II SA/Kr 39/15

WyrokWSA w Krakowie2015-04-10

Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna nakazu przywrócenia terenu do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego jest zasadna przy braku wykazania szkody na gruntach sąsiednich?
Ratio decidendi
Aby zastosować art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i wydać nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, konieczne jest jednoznaczne ustalenie, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz że zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W przypadku braku wykazania szkody na gruntach sąsiednich, odmowa wydania takiego nakazu jest prawidłowa.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta K. odmówił wydania nakazu przywrócenia terenu do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce należącej do B. i T.W., uznając, że nie doszło do szkodliwych zmian stanu wody na gruntach sąsiednich działek należących do J.B. i Z.P. Skarżący zarzucili wadliwe ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, domagając się uchylenia decyzji i powołania biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J.B. i Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia terenu do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom skargę oddala. 1. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 4 sierpnia 2014 r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, stwierdził, że na działce nr [...] obr. [...] w K. , stanowiącej własność B. i T.W. nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na nieruchomości sąsiednie tj. działki nr [...] i nr [...] obr. [...] w K. i orzekł o odmowie wydania B. i T.W. , właścicielom działki nr [...] obr. [...] w K. nakazu przywrócenia terenu tej działki do stanu poprzedniego bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu organ ten podał m.in., że w dniu 15 lutego 2011 r. do Urzędu Miasta K. Wydział Kształtowania Środowiska wpłynął wniosek J.B. i P.P. , w sprawie wykonania przez B. i T.W. muru oporowego oraz podwyższenia terenu ich działki nr [...] , powodującego wg wnioskodawców, zmianę stosunków wodnych. J.B. i P.P. wskazali, iż zmiana ta polega na tym, że w 2009 r. i 2010 r. wystąpiły poważne zalania budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...] . Wyjaśnili, iż zalewane są pomieszczenia położone poniżej poziomu ziemi np. garaże i kanały. Wnioskodawcy zwrócili uwagę, że przez ponad 40 lat istnienia ich zabudowań, mimo dużych opadów nie występowały przesiąkania wód gruntowych, a obecnie występują regularnie po kilku dniach większego deszczu. We wniosku wskazali, iż przyczyną zalewania działek nr [...] i [...] jest także mur oporowy, który został wybudowany bez zbrojenia, drenażu i izolacji. Mur na całej długości jest popękany, odpadają duże kawałki betonu, odsłaniają się wyrwy, zmieniony jest kolor masy betonowej. Wskazali także, iż gdyby nie było podniesienia terenu, to poziom wód gruntowych byłby taki sam na wszystkich działkach i nie dochodziłoby do zalewania sąsiednich nieruchomości. Z uwagi na opisany wniosek, Prezydent Miasta K. wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, w zakresie szkodliwych zmian stanu wody na gruncie. W wyniku przeprowadzonego postępowania, a w szczególności w oparciu o oględziny terenu, które odbyły się dnia 18 marca 2011 r. oraz 8 kwietnia 2014 r., organ I instancji stwierdził, że B. i T.W. dokonali podniesienia terenu działki nr [...] , poprzez nawiezienie ziemi. Obecnie przewyższenie działki nr [...] , w odniesieniu do działki nr [...] w granicy tych nieruchomości sięga od 40 cm do 95 cm, natomiast przewyższenie działki nr [...], w odniesieniu do działki nr [...] w granicy tych działek wynosi 102 cm. Organ I instancji powołał się na dokumentację geotechniczną dla budynku przy ul. [...] w K. , którego inwestorem był T.W. . Z dokumentacji tej wynika, iż podłoże budują piaski i mady, grunty słabo przepuszczalne. W punkcie IV dokumentacji pod nazwą: "Warunki hydrogeologiczne" wskazano m.in.: Woda gruntowa wystąpiła w piaskach, a poziom jej stabilizował się na głębokości 1,0 - 1,6 m p.p.t. na rzędnych 232,50 - 233, 68 m.n.p.m. ze spływem w kierunku południowego-wschodu. Jest to poziom utrzymujący się na słabo przepuszczalnych gruntach spoistych, a głębokość jego występowania zależna jest od warunków atmosferycznych - wielkości opadów i roztopów. Okresami zanika. Wg materiałów archiwalnych, woda gruntowa jest słabo agresywna węglanowo względem betonu. W uzasadnieniu decyzji I instancji podano również: "Szczególnie istotne są wiercenia nr 2 i nr 3, gdyż znajdują się one od strony spornych działek. Na podstawie profilu geologicznego można też odczytać rzędne terenu działki nr [...] przed jego zainwestowaniem. Jest to o tyle ważne, że nie ma map ukazujących wyraźnie pierwotne rzędne terenu działki nr [...][ zanim jeszcze dokonano jej podniesienia. Przykładem takiej mapy jest mapa załączona do projektu budowlanego. Należy nadmienić, że ww. dokumentacja geotechniczna została wykonana w 2001 r. zanim jeszcze inwestorzy - B. i T. W. przystąpili do budowy domu. Z powyższej dokumentacji wynika, że na przedmiotowym terenie występuje wysoki poziom wód gruntowych. Działka nr [...] została jednak podniesiona na wysokość od 40 do 102 cm, w związku z powyższym wody opadowe z budynku B. i T. W. rozprowadzane są w ośrodku gruntowym o większej miąższości. Działka nr [...] ograniczona jest od strony działki nr [...] i nr [...] murem oporowym, który dodatkowo stanowi pewnego rodzaju zaporę przed przedostawaniem się ewentualnych wód gruntowych z działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] Podczas oględzin terenowych nie stwierdzono jakichkolwiek śladów przesączania się wód gruntowych z działki nr [...] na pozostałe działki objęte postępowaniem. Nie ma też ukierunkowanego odprowadzania wód opadowych z działki nr [...] na działki nr [...] i [...] . Zacieki wody widoczne na murze w dniu 18.03.2011 r. spowodowane były w wyniku normalnego opadu deszczu jaki miał wtedy miejsce. Wskazane przez B. spękania na murze i ubytki w postaci odpadniętego tynku również nie są związane z gospodarką wodną działki nr [...] . Należy pamiętać, że przedmiotowy mur, zgodnie z orzeczeniem PINB w K. oraz wyrokiem NSA jest murem oporowym, na który oddziałują masy ziemne nawiezione na działkę nr [...] (...) Powodem spękań muru jest zatem niewłaściwa konstrukcja muru, na który oddziałują masy ziemne działki nr [...] ". Organ I instancji wyjaśnił także, iż nawiezienie ziemi na działkę nr [...] w minimalnym stopniu oddziałuje na wody gruntowe działek sąsiednich. Parcie mas ziemnych na podłoże powoduje podniesienie się wód gruntowych maksymalnie o 10 % wysokości nawiezienia. Wartość ta jest pomijalnie mała, z czego wynika wniosek, że nawet gdyby nie było nadsypania ziemi, to i tak na działkach nr [...] i [...] po intensywnych opadach atmosferycznych wystąpiłby wysoki stan wód podziemnych wraz z wynikającymi z tego faktu skutkami. Organ I instancji wskazał, iż dowodem braku oddziaływania mas ziemnych na wody gruntowe był brak stwierdzonej wody w kanale samochodowym na działce nr [...] w dniu 18 marca 2011 r., pomimo wystąpienia opadów deszczu. Nie stwierdzono również wody w dole chłonnym znajdującym się na działce nr [...] przed wejściem do garażu w dniu 8 kwietnia 2014 r. Zwrócono uwagę, że gdyby parcie mas ziemnych wpływało znacząco na stan wód gruntowych na działkach nr [...] i nr [...] wówczas z pewnością można byłoby zaobserwować wodę w kanale na działce nr [...] i w dole chłonnym na działce nr [...] . Zdaniem organu I instancji powyższe fakty wskazują na to, iż nawiezione masy ziemne nie wpływają na podniesienie się wód gruntowych i zalewanie działek sąsiednich. Organ I instancji stwierdził brak przesłanek do wydania nakazu o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, ze względu na brak szkód na działkach nr [...] i [...] . Dodatkowo Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że wskazany przez A.B. w dniu 8 kwietnia 2014 r. popękany mur oporowy oraz miejscami odpadający tynk, widoczny od strony działki nr [...] nie może być uznany jako szkoda w rozumieniu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, gdyż mur nie jest własnością właściciela działki nr [...]. Dalej wyjaśniono, że wskazane przez A.B. jako wymywane miejsce na działce nr [...] , w miejscu gdzie przebiega gazociąg, nie zostało uznane jako przejaw szkody, ze względu na brak jakichkolwiek oznak wymywania (dowód dokumentacja fotograficzna, karty akt nr [...] ,[...] ). Miejsce to jest ledwo zauważalnym obniżeniem (niecką), niemającym powiązania z oddziaływaniem wód z działki nr [...] . Organ I instancji nie uznał także twierdzeń wnioskodawców stwierdzających, że szkodą związaną z zagospodarowaniem wód na działce nr [...] oraz jej podniesieniem są spękania na ścianach garażu i podłodze. Wyjaśnił, że spękania w podłodze garażu, które okazał A.B. są w rzeczywistości przerwami dylatacyjnymi pomiędzy płytami podłoża garażu. Natomiast lokalizacja spękań na ścianie garażu (poniżej poziomu terenu), w opinii organu związana jest ze sposobem zagospodarowania wód opadowych na działce nr [...] Podkreślono, że nad garażem znajduje się taras, z którego wody opadowe odprowadzane są poprzez rynny na teren działki nr [...] , a jedna z rynien kieruje wody na teren przyległy do garażu (co obrazują zdjęcia z rozprawy z dnia 8 kwietnia 2014 r.). Organ I instancji nadto wskazał, iż bez wątpienia wody opadowe z tej rynny mają decydujące znaczenie dla stanu nawodnienia fragmentu działki, w którym znajduje się garaż A. i J.B. . W ocenie organu I instancji to właśnie odprowadzanie wód opadowych z rynny budynku A. i J.B. w bezpośrednim sąsiedztwie garażu, a następnie infiltracja tych wód do gruntu jest główną przyczyną powstawania spękań na wewnętrznej ścianie garażu. Zwrócono także uwagę, że znaczenie ma także sposób ukształtowania wjazdu do garażu. Podczas intensywnych opadów deszczu, wody opadowe, z uwagi na nachylenie terenu, będą zalewać garaż. Jak podkreślono, będą to przy tym wody pochodzące z działki nr [...] , a nie z działki nr [...]. Zauważono ponadto, iż Z.P. jako szkodę wskazał zalanie kanału samochodowego, jakie miało mieć miejsce w 2010 r. Podczas rozprawy w dniu 8 kwietnia 2014 r. Z.P. nie potrafił określić innej, niż wyżej wskazana daty, kiedy woda pojawiła się w garażu. Organ I instancji uznał, że można domniemywać, że zalania później nie występowały. Natomiast w maju/czerwcu 2010 r. miała miejsce powódź, podczas której znaczne obszary K. znalazły się pod wodą. Załączone zaś do wniosku zdjęcie, obrazujące zalanie kanału samochodowego, nastąpiło w sytuacji ekstremalnej. 2. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A.B. i działający w imieniu J.B. oraz Z.P. działający w imieniu własnym oraz w imieniu K.P. i P.P. . Odwołujący się żądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz powołania biegłego, w celu ustalenia wpływu podniesienia poziomu terenu działki nr [...] na zakłócenie stosunków wodnych i możliwość zalewania sąsiednich działek. Uzasadniając odwołanie, wskazano na: - naruszenie art. 7 i art. 77 § l K.p.a. z uwagi na brak zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, tj.: protokołu pokontrolnego PINB z zasypania studzienek chłonnych na działce inwestorów; - naruszenie art. 8 kpa o równym traktowaniu stron, gdyż organ nie wyegzekwował od właścicieli działki nr [...] dokumentacji w sprawie odprowadzenia wód opadowych; - zaniechanie uwzględnienia zgłoszonych przez odwołujących się postulatów z protokołu o przedstawienie przez B. i T.W. zezwoleń wodno-prawnych na wykonanie innych urządzeń odprowadzających wodę niż przewidziane w projekcie na budowę budynku; - naruszenie art. 77 § l kpa z uwagi na to, że organ nie ocenił rozbieżności między zatwierdzonym i uzgodnionym projektem budynku, a wykonanymi urządzeniami odprowadzającymi wody opadowe. Nadto, odwołujący się złożyli pismo z dnia 23.09.2014 r., do którego załączyli szkic pomiarowy wykonany przez geodetę na zamówienie B. i T.W. Wskazali, iż szkic ten został przedłożony do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jako dowód w sprawie i przedstawia położenie muru oporowego względem granicy między działkami nr [...], a nr [...] oraz nr [...] . Z załączonego szkicu wynika, iż większość muru oporowego wybudowanego przez B. i T.W. znajduje się nielegalnie na terenie działek należących do odwołujących się. Wskazano, iż to nie mur oporowy ale nawieziona w jego obręb ziemia powoduje zakłócenie stosunków wodnych i w efekcie szkody tj.: ślady podmakania ścian w garażu i kanale garażowym. W uzupełnieniu odwołania ponowiono wniosek o powołanie biegłego w celu ustalenia wpływu podniesienia poziomu terenu działki na zakłócenie stosunków wodnych i możliwość zalewania sąsiednich działek. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją dnia 28 października 2014 r. ([...] działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 138 § l pkt l K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy cytując art. 29 ustawy Prawo wodne podkreślił, że przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi być to naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. W sytuacji gdy doszło do tego rodzaju naruszenia stosunków wodnych, organ ma dwie możliwości. Po pierwsze może nakazać naruszającemu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, po drugie może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, iż materiał dowodowy, a w szczególności oględziny terenu, wykazały, iż podniesienie terenu działki nr [...] - nie spowodowało szkód na gruntach sąsiednich, tj. działce nr [...] i [...] . Kolegium podkreśliło, iż przeprowadzone w sprawie oględziny udowodniły, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie wpływającej negatywnie na grunty sąsiednie. Zatem zasadna jest – w ocenie tego organu - odmowa nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego. Zajmując stanowisko wobec zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium podało, iż organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zebrany i rozpatrzony został materiał dowodowy. Materiał ten został wszechstronnie oceniony, zaś stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnione zostało w sposób wymagany przez przepisy K.pa. Kolegium podkreśliło, iż legalność wykonania na działce nr [...] studzienek chłonnych, czy też urządzeń odprowadzających wody opadowe, nie wchodzi w zakres postępowania z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu i piśmie uzupełniającym odwołanie wniosku o powołanie biegłego, organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie przeprowadzone zostało pełne postępowanie wyjaśniające i poprawnie ustalono stan faktyczny. Ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych, a postępowanie pierwszoinstancyjne prowadził pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych. Kolegium nie dostrzegło zasadności powołania biegłego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na to, iż przedmiotem dowodu miałyby być okoliczności stwierdzone innymi dowodami zebranymi w sposób wyczerpujący i prawidłowy. W związku z tym Kolegium nie uwzględniło wniosku o powołanie biegłego. 5. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28.10.2014 r. wnieśli J.B. oraz Z.P. . Skarżący domagali się uchylenia tej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, a także zgłosili żądanie zasądzenia kosztów postępowania sądowego. J.B. oraz Z.P. wskazali na naruszenie następujących przepisów: Art. 138 par. 2 w zw. z art. 7, art. 12 par. 1, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1 oraz art. 107 par. 3 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 4.08.2014 r. z powodu przyjęcia za własne ustaleń organu I instancji, mimo nienależycie prowadzonego postępowania dowodowego przez ten organ i wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wskazali na: - dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, pomimo zgłaszania przez skarżących merytorycznych zastrzeżeń w tym względzie; - brak odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji; - brak odniesienia się orzekających organów do prawomocnej decyzji PINB w K. z dnia 11.04.2011 r. , nakazującej B. i T.W. rozebranie muru oporowego wybudowanego między działkami nr [...] , nr [...] i nr [...] obr. [...] w K. Decyzja ta orzekała również o obowiązku wyrównania przez B. i T.W. powierzchni własnej działki nr [...] – do powierzchni działek sąsiednich tj. przywrócenie stanu poprzedniego; - brak odniesienia się organów do występujących różnic między decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Brak jest w tych dokumentach informacji o zmianie ukształtowania terenu, poprzez nawiezienie dodatkowych mas ziemi. Z dokumentacji tej wynika natomiast, zdaniem skarżących, sposób odprowadzania wody opadowej (rynny na teren zielony). Warunki te nie zostały dochowane. Skarżący wskazali, że pisma stanowiące ich interwencję odnośnie do kwestii podwyższenia terenu działki nr [...] pochodzące z 2006 i 2007 r. – nie zostały, z nieznanych przyczyn, dołączone do akt sprawy; - naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa – poprzez brak wyegzekwowania przez organ od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. protokołu pokontrolnego z nakazanego zasypania nielegalnych studzienek chłonnych. Skarżący nie uznali za właściwe potraktowanie przez organy administracji jako dowodu w tej sprawie oświadczenia B. i T.W. – o zasypaniu tych studzienek; - brak wyegzekwowania od B. i T.W. (właścicieli działki nr [...] ) dokumentacji potwierdzającej wybudowanie jakiejkolwiek instalacji służącej do odprowadzania wód opadowych, pomimo ich oświadczeń, że wykonali instalację drenażową. Zdaniem skarżących, na wykonanie takiej instalacji potrzebne jest zezwolenie wodno-prawne. Oświadczenie o zasypaniu przez inwestorów nielegalnych studzienek chłonnych organ - wg skarżących - bezpodstawnie przyjął jako prawdziwe; - brak uwzględnienia żądań skarżących dołączenia map z podaniem rzędnych w narożnikach działki i zezwoleń w sprawie budowy drenażu; - brak oceny rozbieżności między projektem budynku a wykonanymi urządzeniami odprowadzającymi wody opadowe. Studzienki chłonne jako obiekty budowlane powinny być zaznaczone na projekcie; - brak odniesienia się do wskazywanego przekroczenia intensywności zabudowy działki nr [...] . W uzasadnieniu skargi podkreślono, że inwestorzy nielegalnie podnieśli teren własnej działki, zaś kwestię odprowadzania wód opadowych zrealizowali budując nielegalne studzienki chłonne. Podkreślili skarżący, że studzienki te posadowione są w wodonośnej warstwie gleby, zaś norma przewiduje posadowienie dna studzienki min. 1.5 m. powyżej. Wskazali, że w wyniku realizacji inwestycji znaleźli się w strefie oddziaływania zakłóconych stosunków wodnych. Nadto skarżący zwrócili uwagę, że organ I instancji nie dokonał przeglądu ekologicznego dotyczącego wpływu na działki sąsiednie - nagromadzonych mas ziemi i wykonania nielegalnych studzienek chłonnych. Jako podstawę prawną tych czynności wskazano przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Skarżący wskazali także na wady postępowania dowodowego. Kontrola terenu odbyła się 6 tygodni po zawiadomieniu, kiedy wody opadowe opadły. Komisja nie chciała wejść do mokrych pomieszczeń aby sporządzić dokumentację. Druga kontrola nieruchomości odbyła się 3 lata później. Zwrócili uwagę, że proces podmakania budynków rozpoczął się po podniesieniu terenu przez właścicieli działki nr [...] Na przełomie 2010/2011 – wystąpiło zalanie. Organ nie powołał biegłego do oceny zagrożenia zniszczenia "dorobku skarżących". Zwrócono także uwagę na prawomocną decyzję PINB w K. nakazującą rozbiórkę muru oporowego i wyrównanie poziomu działki. Podkreślono brak weryfikacji przez organ informacji dotyczącej sposobu odprowadzania wód opadowych, czy były przewidziane studzienki, podniesienie gruntu i zmiana rzędnych terenu. Zarzucono, iż wadliwym było wykorzystanie na potrzeby postępowania o zakłócenie stosunków wodnych, warunków posadowienia budynku (dokumentacji geotechnicznej). Nie wykonano badań nawiezionej w obręb muru oporowego warstwy ziemi, nie badano jaki jest przekrój i właściwości tej ziemi. Zwrócono uwagę, że bez reakcji pozostał wniosek kierowany do Prezydenta Miasta K. o wyjaśnienie jak rozprowadzane są wody opadowe oraz roztopowe z dachu o powierzchni 350 m2 przy braku urządzeń i instalacji odprowadzających wodę i jednoczesnym przekroczeniu intensywności zabudowy o 50 %. 6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. 7. W piśmie z dnia 3.03.2015 r. B.W. oraz T.W. podali, iż podzielają argumentację organu I jak i II instancji, zaś podniesione w skardze zarzuty są bezzasadne. Rzekome zaś szkody skarżących zostały spowodowane na skutek wadliwego odprowadzania wód z terenu ich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28.10.2014 r. (znak: [...] ) wykazała, że wskazany akt administracyjny nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Skarga zatem, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu. Podstawą materialnoprawną kontrolowanej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej jest art. 29 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 212 r., poz. 145 ze zm.). Przepis ten w ustępie 1 wyraża zasadę, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), a także nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Ustęp 2 tego przepisu nakłada na właściciela gruntu obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Nadto, przepis ustępu 3 art. 29 Prawa wodnego stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Redakcja cytowanego przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wskazuje, iż aby wydać decyzję nakazującą właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie odpowiednich urządzeń – konieczne jest jednoznaczne (tj. w sposób pewny) ustalenie, że: - właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz - poczynione zmiany, szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zatem, zastosowanie powyższego przepisu jest uzależnione od wystąpienia na gruntach sąsiednich - w stosunku do gruntu na którym dokonano zmian stanu wody - skutku w postaci szkody (por. np. wyroki NSA z dnia 3.02.2010 r.; sygn. akt II OSK 224/09, z dnia 14.05.2009 r.; sygn. akt II OSK 773/08; z dnia 31.03.2009 r.; sygn. akt II OSK 1755/07; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19.12.2012 r.; sygn. akt II SA/Gl 783/12). Podkreślenia przy tym wymaga, że prowadzący postępowanie organ administracji nie jest zobowiązany do dokładnego estymowania wysokości powstałej szkody, niemniej jednak fakt jej wystąpienia musi być niezbicie wykazany. Dokonanie natomiast zmiany stanu wody na gruncie, która jednak nie oddziałuje szkodliwie na grunty sąsiednie, wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, tj. wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania określonych urządzeń. Przeprowadzone w kontrolowanej sprawie, zgodnie z regułami określonymi w art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa postępowanie nie wykazało jednak aby na działkach nr [...] i [...] obr.[...] w K. wystąpiła jakakolwiek szkoda, mająca swe źródło w naruszonych na działce nr [...] stosunkach wodnych. W szczególności wniosek ten wynika z przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 18.03.2011 r. i w dniu 8.04.2014 r. rozpraw administracyjnych, połączonych z oględzinami spornych nieruchomości. W trakcie tych oględzin nie zaobserwowano i nie odnotowano wystąpienia jakichkolwiek szkód na wskazanych nieruchomościach, w tym szkód mogących wynikać z faktu podniesienia terenu działki nr [...] lub też budowy muru oporowego. Nie może być bowiem uznany za "szkodę" w rozumieniu cytowanego przepisu, wskazywany przez strony inicjujące kontrolowane postępowanie fakt odpadania tynku z muru oporowego. Jak trafnie bowiem uznały orzekające w sprawie organy, mur nie stanowi własności J.B. oraz Z.P. , a zatem poprawne jest stwierdzenie, iż odpadający tynk nie może być uznany za szkodę "na gruncie sąsiednim", jak tego wymaga przywołany wyżej przepis. Odnośnie zaś do szkody polegającej na "spękaniu podłogi garażu na działce nr [...] - organ zakwalifikował je jako "przerwy dylatacyjne". W trakcie natomiast postępowania, zainteresowane strony nie wykazały żadnej inicjatywy dowodowej mającej na celu odmienną kwalifikację powyższego. Także wskazywane "spękania występujące się na ścianach garażu", nie sposób w realiach tej sprawy uznać za szkodę w rozumieniu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że sporna nieruchomość od dnia wszczęcia kontrolowanego postępowania (11.02.2011) do dnia przeprowadzenia jej ostatnich oględzin (8.04.2014 r.) nie była nigdy zalewana. Powyższy fakt wynika z jednoznacznych twierdzeń złożonych w sprawie przez A.B. (k. [...] ). Zatem sporne spękania ścian mogą być efektem zdarzeń mających miejsce jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w tej sprawie. Mieć przy tym należy także na uwadze, że oceniany budynek garażu ma ponad 40 lat (oświadczenie J.B. k. [...] ). Spękania zaś ścian, są naturalnym efektem starzenia się budynku. Nadto podkreślić trzeba, że dostrzeżone przez organ na suficie garażu zacieki – powstały, wg twierdzeń J.B. – przed wykonaniem izolacji tarasu znajdującego się nad garażem. Powyższe świadczy o tym, iż w przeszłości miało miejsce przedostawanie się wilgoci z tarasu budynku - do znajdującego się pod nim garażu. Zatem, w przedstawionych okolicznościach można było przyjąć, że oceniane "spękania ścian" mogą wynikiem czynników niemających żadnego związku z kwestią naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] , skoro fakt przedostawania się w przeszłości wilgoci garażu na działce nr [...] nie jest sporny między stronami. Nadto, konstatacja ta zasadna była tym bardziej, że strony nie zaproponowały żadnych przeciwnych wniosków dowodowych zmierzających do ustalenia daty i przyczyn powstania wskazanej "szkody". Źródło więc pochodzenia pęknięć na ścianach garażu nie zostało przez zainteresowanych jednoznacznie wykazane, zaś przedstawione okoliczności nakazywały przyjąć, iż spękania te nie mają związku z naruszeniem stosunków wodnych przez właścicieli działki nr [...] . Trafnie też organy administracji uznały, że nie sposób też przyjąć, iż szkodę w rozumieniu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego może stanowić "miejsce nad gazociągiem na działce nr [...] , które jest wymywane". Z ustaleń bowiem wynika, iż miejsce to jest "ledwo dostrzegalną niecką". Na podstawie akt sprawy brak jest podstaw do odmiennej kwalifikacji powyższego. Jako niebudzącą najmniejszych wątpliwości należało uznać konstatację organu odnośnie do przyczyny zalania kanału samochodowego na działce nr [...] – które miało miejsce w 2010 r. Wystąpienie bowiem w tym czasie w K intensywnych opadów deszczu i wywołanej nim powodzi (fakt powszechnie znany – art. 106 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nakazuje przyjąć, że zalanie spornego kanału samochodowego jest wynikiem ekstremalnej sytuacji wodnej i pozostaje bez jakiegokolwiek związku z wykonanymi przez inwestora pracami na działce nr [...] . Należy przy tym mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne w tej sprawie trwało ponad 3 lata. Jest to okres wystarczająco długi, aby ewentualne szkodliwe skutki naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] - ujawniły się na gruntach sąsiednich. Tymczasem, przez okres 3 lat trwania postępowania, strony nie udokumentowały w należy sposób faktu wystąpienia szkód, których wykazanie jest niezbędnym warunkiem zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Podsumowując, w okolicznościach tej sprawy organy administracji trafnie przyjęły, że brak jest podstaw do uznania, iż na działkach nr [...] i [...] obr. [...] w K. wystąpiły jakiekolwiek szkody mogące mieć związek ze zmianą stanu wody na działce nr [...] . Sam zaś fakt nawiezienia ziemi na wskazaną działkę oraz nawet budowa muru oporowego, bez wykazania, że czynności te spowodowały szkody na sąsiednich terenach – nie uzasadnia nakładania jakichkolwiek obowiązków w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zaskarżone więc decyzje ocenić należało jako trafne. Sąd podzielił też stanowisko organu, iż brak było w sprawie podstaw do powoływania biegłego na wnioskowaną przez strony okoliczność "ustalenia wpływu podniesienia poziomu terenu na zakłócenie stosunków wodnych i możliwości zalewania działek sąsiednich" (k. [...] ). Skoro bowiem przeprowadzone przez organ czynności dowodowe nie wykazały powstania na działkach [...] i [...] w K jakichkolwiek, także potencjalnych szkód, to zbędne było powołanie osoby posiadającej wiadomości specjalne dla ustalenia wskazywanych przez strony okoliczności, a w szczególności przyczyn szkód na sąsiednich działkach. Sąd uznał za nieusprawiedliwione zarzuty skargi wskazujące na brak zajęcia stanowiska przez organy administracji wobec kwestii różnic między warunkami zabudowy, a decyzją o pozwoleniu na budowę dla budynku znajdującego się na działce nr [...] oraz brak pozyskania do akt sprawy protokołu zasypania przez inwestora w.w. budynku studzienek chłonnych oraz dokumentacji w zakresie budowy instalacji do odprowadzania wód opadowych. Powyższe żądania skarżących wykraczają poza zakres postępowania prowadzonego w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Wskazać bowiem należy, iż postępowanie to dotyczy tylko i wyłącznie zmian stanu wody na gruncie mających szkodliwie wpływać na grunty sąsiednie. Postępowanie to nie dotyczy natomiast robót budowlanych, objętych przepisami ustawy - Prawo budowlane, ani zmian naturalnego ukształtowania terenu, objętych przepisami ustawy - Prawo ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.12.2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 681/2012). Wskazywane zatem zarzuty uznać należy za nieadekwatne do przedmiotu kontrolowanego postępowania, a przez to nieusprawiedliwione. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który mówi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło