II SA/Kr 416/14
PostanowienieWSA w Krakowie2016-09-07
Skład orzekający: Agnieszka Góra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało przekazane do rozpoznania sądowi pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało przekazane do rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając odpowiednie stawki i ewentualny podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat został wyznaczony do reprezentacji strony przed NSA po tym, jak pierwotnie ustanowiony pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Przyznano na rzecz adwokat O. K. kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu w zakresie reprezentacji przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym 82,80 zł podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dnia 7 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat O. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2014r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie p o s t a n a w i a przyznać na rzecz adwokat O. K., wykonującej zawód w Zespole Adwokackim Nr [...] w W. ul. [...], [...] W., od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote, osiemdziesiąt groszy ) w tym 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote, osiemdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu w zakresie reprezentacji przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2014r. przyznane zostało skarżącej A. B. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla strony adwokata z urzędu, w sprawie jej skargi na postanowienie SKO z dnia 20 stycznia 2014r. wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K., zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 8 kwietnia 2014r. na pełnomocnika A. B. została wyznaczona adwokat I. N. wykonująca zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. ul. [...].
Na tejże podstawie adwokat I. N. reprezentowała stronę poprzez występowanie przed sądem I instancji, a także złożenie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2014r.
Jednocześnie, zgodnie z wnioskiem adwokat z dnia 9 maja 2016r. zgłoszonym w trybie art. 253 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Okręgowa Rada Adwokacka w W. w dniu 24 maja 2016r. wyznaczyła adwokata z innej, niż pierwotnie wyznaczony pełnomocnik, miejscowości do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wskazany w ten sposób został adwokat O. K., odbywająca swą zawodową praktykę w Zespole Adwokackim nr [...]w W. przy ul. [...].
Podczas rozprawy sądowej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 9 czerwca 2016r. w imieniu skarżącej A. B. występowała adwokat O. K. Ona też złożyła ustny, do protokołu rozprawy wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego podnosząc jednocześnie, iż nie zostały one pokryte w jakiejkolwiek części.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016r. sygn. akt II OSK 2444/14 uchylił zaskarżony wyrok, natomiast rozstrzygnięcie co do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostało przekazane do rozpoznania sądowi I instancji.
Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2016r. adwokat O. K. zwróciła się do NSA w W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie reprezentacji skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, oświadczając jednocześnie, iż koszty te nie zostały zapłacone w żadnej części.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Z brzmienia przepisu art. 253 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Jeśli adwokat ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, na wniosek ustanowionego adwokata, wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie na wniosek ustanowionego i wyznaczonego przez ORA w K. pełnomocnika I. N., Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła do pełnienia czynności przed NSA adwokat O.K.
Zgodnie z art. 250 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej: rozporządzenie).
Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" tego rozporządzenia opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 240 zł. Natomiast za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt. 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej nić 240 zł. ( § 21 ust. 1 pkt.2 lit.c ) Opłata maksymalna "w innej sprawie" wynosi 480 zł zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia.
Ponieważ mecenas O. K. nie brała udziału w postępowaniu przed sądem I instancji, ani tez nie porządziła skargi kasacyjnej, należało zastosować przelicznik 75 % opłaty maksymalnej przewidzianej w przepisach.
W myśl natomiast § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach tj. 23 %.
W związku z powyższym, na zasadzie art. 250, art. 253 art. 258 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r,poz.1801 ) oraz § 3,4 cytowanego Rozporządzenia należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54 poz. 535 z późniejszymi zmianami ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło