II SA/Kr 316/10
WyrokWSA w Krakowie2010-05-17
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Jacek Bursa, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych, uwzględniając przy tym wcześniejsze wytyczne sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, i zastosowały się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku. Organy wnikliwie przeanalizowały dowody, wyjaśniły wątpliwości stron i wydały decyzję opartą na rzetelnej opinii biegłych, która nie była jedynie zbiorem teoretycznych poglądów, ale opierała się na badaniach hydrogeologicznych. Zarzuty dotyczące pominięcia innych opinii, braku jednoznaczności opinii biegłych czy naruszenia zasady dwuinstancyjności nie zasługiwały na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg J.P. i G.P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty T. o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych dla Gminy S. oraz o udzieleniu Gminie nowego pozwolenia. Skarżące podnosiły zarzuty dotyczące m.in. błędnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, nieuwzględnienia opinii ekspertów wskazujących na negatywny wpływ planowanego ujęcia na ich studnię (P-1), braku wyjaśnienia wpływu dzikich wysypisk śmieci oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. Sąd rozpoznał połączone skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 r. sprawy ze skarg J.P. i G.P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargi.
II SA/Kr 316/10
Uzasadnienie
wyroku z dnia 17 maja 2010 roku.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. , decyzją z dnia 17 grudnia 2009 roku (......), po rozpatrzeniu odwołania G.P. i J.P. od decyzji Starosty T. z dnia 25.06.2009 r., znak: [....] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pkt II do VII.
W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżoną decyzją Starosta T. stwierdził w pkt I wygaśnięcie z dniem 31.12.2005 r. pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego Gminie S. , na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia na źródle Z-1, zlokalizowanego w m. Ł. gm. S. , dla potrzeb wodociągu wiejskiego w Ł. , określonego w decyzji Starosty Powiatu T. z dnia 5.02.2005 r., znak: [....] , w pkt II-VI udzielił Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, ustalił termin ważności pozwolenia wodnoprawnego, nałożył na Gminę S. obowiązki w związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, ustalił sposób postępowania w przypadkach zatrzymania działalności, bądź wystąpienia awarii na ujęciu wody, a w pkt VII zamieścił zapis art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne.
Od powyższej decyzji odwołali się: Pełnomocnik Pani G.P. radca prawny K.B. oraz Pełnomocnik Pani J.P. mecenas A.S. Pełnomocnik Pani G.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt II-VII, zarzucając organowi I instancji błędne prowadzanie postępowania, polegające na braku podjęcia przez Starostę działań koniecznych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wzięcia pod uwagę przy wydawaniu decyzji Gminie S. , okoliczności okresowego wlewania się do studni planowanego ujęcia gminnego (K-1) zanieczyszczonej wody z potoku "Zimna Woda" poprzez rurę odpływową odchodzącą z tej studni do potoku "Zimna Woda", braku wyjaśnienia wpływu na jakość wody w planowanym ujęciu gminnym oraz studni Skarżącej (P-l), istnienia w bezpośrednim sąsiedztwie ujęcia dzikich wysypisk śmieci, do chwili obecnej nie zlikwidowanych przez Gminę S. , a zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie art. 126 ustawy Prawo wodne przez jego niezastosowanie, naruszenie przepisu art. 123 ust. 1 ustawy Prawo wodne przez jego bezzasadne zastosowanie w niniejszej sprawie.
Pełnomocnik Pani J.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie udzielenia Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód z powodu jej niezgodności z prawem oraz wniósł o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając m.in. nieuwzględnienie opracowania prof. A.S. wskazującego na negatywny wpływ gminnego ujęcia na źródło P-1, nieuwzględnienie opinii J.F. i T.F. z marca 2004 r., wskazał również na braki w postępowaniu dowodowym, które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz zignorowanie przez organ I instancji wiążącej oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonej w wyroku z dnia 30.07.2008 r. Z treści odwołania (w przedmiocie udzielenia Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód) i uzasadnienia wynika, że odwołanie mec. S. dotyczy pkt II-VII skarżonej decyzji. Ponadto obaj Pełnomocnicy wskazali, iż decyzja Starosty T. z dnia 25.06.2009 r., wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 kpa, gdyż sporządzone uzasadnienie decyzji nie odpowiadało wymogom tego przepisu.
Co do stanu faktycznego, w uzasadnieniu wskazano, że postępowanie z wniosku Wójta Gminy S. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych toczy się od dnia 27.12.2005 r. W trakcie tego postępowania Starosta T. wydawał trzykrotnie decyzję udzielającą Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych za pomocą gminnego ujęcia wody w Ł. znajdującego się na działkach nr [....] i nr [....] , stanowiących własność Gminy. Pierwsza decyzja Starosty T. z dnia 30.03.2006 r., znak: [....] , została zaskarżona przez Pełnomocnika Pani P. . pr. K.B. , który wydanej decyzji zarzucił m.in. naruszenie art. 84 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez oddalenie wniosku skarżących o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu funkcjonowania planowanego ujęcia dla wsi Ł. na jakość i ilość wody dostępnej ze źródła P-1, podczas gdy wyjaśnienie tej istotnej kwestii bez wątpienia wymagało wiadomości specjalnych, a nadto wydając decyzję na niekorzyść G.P. i F.P. , organ oparł się na "opiniach" sporządzonych przez pełnomocników Gminy S. W/w decyzja została uchylona przez Wojewodę [....] decyzją z dnia 27.07.2006 r., znak: [....] , i przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Druga decyzja wydana przez Starostę w dniu 8.09.2006 r., znak: [....] , została utrzymana w mocy decyzją wojewody [....] z dnia 12.02.2007 r., znak: [....] . Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, złożył Pełnomocnik Pani P. r. pr. B. , ponownie zarzucając m.in., że w niniejszej sprawie doszło do ewidentnego naruszenia przepisów, skoro organ nie przeprowadził jakiegokolwiek dowodu celem sprawdzenia, czy eksploatacja planowanego ujęcia wody "nie spowoduje obniżenia lustra wody i przekroczenia dopuszczalnego stężenia azotanów w źródle P-1", należącym do Skarżącej. Wyrokiem z dnia 30.07.2008 r., WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [....] oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty T. z dnia 8.09.2006 r., wskazując, iż w obu decyzjach doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym artykułów: 7, 77 § 1, 75, 80, 84, 107 § 3 oraz art. 104 i 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił m. in., iż w niniejszej sprawie istotny jest zarzut Skarżących w kwestii związanej z nieustaleniem w sposób wnikliwy i jednoznaczny wpływu eksploatacji planowanego ujęcia na jakość i poziom wody w studni P-1 wykorzystywanej przez Skarżących. Skoro więc w toku postępowania jurysdykcyjnego w niniejszej sprawie podniesione zostały tego rodzaju zarzuty oraz w poczet materiału dowodowego wchodziły opracowania, w których wyrażono różne stanowiska, to rzeczą organu orzekającego było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (art. 84 kpa), gdyż w sprawie tak zawiłej jak niniejsza koniecznym było skorzystanie z osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi. Starosta T. , będąc związany wyrażoną w orzeczeniu Sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, rozpatrując ponownie sprawę o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. , złożył zapytanie ofertowe do kilku uprawnionych Instytucji spoza województwa [....] z dziedziny hydrogeologii, z prośbą o sporządzenie opinii ustalającej wpływ planowanej eksploatacji ujęcia wód podziemnych Gminy S. na jakość i poziom wody w czynnej studni P-1, stanowiącej własność Pani P. , a następnie postanowieniem z dnia 29.01.2009 r., znak: [....] , działając na podstawie art. 123 kpa oraz w świetle postanowień art. 36 § 1, 75 § 1 i 84 § 1 kpa zwrócił się do Państwowego Instytutu Geologicznego Oddział [....] w S. o sporządzenie w/w opinii. Sporządzona opinia została przesłana do Starostwa w dniu 9.02.2008 r. Postanowieniem z dnia 6.04.2009 r., Starosta T. wyznaczył rozprawę administracyjną na dzień 23.04.2009 r.- celem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, wezwał wszystkie strony postępowania do wzięcia udziału i stawienia się na rozprawie, poinformował o możliwości zapoznania się z opinią biegłych i możliwości zgłoszenia ewentualnych uwag i wniosków do opinii przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie oraz wezwał Gminę S. do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji "o miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzję o warunkach zabudowy."
W dniu [....] .04.2009 r., została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w której uczestniczyli: zainteresowane strony i autorzy opinii. Jak wynika z protokołu rozprawy Przedstawiciele Gminy S. podtrzymali swój wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, Pełnomocnik Pani G.P. zadawał pytania dotyczące sporządzonej opinii, na które odpowiadali jej autorzy (protokół z rozprawy administracyjnej z dnia......2009 r.), Strony przedstawiły swoje stanowiska odnośnie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. W szczególności Pani G.P. oświadczyła, iż od wielu lat obniża się poziom wody w jej studni, od kiedy Wójt Gminy zaczął prowadzić prace przy wykonywaniu ujęcia, a ponadto, że pozbawia się jej wody ze studni w sytuacji kiedy połowa wsi Ł. posiada wodę. Wójt Gminy zaprzeczył informacjom przedstawionym przez Panią G.P. , dotyczącym posiadania przez mieszkańców wsi Ł. wody, zaproponował wykonanie przyłącza wodociągowego na koszt Gminy do miejsca wskazanego przez Panią P. na jej działce oraz nieodpłatnego dostarczania wody w takiej ilości, jaką Państwo P. mają w pozwoleniu wodnoprawnyrn, w przypadku udokumentowanego wpływu eksploatacji ujęcia gminnego na wodę w studni Pani P. Pan r. pr. B. , zaproponował aby Gmina zaopatrywała się w wodę z ujęcia [....] Wodociągów ponadto wskazał, iż w ocenie jego klientki nie zachodzą przesłanki do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. Wójt Gminy S. zwrócił się o sprawdzenie, czy możliwe jest technicznie zapewnienie wody przez T. Wodociągi i jakim kosztem wykonane będzie podłączenie do Ł. Ponadto prowadzący rozprawę administracyjną poinformował strony o możliwości zawarcia ugody zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zainteresowanie zawarciem ugody wyraził tylko Wójt Gminy S. Pismem z dnia [....] .2009 r., przesłanym do Starostwa T. , Wójt Gminy potwierdził swoje stanowisko przedstawione podczas rozprawy, a dotyczące zabezpieczenia wody dla Pani P. i przedłożył w załączeniu, zgodnie z wezwaniem Starosty T. z dnia 29.01.2009 r., uwierzytelnione kserokopie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie rurociągu wody surowej łączącego studnie ujęcia wody ze stacją wodociągową przebiegającego przez działki nr [....] , [....] , [....] , [....] , [....] , [....] w Ł. " z dnia 31.01.2008 r., znak: [....] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20.05.2008 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 31.01.2008 r., znak: [....] , jak również wypisy i wyrysy z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiadające tym działkom. Starostwo T. pismem z dnia [....] .2009 r., poinformowało strony postępowania, o zamiarze wydania w dniu 10.06.2009 r. decyzji w sprawie z wniosku Gminy S. oraz o możliwości zapoznania się z całością dokumentacji i składania ewentualnych uwag i zastrzeżeń w sprawie przed tym terminem. W dniu [....] .2009 r. wpłynęło do Starostwa pismo r. pr. K.B. , w którym domaga się wyznaczenia, zgodnie z art. 10 kpa, terminu umożliwiającego wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a w piśmie przesłanym do Starostwa w dniu [....] 2009 r. zatytułowanym "pismo strony z wnioskiem dowodowym" Pełnomocnik Pani P.G. wniósł o odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla Gminy S. W uzasadnieniu pisma wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ I instancji do wyczerpującego i jednoznacznego ustalenia wpływu eksploatacji planowanego ujęcia na jakość i poziom wody w studni P-1, a ze sporządzonej przez biegłych opinii z dnia [....] .2009 r., nie wynika jednoznacznie czy budowa gminnego ujęcia nie wpłynie negatywnie na jakość i poziom wody w studni P-1. Pełnomocnik Pani G.P. podniósł także, iż zgodnie z art. 31 ust.2 ustawy Prawo wodne korzystanie z wód nie powinno powodować pogorszenia stanu wód ani wyrządzać szkód, a tymczasem już na etapie wstępnych pompowań można stwierdzić, że przyszła eksploatacja może doprowadzić do zanieczyszczenia wody poprzez wzrost stężenia azotanów, oraz do obniżenia się zwierciadła wody w studni P-1. Nadto Pełnomocnik Odwołującej wskazał, że przepisy Prawa wodnego nakładają na organ I instancji, obowiązek zbadania, czy nie naruszone zostaną wymagania ochrony środowiska na skutek wydania pozwolenia wodnoprawnego. Wskazał także, że przy planowaniu i realizacji przedsięwzięcia powinny być stosowane rozwiązania, które ograniczą zmianę stosunków wodnych do rozmiarów niezbędnych ze względu na specyfikę przedsięwzięcia. Zdaniem r.pr. B. skoro Gmina S. ma możliwość skorzystania z usług [....] Wodociągów, zapewniając w ten sposób wodę dla mieszkańców Ł. , to planowana inwestycja nie jest niezbędna, gdyż cel jaki Gmina chce osiągnąć, może być spełniony poprzez korzystanie z usług [....] Wodociągów, a jak wynika z ogłoszeń rozwieszonych we wsi Ł. już [....] .2008 r., wodociąg doprowadzający wodę dla Ł. od strony Ł. został ukończony. Podniósł również, że zaproponowane dla Pani P. zapewnienie dostawy wody z ujęcia stworzonego dla wsi Ł. nie może być zaakceptowane, gdyż zgodnie z art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2.07.2004r., przedsiębiorca jest obowiązany spełnić określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia, czy zdrowia ludzkiego. Prowadzona przez Panią P. produkcja żuru na bazie wody źródlanej wymaga bieżącego monitorowania jakości wody i ujęcia, z którego jest czerpana. Do gminnego ujęcia Pani P. nie będzie miała dostępu, nie będzie mogła należycie kontrolować stanu wody i podejmować działań mających na celu zapewnienie określonych przez przepisy prawa wymagań, koniecznych do produkcji żuru, a woda uzupełniana z gminnego ujęcia nie będzie już w żaden sposób mogła być kwalifikowana jako "źródlana," a sprzedawany towar oznaczony jako "żur na wodzie źródlanej". Wobec powyższego zgodnie z art. 126 ustawy Prawo wodne, organ I instancji powinien odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ nie zostały spełnione wymogi zawarte w art. 125 wyżej cytowanej ustawy. Pismem z dnia [....] .2009 r. Starostwo T. zwróciło się do Prezesa [....] Wodociągów Sp. z o.o. w T. z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie "czy aktualnie istnieją techniczne możliwości zapewnienia dostawy wody przez [....] Wodociągi do wsi Ł." Prezes [....] Wodociągów Sp. z o.o. w T. , pismem z dnia [....] .2009 r., poinformował Starostwo o braku technicznych możliwości zapewnienia dostaw wody przez [....] Wodociągi do wsi Ł. , informując równocześnie, iż sieć jest przystosowana (zgodnie z projektem technicznym) pod względem stref ciśnień i sposobów zasilania do poboru wody z lokalnego ujęcia z Ł. W związku z zakończeniem postępowania, Starosta [....] wydał w dniu 25.06.2009 r., cytowaną na wstępie decyzję. Do organu odwoławczego wpłynęła, przy piśmie Pełnomocnika Pani G.P. z dnia [....] .2009 r., opracowana przez mgr inż. J.P. opinia pod nazwą "Uwagi do opinii ustalającej wpływ planowanej eksploatacji ujęcia wód podziemnych Gminy S. w Ł. na jakość wody w czynnej studni nr P-1 stanowiącej własność Pani G.P. i uwagi do protokołu z rozprawy wodnoprawnej przeprowadzonej dnia [....] .2009 r.". Przesłane "Uwagi" zawierają szereg zarzutów podważających sposób wykorzystania dotychczasowych dokumentów w opracowanej opinii biegłych, sposób samego opracowania opinii, a także sposób wyboru jednostki opiniującej. "Uwagi" podnoszą też kwestię "dzikich wysypisk śmieci" zagrażających ujęciu wody i wyjaśniają j.w. sprawę dostarczenia wody przez [....] Wodociągi.
Do organu odwoławczego wpłynęły też ze Starostwa [....] kserokopie dokumentów, potwierdzające zlecenie i wykonanie prac polegających na likwidacji dzikich wysypisk śmieci znajdujących się na terenie gminnego ujęcia wody.
Przy takim stanie faktycznym Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty pełnomocników Odwołujących nie zasługują na uwzględnienie.
Pierwszy z zarzutów podniesiony przez r. pr. K.B. , dotyczący okresowego wlewania się do studni planowanego ujęcia gminnego (K-1) zanieczyszczonej wody z potoku "[....] ," poprzez rurę odpływową odchodzącą z tej studni do potoku "[....] ," jest bezpodstawny i nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją hydrogeologiczną studnie K-1 i K-4 zostaną odpowiednio obudowane i uzbrojone (zał. 4 - schemat projektowanej obudowy i uzbrojenia studni K-1 i K-4), co zapobiegnie ewentualnemu zalewaniu rurki odpływowej, a ponadto jak wynika z przedłożonej dokumentacji woda w warstwie wodonośnej znajduje się pod ciśnieniem ok. 0,9 m powyżej powierzchni terenu, wobec powyższego proces zalewania jest fizycznie niemożliwy. Odnośnie zarzutu dotyczącego zanieczyszczenia potoku "[....] " wskazał, że zarzut ten również nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, bowiem jak wynika z w/w dokumentacji woda w potoku "[....] " została zbadana, a wyniki badań wykazały, że jej skład jest zbliżony pod względem chemicznym do składu chemicznego wód podziemnych, a więc wód o dobrej jakości (dok. hydrogeologiczna zasobów eksploatacyjnych ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędu w Ł. str. 31). Organ odwoławczy stwierdził również, co jednoznacznie wynika z treści opinii Państwowego Instytutu Geologiczny Oddział [....] w S. , że wyżej przywołana dokumentacja hydrologiczna zdaniem biegłych, została sporządzona w sposób rzetelny zgodnie z wiedzą hydrologiczną oraz obowiązującym prawem.
Odnośnie zarzutu podniesionego przez Pełnomocnika Pani G.P. , dotyczącego istnienia w bezpośrednim sąsiedztwie ujęcia dzikich wysypisk śmieci, które zdaniem Skarżących do chwili obecnej nie zostały zlikwidowane przez Gminę S. , wskazał, że zagadnienie to należy do zadań własnych Gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (do zadań własnych Gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w szczególności: utrzymania czystości i porządku wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych). Wobec powyższego Starosta działający w oparciu o przepisy Prawa wodnego jako organ uprawniony do wydawania pozwoleń wodnoprawnych nie jest właściwy do orzekania w sprawach należących do zadań własnych Gminy. Na marginesie organ odwoławczy stwierdził, że z zebranych w sprawie materiałów wynika, iż Wójt Gminy S. wielokrotnie zlecał firmie porządkowej likwidację dzikich wysypisk śmieci znajdujących się na terenie gminnego ujęcia wody (kserokopie faktur za wykonane usługi -ostatnia z dnia 3.11.2009 r.).
Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia art. 126 ustawy Prawo wodne, to organ odwoławczy wskazał, że Gmina S. składając wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego przedłożyła wymagane prawem dokumenty tj: decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie rurociągu tłoczonego wody surowej łączącego studnie ujęcia wody ze stacją wodociągową przebiegającą przez działki nr [....] , [....] , [....] , [....] , w miejscowości gmina S." z dnia 31.01.2008 r., (utrzymaną w mocy decyzją SKO), Uchwałę nr XX/195/05 Rady Gminy S. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. , oraz decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na budowie obudowy ujęcia wód (studnia K-1, K-4) wraz z urządzeniem służącym do poboru wody na dz. nr [....] , [....] w Ł. Z powyższego wynika, że projektowany sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 125 ustawy Prawo wodne i spełnia wymogi ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, zatem nie ma przesłanek do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego, co z urzędu zbadał organ I instancji. W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że w omawianym przypadku zgodnie z art. 131 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne, nie jest wymagana, ani decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, ani decyzja o warunkach zabudowy, gdyż na terenie objętym wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania terenu uchwalony Uchwałą Rady Gminy j.w.
Odnośnie zarzutu dotyczącego błędnego powołania się w uzasadnieniu decyzji na treść art. 123 ustawy Prawo wodne, organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie w omawianej sprawie nie występuje przypadek zakładów, których działalność wzajemnie się wyklucza, to jednak jest to sytuacja, w której z istniejących zasobów wód podziemnych, będących własnością Skarbu Państwa, chce korzystać Gmina zaopatrująca ludność w wodę na warunkach ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym oraz zgodnie z przepisami Prawa wodnego, natomiast już obecnie korzysta z nich bez pozwolenia wodnoprawnego Odwołująca się Pani P. , przy czym stan przedmiotowych zasobów wód podziemnych pozwala na korzystanie z nich równocześnie przez te dwa podmioty, gdyż cała wydajność eksploatacyjna gminnego ujęcia wynosi 867,12 m3/d.
Organ odwoławczy stwierdził także, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, udzielono Pani G.P. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody ze źródła P-1 w ilości 3,0 m3/d, ale pozwolenie to obowiązywało do dnia 31.12.2005 r., i obecnie Pani P. nie posiada pozwolenia wodnoprawnego. Wprawdzie aktualnie obowiązujące przepisy Prawa wodnego nie nakładają obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na osobę pobierającą wodę w ilości nie przekraczającej 5m3/d, to jednak z przedłożonych materiałów nie wynika jednoznacznie jaką ilości wody pobiera Odwołująca do prowadzenia swojej działalności gospodarczej, zwłaszcza mając na uwadze przedłożony przez Skarżącą operat wodnoprawny z 2006 r., w którym zwróciła się z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody ze studni P-1 w ilości 6,64 m3/d. Organ odwoławczy wskazuje również, że twierdzenia Pani P. , dotyczące prawa własności wód podziemnych, ujmowanych przedmiotową studnią (P-1) nie są uzasadnione i nie znajdują podstaw prawnych. Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 a ustawy Prawo wodne, wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa, a prawa właścicielskie w stosunku do tych wód wykonuje Prezes KZGW, zgodnie z art. 11 ust 1 pkt 2 Prawa wodnego. Z treści art. 12 wyżej cytowanej ustawy jednoznacznie wynika, iż tylko wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. Zatem wody podziemne znajdujące się na spornym terenie nie stanowią własności Pani G.P. i z wód tych korzystać mogą także inni mieszkańcy wsi Ł. zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa wodnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze interes prawny Skarżącej, organ I instancji nałożył na Gminę S. obowiązek nieodpłatnego dostarczenia Pani P. wody z gminnego ujęcia w Ł. , w ilości nie większej niż 6,64 m3 /d - odpowiadającej wielkości jej docelowego zapotrzebowania wody (do spożycia, celów socjalno - bytowych, gospodarczych i działalności gospodarczej) - co wynika z pkt V.2. skarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził również, że zarzut r. pr. B. dotyczący nieuzasadnienia w decyzji udzielenia Gminie S. pozwolenia na okres 20 lat, jest prawdziwy, jednak nie stanowi on podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że Gmina S. złożyła wprawdzie wniosek bez wskazania okresu na jaki ma być jej udzielone pozwolenie wodnoprawne, ale w punkcie 12.8. operatu (str. 18) będącego załącznikiem do wniosku widnieje zapis, w którym Gmina określa na jaki okres chciałaby uzyskać pozwolenie wodnoprawne: "wnioskuje się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na maksymalny okres czasowy określony w art. 127 ustawy Prawo wodne." Wskazać należy także, iż w omawianym przypadku za wydaniem pozwolenia wodnoprawnego na maksymalny 20 letni okres przemawia, interes Gminy dostarczającej ludziom wodę co jednoznacznie wynika z obowiązków nałożonych na Gminę ustawą o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. Dodatkowo organ odwoławczy zauważa, iż w trakcie prowadzonego postępowania, żadna ze stron nie wniosła o ograniczenie czasowe w zakresie ważności zaskarżonego pozwolenia wodnoprawnego. Odnośnie zarzutu dotyczącego negatywnych skutków budowy i eksploatacji gminnego ujęcia wody w Ł. , które spowoduje wymieszanie się wód źródliskowych z wodami zaskórnymi i stanie się przyczyną radykalnego wzrostu stężeń azotanów w obu ujęciach zarówno w studni P-1 jak i ujęciu gminnym, wskazał, co jednoznacznie wynika z opinii Państwowego Instytutu Geologicznego, że "budowa ujęcia komunalnego w Ł. czyli odwiercenie, pogłębianie i wykopanie studni K-1, K-2, K-3, K-4 w żaden sposób nie może negatywnie oddziaływać na zawartość azotanów w studni (P-1) p. P". Natomiast jak wynika z wyżej cytowanej opinii pochodzenie azotanów jest najczęściej wynikiem działalności człowieka związanej z rolnictwem oraz gospodarką komunalną. Również duże zagrożenie związkami azotanów stwarzają obszary ugorowane oraz rośliny podczas procesu wegetacji. Dodać należy także, że biegli, stwierdzili na podstawie badań laboratoryjnych, iż woda (w studniach K-1 i K-4) przewidziana do eksploatacji jest dobrej jakości, a eksploatacja tej wody nie pogorszy jakości wody w studni Pani P. Należy podkreślić również, że jakość wody z gminnego ujęcia podlegać będzie kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Organ nie podzielił również zarzutów mec. A.S. Pełnomocnika Pani J.P. , który zarzucił organowi I instancji, że dokonał swobodnej oceny zebranych dowodów, a nie zastosował się do reguł wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika z zebranych w sprawie materiałów, organ I instancji zgodnie z wielokrotnie powtarzającymi się żądaniami Skarżących dotyczącymi powołania biegłego, jak również będąc związanym wyrażoną w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, powołał niezależnego biegłego spoza województwa [....] do sporządzenia opinii ustalającej wpływ planowanej eksploatacji ujęcia wód podziemnych Gminy S. , na jakość i poziom wody w czynnej studni P-1. Wobec powyższego wskazać należy, iż organ I instancji wydał swoją decyzję w oparciu o niezależną opinię sporządzoną przez niezależnych biegłych, co było zgodne z żądaniami Odwołujących oraz wyrokiem WSA w Krakowie.
Organ odwoławczy stwierdza także, że przesłane przez Pełnomocnika Pani G.P. pismo z dnia [....] .2009 r. wraz z "Uwagami" do opinii i protokołu z rozprawy wodnoprawnej przeprowadzonej dnia [....] .2009 r.," opracowane przez mgr inż. J.P. , nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, decyzji wydanej przez organ I instancji oraz całym zgromadzonym materiale dowodowym. Dodatkowo wskazał, że zarzuty przedstawione w uwagach nie są przedmiotem rozważań dotyczących postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. na pobór wód podziemnych.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób wnikliwy, rzetelny i szczegółowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. Podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przeprowadził wnikliwe postępowanie w przedmiotowej sprawie, podejmując szereg działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie prawidłowego ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym warunków wykonywania uprawnień oraz obowiązków. W szczególności wskazał, że organ I instancji będąc związany wyrażoną w orzeczeniu sądu opinia prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania ustalił, iż nie zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. na szczególne korzystanie z wód, zwrócił się do Państwowego Instytutu Geologicznego Oddziału [....] w S. o sporządzenie opinii j.w., a następnie działając na podstawie art. 7, 8, 10, 50, 79, 89, 90 kpa zarządził rozprawę administracyjną w przedmiotowej sprawie, wezwał wszystkie strony na rozprawę, wezwał biegłych, poinformował strony o możliwości zapoznania się zarówno z opinią sporządzoną przez biegłych jak i z całością zgromadzonego w sprawie materiału umożliwiając stronom składanie wszelkich uwag i zastrzeżeń, wezwał Wnioskodawcę - Gminę S. do uzupełnienia, przedłożonej w sprawie dokumentacji, wezwał stronę Panią G.P. do wypowiedzenia się przy pomocy jakich środków i urządzeń stan niedoboru wody w studni P-1 będzie stwierdzany, i przede wszystkim weryfikowany, przeprowadził rozprawę administracyjną oraz wydał cytowaną na wstępie decyzję.
W świetle opisanego powyżej przebiegu postępowania administracyjnego zauważył, że było ono prowadzone przez organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (m.in. art. 10, art. 50, art. 79, art. 80 , art. 89, art. 90, i art. 123) i Prawa wodnego (m.in. art. 127 ust. 6, ust, 7 art. 131, art. 132). Po przeprowadzeniu w.w. postępowania, Starosta T. wydał przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne, działając w oparciu o przepisy art. 104, Kpa oraz art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 128 ust. 1 Prawa wodnego, a w uzasadnieniu decyzji zawarł szczegółowe wyjaśnienia odnośnie faktów i podjętych ustaleń. Tym samym działania organu były praworządne i nie naruszały przepisów art. 7, art. 77 § i, art. 78 § l, 107 §3 Kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1pkt 1 Kpa, ogan odwoławczy orzekł jak w sentencji.
Skargi na powyższą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 grudnia 2009 roku (......) wywiodły J.P. i G.P.
J.P. działając przez pełnomocnika adwokata A.S. poniosła zarzuty:
1/ naruszenia art. 15 kpa polegającego na ograniczeniu postępowania odwoławczego do weryfikacji decyzji organu I instancji, zamiast ponownego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy,
2/ naruszenia przepisów art. 7, 80 i 107 § 3 kpa, polegającego w szczególności na nie rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także braku odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji, przy czym uchybienia te mogły mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Zgłaszając powyższe zarzuty, wniosła o:
1/ uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145§1 pkt l lit."c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
2/ zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżącej J.P. kosztów postępowania sądowego wg. norm przepisanych (art. 200 Prawa o ppsa).
W uzasadnieniu podniosła, że Organ I instancji wydając powyższą decyzję, nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30.07.2008 r. II SA/Kr 414/07 uchylającego poprzednią decyzję Starosty z dnia 8.09.2006 r. i decyzję odwoławczą Wojewody [....] z dnia 12.02.2007 r. W szczególności - dotyczy to całkowitego zlekceważenia tezy w/w wyroku co do konieczności dokonania oceny wszystkich dowodów we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic opinii osób posiadających wiadomości specjalne. Teza ta była konsekwencją braku akceptacji przez WSA stanowiska organu, który odmawia -wiary opracowaniu prof. dr hab. inż. A.S. , wskazującego na negatywny wpływ gminnego ujęcia wody na źródło P-1, tylko dlatego, że zostało ono sporządzone przed opracowaniem dokumentacji hydrogeologicznej. Starosta T. , wbrew przytoczonej tezie WSA, ponownie odmówił wiary opinii autorstwa prof A.S. - z uzasadnieniem, że "opinia datowana na dzień 3 listopada 2005 r. wydana została przed wykonaniem dokumentacji hydrogeologicznej dla ujęcia w Ł. , przed sporządzeniem operatu wodnoprawnego, jak i przed wszczęciem postępowania administracyjnego". Uzasadniając powyższy zarzut, odwołanie podniosło również, że wspomniana opinia prof. A.S. była udostępniona biegłym mgr inż. A.P. i dr inż. M.G. z Państwowego Instytutu Geologicznego, Oddział w S. , powołanym przez organ I instancji, jednakże biegli w swoim opracowaniu z dnia [....] .2009 r. jedynie wymienili opinię prof. S. wśród innych "wykorzystanych materiałów" (str. 4), lecz w treści samego opracowania do opinii tej nie odnieśli się wcale. Omówiony zarzut określono jako naruszenie art. 80 kpa, zobowiązującego organ administracji do oceny całego materiału dowodowego. Drugi zarzut odwołania dotyczył pominięcia przez Starostę T. opinii rzeczoznawcy J.F. - hydrologa i biegłego d/s ocen oddziaływania na środowisko T.F. z marca 2004 r. Lektura tej opinii, jako jej przedmiot każe określić wpływ planowanej budowy i eksploatacji gminnego ujęcia wody Z-1 na jakość wody w ujęciu pp. G.P. i F.P. (P-1), co jednoznacznie wskazuje na istotne znaczenie, jakie opinia może mieć na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wnioski tego opracowania świadczą bowiem o daleko idących negatywnych skutkach budowy, a następnie eksploatacji gminnego ujęcia wody w Ł. , w tym zagrożeniu dla jakości wody w ujęciu Z-1 oraz P-1 oraz dla zdrowia mieszkańców. W odwołaniu podkreślono, że dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego, konieczne było rozważenie wszystkich dowodów (opinii) - tym bardziej, że autorzy opracowania z dnia [....] .2009 r. oświadczyli, że nie mogą jednoznacznie stwierdzić, czy eksploatacja ujęcia komunalnego z wydajnością maksymalnie 26,27 m/3/h będzie oddziaływać na studnię P-1. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. , w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 17.12.2009 r. odwołaniu Pani J.P. poświęcił trzy zdania (str. 7) - sprowadzające się w zasadzie do lakonicznego stwierdzenia, że "organ I instancji wydal swoją decyzję w oparciu o niezależną opinię sporządzoną przez niezależnych biegłych". Decyzja odwoławcza narusza tym samym podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zaś zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zasadę dwuinstancyjności (art. 15 kpa). Pierwsza z tych zasad wymaga od organu administracji podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś druga nakłada na organy I i II instancji obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest bowiem weryfikacja decyzji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymagała od organów administracji przeprowadzenia postępowania w sposób wskazany przez WSA w wyroku z dnia 30.07.2008 r, tj. dokonania oceny wszystkich zebranych dowodów we wzajemnej łączności, co nie nastąpiło w niniejszej sprawie, gdyż organy pominęły całkowicie dowody z opisanych wyżej opinii prof. A.S. oraz J.F. i T.F. . Stanowi to oczywiste naruszenie przepisów art. 80 i 107 §3 kpa. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga natomiast od organu odwoławczego spełnienia dwóch zadań: rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy po raz drugi oraz ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zarzut dowolności ustaleń faktycznych eliminują dopiero ustalenia odzwierciedlone w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77§ l kpa) - jak to stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 27.03.2008 r. I SA/Bk 596/07 (Lex nr 501536). Zaskarżona decyzja, sprowadzająca się do powtórzenia argumentacji organu I instancji i uznania ustaleń tego organu za prawidłowe, natomiast nie dokonująca własnych ustaleń uwzględniających cały zebrany materiał dowodowy, jak również nie rozpatrująca zgłoszonych w odwołaniu konkretnych zarzutów - jest w świetle przytoczonego orzecznictwa sądowego i poglądów doktryny decyzją wadliwą, przy czym wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie bowiem pominiętych opinii osób posiadających wiadomości specjalne, w tym opinii prof. A.S. wskazujących na negatywny wpływ gminnego ujęcia wody na źródło P-1, mogło doprowadzić do innych ustaleń, aniżeli dokonane przez organ I instancji - tym bardziej, że autorzy opinii z dnia [....] .2009 r. nie stwierdzili jednoznacznie, czy eksploatacja ujęcia gminnego ujęcia wody ze źródła Z-1 wpłynie negatywnie na jakość i poziom wody w studni P-1. Twierdzenie organu odwoławczego, że powołanie "niezależnego biegłego" przez organ I instancji stanowi realizację oceny prawnej i wytycznych wyroku WSA w Krakowie z dnia 30.07.2008 r. - w świetle przedstawionej w niniejszej skardze argumentacji - jest zdaniem skarżącej oczywiście bezpodstawne, albowiem teza tego wyroku stanowiąca jednocześnie ocenę prawną wiążącą organy administracji dotyczyła konieczności dokonania nie tylko oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów, ale również oceny wszystkich dowodów we wzajemnej łączności Powołanie zatem biegłych z Instytutu Geologicznego, nie zwalniało organów I i II instancji od oceny złożonych do akt sprawy opinii innych osób posiadających wiadomości specjalne, gdyż tylko ocena wszystkich tych dowodów "we wzajemnej łączności" pozwoli na przeprowadzenie kontroli sądowo-administracyjnej co do prawidłowości ustaleń i wniosków organów administracji.
G.P. działając przez pełnomocnika radcę prawnego K.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 153 p.s.a., art. 77§ 1k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a i art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja organu II instancji jest błędna już tylko z tej przyczyny, że organ ten ograniczył się do ponownie (tzn. podobnie jak uprzednio Wojewoda [....] , którego decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2008 r.) wyłącznie do skontrolowania prawidłowości decyzji organu I-instancji. Kontrola ta była przy tym nader powierzchowna i wadliwa merytorycznie, podczas gdy decyzja Starosty T. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego zapadła przy zignorowaniu znacznej części wskazań i ocen zawartych w wymienionym wyżej wyroku Sądu.
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 414/07) Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [....] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. wydane w przedmiocie udzielenie pozwolenia wodnoprawnego Gminie S. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał na liczne uchybienia organów obu instancji związane z przeprowadzonym postępowaniem, a w szczególności na brak ustalenia w sposób "wnikliwy i jednoznaczny" wpływu eksploatacji planowanego ujęcia na jakość i poziom wody w studni P-1, wykorzystywanej przez skarżącą do prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, iż w tak zawiłej i skomplikowanej sprawie jak niniejsza, koniecznym było skorzystanie z osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, czego organu obu instancji nie uczyniły,. Jednocześnie formułując tak skonstruowany zarzut pod adresem dysponentów postępowania administracyjnego, Sąd wyraził w sposób wyraźny swoją ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. O ile zarówno Starosta T. , jak i Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarką Wodną w K. podzielili oraz zastosowali się do poglądu prawnego o konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, o tyle zaniechali "wnikliwego i jednoznacznego ustalenia wpływu eksploatacji planowanych ujęć na jakość i poziom wody w studni P- 1 ". Do powyższej konstatacji można dojść wskazując, iż ustalenia faktyczne w tym zakresie poczynione przez organ I-Instancji, a zaaprobowane przez organ odwoławczy zostały oparte wyłącznie na wnioskach i twierdzeniach wypływających z opinii Państwowego Instytutu Geologicznego, Oddział w S. z dnia [....] marca 2009 r. Analizując treść powołanej wyżej opinii biegłych nie sposób w niej odnaleźć stanowczych stwierdzeń przesądzających o braku negatywnego wpływu planowanej eksploatacji ujęć gminnych na jakość i poziom wody w studni P- 1 lub o takiego wpływu zaistnieniu. Zdaniem skarżącej opinia jest w tym zakresie raczej zbiorem dowolnych przypuszczeń biegłych, którzy pewni są tylko zgodności z prawem prowadzonego postępowania i tego, że "interes społeczny" wymaga udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Opinia ta jest zatem nie tylko wadliwa, nielogiczna, niespójna, ale wręcz tendencyjna i stronnicza. Ponadto wnioski wynikające z opinii są wzajemnie sprzeczne, co powinno zostać uwzględnione przez dysponentów postępowania przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i całkowicie ową opinię zdyskwalifikować. Przykładowo wskazano, iż z pkt 8 zawartego we wnioskach przedmiotowej opinii wnika, iż biegli: "W chwili obecnej nie mogą jednoznacznie stwierdzić, czy eksploatacja ujęcia komunalnego z wydajnością maksymalnie 26,27m3/h będzie oddziaływać na studnię P-1". Natomiast w pkt 9 wniosków biegli stwierdzają, że , "można wnioskować", eksploatacja ujęcia "nie powinna wpływać", choć z drugiej strony "należy przypuszczać", że pompowanie z wydajnością max. 26,27m3/h "spowoduje mniejsze, być może niezauważalne oddziaływanie na poziom zwierciadła wody w studni P-1 ". W pkt 10 biegli zakładają jednak już wprost możliwość negatywnego wpływu planowanego ujęcia na źródło P-1. W tym przypadku biegłym udało się już "jednoznacznie" stwierdzić konieczność uzupełnienia wody w ujęciu skarżącej z ujęcia gminnego. Biegli są zatem pewni swoich wniosków co do prawa, interesu społecznego oraz obowiązków jakie Gmina Skrzyszów ma w zakresie uzupełnienia ewentualnych niedoborów wody w ujęciu P-1. Całkowicie niepewni są natomiast co do rozstrzygnięcia kwestii, do których rozstrzygania ch powołano. Zdaniem skarżącej, nie dziwi to o tyle, że jak wynika z analizy treści opinii biegli w ogóle np. nie przebadali wody w studni K- 2. Wszystkie powyższe wątpliwości nie zostały także rozwiane w trakcie rozprawy administracyjnej, a nadto biegli, ani organy administracji nie odnieśli się do dopuszczalności udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację ujęcia gminnego, które nie ma ustanowionej strefy ochrony pośredniej.
W ocenie skarżącej organy obu instancji dopuściły się także rażącego naruszenia przepisów postępowania, polegającego na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W zasadzie jedynym dowodem, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, jest opinia Państwowego Instytutu Geologicznego, Oddział w S. z dnia 18 marca 2009 r. W związku z powyższym, w dniu [....] września 2009 r. skarżąca złożyła w postępowaniu odwoławczym do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarką Wodną w K. zarzuty do przedmiotowej ekspertyzy, opracowane przez mgr inż. J.P . Do złożonych uwag w zasadzie w żaden sposób nie odniósł się organ odwoławczy. Również opinia prof. A.S. wskazująca w sposób jednoznaczny na negatywny wpływ gminnego ujęcia na źródło P-1 została w zasadzie pominięta i nie była rzetelnie skonfrontowana z opinią biegłych z S. Opisane wyżej działanie organów obu instancji w żadnym wypadku nie zasługuje na aprobatę i rażąco narusza art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Z dyspozycji pierwszego z wymienionych wyżej przepisów wprost wynika, iż organ obowiązany jest do rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Tym samym niedopuszczalna jest sytuacja, w której ustalenia faktyczne dokonywane są przez organ z pominięciem jakiekolwiek dowodu. Ponieważ taka sytuacja ma po raz kolejny miejsce w niniejszej sprawie, stąd też zaskarżona decyzja jako błędna musi podlegać uchyleniu. Ponadto w toku postępowania administracyjnego, organy obu instancji nie przeprowadziły dowodu, mającego na celu sprawdzenie oddziaływania dzikich wysypisk śmieci, znajdujących się w bezpośrednim otoczeniu gminnego ujęcia wody, na jakość wody za ich pomocą pobieranej. Z punktu widzenia niniejszego postępowania istotne natomiast jest ustalenie czy przedmiotowe wysypiska rzeczywiście znajdują się w pobliżu gminnych ujęć w Ł. i jak wpłyną na jakość wody pobieranej w studni P-1, w przypadku ich eksploatacji. W ocenie skarżącej, w szczególności nieprawdziwe i dowolne są twierdzenia organu odwoławczego, że nie ma możliwości wlewania się do studni K-2 i K-1 wody z potoku "[....] ". Zalewanie zwłaszcza studni K-2 wodą z cieku "[....] ", ma bowiem charakter permanentny natomiast do "[....] " w okresie opadów deszczu spłukiwane są zanieczyszczenia ze znajdujących się opodal dzikich wysypisk. Skarżąca podniosła też, że Organ odwoławczy nie rozpatrzył ponownie sprawy merytorycznie (podobnie jak poprzednio Wojewoda .....), ograniczając się jedynie do odpowiedzi na zarzuty przedstawione przez strony postępowania wobec decyzji Starosty T. , czym nie zastosował się do poglądów Sądu zawartych w cytowanym wcześniej wyroku. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada w ocenie skarżącej wymogom stawianym przez przepisy k.p.a. Stanowi bowiem jedynie opis przebiegu dotychczasowego postępowania i wysoce niedoskonale odniesienie się do zarzutów stron. W doktrynie podkreśla się tymczasem, że: "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej" Z powyższych przyczyn zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji powinny być uchylone.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. w odpowiedziach na skargi wniósł o oddalenie skarg, wskazując, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Rozpatrując sprawę Organ brał bowiem pod uwagę wszystkie znajdujące się w sprawie opinie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Wydając przedmiotową decyzję nie naruszył też przywołanych w skardze przepisów postępowania, a dokonane w sprawie ustalenia faktyczne są prawidłowe i należycie uzasadnione.
Na podstawie art. 111 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na rozprawie w dniu [....] maja 2010 roku, Sąd połączył sprawę ze skargi G.P. ze sprawą ze skargi J.P. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na wstępie rozważań prawnych zaznaczyć należy, że jak wynika z treści skarg, ich zarzuty sprowadzają się do naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zdaniem skarżących miały istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi J.P. , należy wskazać, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłych ma na celu uzyskanie wiadomości specjalnych z określonej dziedziny wiedzy. Obowiązkiem biegłych jest zatem przedstawienie na żądanie organu określonych wiadomości, które mają charakter specjalny, wraz z ich uzasadnieniem. O ile nie zostali do tego wprost zobowiązani, nie jest ich obowiązkiem (choć jest to dopuszczalne), odnoszenie się do innych opinii stanowiących materiał dowodowy zebrany w sprawie. Opinia ta jako jeden z dowodów w sprawie, podlega bowiem ocenie przez organ, która to ocena dokonywana jest przy uwzględnieniu właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Przy zastosowaniu powyższych kryteriów, rzeczą organu jest dokonanie również oceny pozostałych dowodów ( w tym innych opinii) zebranych w toku postępowania i wskazanie dlaczego swoje ustalenia oparł właśnie na tej konkretnej opinii, a nie innej wskazywanej przez stronę. Obowiązek taki nie ciąży natomiast na samych biegłych i dlatego zarzut, że biegli z Państwowego Instytutu Geologicznego, Oddział w S. nie odnieśli się zdaniem skarżącej w sposób właściwy do opinii prof. S. nie może być uznany za uzasadniony. Brak również podstaw aby podzielić zarzut skargi, iż Starosta T. ponownie odmówił wiary opinii autorstwa prof. A.S. - z uzasadnieniem, że "opinia datowana na dzień [....] listopada 2005 r. wydana została przed wykonaniem dokumentacji hydrogeologicznej dla ujęcia w Ł. , przed sporządzeniem operatu wodnoprawnego, jak i przed wszczęciem postępowania administracyjnego", a także bezzasadnie pominął opinię rzeczoznawców J.F. i T.F. . Jak bowiem wynika z obszernego uzasadnienia decyzji Starosty T. , wskazał on wiele argumentów, które w jego ocenie nie dały podstaw do poczynienia ustaleń stanu faktycznego w oparciu o w/w opinie. Argument dotyczący daty sporządzenia opinii przez prof. A.S. jest jednym z wielu, a nie jedynym, który o tym zdecydował (str. 16 i 17 uzasadnienia decyzji Starosty T. z dnia 25.06.2009 r., znak:.....). Podobnie jeśli chodzi o argumenty, które spowodowały, że Organ nie uwzględnił opinii J.F. i T.F. Uzasadnienie jest w tym zakresie obszerne (m.in. str. 12 i 13 uzasadnienia decyzji Starosty T. z dnia 25.06.2009 r., znak:.....) i zawiera logiczną i przekonującą argumentację. Nie zasługuje na uwzględnienie także kolejny zarzut skargi, t.j. że Organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego albowiem nie rozpoznał sprawy po raz drugi, a jedynie ograniczył się do powtórzenia argumentów Organu I instancji. Jak wynika - z również obszernego - uzasadnienia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [....] grudnia 2009 roku, odniósł się on zarówno do zarzutów zawartych w odwołaniach, jak również samodzielnie ocenił cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, wyrażając swój pogląd prawny co do istoty sprawy ( str. 8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K). Jak wynika z treści uzasadnienia i biorąc pod uwagę, że od decyzji zostały wniesione dwa odwołania o częściowo pokrywających się zarzutach, organ w swoim uzasadnieniu w pewnym stopniu odniósł się do nich łącznie, nie wskazując za każdym razem, że określona część dotyczy wyłącznie odwołania J. P. , a inna odwołania G.P. Również ze zrozumiałych względów, w zakresie w jakim uzasadnienie dotyczy konkretnych zarzutów zawartych w odwołaniach jest ono bardziej rozbudowane i zawiera obszerniejszą i konkretniejszą argumentację, niż w części, która dotyczy niekwestionowanych ocen i dowodów. Ta część jest rzeczywiście nieco lakoniczna, niemniej jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, analiza uzasadnienia Organu II instancji, w żadnej mierze nie daje podstaw do postawienia temu organowi zarzutu, że nie rozpoznał i nie rozstrzygnął on ponownie sprawy. Z powyższych względów żaden z zarzutów skargi J.P. nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów skargi G.P. , na wstępie zaznaczyć należy, że powyżej przedstawiona argumentacja, w związku z częściowo pokrywającymi się zarzutami skarg, zachowuje w pełni aktualność. Z uwagi na szerszy zakres tej skargi w porównaniu do skargi J.P. , należy w pierwszej kolejności wskazać, że istotny z punktu widzenia zasadności skargi zarzut, dotyczący naruszenia art.7 i 77 (jak należy wnioskować k.p.a.) w zw. z art. 153 p.p.s.a. jest nieuzasadniony. Brak bowiem jakichkolwiek podstaw do wyrażenia oceny, że organy niniejszego postępowania administracyjnego nie zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2008 roku. Ponownie rozpoznając sprawę, oba organy, przy czym w szczególności Organ I instancji, uwzględniły wytyczne zawarte w uzasadnieniu w/w wyroku, wnikliwie i wszechstronnie przeanalizowały wszystkie dowody zebrane w toku postępowania, wskazały na podstawie których i dlaczego dokonały ustaleń faktycznych i dlaczego nie dokonały ustaleń w oparciu o opinie przedstawione przez skarżące. W toku postępowania została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem biegłych, którzy sporządzali opinię, i którzy wyjaśniali wątpliwości stron. Sama opinia sporządzona przez biegłych z Państwowego Instytutu Geologicznego Oddział [....] w S. jest wyczerpująca, szczegółowa, zawiera obszerną i logiczną argumentację, mającą uzasadniać przyjęte ostatecznie wnioski i co niezwykle istotne – w szczególności jeśli porówna się ją do opinii przedłożonych przez skarżące – nie jest ona zbiorem czysto teoretycznych poglądów i hipotez, lecz została wydana po przeprowadzeniu m. in. szczegółowych badań hydrogeologicznych. W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucić organom, że nie przeprowadziły ponownego postępowania wnikliwie. Co się tyczy zarzutu, że opinia nie dała zdaniem skarżącej jednoznacznej odpowiedzi, czy eksploatacja planowanego ujęcia wpłynie na jakość i poziom wody w studni P – 1, należy stwierdzić, że argumenty i wnioski przedstawione w tym przedmiocie w opinii są wysoce precyzyjne i dają na powyższe pytanie odpowiedź, niemal graniczącą z pewnością. Wbrew wywodom skargi, gdzie cytuje się wyrwane z kontekstu zwroty zawarte w opinii, wnioski przedstawione w opinii nie są też wewnętrznie sprzeczne. Biegli w oparciu o przeprowadzone badania wyrazili bowiem poglądy, co do różnych kwestii, wskazując co jest najbardziej prawdopodobną przyczyną aktualnego zanieczyszczenia studni P- 1 azotanami oraz dlaczego budowa ujęcia nie wpłynie negatywnie na zawartość azotanów w studni P – 1. W tym zakresie zwrócili m.in. uwagę na fakt, iż szambo należące do P.P. , znajduje się ewidentnie w obszarze zasilania studni P – 1, a ich studnia, z której woda wykorzystywana jest do produkcji żuru, oprócz przekroczonego stężenia azotanów, zawiera również stężenie żelaza ogólnego ponad trzykrotnie przekraczające dopuszczalną normę. Ponadto, z uwagi na niewielkie obniżenie lustra wody w tej studni przy pompowaniu wody w ilości o prawie 40% większej niż ilość na jaką miało być udzielone pozwolenie wodnoprawne, uznali że eksploatacja ujęcia nie powinna wpływać na poziom lustra wody w studni P – 1. Biorąc pod uwagę, że w przypadku nauk medycznych, czy przyrodniczych udzielenie jednoznacznych odpowiedzi przez biegłych jest często wręcz niemożliwe, brak całkowitej jednoznaczności wniosków zawartych w przedmiotowej opinii, w żaden sposób nie może jej dyskredytować. W przedmiotowym wypadku należy bowiem przyjąć, że czyni zadość obowiązkowi biegłych, wskazanie przez niech stopnia prawdopodobieństwa, jeżeli ze względu na niemożność ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych albo ze względu na aktualny stan wiedzy, przedstawienie kategorycznego osądu jest niemożliwe. Co do nie przebadania wody w studni K – 2 należy natomiast stwierdzić, że studnia ta ma stanowić otwór obserwacyjny i jedynie rezerwę na wypadek awarii. Przede wszystkim jednak należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2008 roku, opinia biegłych miała zostać dopuszczona przez organ w celu ustalenia "w sposób wnikliwy i jednoznaczny wpływu eksploatacji planowanego ujęcia na jakość i poziom wody w studni P – 1 wykorzystywanej przez skarżących". To że jej zakres jest obszerniejszy, nie może jej dezawuować z powodu nie przeprowadzenia badania składu chemicznego wody w studni, która ma charakter awaryjny. W ocenie Sądu, jedynym uchybieniem przedmiotowej opinii jest wyrażenie przez biegłych, również poglądów co do konieczności udzielenia pozwolenia wodnoprawnego ze względu na interes społeczny. Okoliczność ta nie miała być przedmiotem opinii i biegli winni powstrzymać się od tego typu ocen albowiem może to wzbudzić u stron postępowania wątpliwości co do ich bezstronności. Niemniej jednak, w świetle wszystkich informacji, poglądów i wniosków zawartych w niniejszej opinii, należy stwierdzić, że przekroczenie przez biegłych zakresu powierzonego im zadania nie dyskwalifikuje ich wypowiedzi i nie pozbawia charakteru środka dowodowego tych stwierdzeń opinii, do których wyjaśnienia zostali oni powołani i które wymagały wiadomości specjalnych. Co się tyczy zarzutów podniesionych w pkt 2 i 4 skargi, należy jako w pełni aktualne przywołać rozważania przedstawione powyżej, w części dotyczącej skargi J.P. Jeśli natomiast chodzi o zarzut wymieniony w pkt 3, to należy w tym zakresie podzielić poglądy wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność jakoby zanieczyszczona woda z potoku "[....] " permanentnie wlewała się do planowanego ujęcia gminnego (K-1) nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a ponadto wynika z niego, że celem uniknięcia czysto teoretycznej możliwości zalewania rurek odpływowych, studnie K – 1 i K - 4 zastaną dodatkowo obudowane i odpowiednio uzbrojone. Również kwestia dzikiego wysypywania śmieci nie może wpływać na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i także w tym zakresie należy podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jedynie uzupełniająco można wskazać, że powszechnie istniejący problem dzikiego wysypywania śmieci i nieszczelnych szamb, generalnie ma znaczenie nie tyle na płaszczyźnie oceny okoliczności związanych z udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego - gdyż w zasadzie dotyczyć może każdego ujęcia, które w każdej chwili może zostać zanieczyszczone - lecz ma znaczenie na zupełnie innej płaszczyźnie, związanej z obowiązkami gminy w zakresie utrzymywania czystości i egzekwowania obowiązku usuwania przez społeczność gminną szeroko rozumianych nieczystości, w sposób zgodny z prawem. Odnosząc się do ostatniego zarzutu zawartego w skardze G.P. , wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1pkt 1c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi m.in. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ewentualne nieprawidłowe, czy niedoskonałe uzasadnienie decyzji, które w ocenie Sądu w niniejszym wypadku nie zachodzi, z oczywistych względów może nastąpić już po rozpoznaniu odwołania, a zatem nie będzie miało wpływu na proces decyzyjny organu związany z oceną zarzutów odwołania i argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju uchybienie będzie zatem skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji jedynie w wypadku, gdy uzasadnienie będzie na tyle nieprawidłowe, iż będzie uniemożliwiało dokonanie kontroli instancyjnej. Co się natomiast tyczy zarzutu podniesionego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, że możliwość uzupełnienia na rzecz skarżących ewentualnych niedoborów wody z ujęcia gminnego jest niewykonalne, bo dostarczona woda będzie już uzdatniona, to jest on w ocenie sądu kuriozalny. Jest bowiem oczywiste, że jeśli skarżące będą miały dostarczaną wybudowanym na koszt gminy wodociągiem uzdatnioną wodę, to będzie to woda pozbawiona zanieczyszczeń, jakie występują w aktualnie, należącej do nich studni P – 1, o czym szeroko jest mowa w opinii biegłych i o czym też wcześniej wspomniano w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień w decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 grudnia 2009 roku (.....) ,które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego i dlatego skargi oddalił zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło