II SA/Kr 374/16

WyrokWSA w Krakowie2016-06-08

Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wstępne sądu w sprawie o zniesienie współwłasności, upoważniające do wykonania prac adaptacyjnych, może zastąpić zgodę wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych przekraczających zakres zwykłego zarządu, nawet po upływie terminu do wykonania tych prac?
Ratio decidendi
Postanowienie wstępne sądu w sprawie o zniesienie współwłasności, upoważniające do wykonania prac adaptacyjnych, może zastąpić zgodę pozostałych współwłaścicieli na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, jednakże tylko w terminie jego obowiązywania. Po upływie tego terminu, brak jest podstaw do uznania, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co skutkuje odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie lokalu. W pierwotnym postępowaniu inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, nie ujawniając wszystkich współwłaścicieli. Po wznowieniu postępowania, organ pierwszej instancji uchylił pierwotną decyzję i odmówił zatwierdzenia projektu, wskazując na fałszywe oświadczenie inwestora i brak prawa do dysponowania nieruchomością. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnosili, że postanowienie wstępne sądu w sprawie o zniesienie współwłasności upoważniało ich do wykonania prac. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że mimo częściowo błędnych przesłanek organów, ostateczna konkluzja o braku prawa do dysponowania nieruchomością była prawidłowa z uwagi na upływ terminu do wykonania prac adaptacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S.G. i M.G. na decyzję Wojewody z dnia 22 stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala. Dnia 29 maja 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku inwestora S.G. , Prezydent Miasta K. wydał decyzję Nr [....] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych: przebudowa lokalu nr [....] (użytkowego) na dwa lokale usługowe w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [....] , dz. nr [....] obr. [....] w K. , wraz z instalacjami wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną" (sprawa znak: [....] ). 19 czerwca 2013 r. złożony został wniosek M.O. reprezentowanej przez R.W. o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa oraz o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W postępowaniu organu I instancji poprzedzającym wydanie ww. decyzji z 29 maja 2013 r., w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji, M.O. nie brała bowiem udziału jako strona tego postępowania. Postanowieniem z 31 lipca 2013 r. wstrzymano na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. wykonanie decyzji nr [....] z 29 maja 2013 r. Postanowieniem Prezydenta Miasta K. wydanym 7 sierpnia 2013 r. znak: [....] , wznowiono postępowanie na wniosek M.O. Prezydent Miasta K. , rozpoznając sprawę ponownie po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia 7 grudnia 2015 r. znak: [....] uchylił uprzednią decyzję Prezydenta Miasta K. Nr 1098/2013 z 29 maja 2013 r. znak: [....] , zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla w/w zamierzenia inwestycyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane "stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Na podstawie przedłożonych dokumentów, danych z ewidencji gruntów oraz elektronicznej księgi wieczystej [....] ustalono, że działka nr [....] , obr. [....] zabudowana budynkiem przy ul. [....] stanowi współwłasność 3 osób: M.O. w udziale 3/8, która jest właścicielką lokalu nr [....] położonego na parterze budynku, dla którego założono księgę wieczystą [....] (o powierzchni 64,8 m2) oraz M.G. i S.G. w udziale 5/8 - właścicieli lokalu nr [....] położonego na 1 piętrze budynku, dla którego założono księgę wieczystą [....] (o powierzchni 78,2 m2) oraz lokalu nr [....] położonego również na 1 piętrze budynku, dla którego założono księgę wieczystą [....] (o powierzchni 21,5 m2). Z treści tych ksiąg wieczystych wynika również, że lokal nr [....] położony na parterze budynku nie został dotychczas wydzielony jako odrębna nieruchomość, a zatem stanowi współwłasność tych osób, w tym wnioskującej o wznowienie M.O. Ponadto z księgi wieczystej [....] wynika, że zarząd wspólną nieruchomością sprawuje M.O. W związku z powyższym organ stwierdził, że ziściła się przesłanka do wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ M.O. , jako właściciel lokalu nr [....] w budynku przy ul. [....] w K. była i jest współwłaścicielem części wspólnych budynku oraz lokalu bądź lokali nie wyodrębnionych w budynku (w tym lokalu nr [....] , niewyodrębnionego). Z wpisów w księgach wieczystych wynika, że stan prawny nieruchomości był taki sam w dacie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę tj. w dniu 5 kwietnia 2013 r. oraz w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę tj. w dniu 29 maja 2013 r. Zatem powinien jej przysługiwać przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Przebudowa lokalu nr [....] (użytkowego) na dwa lokale usługowe w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [....] , dz. nr [....] obr. [....] w K. , wraz z instalacjami wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną". Organ wskazał dalej, że godnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli (...) wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". W przedmiotowej sprawie nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu w wydania decyzji nieznaną organowi, który wydał decyzję, był brak prawa inwestora S.G. do nieruchomości na cele budowlane. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydając decyzję o pozwoleniu na budowę oparł się na oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonym przez inwestora. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie [o wznowieniu postępowania] stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jednakże organ administracji publicznej nie może samodzielnie ustalić, czy inwestor złożył prawdziwe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestia ta może być rozstrzygnięta w postępowaniu karnym toczącym się przed sądem. Z przedłożonego wyroku Sądu Okręgowego w K. , Wydział IV Karny-Odwoławczy z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt IV Ka 1177/14 wynika, że wskutek rozpoznania apelacji oskarżonego S.G. , Sąd uznając ją za oczywiście bezzasadną utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt II K 27/14/P uznający oskarżonego S.G. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 233 § 6 Kodeksu karnego w związku z art. 233 § 1 Kodeksu karnego tj. złożenie fałszywego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z powyższego wynika, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez inwestora S.G. w dniu 5 kwietnia 2013 r. wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę było fałszywe. Zatem inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż M.O. , jako właściciel lokalu nr [....] w budynku przy ul. [....] w K. była i jest współwłaścicielem części wspólnych budynku oraz lokalu bądź lokali niewyodrębnionych w budynku (w tym tzw. lokalu nr [....] , niewyodrębnionego). M.O. zaś konsekwentnie sprzeciwia się przedmiotowemu zamierzeniu budowlanemu, co wynika z jej licznych pism znajdujących się w aktach przedmiotowego postępowania administracyjnego. Powyższa okoliczność, tj. brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora, uniemożliwia wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, dlatego konieczne było wydanie decyzji uchylającej decyzję Nr [....] z dnia 29 maja 2013 r., znak: [....] i odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W odwołaniu S.G. i M.G. argumentowali oni, że choć niezasadnie nie wskazali pozostałych współwłaścicieli w treści oświadczenia, to dysponowali orzeczeniem sądu mogli skutecznie powołać się na uprawnienie do wykonania robót budowlanych wynikające z prawomocnego postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego dla [....] w K. Rozpatrując odwołanie, Wojewoda [....] decyzją z dnia 22 stycznia 2016r. znak [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda wskazał, że w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego okazało się, że M.O. nie została wskazana jako współwłaściciel nieruchomości dz. nr [....] obręb [....] , w dołączonym przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Potwierdziła się zatem przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkująca uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta K. Nr 1098/2013 wydanej 29 maja 2013 r. Potwierdziła się również przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., umożliwiająca wznowienie w przypadku gdy "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Po dokonanej analizie Wojewoda stwierdził nadto, iż nie znajduje uzasadnienia argument odwołania, że wnioskujący o pozwolenie na budowę dysponowali orzeczeniem sądu i mogli skutecznie powołać się na uprawnienie do wykonania robot budowlanych z niego wynikające, bowiem jak wynika z Postanowienia Sądu Okręgowego w K. Wydział II Cywilny Odwoławczy z 30 stycznia 2013 r. (sygn. akt II Ca 824/12) załączonego do akt sprawy, oddalony został wniosek M.G. i pana S.G. o nadanie klauzuli wykonalności postanowieniu Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział I Cywilny z 23 stycznia 2012 r. sygn. I Ns 1886/10/K. Reasumując powołane wyżej postanowienie z 23 stycznia 2012 r. sygn. I Ns 1886/10/K, przez brak klauzuli wykonalności nie daje ono uprawnień M.G. i S.G. do wykonania robót budowlanych w obrębie parteru budynku przy ul. [....] (stanowiącego współwłasność: M.O. S.G. i M.G. ). Organ dodał, iż planowane do wykonania roboty budowlane dotyczyły części wspólnej nieruchomości i przekraczały zakres zarządu rzeczą wspólną, dlatego na ich wykonanie wymagana była zgoda wszystkich współwłaścicieli. Ponadto nie zostało zakończone postępowanie o zniesienie współwłasności. Ponieważ we wznowionym postępowaniu potwierdziły się przesłanki wynikające z art. 145 § l pkt 4 i pkt 5 k.p.a., rozstrzygnięcie organu I instancji o uchyleniu decyzji we wznowionym postępowaniu jest prawidłowe i zgodne z dyspozycją przepisu art. 151 § l pkt 2 k.p.a. Organ I instancji prawidłowo orzekł co do istoty o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę bowiem inwestor w przedmiotowej sprawie nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Od tej decyzji skargę złożyli S.G. i M.G. Zaskarżonej w całości decyzji zarzucili naruszenie: - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a przede wszystkim nie odniesienie się do zagłoszonych przez stronę argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji Prezydenta; - art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) (dalej p.b.) polegające na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że strony, S.G. i M.G. nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, -art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że strony, S.G. i M.G. , nie przedłożyły oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. W oparciu o powyższe wnieśli o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że S.G. , składając oświadczenie o posiadaniu uprawnień do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, błędnie pominął M.O. jako współwłaściciela nieruchomości, której przedmiotowy wniosek dotyczył. Błąd ten nie wynikał z zamiaru wprowadzenia organu w błąd, ale z faktu, że Postanowieniem Wstępnym Sądu Rejonowego dla [....] w K., Wydział l Cywilny, sygn. akt l Ns 1886/10/K z dnia 23 stycznia 2012 r. opatrzonego w klauzulę prawomocności z dnia 19 lutego 2013 r. Sąd w punkcie II Postanowienia upoważnił uczestników M.G., S.G. do wykonania koniecznych prac adaptacyjnych w sposób szczegółowo wskazany w treści Postanowienia Sądu, w punkcie III Postanowienia Sąd zobowiązał uczestników S.G. i M.G. do sporządzenia stosowanego projektu i zgłoszenia go właściwemu organowi. Nadto, w nawiązaniu do braku klauzuli wykonalności, wskazano, że w aktach sprawy zalega Postanowienie Wstępne Sądu Rejonowego dla [....] w K. , Wydział l Cywilny, sygn. akt l Ns 1886/1 O/K z dnia 23 stycznia 2012 r, zaopatrzone w klauzulę prawomocności z dnia 19 lutego 2013 r. stwierdzającą że "Orzeczenie niniejsze stało się prawomocne i wykonalne z dniem 6.11.2012". Wbrew stanowisku organu l i II instancji, powoływane postanowienie Sądu stanowi wystarczającą podstawę do wydania pozwolenia na budowę, nawet w sytuacji gdy pozostali współwłaściciele nieruchomości kwestionują zamierzenie inwestycyjne. Skarżący powołali się tutaj na wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1733/09. NSA polemizował tamże z poglądem, że w sytuacji gdy inwestorowi przysługuje prawo współwłasności to jedynym orzeczeniem Sądu dającym inwestorowi skuteczne uprawnienie w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę jest orzeczenie wydane na podstawie 199 k.c., upoważniające współwłaściciela do wykonania robót budowlanych, które przekraczają zakres zwykłego zarządu nieruchomością; postanowienie wstępne natomiast nie może stanowić postanowienia, które zezwala na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu jaką niewątpliwie jest zadysponowanie nieruchomością na cele budowlane. NSA wskazał, że stwierdzenia te były całkowicie oderwane od sytuacji prawnej wynikającej ze specyfiki sprawy, w której zapadło takie postanowienie. Kwestionowana przez NSA argumentacja nie uwzględniała bowiem faktu, iż wydanie przedmiotowego postanowienie wstępnego przewidywał przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. Nr 85. poz. 388 ze zm.), który stanowi, iż Sąd uznając za usprawiedliwione co do zasady żądanie ustanowienia odrębnej własności określonych lokali określa zakres prac umożliwiających ich wyodrębnienie. Zatem strony mogły skutecznie powołać się na upoważnienie sądu. Wobec powyższego w sposób niezasadny odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wnosił o jej oddalenie, wskazując między innymi, że z postanowienia wstępnego, na które powołują się strony wynika termin do wykonania prac adaptacyjnych, który już upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być ostatecznie bezzasadna, mimo trafności niektórych podniesionych w niej argumentów. Na wstępie jednak trzeba zreasumować istotny dla rozstrzygnięcia stan faktyczny. Organy prawidłowo go ustaliły i sąd administracyjny ustalenia te podziela, jednak wymaga podkreślenia, że: 1/ Postanowieniem wstępnym Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 23 stycznia 2012r. sygn. akt I Ns 1886/10/K w sprawie z wniosku M.O. przy uczestnictwie M.G. , i innych.....o zniesienie współwłasności – Sąd uznał w zasadzie za usprawiedliwione żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali na parterze budynku położonym w K. przy ul. [....] nr [....] w sposób wskazany w projekcie podziału (wariant drugi) sporządzonym przez biegłego P.L. z sierpnia / września 2010r. Wobec powyższego Sąd upoważnił uczestników M.G. oraz S.G. do wykonania koniecznych prac adaptacyjnych na parterze budynku wyżej wskazanego, opisanych w postanowieniu – w terminie 1 roku od daty uprawomocnienia się postanowienia oraz zobowiązał uczestników M.G. oraz S.G. przed przystąpieniem do wykonania prac adaptacyjnych do sporządzenia projektu tych prac i zgłoszenia ich właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, oraz do wykonania ich za pomocą specjalistycznej firmy zapewniającej ich bezpieczeństwo, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. 2/ W pierwotnym postępowaniu dotyczącym wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na przebudowę lokalu nr [....] (użytkowego) na dwa lokale usługowe w budynku mieszkalno – usługowym przy ul. [....] , dz. nr [....] obr. [....] w K. wraz z instalacjami wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną inwestor S.G. w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 5.04.2013r. oświadczył, że posiada takie prawo wynikające z tytułu współwłasności, a jako współwłaściciela wskazał M.G. , swoją małżonkę. Oświadczył także, że posiada zgodę wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie, lecz nie wskazał, z czego ta zgoda wynika /k.4 akt [....] /. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2014r. Sądu Rejonowego dla [....] w K. , sygn. akt II K 27/14/P S.G. został skazany za to, że złożył oświadczenie jak wyżej fałszywie, tj. za występek z art. 233 § 6 k.k. /k. 115 akt [....] . I. Przechodząc do zarzutów skargi, prawidłowa jest ocena prawna dokonana przez skarżących, że postanowienie wstępne sądu wydane w sprawie o zniesienie współwłasności w oparciu o art. 11 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.j. DZ.U. 2000, nr 80 poz. 903 z późn. zmianami) co do zasady stanowi bez wątpliwości skuteczne uprawnienie dla inwestora – współwłaściciela, upoważniające go do wykonania robót budowlanych, które ewentualnie przekraczają zakres zwykłego zarządu nieruchomością, oraz że z tego punktu widzenia sytuuje się na równi z orzeczeniami wydanymi w trybie art. 199 k.c. stanowiącymi takie upoważnienie. Zgodnie z tym przepisem (art. 11 ustawy o własności lokali), jeżeli uczynienie zadość przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych, sąd może w postanowieniu wstępnym, uznającym żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnić zainteresowanego uczestnika postępowania do ich wykonania - tymczasowo na jego koszt. W razie przeszkód stawianych przez innych uczestników, sąd - w postanowieniu wstępnym lub w postanowieniu oddzielnym - może wydać stosowne nakazy lub zakazy. Sens tego orzeczenia sprowadza się do umożliwienia wyodrębnienia samodzielnych lokali, poprzez wykonanie robót adaptacyjnych, które spowodują ich samodzielność, przez zainteresowanych współwłaścicieli, często wbrew stanowisku pozostałych współwłaścicieli. Tym samym jest to upoważnienie zastępujące zgodę pozostałych współwłaścicieli. Wydanie takiego postanowienia wstępnego zmierza do przekształcenia lokali w samodzielne lokale mieszkalne po to, aby umożliwić zniesienie współwłasności, czyli wydanie końcowego postanowienia w sprawie o zniesienie współwłasności. Oczywiście błędne jest więc stanowisko Wojewody [....] co do tego, że takie postanowienie nie stanowi upoważnienia zastępującego zgodę pozostałych współwłaścicieli lub też, że należałoby oczekiwać na zakończenie postępowania o zniesienie współwłasności. Nietrafna jest też argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji, że skoro oddalony został wniosek M.G. i S.G. o nadanie klauzuli wykonalności temu postanowieniu, to brak takiej klauzuli ma znaczenie dla oceny skuteczności tego postanowienia. Jest całkowicie przeciwnie, a mianowicie postanowienie wstępne zawierające uznanie zasady zniesienia współwłasności przez ustanowienie odrębnej własności lokali za usprawiedliwioną i upoważniające współwłaścicieli do wykonania robót adaptacyjnych - nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej, zatem nie może zostać zaopatrzone w klauzulę wykonalności ( art. 776 kodeksu postępowania cywilnego /dalej k.p.c./), a jedynie prawomocności. Z tego też powodu Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013r. sygn.. akt II Ca 824/12 oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności /k. 36 akt [....] /. Postanowienie wstępne zostało zaopatrzone w dniu 6 listopada 2013r. jedynie w klauzulę prawomocności i od tego momentu uzyskało pełny walor prawomocnego orzeczenia sądowego ze wszystkimi tego konsekwencjami. Przymiot ten w procedurze cywilnej oznacza, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej (art. 365 § 1 k.p.c.). II. Niezależnie od powyższego, bezzasadne okazały się pozostałe zarzuty skargi, co ostatecznie prowadzić musiało do jej oddalenia. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie został umotywowany w skardze, zaś Sąd nie podziela oceny jego naruszenia w sprawie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że M.G. i S.G. nie przedłożyli oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, jak również naruszenia art. 3 pkt 11 p.b. polegającego na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że M.G. i S.G. nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co do samego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to w aktach pierwotnie prowadzonego postępowania znajduje się oświadczenie o treści przytoczonej na wstępie rozważań. W oświadczeniu tym S.G. nie ujawnił współwłaścicielki nieruchomości, M.O. , oraz nie wskazał, że istnieje dokument ( postanowienie wstępne), który zastąpił zgodę współwłaścicieli. W skardze twierdzi się, że takie pominięcie kluczowych dla sprawy okoliczności nie było objęte zamiarem inwestora, a wynikało z błędu (bliżej niesprecyzowanego). Jednak zaprzecza temu treść przytoczonego wyroku w sprawie karnej, gdzie S.G. został skazany za złożenie fałszywego ( niezgodnego z prawdą) oświadczenia. Trzeba też powiedzieć, że przestępstwo z art. 233 § 6 k.k. znamionuje subiektywna wiedza podmiotu sprawczego o fakcie złożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą. Tym samym zawarte w skardze twierdzenie sugerujące nieświadomość przy złożeniu tego oświadczenia nie może się ostać. W efekcie wskazać należy, że w aktach sprawy znalazło się wyłącznie oświadczenie złożone w warunkach popełnienia przestępstwa. Innego w sprawie brak, zwłaszcza dotyczy to postępowania toczącego się na skutek wznowienia, po wezwaniu w charakterze strony pominiętej wcześniej współwłaścicielki M.O. Niezależnie jednak od braku prawidłowego oświadczenia, w dacie wydania obu skarżonych decyzji inwestorzy nie mogli już powołać się skutecznie na uprawnienie do wykonywania robót budowlanych wynikające z prawomocnego postanowienia wstępnego. Jak bowiem wynika z jego treści, upoważniono M.G. i S.G. do wykonania prac adaptacyjnych w terminie 1 roku od daty uprawomocnienia się postanowienia. Termin ten oznacza, że po jego bezskutecznym upływie nie można już wykonać wskazanych w upoważnieniu prac na jego podstawie. Ponieważ postanowienie stało się prawomocne z dniem 6 listopada 2012 r. , termin do wykonania prac upłynął w dniu 6 listopada 2013r., zaś decyzje zapadały w dniach 7 grudnia 2015r. ( I instancja) i 22 stycznia 2016r. (II instancja). Oznacza to, że na chwilę wydania decyzji brak było ( i brak jest nadal) upoważnienia sądu zastępującego zgodę pozostałych współwłaścicieli na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Taką czynnością niewątpliwie bowiem jest utworzenie z jednego lokalu poprzez jego adaptację dwóch lokali i zmianę ich charakteru, zatem potrzebna jest tu zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). W postępowaniu o zniesienie współwłasności brak wykonania prac adaptacyjnych w określonym terminie oznacza konieczność przyjęcia przez sąd, że ustanowienie odrębnej własności lokali w sposób określony postanowieniem wstępnym nie jest możliwe i dokonania zniesienia współwłasności w inny sposób. W postępowaniu administracyjnym upływ terminu wskazanego w postanowieniu powoduje niemożliwość uznania, że istnieje upoważnienie zastępujące zgodę współwłaścicieli na wykonanie prac. Inwestorzy nie złożyli nadto żadnego oświadczenia odnośnie jakichkolwiek kroków podjętych w celu uzyskania innej treści postanowienia. Tym samym ostatecznie, mimo częściowo błędnych przesłanek wnioskowania, prawidłowa jest konkluzja organów co do tego, że inwestor w postępowaniu administracyjnym, w przedmiotowej sprawie, nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a to w związku z wymogiem z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. Wobec tego prawidłowo organ I instancji orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jak również prawidłowa jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca wskazaną decyzję w mocy. Jak to bowiem stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 255/13, LEX nr 1435507 : "O ile już na wstępnym formalnym etapie badania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę organ pozostawia ten wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. m.in. ze względu na niekompletne oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o tyle - jeśli na dalszym etapie postępowania badając prawidłowość złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane i załączonych do niego pisemnych zgód pozostałych współwłaścicieli stwierdzi, że inwestor nie posiada takiego prawa - odmawia udzielenia pozwolenia na budowę" (zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r., VII SA/Wa 2002/13, LEX nr 1408027). Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło