II SA/Kr 359/16

WyrokWSA w Krakowie2016-05-20

Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Krystyna Daniel, WSA Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany przed 1995 r., a następnie przebudowany po tej dacie bez wymaganego pozwolenia, może zostać wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.?
Ratio decidendi
Przebudowa obiektu budowlanego, który został wzniesiony przed 1995 r. bez wymaganego pozwolenia, a następnie został przebudowany po tej dacie również bez wymaganego pozwolenia, skutkuje tym, że nie stosuje się do niego przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W takiej sytuacji należy zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., w tym art. 48, który nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi W. P. rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego i stacji paliw. Organ ustalił, że obiekt został dobudowany do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę i stanowi samowolę budowlaną. W. P. wniósł odwołanie, kwestionując m.in. datę budowy obiektu i właściwy reżim prawny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego. W. P. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym stosowanie niewłaściwej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 10.06.2015r., na podstawie art. 48 ust.1 w związku z ust.1 pkt 3 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013r., poz. 1409 ze zm.) nakazał inwestorowi W. P. rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego i stacji paliw na działce nr ewid [...] obr. [...] w miejscowości Z. (kategoria obiektu III). W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z pismem A. K. W dniu 19.09.2013r. przeprowadzono oględziny podczas, których ustalono, iż do budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości Z. od strony wschodniej dobudowane jest pomieszczenie gospodarcze w całości użytkowane przez W. P., który jednocześnie jest inwestorem tej dobudowy. Na ścianie w/w obiektu zainstalowano instalację gazową podłączoną do stacji gazu butlowego zasilającego ogrzewanie l piętra budynku głównego. Podczas oględzin W. P. zeznał, że w trakcie podziału fizycznego będącego wynikiem postępowania spadkowego w 1962r. działka poza obrysem budynku głównego została podzielona w ten sposób, że przedmiotowy budynek znalazł się na terenie ogrodzonym przeznaczonym dla spadkobierców po zmarłym J. K., a na dzień obecny spadkobiercami są W. P., jego siostra i brat. Na przełomie lat 80/90 XX wieku przeprowadzono remont budynku gospodarczego. Jak oświadczyła A. K. przedmiotowy obiekt będący od zewnątrz blaszakiem, wewnątrz posiada ściany ceglane. Jego wykonanie nie było przedmiotem ustaleń współwłaścicieli i w całości stanowi samowolę budowlaną. Fakt lokalizacji w tym budynku stacji paliw stanowi zagrożenie dla budynku głównego. W dniu 30.09.2014r. organ postanowieniem wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z dobudową pomieszczenia gospodarczego do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do 28.02.2014r. dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Żądane dokumenty nie zostały przedłożone. W dniu 05.01.2015r. A. K. przedłożyła opinię Sądu Rejonowego z 08.01.2013r., w której został opisany budynek gospodarczy. Zgodnie z księga wieczystą nr [...] przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany ok. 1990 r. pierwotnie jako blaszak; w 2004r. poddany został modernizacji poprzez obudowanie ścian wewnętrznych wschodniej i północnej cegłą oraz wykonanie sufitu podwieszanego. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 18,8 m2. Z opinii wynika również, że przedmiotowy budynek gospodarczy posiada betonowe fundamenty pod ścianami z cegły, elewację z blachy trapezowej, przykryty jest dachem jednospadowym z blachy trapezowej ocieplanym wełną bazaltową, posadzka wykonana jest wylewką betonową, budynek posiada również instalację elektryczną i kanał betonowy o wys. 1,35 m. W. P. wniósł odwołanie od ww. decyzji, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący podniósł, że inwestorem był jego poprzednik prawny. Wniosek A. K. dotyczył dwóch różnych obiektów budowanych, decyzja nie precyzuje, którego z nich dotyczy. Podany w decyzji I instancji numer działki nie istnieje, co czyni decyzję niewykonalną. Postanowienie z 30.09.2014r. jest nieważne z mocy prawa. Budynek został wybudowany przed 1994 r. a zatem w sprawie przyjęto niewłaściwy reżim prawny. Zakwestionował również wynik oględzin wskazując, że zostały one przeprowadzone, mimo jego nieobecności. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 15.01.2016 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art.48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi – W. P., rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z instalacją gazową położonego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości Z. o powierzchni użytkowej 18,8 m2 wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z 20.02.2015r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015r., poz. 443). Dalej podniósł, że budynek gospodarczy posadowiony na działce nr ewid. [....] w miejscowości Z. zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 1 u.p.b., stanowi obiekt budowlany, ściślej budynek (art. 3 pkt 2 u.p.b.). Materiał dowodowy sprawy, a w szczególności protokół oględzin z 19. 09.2013r., opinia autorstwa mgr inż. arch. A. B. z lipca 2012r., a także opinia sądowa autorstwa mgr inż. I. M. wskazuje, że na działce powstał budynek gospodarczy, do którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W sporządzonej opinii, A. B. wskazała, że budynek garażowy - blaszak znajduje się na podmurówce i został przybudowany do budynku mieszkalnego od jego wschodniej strony; ściana budynku pomiędzy punktami 202 i 104 powinna być wykonana jako ściana oddzielenia pożarowego, co będzie wymagać przebudowy istniejącego budynku w całości (garaż blaszak). Z kolei w opinii sądowej podano, że budynek został wybudowany ok 1990r., pierwotnie jako blaszak w roku 2004 został zmodernizowany poprzez obudowanie ścian wewnętrznych wschodniej i północnej cegłą oraz wykonanie sufitu podwieszanego; elewacja z blachy trapezowej; dach jednospadowy z blachy trapezowej ocieplany wełną bazaltową. Inwestor nie legitymował siępozwoleniem na budowę, zatem organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 u.p.b. W dniu 30.09.2014r. wydał w oparciu o art. 48 ust.2 i art. 48 ust.3 Prawa budowlanego postanowienie którym nakazał wstrzymanie prowadzenia w/w robót jako wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na W. P. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z opinii sporządzonej przez mgr inż. arch. A. B. wynika, że budynek garażowy, przy założeniu podziału w wersji I, należy przebudować w całości, z zachowaniem wymagań miejscowego planu zagospodarowania oraz warunków technicznych. Ponadto z pozyskanej do akt sprawy uchwały nr [...] Rady Miasta Z. z 31.03.2011 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieście Zachód" wynika, iż działka nr [...] w Z. znajduje się w terenie zabudowy usługowej oznaczonej symbolem 1.U/M - pow. 0,53 ha. W § 9 pkt 1 ppkt 11 w/w mpzp wskazano, że "dopuszcza się lokalizację garaży, realizowanych w zabudowie zwartej. Zakaz realizacji obiektów blaszanych. Wysokość garaży nie może przekroczyć wysokości 7 metrów. Realizacja dachów jako dwuspadowych, symetrycznych o kącie nachylenia głównych połaci do 45° i kolorystyce pokrycia połaci dachowych takiej jak: ciemnoczerwony, ciemnobrązowy, grafitowy, czarny matowy, ciemnozielony". Budynek powstał ok. 1990r. jako "blaszak", przebudowany w roku 2004 przez W. P., poprzez obudowanie ścian wewnętrznych wschodniej i północnej cegłą oraz wykonanie sufitu podwieszanego. Ponadto z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu oględzin z 19 września 2013r. wynika, iż przedmiotowy budynek posiada dach jednospadowy. Tym samym przedmiotowy obiekt narusza mpzp w zakresie geometrii dachu, jak również w zakresie blaszanej obudowy elewacji. Zdaniem organu II instancji, legalizacja przedmiotowego budynku garażowego nie była możliwa. W tej sytuacji WINB zreformował zaskarżoną decyzję, orzekając o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego z innych powodów niż wskazał PINB. Reformacja nie narusza art. 139 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że co do zasady postępowania administracyjne prowadzone są z urzędu, zaś wniosek o wszczęcie postępowania może stanowić jedynie impuls do podjęcia postępowania i przyjęcia właściwego trybu. Ponadto, zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jeżeli obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed datą 1.01.1995r., zostanie następnie przebudowany (rozbudowany, nadbudowany) po tej dacie, także bez wymaganego pozwolenia, to nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 u.p.b. z 1994 r., nawet gdyby postępowanie administracyjne (w sprawie tej pierwszej samowoli) zostało wszczęte przed datą wejścia w życie ustawy z 1994r. - Prawo budowlane. Podmiotem zobowiązanym do wykonania decyzji wydanych w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Odwołujący, jako następca prawny, wchodzi w prawa i obowiązki inwestora, a zatem zobowiązany jest do usunięcia skutków samowoli budowlanej w pełnym jej zakresie, czyli także związanej z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami technicznymi związanymi z obiektem budowlanym wybudowanym w warunkach wskazanych w art. 48 § 1 Prawa budowlanego. W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 139 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej na niekorzyść strony odwołującego, zamiast uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, przez co skarżący został pozbawiony prawa odwołania się od nowej merytorycznie decyzji w administracyjnym toku instancji; - art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie przepisów tej ustawy w stosunku do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed 1.01.1995r., a więc przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a w konsekwencji zaniechanie zastosowania przepisów ustawy 1974 r. Prawo budowlane; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., a w konsekwencji niezawarcie w motywach rozstrzygnięcia istotnych dla sprawy ustaleń i wniosków, co skutkuje nieważnością decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; - art. 75 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku dowodowego W. P., m. in. dotyczącego zgłoszenia remontu przedmiotowego garażu z 19.05.1992 r., a w konsekwencji jego pominięcie; - art. 10 § 1 w zw. z art. 28 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez odmowę uznania jako stron postępowania spadkobierców D. P. i R. P. oraz zaniechanie zawiadomienia ich o toczącym się postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją administracyjną; - art. 25 k.p.a. poprzez niewyłączenie się Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od orzekania w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy zachodzą ku temu ustawowe przesłanki; - art. 8 i 9 k.p.a. poprzez dopuszczenie się przez zarówno [...] Wojewódzkiego, jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego szeregu naruszeń przepisów prawa, skutkujących podważeniem zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej. W uzasadnieniu skarżący skazał, że garaż został wzniesiony przez jego poprzedników prawnych, najprawdopodobniej w latach 50-60 XX wieku, po uprzednim zgłoszeniu do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Skarżący dokonał jedynie remontu z wymianą substancji tego obiektu w 1992 r. (co zostało zawarte w zgłoszeniu z 19.05.1992r.), nie zmieniając sposobu jego użytkowania. Dlatego zastosowanie w sprawie winna mieć ustawa Prawo budowlane z 1974r. Na okoliczność powyższego skarżący wystąpił do sądu o zwrócenie się o zdjęcia lotnicze obejmujące dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. w przestrzeni czasowej począwszy od 1950 r. Zakwestionował również bezstronność pracowników organu nadzoru wskazując na powiazania towarzyskie między nimi a skonfliktowaną z nim stroną postępowania – A. K.-B. Podkreślił, że skoro pracownicy przeprowadzający oględziny nie mieli dostępu do wnętrza garażu oraz stacji gazu butlowego to wyniki oględzin nie mogły stanowić podstawy do dokonania ustaleń stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga jest niezasadna. Rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji [...] WINB z 15 stycznia 2016 r. zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu, gdyż organ nie tylko prawidłowo ustalił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie, właściwie zastosował i zinterpretował przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji, ale także zreformował w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję organu I instancji wskazując, że rozstrzygnięcie administracyjne nakładające na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinno być wyrażone precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji nie może zastąpić jej rozstrzygnięcia. Sentencja decyzji zawiera bowiem rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub nałożonych na nią obowiązków. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spełniało tych wymogów, ponieważ było sformułowane w sposób wadliwy, nieprecyzyjnie, na co również zwrócił uwagę skarżący W. P. w odwołaniu, zarzucając, niewłaściwe określenie obiektów objętych nakazem rozbiórki, a także wskazanie niewłaściwego numeru działki. W tym miejscu należy wskazać, że podniesiony w związku z powyższym zarzut naruszenia przez organ II instancji zakazu reformationis in peuis z art. 139 kpa jest chybiony i nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższy przepis ustanawia niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy (rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na niekorzyść strony, która zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji. Oznacza to, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym nie można pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, czyli nie może ona uzyskać mniej praw, ani też nie mogą zostać na nią nałożone nowe, dodatkowe obowiązki poza tymi, które już wynikają z decyzji pierwszoinstancyjnej. Powyższe nie miało miejsca w rozpoznawanej ponieważ kwestionowana w skardze zmiana decyzji odwoławczej polega jedynie na wskazaniu prawidłowego oznaczenia ewidencyjnego nieruchomości, na której usytuowany jest objęty nakazem rozbiórki budynek oraz jednoznaczne określenie, że jest to budynek gospodarczy, a zatem pojedynczy obiekt, a nie: "pomieszczenie gospodarcze i stacja paliw" jak wskazał w sentencji organ I, jakkolwiek w uzasadnieniu tej decyzji PINB posługuje się pojęciem "przedmiotowego budynku gospodarczego" o pow. 18,8 m², opisując poprawnie, że na "ścianie tego obiektu zainstalowano instalację gazową, podłączoną do gazu butlowego zasilającego ogrzewanie I piętra budynku" przy ul. [...], określonego jako "budynek główny", do którego przylega objęty nakazem budynek gospodarczy. W tej sytuacji zreformowanie decyzji przez organ odwoławczy w oparciu o dyspozycję z art. 138 § pkt 2 ab initio nie stanowi decyzji, która pogarsza pozycję skarżącego, a jedynie prawidłowo identyfikuje obiekt objęty nakazem rozbiórki i oznaczenie nieruchomości, na której jest on zrealizowany. Trzeba uznać, że organ odwoławczy prawidłowo pominął określenie "stacja paliw" gdyż na przedmiotowej działce brak takiego obiektu, nie jest nim również instalacja gazowa zamontowana na budynku objętym nakazem rozbiórki. Zgodnie bowiem z przepisem § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063, ze zm.), przez stację paliw płynnych rozumie się obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie o istnieniu stacji paliw płynnych można mówić tylko wtedy gdy określony zespół obiektów (budynków, zbiorników, instalacji, urządzeń) tworzy całość techniczno - użytkową w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, zaś o stacji można mówić tylko wówczas, gdy poszczególne elementy wchodzące w skład tej budowli pozostają w związku funkcjonalnym, nakierowanym na realizację podstawowego zadania polegającego na tankowaniu pojazdów mechanicznych.(por. wyrok WSA z 24. 06. 2013 r., sygn. akt: II SA/Lu 929/12). Z materiału dowodowego sprawy, w tym protokołu przesłuchania skarżącego w dniu 11.10.2013 r. i protokołu oględzin z dnia 19.09. 2013 r. wynika, że na ścianie budynku gospodarczego, przybudowanego do budynku mieszkalnego na dz. nr [...] – zrealizowanego początkowo jako garaż-blaszak – zamontowana została instalacja podłączona do gazu butlowego do ogrzewania pierwszej kondygnacji budynku mieszkalnego na ww. działce. Odnosząc się do zarzutu zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy należy uznać go za niezasadny. W szczególności nie można wyprowadzić wniosku, że organy nie dokonały ustaleń dotyczących przedmiotu rozbiórki, daty jego wykonania oraz przesłanek uzasadniających wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku przybudowanego do budynku mieszkalnego na dz. ewid. nr [...] wraz z instalacją gazową. Ustalenia powyższe poczynione zostały podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 19 września 2013 r. przez PINB na działce nr [...] obr. [...] w Z. Trzeba zaznaczyć, że na wniosek skarżącego z 2.09. 2013 r. organ przesunął termin ww. oględzin początkowo zaplanowanych na dzień 9 września 2013 r., o czym skarżący został zawiadomiony, jednak nie wziął udziału w oględzinach. Załączony do akt sprawy protokół z oględzin wraz z materiałem fotograficznym pozwala ustalić, że do budynku mieszkalnego dobudowany jest przedmiotowy budynek garażowo-gospodarczy, wykonany z blachy jako budynek garażowy. W oparciu o pozyskane opinie tj. opinię oceniającą projekt podziału działki nr [..] obr. [...] Z. (z której powstała przedmiotowa działka ewid. nr [...]) autorstwa mgr inż. A. B., biegłej sądowej okręgu w N. S. w zakresie architektury i budownictwa ogólnego, sporządzoną w lipcu 2012 oraz opinię sądową dotyczącą wyceny nieruchomości gruntowej przy ul. [...] w Z. z dnia 8 stycznia 2013 r. sporządzoną przez mgr inż. I. M. biegłego sądowego SR w N. na zlecenie Sądu Rejonowego w 8 stycznia 2013 r., a także ww. oględziny i wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu 11.10. 2013 r., uzupełnione w piśmie skierowanym do PINB w dniu 7.10. 2014 r. ustalono, że budynek garażowy na podmurówce opow. 18,8 8 m² został zrealizowany bez pozwolenia na budowę około 1990 r., a następnie został przebudowany przez W. P. w 2004 r. poprzez obudowanie ścian wewnętrznych wschodniej i północnej cegła oraz wykonanie sufitu podwieszonego. Budynek posiada dach jednospadowy. Z protokołu przesłuchania skarżącego w dniu 11.10. 2013 r. wynika, że przedmiotowy budynek jest obecnie użytkowany jako "garaż i podręczny warsztat". W opinii biegłej A. B. wskazano, że budynek ten przybudowany do budynku mieszkalnego, określony jako budynek garażowy należy przebudować w całości z zachowaniem wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wymagań technicznych, ponieważ narusza on postanowienia obowiązującego miejscowego planu oraz jego lokalizacja stanowi zagrożenie dla budynku głównego. Ustalono także, iż przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miasta z 31 marca 2011 r. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ŚRÓDMIEŚCIE – ZACHÓD, dla obszaru w którym znajduje się działka ewid. nr [...], oznaczonym symbolem 1.U/M w § 9 pkt 1. 11: " dopuszcza lokalizację garaży, realizowanych w zabudowie zwartej. Zakaz realizacji obiektów blaszanych. Wysokość garaży nie może przekroczyć wysokości 7 metrów. Realizacja dachów jako dwuspadowych, symetrycznych o kącie nachylenia głównych połaci do 45° i kolorystyce pokrycia połaci dachowych takiej jak: ciemnoczerwony, ciemnobrązowy, grafitowy, czarny matowy, ciemnozielony". Z kolei w opinii biegłej I. M. z 8 stycznia 2013 r. określono, że przedmiotowy budynek o pow. 18,8 m², powstał ok. 1990 r. pierwotnie jako blaszak, w 2004 r. został zmodernizowany przez obudowanie ścian wewnętrznych wschodniej i północnej cegłą oraz wykonanie sufitu podwieszonego. Biegła określiła, że elewacja wykonana jest z blachy trapezowej; dach jednospadowy z blachy trapezowej i ocieplany wełną bazaltową, sufit podwieszany z desek, posadzka – wylewka betonowa, w budynku jest kanał betonowy. W ocenie sądu nie ma znaczenia, że podczas oględzin w dniu 19.09. 2013 r. organ - wobec nieobecności skarżącego - nie miał możliwości wejścia do przedmiotowego obiektu, gdyż opis przedmiotowego budynku zgodnie i wiarygodnie został przedstawionym w ww. opiniach, jest spójny z ustaleniami poczynionymi w czasie oględzin nie obejmujących wejścia do przedmiotowego budynku. Sporna w sprawie jest data realizacji przedmiotowego budynku. W ocenie skarżącego jego realizacja - jako budynku garażowego – miała miejsce w latach 50-60-tych ubiegłego wieku, a następnie w 1992 r. skarżący przeprowadził jego remont z "wymianą substancji tego obiektu". W ocenie organu przedmiotowy "obiekt powstał ok. 1990 r. pierwotnie jako blaszak, natomiast w 2004 r. został zmodernizowany przez dobudowę ścian wewnętrznych", co organ ustalił w oparciu o ww. opinie wykonane przez biegłe sądowe. W związku z powyższym trzeba wskazać, że organ I instancji po ustaleniu, że przedmiotowy budynek - którego przebudowa została zrealizowana w 2004 r. - został wykonany bez pozwolenia na budowę podjął próbę jego legalizacji wydając w dniu 30.09.2014 r. postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7.07. 1994 r., w którym nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia zaświadczenia Wójta Gm. o zgodności przedmiotowego budynku z miejscowy planem zagospodarowania przestrzennego w terminie do dnia 30.11. 2014 r. oraz projektu budowlanego w terminie do 28.02. 2015 r. Wobec nieprzedłożenia ww. dokumentów PINB wydał decyzje I instancji stosownie do dyspozycji z art. 48 ust. 1 w zw z ust. 3 i 4. Zgodnie bowiem z przepisem art. 48 Prawa budowlanego 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b. ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem -właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów o których mowa w art. 33 ust.2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 opkt.2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ustępie 3, stosuje się przepis ust.1 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust.3 traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W sprawie nie ulega wątpliwości, że wykonany na dz. nr [...] budynek garażowy, przebudowany w 2004 r., pełniący funkcję budynku gospodarczego powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 2 ustawy z 7.07. 1994 Prawo budowlane (Dz. U. 2013, poz. 1409 ze zm.) obiekt ten stanowi budynek, na wykonanie którego wymagane jest pozwolenie na budowę, zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z za strzeżeniem art. 29-31. W katalogu obiektów budowlanych zwolnionych od tego obowiązku w brzmieniu ustawy sprzed wejścia w życie nowelizacji z 20 lutego 2015 r. przedmiotowy budynek nie należy do kategorii obiektów, na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący kontynuował samowolę budowlaną wykonując roboty budowlane w przedmiotowym budynku w 2004 r. W świetle treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew stanowisku skarżącego brak jest zdaniem Sądu podstaw do podważenia ustaleń organów obu instancji, że objęta postępowaniem legalizacyjnym realizacja przedmiotowego budynku została ukończona po 1 stycznia 1995 r. tj. po dacie wejścia w życie ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane i ona znajdzie zastosowanie w sprawie stosownie do treści art. 103 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 103 ust. 1 stanowi bowiem, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie lub w stosunku do których przed tym dniem nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. A zatem w cyt. przepisie art. 103 ustawy przyjęto regułę podstawową wynikająca z ust. 1 tego przepisu, że zasadą jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy to zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 1995 r., tj. do spraw będących w toku. Wyjątek od tej zasady zamieszczony został w art. 103 § 2 .Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd zaakceptowany w wyroku NSA z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06, w myśl którego jeżeli obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed datą 1 stycznia 1995 r., zostanie następnie przebudowany (rozbudowany, nadbudowany) po tej dacie, także bez wymaganego pozwolenia, to nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. , natomiast wymagane jest zastosowanie przepisu art. 48 ustawy z 1994 r., gdyż faktycznie jest to nowy obiekt (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 6. 03. 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 20/13). I tak o ile pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy zrealizowany został garaż – blaszak, to w wyniku przebudowy powstał budynek gospodarczy względnie gospodarczo-garażowy, o innych parametrach pow. (mniejszych po wybudowaniu dwóch wewnętrznych ścian z cegły). W ocenie Sądu ustalenia powyższe zostały dostateczne potwierdzenie w ww. materiale dowodowym, który został w zaskarżonej decyzji prawidłowo rozpatrzony, wyczerpująco omówiony i zgodnie z art. 80 kpa oceniony. W tym też względzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada treści art. 107 § 3 kpa. Dlatego też przyjęte przez organy orzekające ustalenia faktyczne zasługują na akceptację. W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że przedmiotowy budynek w kształcie w jakim jest obecnie został ukończony w 2004 r. Istotne jest, że wbrew stanowisku skarżącego przebudowa polegająca na wykonaniu ścian wewnętrznych z cegły przy pozostawieniu pierwotnie wykonanych ścian z blachy nie stanowi remontu. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 3 pkt. 8 Prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W świetle powyższego w przedmiotowym budynku nie otworzono stanu pierwotnego ścian przy użyciu innych wyrobów budowlanych ponieważ ściany wykonane z blachy pozostały, natomiast dwie z nich zostały obudowane wewnątrz ścianą z cegły. W związku z tym należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały tryb z art. 48 § 1 pkt 1 w zwz. z art. 2, 3 i 4 Prawa budowlanego z 1994 r. wskazując, że nie tylko skarżący nie przedłożył wskazanych w postanowieniu z 30. 09. 1914r. dokumentów umożliwiających legalizację samowoli, ale nadto wskazując, że przy rozstrzyganiu tej kwestii trudno akceptować i legalizować samowolę budowlaną pozostającą w oczywistej sprzeczności z aktualnym porządkiem planistycznym jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przedmiotowy budynek jest bowiem - jak wskazano wyżej – niezgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego ( § 9 pkt 1. 11 przyjętego uchwałą RM nr [...] z 31 marca 2011 r. wprowadzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ŚRÓDMIEŚCIE -ZACHÓD, a także nie odpowiada on przepisom techniczno-budowlanym, gdyż wymaga zrealizowania ściany oddzielenia p-poż. (ustalenie to jest zgodne z ww. opinią biegłej sądowej – A. B.). W ocenie Sądu dla oceny dokonywanej w dacie orzekania o możliwości legalizacji zasadniczo decydujące znaczenie mają obowiązujące przepisy o planowaniu przestrzennym, a w ich ramach – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z daty orzekania, jeżeli dla danego terenu został uchwalony, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Plan ten bowiem jako prawo gminne ustala sposób korzystania z danego terenu, a jednocześnie wskazuje możliwość pozostawienia/zalegalizowania samowoli budowlanej. W związku z powyższym w sprawie istotne jest nie tylko to, że w toku postępowania dowodowego, z uwzględnieniem postępowania legalizacyjnego skarżący nie tylko nie przedstawił wymaganych do legalizacji dokumentów ale przede wszystkim ustalenie przez organy, że w świetle zebranych dowodów przedmiotowy obiekt nie może zostać zalegalizowany gdyż jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego i przepisami techniczno –budowlanymi. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez pominięcie pozostałych współwłaścicieli działki nr [...]. Należy wskazać, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego adresatem czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, a także w art. 49b, art. 50a oraz art. 51, których dokonuje na własny koszt jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wskazać należy, że z dyspozycji art. 52 ustawy wynika, ze organ może skierować decyzję o nakazie rozbiórki (w tym także poprzedzające ją postanowienia wydawane w toku postępowania legalizacyjnego) równocześnie zarówno do inwestora, jak i do zarządcy i właściciela obiektu budowlanego, ale może także kierować go tylko do inwestora, który jest wskazany na wstępie cyt. przepisu art. 52 Prawa budowlanego. A zatem, organ może - w zależności od stanu faktycznego sprawy - nałożyć określone obowiązki zarówno na jeden ze wskazanych w art. 52 podmiotów (np. wyłącznie na inwestora) jak i na dwa bądź trzy podmioty (np. na właściciela i inwestora). W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego nie musiały prowadzić postępowania, jak sugeruje to skarżący, w stosunku do wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, skoro nie budził wątpliwości fakt, że inwestorem przeprowadzonych w 2004 r. prac budowlanych w nielegalnie wzniesionym budynku garażowo-gospodarczym był skarżący, a w dodatku posiada on tytuł prawny do działki nr [...] do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (współwłasność). Okoliczność pominięcia przez organy pozostałych współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie daje zatem podstaw do zarzutu, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skierowanie decyzji o rozbiórce wyłącznie do skarżącego, będących zarazem inwestorem, spadkobierca poprzednich inwestorów i współwłaścicielem nieruchomości, której rozbiórka dotyczy nie prowadzi do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie gwarancji udziału stron w postępowaniu prowadzonym przez organ tj. art. 10 § 1 kpa (por. wyrok NSA z 2.12. 2015 r., sygn. akt II OSK 844/14). Nie zasługuje na uwzględnienie - jako subiektywny - zarzut "powiązań towarzyskich pomiędzy organami I i II instancji a uczestniczką A. K.–B. Mając powyższe na uwadze, należy przyjąć, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, nie naruszyły też przepisów prawa materialnego, w sposób który miał wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło