II SA/Kr 417/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej W. B. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. znak: [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89 poz.414 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał M.K. : 1) zaprzestania użytkowania części budynku gospodarczego istniejącego na posesji Nr.[...] przy ul. [...] w O. jako warsztatu rzemieślniczego - blacharstwo samochodowe, 2) użytkowanie przedmiotowego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem tj. jako budynek gospodarczy z garażem. W uzasadnieniu organ podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz wizja lokalna wykazały rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na podstawie pozwolenia udzielonego decyzją Urzędu Rejonowego w O. Nr [...] z dnia [...]09.1993 r. Roboty budowlane wykonane były na podstawie projektu technicznego. Po zakończeniu robót, część tego budynku od października 1998 r. użytkowana jest na potrzeby prowadzonej przez M.K. działalności gospodarczej - blacharstwo samochodowe. Zmiana sposobu użytkowania nastąpiła bez uzyskania wymaganych przepisami prawa pozwoleń. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] grudnia 1999 r. [...] odwołanie złożył M.K. podnosząc, że nie uzyskał zgodny jednego z sąsiadów na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci warsztatu napraw blacharskich samochodów. Tym samym nie mógł odwołujący dokonać przekwalifikowania budynku. Wykorzystywanie tego obiektu na warsztat podyktowana jest względami zdrowotnymi, odwołujący jako inwalida III grupy może podejmować tylko lżejsze prace i taką są raczej drobne naprawy karoserii samochodów. Przy pracy nie występuje zbyt duża emisja hałasu. Odwołujący zaproponował, że wyciszy swój warsztat lub dokona innych przeróbek, gdyby było to konieczne do legalizacji nowego sposobu jego wykorzystywania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu Sygn. akt II SA/Kr 417/09 pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Po analizie akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nie było prawidłowe, a rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie jest niezgodne z prawem. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję na podstawie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego nakazującą zaprzestania użytkowania części budynku gospodarczego istniejącego na posesji nr [...] przy ul. [...] w O. jako warsztatu rzemieślniczego - blacharstwo samochodowe i użytkowania przedmiotowego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. jako budynek gospodarczy z garażem z uwagi na dokonanie zmiany sposobu użytkowania bez uzyskania stosownego zezwolenia. Organ podniósł, że przepis ten nie dawał organowi nadzoru budowlanego uprawnienia do nakazania "zaprzestania użytkowania", a jedynie zezwalał na nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez stosownego zezwolenia powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez odpowiednie zastosowanie procedury określonej w art. 50 i 51 tej ustawy. Organ wyższego stopnia stwierdził, iż z uwagi na wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz znaczny upływ czasu od wydania zaskarżonej decyzji powodujący, że organ odwoławczy ma uzasadnione wątpliwości co do aktualności ustalonego przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego, należało zaskarżoną decyzję uchylić i przekazać do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.B. . W skardze zarzuciła przewlekłe prowadzenie sprawy przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że J.B. , będący jedną ze stron postępowania zmarł przed wydaniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Sygn. akt II SA/Kr 417/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]stycznia 2009 r. znak. [...]. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca W.B. jest osobą uprawnioną do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Posiadanie tego interesu nie zależy nawet od tego, czy dana osoba została uznana za stronę w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu w tej sprawie stroną w postępowaniu administracyjnym powinna być również skarżąca. Sąd w tej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 P.p.s.a. ma charakter szerszy od pojęcia strony z art. 28 K.p.a. (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 2019/06, opub. w LEX nr 325285; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 645/08, opub. w LEX nr 481594; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r. , sygn. akt II GSK 389/07, opub. w LEX nr 387935). Sygn. akt II SA/Kr 417/09 Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że wprawdzie sama skarga jest nieuzasadniona, tym niemniej rozpoznając sprawę pojawiły się takie okoliczności, które uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłanki wznowienia postępowania wymienia art. 145 K.p.a., a wśród nich również przesłankę wskazującą na brak udziału w postępowaniu administracyjnym strony bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Niewątpliwie śmierć strony (J.B. ) w toku postępowania administracyjnego i brak ustalenia jego następców prawnych jest właśnie taką przesłanką, a ponadto w postępowaniu administracyjnym nie brała udziału również skarżąca W.B. i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. Uchylając zaskarżoną decyzję, mającą charakter kasatoryjny, Sąd musiał ocenić zgodność z prawem decyzji organu l instancji. W dacie wydania decyzji przez organ l instancji przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1994 Nr 89 póz. 414 z późn.) miał następujące brzmienie: W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis powyższy jest jasny i nie wymaga wykładni, zatem oczywistym jest, że organ I instancji wydając decyzję w przedmiocie użytkowania obiektu niezgodnie przeznaczeniem, i orzekając na mocy tego przepisu nie miał podstawy do nakazania stronie zaprzestania użytkowania lokalu. Przepis ten dawał organowi nadzoru budowlanego jedynie kompetencje do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem organ l instancji wydał swoją decyzję z naruszeniem podstawy prawnej polegającym na błędnym zastosowaniu art. 66 Prawa budowlanego. Ponadto tak jak w postępowaniu przed organem odwoławczym, nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym W.B. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej zawartego w skardze należy wskazać, że faktem jest w tej sprawie prowadzenie postępowania przez okres prawie 10 lat. Decyzja organu l instancji została wydana w grudniu 1999 r., a decyzja organu odwoławczego w marcu 2009 r. i należy przyznać rację skarżącej, iż jest to Sygn. akt II SA/Kr 417/09 stanowczo zbyt długotrwałe załatwianie sprawy. Ta jednak okoliczność na tym etapie postępowania nie ma już znaczenia, bowiem ostateczna decyzja została już wydana. W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a i b P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadniających wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), a wobec decyzji organu l instancji również naruszenie art. 66 Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji powinien ponownie ustalić stan faktyczny sprawy, strony w tym postępowaniu i orzec na podstawie obowiązujących przepisów. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., przy czym zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego wpisu (500 zł), stawkę minimalną za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądem administracyjnym (240 zł) oraz zwrot kwoty opłaty z tytułu udzielonego pełnomocnictwa (17 zł). Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.