II SA/Kr 315/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy referent sądowy Anna Frasik - Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. D. i J. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. oddala skargę S. D.; II. w uwzględnieniu skargi J. D. stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Starosta [...] decyzją nr [...] znak: [...] z 27.04.2018 r. orzekł o zezwoleniu inwestorowi: Burmistrzowi Miasta B. na realizację inwestycji drogowej, pn.: Budowa drogi gminnej (trasa płn. - zach.), klasy technicznej L od km 0+000,00 do km 0+274,60 wraz z: rozbudową skrzyżowania drogi gminnej nr [...], klasy technicznej Z (ul. [...]) i drogi gminnej nr [...], klasy technicznej Z (ul. [...] przebudową i budową: oświetlenia, kanalizacji deszczowej oraz przebudową: kanalizacji sanitarnej, sieci elektroenergetycznych, teletechnicznych, wodociągowych i ciepłowniczych w B., w ramach zadania " Budowa obwodnicy trasy północno -zachodniej - Etap II", zlokalizowanej w województwie [...], w powiecie [...] w gminie miasta B., w miejscowości B., w jednostce ewidencyjnej [...]-miasto, obręb [...]], na wymienionych w decyzji działkach ewidencyjnych. Odwołanie ode tej decyzji zostały wniesione przez A. D., J. D., M. D. i M. D.. Decyzją z dnia 15 stycznia 2019r. znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa oraz art. 11g ust. l pkt l i art. 11c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych uchylił mapę zasadniczą w skali 1:500, z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, przedstawiającą proponowany przebieg drogi, stanowiącą załącznik Nr l do zaskarżonejdecyzji Starosty [...] i orzekł w tym zakresie poprzez zatwierdzenie, w miejscu uchylenia, nowej mapy w skali 1:500, przedstawiającej proponowany przebieg drogi, która stanowi integralną część decyzji Wojewody znak: [...] z 15 stycznia 2019 r. (Załącznik Nr 1.1.) oraz uchylił w sentencji zaskarżoną decyzji w zakresie wskazanym w decyzji orzekając w tym zakresie, co do istoty sprawy w sposób wskazany w decyzji. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli S. D. i J. D. żądając uchylenia decyzji w części odmawiającej ujęcia w niej budowy nowego wjazdu do posesji [...] w miejsce likwidowanego wcześniejszego dojazdu. Wskazali, iż należy ująć w tej decyzji nowego rozwiązania dotyczącego odbudowy wjazdu do tych posesji. Stwierdzenie zawarte w tej decyzji strona nr 11 "...budowy zjazdów do nieruchomości znajdujących się przy ulicy [...] nr [...], które nie leżą w zakresie i przedmiocie tego zamierzenia budowlanego, ..." jest nieprawdziwe ponieważ istniejący jedyny wjazd do tych posesji został po prostu odcięty skarpą i kończy się 4 metrowym uskokiem. Niezrozumiałe jest w tej decyzji nie ujęcie w niej przypadku odbudowy zjazdu o jakim się mówi na stronie nr [...] tej decyzji "...Wyjątkiem od tej zasady jest wyłącznie budowa (odbudowa) zjazdów w miejsce rozbieranych istniejących zjazdów lub przebudowa istniejących zjazdów...". Na załączonej mapie zaznaczono kolorem czerwonym wcześniej istniejący układ komunikacyjny wraz z zakreskowanym dojazdem do posesji [...] z drogi publicznej. Natomiast kolorem niebieskim zaznaczono krawędź skarby która przecięła 4 metrowym uskokiem ten układ komunikacyjny w wyniku realizacji budowy nowej drogi. Decyzja ta jest niezrozumiała gdyż zaburza wcześniejsze ustalenia dokonane podczas konsultacji społecznych prowadzonych na etapie przygotowawczym do tej inwestycji. Ustalenia te lokalizowały wspomniane rondo i drogę przy uwzględnieniu przebudowy dojazdu do posesji [...]. Wyrzucenie tego wjazdu bez ujęcia nowego dojazdu i jego wybudowania jest naruszeniem interesu osób trzecich w tej decyzji. Ponieważ te konsultację są częścią integralną dokumentacji będącej podstawą wydania tej decyzji. I choć droga jest zamierzeniem publicznym to powinna ona uwzględniać dotychczasowe prawa nabyte stron do dostępu do rogi publicznej. Wyłączenie, z tej decyzji, odbudowy tego dojazd do posesji [...] narusza konstytucyjna zasadę praw nabytych, które musi uwzględniać również decyzji ZRiD. Nikt nie neguje prawa władz samorządowych do kreowania swojej polityki komunikacyjnej ale nie kosztem odcięcia osób trzecich od dostępu do drogi publicznej narażając ich życie i mienie na zagorzenie spowodowane nie możnością dojazdu pojazdów odpowiedzialnych za ratowanie życie i mienia mieszkańców tych posesji nie mówiąc już o normalnym korzystaniu z tych posesji także znajdującego się tam gospodarstwa rolnego. Tylko realizacja tego dojazdu w ramach decyzji ZRiD daję gwarancję na szybkie i sprawne odbudowanie dojazdu do tych posesji. Brakiem rozeznania w temacie oraz bezdusznością można tłumaczyć fakt wyłączania odbudowy tego wjazdy do innego odrębnego postępowania ponieważ oddala to w niepewną przyszłość powstanie tego wjazdu. Potwierdza to działanie Gminy Miasta B., która mimo naszych zapytań nie umie określić jak i kiedy powstać może taki wjazd oraz kto jego sfinansuję. Dlatego właśnie inwestor jakim jest wykonawca upoważniony przez Gminę Miasta B. powinien zaproponować i wykonać nowy wjazd na własny koszty w ramach tej decyzji gdyż to on na własne ryzyko budował rondo wraz drogą mając świadomość, że zaproponowany dojazd do posesji [...] może zostać zakwestionowany przez Wojewodę. Pokrzywdzeni w tej sprawie uważają, że wykonawca mógłby wystąpić o odstępstwo od przyjętych wytycznych budowy dróg w celu budowy pierwotnie zamierzanego wjazdu, bo przecież w naszym regionie powstają drogi i ronda o podobnych wjazdach jak zakwestionowany przez Wojewodę i dziwi stanowisko Wojewody w tej sprawie. Na potwierdzenie tego załączano, z opisem lokalizacji, zdjęcia lotnicze rond i dróg z podobnymi do zakwestionowanego zjazdami z dróg publicznych. Jeśli wspomniany zakwestionowany zjazd nie będzie jednak możliwy to można by wybudować most (zaznaczono jego lokalizację na załączonej mapie kolorem zielonym) nad nową drogą łączący oba jej brzegi, z czym powinien się liczyć wykonawca budując drogę bez ostatecznej decyzji. Inny dojazd do tych posesji jest bardzo utrudniony ze względu na również duże kilku metrowe spadki terenu i budowa tam wjazdu jest również kosztowna jak most i kto miałby te koszty ponieść nie mówiąc już o czasie przygotowania i realizacji tego oraz kosztach zniszczenia terenu pod budowę innego wjazdu, kto by jej pokrył. Mieszkańców tych posesji nie jest stać na budowę takich wjazdów oraz nie mogą czekać bez końca na jego budowę ryzykując swoim życiem i mieniem w sytuacjach losowych kiedy nie będą mogły do ich posesji dojechać odpowiednie służby ratunkowe z braku możliwości dojazdu. Brak wspomnianego dojazdu paraliżuje też funkcjonowanie gospodarstwa rolnego mieszczącego się przy ulicy [...] utrudniając, przegon zwierząt hodowlanych z obory na pastwiska znajdujące się za nowo powstała drogą oraz przejazd maszyn rolniczych do uprawy gruntów znajdujących się również za nowo powstałą drogą. Mając to na względzie dojazd do posesji [...] powinien być wykonany w ramach omawianej decyzji ZRiD tak aby w sprawny sposób został wybudowany i sfinansowany aby nie narażać mieszkańców i użytkowników tych posesji na niezawinione niedogodności i zagrożenia ich życia i mienia oraz koszty z tym związane. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podając, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.): " 1. Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. W przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi " W świetle powyższego przepisu budowa lub przebudowa zjazdów należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości zlokalizowanej przy drodze, po uprzednim uzyskaniu decyzji lokalizacyjnej od zarządcy drogi. Ustawodawca nakłada na zarządcę drogi, w przypadku budowy lub przebudowy drogi, obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów jedynie dotychczas istniejących tj.: zjazdów wybudowanych przez właścicieli, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zatem obowiązek ten dotyczy tylko zjazdów istniejących ( w sensie prawnym ), co oznacza, że muszą one być formalnie ustanowione przed rozpoczęciem budowy lub przebudowy drogi. Urządzenie zjazdów przez zarządcę drogi nie dotyczy tym samym sytuacji, gdy zjazd taki przed realizacją inwestycji drogowej urządzony był jedynie faktycznie, zwyczajowo. W sensie prawnym, bez stosownych zgód zarządcy drogi, zjazd taki jest zjazdem nielegalnym. Również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 426/17, sad wyraźnie stwierdził, że: " 1. Zjazd istniejący to zjazd urządzony w sposób zgodny z prawem, więc tylko zjazd zgodny z normami stanowi zjazd indywidualny "istniejący", a tym samym fakt jego istnienia obliguje przebudowującego drogę zarządcę do stosownego uregulowania wysokości (i np. obniżenia krawężników). 2. Nielegalnie wybudowany przez właściciela działki wjazd i wyjazd, nie spełniający wymogów ustawowych, powodujący, z uwagi na niekontrolowany wyjazd pojazdów, bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia przez innych użytkowników drogi, nie będzie respektowany jako "istniejący" przez zarządcę drogi " Obowiązek z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie dotyczy tym samym zjazdów nielegalnych, a taki charakter miał dojazd do działki nr [...] poprzez zjazd z ulicy [...] ) przez działki [...], [...] i [...]. Działka nr [...] nadal posiada dojazd do drogi publicznej poprzez zjazd publiczny zlokalizowany w km 0+072 w pobliżu działki [...]. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawione zostało przez projektanta inwestycji, przy piśmie z dnia 23.10.2018 r. ( dowód: akta II instancji, karta nr [...] ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Skarga S. D. podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., z uwagi na brak po jej stronie interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ nie jest ona właścicielem nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Skarga J. D. zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe regulacje znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu sądowym, ponieważ decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej miała nadany rygor wykonalności, a rozstrzygnięcie zostało wydane nie tylko po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi, lecz wręcz już po zakończeniu inwestycji. W praktyce stosowania komentowanego przepisu pojawiły się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym kontrowersje co do rozstrzygnięć, jakie może podjąć wojewódzki sąd administracyjny kontrolujący decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Obecnie zdecydowanie przeważa linia orzecznicza, zgodnie z którą, jeśli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej cechuje się wadami określonymi w art. 145 § 1 k.p.a. lub w art. 156 § 1 k.p.a., to - jeżeli zachodzi warunek określony w art. 31 ust. 2 specustawy drogowej - sąd administracyjny nie ma prawa uchylenia zaskarżonej decyzji i może jedynie stwierdzić jej wydanie z naruszeniem określonych przepisów prawa - na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast jeżeli kontrola legalności decyzji spowoduje uznanie przez sąd, że w sprawie zaszło naruszenie prawa spowodowane przyczynami innymi niż zaistnienie przesłanek wznowieniowych lub nieważnościowych, to w takim przypadku nie można orzec o uchyleniu skarżonej decyzji. Skoro nawet fakt wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie wystarcza do jej uchylenia, to tym bardziej nie może być ono wynikiem stwierdzenia innych wad tej decyzji wymienionych w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy) i c (inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy) p.p.s.a. Pogląd ten, będący rezultatem zastosowania wobec komentowanego przepisu wykładni celowościowej, a nie tylko literalnej, zasługuje na aprobatę i wyrażą go także Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę. W ramach powyższego stanowiska istnieje dalsza rozbieżność poglądów, dotycząca mianowicie kwestii orzeczenia, jakie powinien wydać sąd w sytuacji, w której nie dojdzie do uchylenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej charakteryzującej się wadami innymi niż te określone w art. 145 § 1 lub w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie bywa wyrażany choć nie jednoznacznie pogląd, że w takiej sytuacji sąd powinien oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 2 specustawy drogowej. Inaczej uważa m.in. M. W., którego zdaniem w takim przypadku sąd nie powinien oddalać skargi, lecz orzec o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa właśnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 2 i wskazać przy tym w uzasadnieniu wyroku te naruszenia, którymi decyzja będzie dotknięta. Do tego drugiego poglądu przychyla się Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, gdyż wyrokowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwi następnie podmiotom, które poniosły szkodę z powodu wydania decyzji, dochodzenie roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej na zasadach określonych w art. 417 § 1 i art. 4171 § 2 k.c. Kolejną kontrowersją związaną z komentowanym przepisem jest ustalenie, do jakiej właściwie decyzji się on odnosi. Kwestia ta była przedmiotem rozważań NSA, który w wyroku z dnia 30 listopada 2010 r., II OSK 2148/10, LEX nr 746883 - odnoszącym się do stanu prawnego sprzed zmiany art. 31 ust. 2 dokonanej nowelą specustawy drogowej z 2008 r., lecz zachowującym aktualność w obecnym stanie prawnym - wskazał, że przepis art. 31 ust. 2 specustawy drogowej dotyczy decyzji organu I instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie zaś decyzji organu odwoławczego. Należy jednak stwierdzić, że pogląd ten budzi duże wątpliwości, gdyż pomija ogólną regulację jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które co do zasady zakłada istnienie w obrocie prawnym jednej decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę administracyjną. Na gruncie komentowanego przepisu oznacza to, że środek ochrony prawnej w postaci skargi do sądu administracyjnego przysługuje wobec decyzji organu drugiej instancji, znajdującej się w obrocie prawnym, a nie wobec poprzedzającej jej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ta ostatnia została bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek zastąpienia jej decyzją odwoławczą. W związku z tym przedstawiona we wcześniejszym akapicie konstrukcja uchylenia wyłącznie decyzji organu odwoławczego nie zasługuje na aprobatę, zaś sąd powinien orzec na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn, do tego drugiego poglądu, przychyla się także Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę. Przechodząc do dalszych rozważań należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt. 8h w/w ustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów. Jak wskazuje się w orzecznictwie do tego przepisu, celem normy art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest ochrona właścicieli nieruchomości przylegających do budowanej drogi przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej i tzw. pośrednim wywłaszczeniem, a obowiązkiem zarządcy drogi jest zatem zapewnienie właściwych zjazdów dla nieruchomości. Ma to znaczenie w szczególności w sytuacji, kiedy wskutek częściowo przejęcia nieruchomości pod realizację inwestycji drogowej zmieniają się uwarunkowania dotyczącej obsługi komunikacyjnej pozostałej części nieruchomości. Powołana regulacja specustawy drogowej koresponduje z treścią art. 29 ust. 2 u.d.p. nakładając obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej nieruchomościom, które do tej pory taki dostęp miały (tak m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., II OSK 435/17). Podzielając powyższe poglądy, należy podkreślić, że obowiązek zapewnienia właściwych zjazdów do nieruchomości poprzez budowę lub przebudowę zjazdów dotychczas istniejących, rozumieć należy w ten sposób, że wybudowany lub przebudowany w oparciu o decyzję o zrid zjazd, będzie umożliwiał rzeczywiste, faktyczne skomunikowanie się określonej nieruchomości z drogą publiczną. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy miejsca, z uwagi na zastosowaną niwelatę terenu inwestycji, w miejscu istniejącego wcześniej zjazdu. O ile organ II instancji - który w zasadzie nie kwestionuje, że działki nr: [...] i [...] nie mają w wyniku realizacji zaskarżonej decyzji dostępu do ul. [...] poprzez zjazd, który wcześniej istniał m.in. przez część działki nr [...] - trafnie zauważył, że powyższe poglądy dotyczą legalnie istniejących zjazdów, o tyle całkowicie błędnie uznał, że zjazd do działek nr: [...] i [...] z ulicy [...] był zjazdem nielegalnym. Jak wykazali skarżący i uczestnicy w toku postępowania sądowego (k.89-90, 96, 168-172), przedmiotowy zjazd powstał jeszcze w latach 30-tych ubiegłego wieku, w związku z budową przy ul. [...] domu, który aktualnie nosi nr [...]. Przy ocenie jego legalności należy zatem uwzględniać przepisy obowiązujące w trakcie jego realizacji. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika organu, ul. [...] została zaliczona do dróg publicznych uchwałą z 23 listopada 1988 roku. Tak więc budowa zjazdu przed tą datą nie wymagała zachowania formalności przewidzianych w ustawie o drogach publicznych, w szczególności wyrażenia zgody zarządcy drogi. Dla legalności zjazdu wystarczającym zatem było zachowanie przepisów prawa budowlanego, obowiązujących w trakcie jego realizacji. W chwili budowy domu przy ul. [...] obowiązywało (aż do 14 sierpnia 1961 r.) Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. Zgodnie z jego art. 179 wynikało, że budynki, w których mają być urządzone lokale, przeznaczone na pobyt ludzi, miały mieć zapewnione połączenie z ulicą. Dlatego zgodzić się należy, ze skarżącym, że wraz z budową domu przy ul. [...] wybudowano połączenie z ulicą (czyli według aktualnej terminologii zjazd), które istnieje na późniejszych zdjęciach i w świetle ówczesnych przepisów nie musiało spełniać żadnych szczególnych wymagań technicznych, a nawet nie wymagało pozwolenia na budowę (art. 2 w/w rozporządzenia). Dlatego też zjazd, który istniał, mimo że nie spełniający wymagań aktualnych przepisów techniczno-budowlanych i który ulegał na przestrzeni czasu pewnym modyfikacjom, w związku z wcześniejszymi zmianami układu komunikacyjnego tego terenu, należy ocenić za istniejący legalnie, który w związku z tym powinien zostać uwzględniony przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w związku z treścią przytoczonego art. 11f ust. 1 pkt. 8h ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ten ostatni stanowi bowiem, że w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Faktyczna likwidacja istniejącego zjazdu do w/w nieruchomości, daje zatem podstawę do wyrażenia oceny, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem w/w przepisów. Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt. II wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w związku z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.