II SA/Kr 355/12
WyrokWSA w Krakowie2012-05-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, WSA Agnieszka Nawara-Dubiel, WSA Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy budowlanej, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, stanowi merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy budowlanej, wraz z określeniem ewentualnych robót koniecznych do wykonania, nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jest to jedynie etap postępowania wyjaśniającego, a nie czynność kończąca postępowanie naprawcze. Organ ma obowiązek sprawdzić wykonanie nałożonego obowiązku zgodnie z art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, a następnie wydać decyzję merytoryczną, np. o stwierdzeniu wykonania obowiązku lub nakazującą rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy budowlanej wykonanych robót budowlanych, celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca kwestionowała zasadność takiej decyzji, argumentując, że ekspertyza sama w sobie nie doprowadzi do zgodności z prawem i nie zakończy postępowania naprawczego. Organy nadzoru budowlanego utrzymywały w mocy decyzję, powołując się na nowelizację Prawa budowlanego i orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2012 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej A.G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. , działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku Nr 243 póz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 kpa, nałożył na inwestorów M.R. i K.R. i obowiązek wykonania czynności polegający na sporządzeniu i przedłożeniu w terminie do 4 miesięcy od dnia, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna, dwóch egzemplarzy ekspertyzy budowlanej wykonanych robót budowlanych na budynku mieszkalnym jednorodzinnym na dz. 1 msc. K. wraz z określeniem ewentualnych robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisano przebieg dotychczasowego postępowania. W szczególności przebiegało ono w ten sposób, że PINB w W. prowadził uprzednio pod sygn. [...] postępowanie wyjaśniające w związku ze skargą A.G. z dnia 05.05.2008r. w sprawie inwestycji prowadzonej przez M. i K.R. na nieruchomości nr 1 położonej w K. nr 2 . Dnia 15.05.2008r. PINB w W. wystosował zawiadomienie znak:[...], w którym poinformował strony ci kontroli robót budowlanych w dniu 05.06.2008r. PINB podczas kontroli ustalił, iż działka 3 i 4 w K. przed wydaniem pozwolenia na adaptację poddasza i przebudowę dachu w istniejącym budynku mieszkalnym oraz budowę budynku garażowo-składowego - zmieniły konfigurację i oznaczenie działki (odpowiednio) 1 i 5. Decyzję o zmianie wydał Wójt Gminy K. znak: [...] z dnia [...].10.1999r, która stała się prawomocna dnia 31.10.1999r. Kontrola nie wykazała istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Ujawniono, że od strony działki skarżącej, pomimo, że budynek znajduje się w granicy działek - zatwierdzony projekt budowlany obejmował dwa otwory okienne w ścianie szczytowej na poddaszu (inwestor wykonał jeden otwór), nadto obejmował docieplenie elewacji styropianem 8 cm i wystające połacie poza ścianą szczytową, następnie ujawniono zmiany w układzie działowym na poddaszu, co jest odstępstwem nieistotnym, na ścianie od strony skarżącej wykonany został ZPP. Inwestor podczas kontroli został zobowiązany do zamurowania otworu okiennego znajdującego się w granicy z działką skarżącej, co zostało wykonane i zatwierdzone przez przedstawicieli PINB w W. , podczas kontroli w dniu 16.10.2008r. Nadto budynek garażowe składowy został zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki.
W dniu 20.10.2008r. kierownik budowy zeznał do protokołu, że kwestionowany okap dachu od strony działki skarżącej jak też docieplenie, zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
PINB w W. wysłał zapytanie do [...] na jakiej podstawie zrealizowano roboty elektryczne. W odpowiedzi na pismo, [...] wyjaśnił, iż zestaw ZPP został zrealizowany na podstawie podpisanej umowy i warunków technicznych na wykonanie robót - budowy siły, wykonanie przyłącza do zestawu ZPP na ścianie budynku za zgodą A. G.
W dniu 22.08.2008r. w obecności pracownika ZE inwestor dobrowolnie przeniósł ze ściany znajdującej się w granicy z działką skarżącej na wewnętrzną stronę tej ściany będącej osłonową od tarasu.
Wójt Gminy K. pismem z dnia 24.10.2008r. znak: [...]poinformował PINB w W , że G. brała udział w postępowaniu i nie wnosiła żadnych uwag i zastrzeżeń na etapie prowadzone postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Projekt zagospodarowania działki, do pozwolenia na budowę został sporządzony na mapie sytuacyjno wysokościowej datowanej na dzień 10.09.1999r. , zatem do stanu istniejącego jaki był przed zmianą numeracji działek. Organ wydający pozwolenie na budowę zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla inwestycji zgodnej z wnioskiem Inwestorów oraz danych zawartych w projekcie budowlanym.
W dniu 22.04.2009r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zbadanie prawidłowości prowadzonych robót budowlanych przez P.P. R. na działce 1 w K. . Przedstawiciele PINB w W. przeprowadzili kontrolę w dniu 25.06.2009r., podczas której nie stwierdzili nieprawidłowości i istotnych odstępstw, natomiast ujawniono odstępstwa nieistotne od warunków pozwolenia na budowę w postaci rezygnacji z jednego otworu okiennego.
Kolejny wniosek pełnomocnika skarżącej z dnia 06.10.2009r. wpłynął do PINB w W. , którym to wniósł o zbadanie prawidłowości robót na dz. Nr 1 w K.
W odpowiedzi na wniosek, została przeprowadzona kontrola, która wykazała drobne nieprawidłowości głównie przy budynku mieszkalnym związane z jego użytkowaniem.
Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku garażu oraz adaptację poddasza budynku mieszkalnego i przebudowy dachu. Dnia 29.11.2009r. Wojewoda wydał decyzję znak: [...]stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gm. K. z dnia [...].08.2001 r. nr [...]w części dotyczącej pozwolenia na budowę garażu, dwóch okien w ścianie południowo- zachodniej budynku mieszkalnego, docieplenia budynku mieszkalnego od strony pół- Zach oraz okapu budynku mieszkalnego od strony południowo - zachodniej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia[...] .02.2011 r. znak: [...]uchylił w/w decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gm. K. z dnia [...].08.2001 r. nr [...] w całości. W dniu 25.01.2010r . inwestorzy złożyli zawiadomienie do PINB w W. o zakończeniu budowy - adaptacji poddasza i przebudowy dachu w istniejącym budynku mieszkalnym, wraz z wymaganymi dokumentami. W dniu 15.02.2010r. Organ potwierdził pisemne przyjęcie go do użytkowania, tym samym nie zgłaszając sprzeciwu.
Pełnomocnik skarżącej wnosił kolejno nowe wnioski dotyczące m.in. legalności użytkowania budynku garażu i wykonania w nim ogrzewania. Podczas kontroli w dniu 31.03.2011 r, przedstawiciele PINB w W. ustalili, iż tzw. adaptacja poddasza zrealizowana została na podstawie ważnego w dacie robót pozwolenia na budowę, oraz jest użytkowana zgodnie z zawiadomieniem o zakończeniu budowy i przyjęta do użytkowania 15.02.2009r. przez organ nadzoru budowlanego bez zastrzeżeń.
W dniu 07.03.2011 r. PINB w W. wysłał zawiadomienie o kontroli do P.P. G. celem dokonania pomiarów. Nieruchomość P.P. G. pomimo prawidłowego zawiadomienia nie została udostępniona, w związku z tym przedstawiciele PINB w W. dokonali pomiarów z nieruchomości P.P. R.
W piśmie z dnia 09.03.2011 r. PINB w W. wyjaśnił pełnomocnikowi skarżącej, że zarówno budynek mieszkalny ( przebudowa) jak i budynek gospodarczo - garażowy zostały przyjęte do użytkowania przez organy nadzoru budowlanego jeszcze w dacie ważności pozwolenia na budowę Wójta Gm. K. nr [...] z dnia 08.08.2001 r.
W odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...] .03.2011r, PINB w W. wyjaśnił, iż w wyniku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę nie zachodzi obowiązek wszczęcia postępowania w trybie art. 48 PrBud, gdyż przepis ten dotyczy samowoli budowlanej co w niniejszym przypadku nie ma zastosowania. Budynek gospodarczo - garażowy jak też adaptacja i przebudowa budynku mieszkalnego wykonane zostały w dacie ważności pozwolenia na budowę. Organ, dokonując oceny prawnej uznał, że organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót zarówno w postanowieniu o wstrzymaniu - art. 50 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, jak i w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ww. ustawy. Art. 51 ustawy- Prawo budowlane jest bowiem kontynuacją art. 50 tej ustawy. Pogląd, iż art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, dotyczy określonych czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych, a nie stanowi podstawy do nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, jest w obecnym stanie prawnym już nieaktualny, z uwagi na nowelizację dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, póz. 888 ze zm.). Od dnia wejścia w życie ww. ustawy tj. od 31 maja 2004r., obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu godnego z prawem może oznaczać obowiązek dostarczenia dokumentów,
ekspertyz i ocen.
Nie zgadzając się z powyższa decyzją A.G., złożyła odwołanie
zarzucając, iż skoro zrealizowane obiekty wykonane zostały sprzecznie z obowiązującymi przepisami techniczno budowlanymi, dotyczącymi odległości, w jakich budynki mogą być lokowane od granic działek sąsiednich, bo 1 m od granicy oraz, że okap i ocieplenie budynku przekraczają granice nieruchomości inwestorów , to ekspertyza w tym zakresie jest zbędna. Okoliczność, że inwestorzy realizowali przedmiotowe roboty budowlane w okresie ważności pozwolenia na budowę wpływa jedynie na okoliczność trybu, w jakim organ nadzoru budowlanego ma przeprowadzić postępowanie naprawcze, a nie na fakt, czy roboty te są prawidłowe. Postępowanie organu nadzoru budowlanego ma to dopiero zweryfikować i w sytuacji stwierdzenia, że takimi nie są - ma się zakończyć wydaniem takich nakazów, które doprowadzą wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Nie ma przy tym podstaw do wybierania przez organ administracji, które z przepisów mają większe znaczenie i które - z tego względu - będzie stosował. Ani art. 50, ani art. 51 ustawy Prawo budowlane nie dają do tego podstaw. Niezrozumiałym jest stwierdzenie organu l instancji, że postępowanie naprawcze prowadzone w niniejszej sprawie ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót i budynku i nie musi pociągać za sobą konieczności zlikwidowania wszelkich robót budowlanych, które w jakikolwiek sposób naruszały przepisy Prawa budowlanego (...)". Wg odwołującej postępowanie naprawcze służy doprowadzeniu robót budowlanych, naruszających przepisy Prawa budowlanego, do stanu zgodnego z prawem, zwłaszcza jeżeli dodatkowo roboty te naruszają przepisy techniczno-budowlane. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego ma nałożyć na inwestora takie obowiązki, których celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Następnie - w oparciu o art. 51 ust. 3 ww. ustawy - sprawdza wykonanie tego obowiązku. Postępowanie tym samym zostaje zakończone. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego l instancji uznał, że w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wystarczającym jest sporządzenie dwóch egzemplarzy ekspertyzy budowlanej wraz z określeniem ewentualnych robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Z powyższego wynika rozbieżność - co organ uważa za doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem - czy wykonanie ekspertyzy, czy wykonanie robót budowlanych. Procedura art. 51 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje dwukrotnego wydania decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2. Jedyne, co organ może zrobić, to stwierdzić, czy obowiązek, tj. sporządzenie dwóch egzemplarzy ekspertyzy - zostało wykonane. Tym samym decyzja o nałożeniu obowiązku sporządzenia ekspertyz nie doprowadzi budynku do stanu zgodnego z prawem. Cel postępowania nie zostanie osiągnięty.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane (Dz. U. z 201 Or. Nr 243 póz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącej mogły nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBudU. Art. 51 ust. l pkt 2 PrBudU (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji) stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 PrBudU, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z powyższego wynika, że PINB wydając zaskarżoną decyzję, działał w oparciu o te właśnie przepisy prawa. Pogląd podnoszony w odwołaniu skarżącej, że z literalnego brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBudU wynika, że dotyczy on określonych czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych, a nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, jest już nieaktualny z uwagi na zmianę tego przepisu. Takie jest też stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 25.05.2009 II OSK 823/08 - "(.. .)Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu określonym ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 80,
póz. 718 ze zm.) sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o *
zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, póz. 888) nie dawał podstawy żądania przez organy nadzoru budowlanego dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen. Tylko do dnia 31 maja 2004 r. (tj. do dnia wejścia w życie ww. ustawy) nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie mogło oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen. Natomiast w dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zezwalał na zobowiązanie inwestora do dostarczenia dokumentów.(...)".
Art. 51 ust. 7 mówi, iż przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego jakoby wzniesiony obiekt budowlany był samowolą budowlaną. W kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia[...].08.2001 r. nr [...], organ podał, że obiekt budowlany, który został zbudowany w oparciu o ostateczne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzje te, bądź jedna z nich, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 PrBudU, co wynika z utrwalonego orzecznictwa, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 13.03.2008r., II OSK 228/07, w którym wskazano, "że nie można uznać robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, za przypadek samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 tej ustawy. W tej sytuacji do usunięcia skutków prawnych zaistniałych nieprawidłowości ma zastosowanie szczególny tryb wskazany w ostatnim wymienionym przepisie. Przepis ten stanowi podstawę prawną do zalegalizowania nieprawidłowo przeprowadzonych robót budowlanych w sytuacjach innych, niż przewidują to przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 prawa budowlanego, to jest w sytuacji prowadzenia tych robót bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo wbrew zgłoszonemu przez właściwy organ sprzeciwowi. Doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych
już robót budowlanych na podstawie art. 51 prawa budowlanego powinno nastąpić w
aspekcie prawa administracyjnego a nie cywilnego."
W świetle powołanego powyżej orzeczenia roboty wykonane przez inwestorów tj. PP. R. , stanowią właśnie "inny przypadek" robót, do których zastosowanie ma konstrukcja art. 50 i art. 51 PrBudU.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła A.G. , zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego tj.:
- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez nałożenie na inwestorów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązku wyłącznie przedłożenia ekspertyzy budowlanej, w sytuacji gdy obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- art. 7 i 77 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie, a dotyczącego ustalenia, czy istnieje możliwość doprowadzenia zrealizowanego na działce 1 w miejscowości K. budynku do stanu zgodnego z prawem,
- art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, a także brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu,
- art. 138 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w sytuacji gdy właściwym było jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ramach postępowania wyjaśniającego organ nadzoru budowlanego powinien ustalić, czy budynek może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem oraz zakres czynności, jakie ku temu powinny być wykonane, a nie w decyzji kończącej pierwszy etap tego postępowania. Gdyby przedłożona ekspertyza zawierała nawet zalecenia co do zakresu robót, jaki powinien zostać na obiekcie wykonany, to organy nadzoru budowlanego nie miałyby żadnej możliwości wyegzekwowania tych obowiązków. W oparciu bowiem o art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane organ stwierdza jedynie wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, tj. fakt
przedłożenia ekspertyzy, a nie czy zalecenia tej ekspertyzy zostały wykonane.
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu l instancji naruszają prawo.
Organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły wszystkich okoliczności sprawy naruszając zasady postępowania administracyjnego, a ponadto naruszyły przepis prawa materialnego, art.51 ust. 1 pkt 2 w zw. ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane ( Dz. U. 2010 r. Nr 243, póz 1623 ze zm.), co miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Organ w zaskarżonej decyzji nałożył na inwestorów M.R. i K.R. obowiązek wykonania czynności polegający na sporządzeniu i przedłożeniu w terminie do 4 miesięcy od dnia, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna, dwóch egzemplarzy ekspertyzy budowlanej wykonanych robót budowlanych na budynku mieszkalnym jednorodzinnym na dz. 1 w K. wraz z określeniem ewentualnych robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust 7 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Stosownie do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 , właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wydania określonych czynności lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania.
Natomiast z art. 51 ust. 3 cyt. ustawy wynika, że organ administracji nakładając obowiązek określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 zobowiązany jest do kontroli tego obowiązku. W myśl art. 51 ust. 3 po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych lub rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W związku z tymi przepisami organ administracji wydając decyzję w trybie art. 51 ust. 1 orzeka merytorycznie co do istoty sprawy. Tymczasem organ w zaskarżonej decyzji nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia dwóch egzemplarzy ekspertyzy budowlanej wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na dz. 1 w miejscowości K. wraz z określeniem ewentualnych robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, nie orzekł co do istoty sprawy i nie zakończył jej merytorycznie. Trafnie podnosi skarżąca A.G. w skardze, iż żądanie przedłożenia ekspertyzy budowlanej przedmiotowej inwestycji nie doprowadzi wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku w trybie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego podlega sprawdzeniu przez organ, zgodnie z art.51ust.3, czy inwestor wykonał w sposób prawidłowy nałożony na niego obowiązek który w ostateczności ma doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, czy też nie. W ocenie Sądu żądanie przedłożenia takich dokumentów jest pewnym etapem postępowania wyjaśniającego zmierzającym do ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie dając podstaw do jej merytorycznego zakończenia przez wydanie stosownej decyzji która zakończyłaby całe postępowanie. Powyższe uchybienie organów już samo w sobie stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów wobec naruszenia przepisów prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na wyrok NSA z dnia 25.05.2009r. II OSK 823/08. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie nie podziela poglądu wyrażonego w tym wyroku. Trafne jest natomiast stanowisko organów, że inwestor realizując przedmiotową inwestycję dysponował pozostającą w obrocie prawnym decyzją pozwolenia na adaptację poddasza i przebudowę dachu w istniejącym budynku mieszkalnym na cele mieszkalne i budowę budynku garażowo-składowego na działce nr 3 położonej w K. wydaną przez Wójta Gminy K. z dnia 8.08.2001 r. , Nr[...], która następnie została w całości wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2.02.2011 r. nr [...]
Organ prowadząc postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlane dotyczące doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie dysponował zatwierdzonym, pełnym i oryginalnym projektem budowlanym przedmiotowej inwestycji, po to aby w pierwszej kolejności wyjaśnić zgodnie z swoimi uprawnieniami i możliwościami czy inwestorzy zrealizowali wykonane roboty budowlane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, czy też nie i w zależności od wyników tego postępowania podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Organ w zakresie pozyskania oryginalnego projektu budowlanego nie poczynił skutecznych działań. Na k. [...]akt adm. znajduje się kserokopia projektu przebudowy dachu i adaptacji poddasza potwierdzona za zgodność z oryginałem, ale bez daty i możliwości sprawdzenia przez kogo i kiedy został przyjęty. Z kolei na karcie [...]akt adm. znajdują się również kserokopie przedmiotowej inwestycji, na której widnieje adnotacja cytuję: "Odstępstwo nieistotne Poprawki naniesiono kolorem czerwonym". Jednakże z rysunków tego projektu ([...]. .) brak jest uwidocznienia naniesionych poprawek kolorem czerwonym i nie wiadomo czy dokumenty te dotyczą zatwierdzonego projektu budowlanego budynku mieszkalnego. Reasumując należy stwierdzić, że organy nie dysponowały oryginalnym, zatwierdzonym projektem budowlanym przedmiotowej inwestycji, w związku z tym, w ramach swoich kompetencji nie zweryfikowały zrealizowanych robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzja Wójta Gminy K. z dnia[...].08.2001 r. nr [...], w szczególności nie ustaliły czy i jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane przez inwestorów niezgodnie z projektem budowlanym i ewentualnie czy są przesłanki do nałożenia na inwestorów wykonania jakiś czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nakładając ewentualnie jakiś obowiązek organ zobowiązany jest również do sprawdzenia czy inwestor w sposób prawidłowy wykonał nałożony na niego obowiązek, co wynika z przepisu art. 51 . Wskazane wyżej uchybienia organów obu instancji dają podstawę do przyjęcia, że organy naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w przepisach art. 7 k.p.a.- zasadę ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. - zasadę zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz art. 107 S 3 k.p.a. odnoszący się do uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. , ponieważ ustalony stan faktyczny jest niepełny, wymaga uzupełnienia i tym samym nie może odzwierciedlać rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego organ dokonuje ustaleń prawnych, wskazując normy prawa materialnego stanowiącego postawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Organy naruszyły też, jak już wspomniano, przepisy prawa materialnego art.
51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem żądanie przedłożenia przez inwestorów dokumentów należy do etapu postępowania wyjaśniającego, nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy a więc jej nie kończy, a zatem organ na podstawie tego przepisu nie mógł nałożyć takiego obowiązku jak w zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym zasadne są zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego zawarte w skardze, w kontekście wyżej przedstawionych okoliczności sprawy. Natomiast zarzut naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na obecnym etapie postępowania jest przedwczesny i Sąd nie może się do niego odnieść, gdyż postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia, zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i dokonania jego oceny.
Organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien wziąć pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności sprawy, w szczególności ustalić czy przedmiotowy budynek mieszkalny inwestorów został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym i w zależności od wyników tego postępowania podjąć stosowne czynności.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyrokuj na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. & i lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), w myśl którego Sąd w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie w pkt li wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205§ 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło