niewskazanie, w jaki sposób miał być realizowany cel wywłaszczenia wskazany w decyzji Naczelnika z 30 grudnia 1978 r. przez co uniemożliwiono ocenę, czy cel został w ogóle zrealizowany; - lakoniczne, zbyt ogólne, a tym samym niewłaściwe uzasadnienie okoliczności rzekomego złożenia wniosku o dowłaszczenie działek [...] oraz [...] przez M.. M., co nie pozwala na odtworzenie toku myślenia organu II instancji i uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, powielając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto zauważył, że zarzuty w skardze są tożsame z podniesionymi w odwołaniu od decyzji, do których szczegółowo odniósł się już w szerokim uzasadnieniu decyzji biorąc pod uwagę uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawnych jak i orzecznictwa sądowego w tym zakresie. W piśmie procesowym z 30 maja 2019 r. skarżąca wniosła o dołączenie dokumentów z akt sprawy przed NSA o sygn. I OSK 1552/17 oraz pisma skierowanego do Min. Infrastruktury. Na rozprawie 30 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej podkreślił, że postępowanie wywłaszczeniowe było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym nie można mówić o dowłaszczeniu działek. Powołał się na wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 1552/17. Przedłożył kopie zawiadomień z maja 1980 r. i maja 1982 r. Skarżąca podniosła, że strony nie były należycie informowane, a w czasie postępowania wywłaszczeniowego matka skarżącej przebywała w B.. Jej zdaniem, wbrew uzasadnieniu decyzji, na działce były składniki budowlane, a budowę rozpoczęto bez pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Sąd aprobuje ustalenia faktyczne, rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stan faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazały organy obu instancji. Kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu. Spełniają one wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., przy czym treść uzasadnienia decyzji Wojewody Małopolskiego świadczy o wykonaniu przez organ odwoławczy zarówno obowiązków kontrolnych, jak i związanych z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organów obu instancji są zbieżne. Obejmują one okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie podstawy zgłoszonego roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, legitymacji wnioskodawczyni jako strony postępowania, stanu prawnego nieruchomości objętej żądaniem w datach zdarzeń uznawanych za wywłaszczenie przez stronę aż do momentu orzekania o zasadności wniosku w części objętej wydanym rozstrzygnięciem, w tym zachodzące zmiany geodezyjne. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w obu decyzjach zostały szczegółowo powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach z dokumentów. Nie budzą one zastrzeżeń co do ich prawidłowości w ramach przeprowadzanej kontroli wydanych w sprawie decyzji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 136 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którego brzmieniem w dacie wydania zaskarżonej decyzji, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W niniejszej sprawie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, datowany na 8 lipca 2013 r., został złożony 11 lipca 2013 r. Wydane rozstrzygnięcie dotyczy tylko trzech działek objętych tym wnioskiem, co jest dopuszczalne z uwagi na podzielność przedmiotu postępowania. Bezsporne w sprawie było, że pierwsze dwie przesłanki wymienione w ww. przepisach (wniosek uprawnionego spadkobiercy stosownie do art. 30 § 4 K.p.a. i fakt wywłaszczenia objętych wnioskiem działek) są w sprawie spełnione. Działki bowiem nr [...] i [...] zostały wywłaszczone decyzją Naczelnika z 19 lipca 1983 r. znak: [...], jako części ówczesnej działki nr [...], natomiast działka nr [...] została wywłaszczona decyzją Naczelnika z 30 grudnia 1978 roku, znak: [...] Nie było również sporne, że cele ówczesnych wywłaszczeń to odpowiednio budowa [...] i budowa ul. [...], zmieniona następnie aneksem na budowę "[...]". Bezsporne było także wykazanie przez organ tożsamości dzielonych działek. Spór w sprawie sprowadza się po pierwsze do tego, czy działki nr [...] i [...] zostały dowłaszczone na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. na wniosek ówczesnej właścicielki do wywłaszczonej decyzją Naczelnika z 19 lipca 1983 r. znak: [...] działki nr [...]. Po drugie, czy organy należycie ustaliły cel wywłaszczenia działki nr [...] i fakt zrealizowania celów obu wywłaszczeń. Po trzecie, czy cele zrealizowane zostały na całości wywłaszczonych działek, co w przypadku odpowiedzi negatywnej mogłoby, jak twierdzi skarżąca, skutkować możliwością zwrotu części działek. Sąd stwierdza, że organy słusznie uznały, że działki nie mogą być zwrócone, i to z kilku niezależnych powodów. Na wstępie należy przypomnieć, że co do zasady, stosownie do przepisu art. 136 ust. 1 u.g.n., nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ustępu trzeciego tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei w myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z art. 137 ust. 2 u.g.n. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w wyroku z 13 marca 2014 r. sygn. P38/11, OTK-A 2014/3/31 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 24 czerwca 2014 r. (sygn. I OSK 2876/12, LEX nr 1493700). W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania związanych z wadliwym, według skarżącej, ustaleniem stanu faktycznego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 15, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Zarzuty te są bezzasadne i w dużej części gołosłowne. Organy dokonały bowiem wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i skrupulatnie wskazały, które okoliczności przyjęły za udowodnione i na podstawie jakich dowodów. W uzasadnieniu decyzji zawarto pełny opis sprawy z odniesieniem się do istotnych okoliczności sprawy i precyzyjnym wyjaśnieniem przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, czego dowodzi pierwsza część niniejszego uzasadnienia. Odnośnie działek nr [...] i [...] trzeba wskazać, że kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie podstawy objęcia decyzją wywłaszczeniową z 19 lipca 1983 r. ww. działek, wydzielonych z działki [...] powstałej z działki [...]. Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy była to część nieruchomości wywłaszczona na wniosek inwestora czy na wniosek właścicielki M. M.. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem odpowiedniego wniosku inwestora Miasta Kraków - Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II z 29 kwietnia 1983 r. o wywłaszczenie była działka [...] wydzielona z działki nr [...], co wynika wprost z tego wniosku. Organy administracji słusznie uznały, że działki nr [...] i [...] stały się przedmiotem wywłaszczenia (dowłaszczenia) na skutek wniosku właścicielki tej działki w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. W uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej jako cel wywłaszczenia wskazano budowę [...] przy ul. [...] w Krakowie. Inwestycja miała być realizowana zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z 24 czerwca 1982 r. (nr [...]). Z uwagi na to, że budynek na dzień wywłaszczenia nieruchomości był w stanie surowym otwartym, inwestycja realizowana przez drugiego inwestora miała polegać na adaptacji i dokończeniu rozpoczętej budowy budynku przejętego na podstawie umowy z 29 grudnia 1982 r. od Kombinatu Budownictwa [...]" w K.. Powyższe czyni nieuprawnionymi zarzuty skarżącej o samowoli budowlanej, a wbrew jej argumentacji, w uzasadnieniach decyzji nie ma twierdzeń o braku składników budowlanych. Do wniosku dołączono wykaz zawarty w operacie podziałowym nr [...] Działka nr [...] (w tym dz. nr [...] i [...]) miały zostać przy właścicielu. Także dołączony do wniosku inwestora elaborat szacunkowy sporządzony 31 marca 1983 r. przez K. K., zawierający naniesione przez biegłego zmiany wysokości odszkodowania za działkę [...] (na datę 20 lipca 1983 r.), wykonany został przed złożeniem wniosku o wywłaszczenie na potrzeby postępowania ugodowego. W aktach znajduje się także oferta dobrowolnej sprzedaży z 12 kwietnia 1983 r., skierowana przez inwestora Dyrekcję Rozbudowy Krakowa II do M. M., dotycząca działki [...]. Co istotne, w protokole rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej zawarto zapis o zobowiązaniu się inwestora w terminie 14 dni od dnia rozprawy do ustosunkowania się do żądania pełnomocnika M. M. objęcia wywłaszczeniem całej działki. Jak wynika z tego protokołu pismo z tym żądaniem przekazano inwestorowi z prośbą o zwrot po wykorzystaniu. Ponadto w piśmie z 10 czerwca 1983 r. Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Terenami Kraków Podgórze poinformował pełnomocnika M. M., że podanie zawierające prośbę o objęcie wywłaszczeniem całej nieruchomości zostało przekazane na rozprawie przedstawicielce inwestora. Wreszcie inwestor - Dyrekcja Rozbudowy Miasta Krakowa II pismem z 18 czerwca 1983 r., poinformował Urząd dzielnicowy [...], że inwestor wyraża zgodę na wywłaszczenie całej nieruchomości M. M.. Fakt uwzględnienia wniosku o dowłaszczenie potwierdza też decyzja wywłaszczeniowa z 19 lipca 1983 r., w której jako nieruchomość wywłaszczoną wskazuje się działkę nr [...], w której skład wchodzą obecne działki [...] i [...]. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono również, że z uwagi na wniosek o dowłaszczenie nieruchomości konieczne jest na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. zawieszenie postępowania odszkodowawczego do czasu sporządzenia przez biegłego nowych operatów szacunkowych. W świetle powyższych dokumentów, pomimo nieodnalezienia po wielu latach wniosku właścicielki o dowłaszczenienie, nie budzi wątpliwości, że taki wniosek złożyła. Należy tu wskazać, że ewentualne rozważanie okoliczności zrealizowania celu wywłaszczenia przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej może być roztrząsane w sprawie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji, ale nie ma znaczenia w sprawie o zwrot nieruchomości (por. powoływany wcześniej wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 488/16). Nie ma podstaw do uznania, że działki 122/16 i 122/18 zostały wywłaszczone na wniosek inwestora. W piśmie inwestora Dyrekcji Rozbudowy Miasta Krakowa II z 18 czerwca 1983 r. inwestor wyraził zgodę na objęciem wywłaszczeniem zgodnie z wnioskiem M. M. całej działki [...] (w tym [...] i [...]), wobec faktu iż faktycznie nieruchomość ta została zajęta przez KBM zachód i była użytkowana pod budowę hotelu oraz jako zaplecze budowy a ponadto działki te, jak twierdził inwestor, przewidziane były do dalszego wywłaszczenia w ramach budowy osiedla mieszkaniowego m.in. pod budowę układu komunikacyjnego. Zatem z pisma tego wynika, że inwestor podał jedynie argumentację przemawiającą za uwzględnieniem wniosku o dowłaszczenie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, skarżąca nietrafnie zarzuca organom administracji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w odniesieniu do podstawy wywłaszczenia działek nr [...] i [...] i uznania ich za działki dowłaszczone. Kolejną kwestią mającą wpływ na rozstrzygnięcie jest wykładnia przepisu art. 136 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 u.g.n. w kontekście tego, czy działka dowłaszczona na wniosek właściciela dzieli los działki wywłaszczonej na wniosek inwestora. W tym zakresie Sąd wykładnię zaproponowaną przez organ i popartą orzecznictwem w całości podziela. Materialnoprawną podstawę wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości stanowi art. 136 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Otrzymawszy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ bada, na podstawie art. 136 u.g.n., czy wniosek pochodzi od podmiotu w nim wymienionego, czy dotyczy wywłaszczonej nieruchomości, a także czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania co do zbędności na cel wywłaszczenia, wskazanych w art. 229 u.g.n. Wprawdzie art. 136 ust. 3 u.g.n. odwołuje się do art. 137, bowiem skuteczne żądanie zwrotu nieruchomości jest możliwe, gdy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, a definicję zbędności czy przesłanki decydujące o zbędności zawiera art. 137 u.g.n., jednakże konieczne jest rozważenie, jak odpowiednio zastosować art. 136 ust. 3 u.g.n. do części nieruchomości, wywłaszczonej zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że w przypadku wywłaszczenia na cele użyteczności publicznej nieruchomości w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. w sytuacji, gdy wywłaszczenie obejmuje na żądanie właściciela, na podstawie art. 5 ust. 3 cyt. ustawy całą nieruchomość, bo w jego wyniku pozostała dla niego część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania na dotychczasowe cele, działka dowłaszczona dzieli los działki zasadniczej (por. np. wyrok NSA z 25 marca 2015 r. sygn. I OSK 1752/13 oraz M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2013, s. 1110-1111, nb 18.). Zatem, jak słusznie wskazał organ, zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. (tzw. nieruchomości dowłaszczonej) jest możliwy tylko wówczas, gdy zwrotowi podlegają również działki wywłaszczone na cel wywłaszczenia (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2391/12 - powołane orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczniea.nsa.gov.pl) Należy podkreślić, że z definicji działka dowłaszczona jest od początku zbędna na cel wywłaszczenia. Zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela jest zatem możliwy jedynie wtedy, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zbędności tej części terenu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia. Teren wywłaszczony na wniosek byłego właściciela nie miał bowiem określonego celu, przez pryzmat którego można dokonywać oceny jego zbędności. Zbędność ta podlega zatem ocenie przez pryzmat zbędności tej części, o którą wnioskowano do wywłaszczenia dla realizacji celu z ustaloną uprzednio lokalizacją i ze względu na którą uwzględniono wniosek byłego właściciela o dowłaszczenie części nienadającej się do dalszego samodzielnego wykorzystywania przez jej właściciela. Należy wskazać, że skarżąca nie kwestionuje, by przedmiotowy budynek zajmujący zdecydowana większość działki nr [...], został oddany do eksploatacji protokołem z 22 grudnia 1986 r. Potwierdza to także szereg dokumentów wskazanych przez organy administracji w uzasadnieniach ich decyzji. W tych okolicznościach należało zaaprobować stanowisko organów co do poczynionych w tym zakresie ustaleń faktycznych i uznania, że cel wywłaszczenia działki nr [...] został zrealizowany w terminach z art. 137 u.g.n. Oczywistą konsekwencją wyżej przedstawionego stanowiska jest uznanie, że zarzuty naruszenia art. 107 § 3, art. 15, art. 8 i art. 11 K.p.a. nie zasługują na aprobatę. Dodać do tego należy, że organ odwoławczy odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w odwołaniu. Co więcej, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, nie budzi wątpliwości, że działki nr [...] i [...] i to w całości, a nie w części, jak podnosi skarżąca, zostały objęte: decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 27 lutego 2009 nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji pn. "Budowa ciągu drogowego ulicy: [...] oraz budowa linii tramwajowej do [...] w K. z terminalem autobusowym wraz z drogami zbiorczymi, chodnikami, ścieżkami rowerowymi, obiektami inżynierskimi, infrastrukturą techniczną", utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 5 czerwca 2009 r. nr [...] (działka nr [...]) oraz decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 5 listopada 2010 r. nr [...]/10 znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ulic: [...] jako dróg kategorii powiatowej o parametrach klasy G i Klasy Z o ul. [...] jako drogi gminnej o parametrach klasy L, rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] (drogi kategorii powiatowej klasy Z) i ul. [...], rozbudowa skrzyżowań w ciągu ulic [...] wraz z budową torowiska tramwajowego, przystanku końcowego komunikacji zbiorowej (...) w ramach przedsięwzięcia pn. "Budowa linii tramwajowej łączącej ul. [...] oraz [...] w Krakowie z systemem sterowania ruchem i nadzoru", utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 18 listopada 2011 r. nr [...] Wątpliwości budzić nie może, że wydana na podstawie specustawy drogowej decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej wyklucza zwrot nieruchomości nią objętej w sytuacji, gdy decyzja ta ma przymiot ostateczności. Od tego momentu objęte nią nieruchomości stają się bowiem własnością jednostki samorządu terytorialnego, do której wybudowana droga należeć będzie. Zwrot takiej nieruchomości czyniłby w istocie niemożliwym zastosowanie przepisów specustawy, a to pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z normą kolizyjną zawartą w art. 2 pkt. 11 u.g.n., w myśl której ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Z kolei zaś nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że niedopuszczalny jest zwrot wywłaszczonych nieruchomości, stanowiących drogi publiczne. Z treści art. 2a u.d.p. wynika bowiem zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści. Skoro zatem sporne działki objęte zostały decyzją zezwalającą na realizację układu ulic (dróg powiatowych), która w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Wojewodę Małopolskiego, a także w dacie złożenia wniosku o zwrot, posiadała przymiot ostateczności, brak było możliwości do jej zwrotu w trybie przepisów Działu III, Rozdział VI u.g.n. (por. wyrok NSA z 13 maja 2016 r., sygn. I OSK 1888/14). Z wyżej wskazanych przyczyn nie był zasadny zarzut braku ustalenia charakteru działek [...] oraz [...], a argumentacja, że stanowią one tereny zielone, nie mogła przynieść zamierzonego skutku. Odnośnie natomiast działki nr [...] należy wskazać, że na całej działce została zrealizowana droga publiczna, co przyznaje sama skarżąca wskazując, że na jej części zrealizowano rozbudowę m.in. ul. [...] w 2011 r., a zatem przed złożeniem wniosku o zwrot. Co najmniej znaczna część działki była zabudowana drogą wojewódzką (obecnie powiatową) już w 1982 r., co wynika ze zdjęć lotniczych. Powyższe należy uznać za zrealizowanie zmodyfikowanego celu wywłaszczenia opisanego w decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika z 30 grudnia 1978 r. Dlatego też, nawet uznanie, że realizacja co do części działki została ukończona z naruszeniem terminów opisanych w art. 137 u.g.n., i tak w świetle ww. wyroku TK nie mogła prowadzić do uznania jej za zbędną na cel wywłaszczenia. Wbrew zarzutom skargi organy precyzyjnie zrekonstruowały cel wywłaszczenia, przywołując m.in. decyzję Urzędu Miasta Krakowa z 28 lutego 1975r., która zatwierdzała aneks planu realizacyjnego ulicy [...] - [...] wraz z opracowaniem Miejskiego Biura w K. ze stycznia 1975 r. nr [...] pn. "Ul. [...] zad. Nr [...] PT plan realizacyjny "Aneks". Dodatkowo organy słusznie także wobec tej działki wskazały na art. 2a u.d.p. oraz objęcie działki nr [...] decyzją Wojewody Małopolskiego z 18 listopada 2011 r. nr [...] oraz decyzją ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 5 czerwca 2009 r. nr [...] Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 11d ust. 9 i ust. 10 specustawy drogowej, wykluczona jest zmiana właściciela na innego, niż podmiot wskazany w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji. W świetle powyższych uwag i zarzutów skargi należało uznać, że jeszcze bardziej szczegółowe ustalenia, na jaki cel przedmiotowe nieruchomości zostały wywłaszczone, było całkowicie zbędne. Nie budzi wątpliwości Sądu, że jak podnosiła też skarżąca, z art. 137 ust. 3 u.g.n. wynika, że przedmiotem żądania zwrotu może być także część nieruchomości wywłaszczonej. Regulacja ta obejmuje sytuacje, kiedy do realizacji celu wywłaszczenia doszło, ale realizacja ta nie obejmowała całej wywłaszczonej nieruchomości, a niewykorzystany na cel wywłaszczenia obszar miał znaczenie gospodarcze na tyle istotne, iż mógł on stanowić samodzielny przedmiot żądania zwrotu. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Organy badając ww. kwestię posłużyły się powszechnie stosowaną dla tego celu nakładką, która umożliwia porównanie obszaru działki, o której zwrot wnosi strona, ze stanem jej zagospodarowania. Stąd też dokonane w tym zakresie relewantne ustalenia stanu faktycznego w oparciu o zalegające w aktach sprawy mapy, wyrysy i zdjęcia, rzetelne opisy map, wykazały, że rzeczywiście teren całej (lub prawie całej) nieruchomości, której zwrotu domagała się skarżąca, został zajęty na cel wywłaszczenia. Nie stwierdzono zatem, by istniał niewykorzystany na cel wywłaszczenia obszar o znaczeniu gospodarczym na tyle istotnym, by mógł on stanowić samodzielny przedmiot żądania zwrotu. Tym samym nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości w części niewykorzystanej na cel wywłaszczenia zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 2 u.g.n. Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy jeszcze wskazać, że słusznie organy stwierdziły, iż szereg podnoszonych przez nią kwestii był już przedmiotem orzekania przez WSA i NSA w sprawach dotyczących działek sąsiednich. Sąd podziela ocenę prawną istotnych w sprawie okoliczności zawartą w uzasadnieniach wyroku NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 488/16 oraz wyroku WSA w Krakowie z 9 grudnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1077/15, czemu dał wyraz w niniejszym uzasadnieniu. Podobnie ma się rzecz z dokonaną przez NSA w wyroku z 26 marca 2013 r. sygn. I OSK 2468/12 oceną błędów w księgach wieczystych będących konsekwencją odręcznych poprawek i skreśleń dokonanych na jednej z kopii decyzji Naczelnika z 19 lipca 1983 r. Dlatego też również te podnoszone przez skarżącą fakty nie mogły przynieść zamierzonych przez nią skutków. Trzeba tu wskazać, że choć ww. wyroki nie wiążą w niniejszej sprawie na podstawie art. 153 czy art. 190 P.p.s.a., to wobec tożsamych niektórych okoliczności występujących w tych sprawach, należało zgodnie z art. 170 P.p.s.a. uwzględnić, że ww. orzeczenia, jako prawomocne, wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Dlatego też uwzględnienie ww. wyroków i ich uzasadnień przez organy należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się do pozostałej argumentacji skargi warto wskazać, że kwestia ewentualnego odszkodowania za wywłaszczenie, przy braku możliwości zwrotu nieruchomości, nie mogła mieć w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Kwestia odszkodowania nie mieści się w zakresie niniejszej sprawy i może być dochodzona odrębnie. Również zarzut dotyczący działania komunistycznych władz podczas stanu wojennego, wobec jednoznacznej wymowy materiału dowodowego w sprawie i obecnego przeznaczenia przedmiotowych działek pod drogi publiczne, nie mógł przynieść w sprawie zamierzonego skutku. Podsumowując organy sprostały nałożonemu na nie ciężarowi zgromadzenia dowodów, które rozstrzygnęły wątpliwości podnoszone przez skarżącą. Organy nie miały żadnej możliwości orzekania na korzyść skarżącej. Ze wskazanych powyżej powodów za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia przepisów postępowania, bowiem materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał organowi odwoławczemu na wydanie zaskarżonej decyzji, której pisemne motywy zostały należycie przedstawione w jej uzasadnieniu. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie nie jest lakoniczne i przedstawia tok myślenia organu, realizując zasadę zaufania i przekonywania. Wobec powyższej oceny prawnej przedstawionej przez Sąd jako bezzasadne należy ocenić sformułowane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i u.g.n. Końcowo, w kontekście zbiorczego odniesienia się do sformułowanych zarzutów Sąd wskazuje, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu swego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. Sąd ma obowiązek odnieść się w motywach wyroku jedynie do tych aspektów sprawy, które są istotne dla przeprowadzenia oceny, czy zaskarżony akt był zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. I OSK 23/09). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło