II SA/Kr 351/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-11-21
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli jej interes prawny dotyczy naruszenia celów statutowych związanych z ochroną środowiska?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony, jeżeli nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Jednakże, procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność planu miejscowego kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym, wymagając naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a nie tylko jego dotyczenia. W związku z tym, Stowarzyszenie nie mogło zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "[...]" złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie skarg na uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe (ochrona środowiska, swobód obywatelskich) zostały naruszone przez plan, który ma umożliwić instalację pieca krematoryjnego w sąsiedztwie obszaru Natura 2000. Stowarzyszenie twierdziło, że brało udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu "[...]" dopuszczenia do udziału w postępowaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skarg M. G., spółki "A" sp. j. "B" w K., L. S., P. S., V. K. i A. C. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 3 listopada 2010 r. nr CXV/1555/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w K. dopuszczenia do udziału w postępowaniu
Rada Miasta Krakowa w dniu 3 listopada 2010 r. uchwałą Nr CXV/1555/10 przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Mogiła".
Skargę na tą uchwałę wnieśli M. G., Spółka "P" sp. jawna B. & G. z siedzibą w K., L. S., P. S.. V. K. i A. C.. Dnia 17 listopada 2011 r. Stowarzyszenie "[...]" złożyło wniosek o dopuszczenie tego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Swój wniosek Stowarzyszenie "[...]" uzasadniało celami statutowymi, które pozwalają jej na przystąpienie do toczącego się postępowania sądowego. Wskazało, że jako organizacja społeczna, ma za cel również inicjowanie, wspieranie i pomoc w działalności ekologicznej oraz upowszechnianie i ochronę swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji na rzecz społeczności lokalnej dzielnicy [...] w różnego rodzaju przedsięwzięciach.
Cele te Stowarzyszenie "[...]" realizuje poprzez organizowanie kampanii ekologicznych, konferencji, seminariów szkoleń i wykładów, imprez kulturalnych oraz wydawanie broszur. Naruszenie swoich celów wnioskujące Stowarzyszenie "[...]" upatruje w dążeniu Spółki "P" sp. jawnej B. & G. (dalej jako "Spółka") do instalacji pieca krematoryjnego firmy "T" typ [...] w sąsiedztwie Szpitala im. [...] przy sprzeciwie społeczności lokalnej. Jak dalej wywodzi Stowarzyszenie "[...]" (dalej w skrócie jako "Stowarzyszenie"), sama instalacja pieca jest już zrealizowana i to niezgodnie z prawem. Stowarzyszenie podniosło, że nikt nie poinformował go o postępowaniu przed sądem administracyjnym mimo, że wcześniej Stowarzyszenie brało udział w rozprawie administracyjnej i występowało jako strona postępowania.
Stowarzyszenie wskazało, że dzielnica [...] jest już i tak nadmiernie obciążona licznymi zakładami emitującymi zanieczyszczenia, a przedmiotowa inwestycja wpłynie niekorzystnie na jakość powietrza poprzez dodatkową emisję związków siarki, azotu, węgla, rtęci, substancji organicznych i dioksyn. Skarżąca Spółka poprzez skargę na plan miejscowy w istocie zmierza do zalegalizowania samowolnie wybudowanego pieca krematoryjnego o przestarzałej technologii i w nieprzewiewnym miejscu. W pobliżu tej lokalizacji znajduje się obszar Natura 2000.
Stowarzyszenie omówiło przebieg postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla realizacji inwestycji obejmującej budowę spopielarni zwłok oraz postępowanie w sprawie zalegalizowania samowolnie wybudowanej spopielarni.
Stowarzyszenie podniosło również, że jeżeli Spółka na wybudowaną spopielarnię zwłok nie ma pozowania na budowę, nie ma pozwolenia na prowadzenie takiej działalności i nie ma raportu oddziaływania na środowisko, to tym samym nie ma legitymacji do zaskarżenia planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna (do której zalicza się Stowarzyszenie), która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania może mieć miejsce wyłącznie w takim postępowaniu sądowym, które obejmuje rozpoznanie sprawy już rozstrzygniętej aktem administracyjnym w poprzednio przeprowadzonym i zakończonym postępowaniu administracyjnym. Nieprzypadkowo ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i znajduje definicje w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 K.p.a.).
Tylko do postępowań administracyjnych nawiązuje art. 33 § 2 K.p.a., określając przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym organizacji społecznej. Interes prawny podmiotu, który zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się odnosić do poprzedniego postępowania administracyjnego.
W tej sprawie Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym zainicjowanym, w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.- dalej w skrócie "u.s.g."), skargami kilku podmiotów na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jednym ze skarżących jest Spółka "P".
Zaskarżona uchwała zapadła w trybie uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) w wyniku przeprowadzenia postępowania legislacyjnego. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, a sam tryb postępowania w sprawie projektowania, uchwalenia i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego. Taka ustawą jest ww. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Procedura planistyczna jest całkowicie odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej.
Podstaw dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie daje również Stowarzyszeniu art. 101 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem skargę na uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, a taką jest niewątpliwie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą rady, o ile wcześniejsze wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie okazało się bezskuteczne. Z treści tego przepisu wynika, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeku postępowania administracyjnego. O ile bowiem w przepisach K.p.a. dla uznania danego podmiotu za stronę wystarczy, że dany akt "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku, o tyle w art. 101 ust. 1 u.s.g. chodzi o "naruszenie" interesu prawnego lub uprawnienia.
Podmiot, który nie wyczerpał trybu poprzedzającego skuteczne formalnie wniesienie skargi, nie może skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi innego podmiotu na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 134/09, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 703/10, opub. w LEX nr 743861).
Niezasadna jest przy tym argumentacja Stowarzyszenia, jakoby brało ono udział w tej sprawie w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wniesienie skarg a to z tego powodu, że procedura uchwalania planu miejscowego nie jest – jak to już wykazano – postępowaniem administracyjnym. Pośrednio przyznaje to samo Stowarzyszenie przedstawiając w uzasadnieniu swojego wniosku postępowanie administracyjne dotyczące, czy to ustalenia warunków zabudowy czy też w sprawie tzw. "legalizacji" samowolnie wybudowanego obiektu. Ta sprawa nie dotyczy jednak ani warunków zabudowy, ani żadnego postępowania prowadzonego w trybie ustawy Prawo budowlane.
Przyjmując, że Stowarzyszenie nie może zostać dopuszczone do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony, Sąd nie mógł odnieść się merytorycznie do wniosków Stowarzyszenia ani też badać, czy za jego dopuszczeniem do udziału w tej sprawie przemawia zakres statutowej działalności Stowarzyszenia.
Mając powyższe na uwadze, należało, stosownie do art. 33 § 2 P.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g., odmówić Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skarg na plan miejscowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło