II SA/Kr 421/21

WyrokWSA w Krakowie2021-06-23

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Joanna Człowiekowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych dwoma wylotami z tej samej drogi krajowej, opłata za wydanie pozwolenia powinna być naliczona jako jedna opłata, czy jako opłata za dwa odrębne pozwolenia, ze względu na tożsamość rodzajową usługi wodnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych dwoma wylotami z tej samej drogi krajowej dotyczy pozwoleń wodnoprawnych tożsamych rodzajowo. Tożsamość wynika z charakteru usługi wodnej (odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych), a nie z uwarunkowań faktycznych (różne wyloty). W związku z tym, organ nie miał podstaw do żądania podwójnej opłaty i zwrotu wniosku z powodu jej nieuiszczenia, co stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa wodnego.
Stan faktyczny
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad złożyła wniosek o pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych z drogi krajowej dwoma wylotami. Organ I instancji wezwał do uiszczenia dodatkowej opłaty, twierdząc, że wnioski dotyczą dwóch różnych rodzajowo pozwoleń. Skarżąca odmówiła, uznając usługę za jednorodzajową. Po utrzymaniu w mocy postanowienia organu II instancji, skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia postanowień o zwrocie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Anna Szkodzińska SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie w uproszczonym sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 16 lutego 2021 r., znak: KR. [...] w przedmiocie zwrotu podania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 16 lutego 2021 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 24 listopada 2020 r., znak [...], którym zwrócono wniosek skarżącej o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Zarządu Zlewni w S. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych istniejącymi wylotami z drogi krajowej nr [...] w km 126+729-127+270 w miejscowości N. na terenie powiatów [...]. Od ww. wniosku skarżąca uiściła opłatę w kwocie [...]zł. Pismem z 23 października 2020 r. organ I instancji wezwał skarżącą do uiszczenia brakującej części opłaty tj. kwoty [...]zł. Skarżąca nie zgodziła się z wyliczeniem organu i odmówiła uzupełnienia ww. braku fiskalnego (pismo z dnia 6 listopada 2020 r.). Zdaniem skarżącej udzielenie w jednej decyzji co najmniej dwóch jednorazowych pozwoleń wodnoprawnych, nie rodzi obowiązku poniesienia więcej niż jednej opłaty z tego tytułu, co wynika z art. 398 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., dalej: "P.w."). Skarżąca podniosła również, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych dwoma wylotami ma - zgodnie z art. 389 P.w. - charakter jednorodzajowy. Organ nie może zatem wymagać uiszczenia opłaty wyższej niż za wydanie jednego pozwolenia wodnoprawnego tj. w wysokości [...] zł. Skarżąca powołała się na wyrok WSA w Rzeszowie z 6 marca 2019 r., sygn. II SAB/Rz 10/19. Postanowieniem z 24 listopada 2020 r. organ I instancji zwrócił skarżącej ww. wniosek, działając m.in. na podstawie art. 261 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 398 ust.1, ust. 3, ust. 4 i ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. "P.w.". W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 16 października 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za udzielenie zgód wodnoprawnych obowiązujących od dnia 1 stycznia 2020 r. w zw. z art. 398 ust. 3 P.w., opłata za wydanie pozwolenia wodnoprawnego wynosi [...] zł. Natomiast art. 398 ust. 4 P.w., stanowi, że jeżeli w jednej decyzji wydaje się co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę za pozwolenie mnoży się przez liczbę tych pozwoleń wodnoprawnych. Zgodnie z art. 398 ust. 9 pkt 2) poświadczenie wniesienia opłaty za zgodę wodnoprawną dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Dalej organ wyjaśnił, że tzw. "tożsamość rodzajowa" nie została zdefiniowana w przepisach P.w., jednak zdaniem organu intencją ustawodawcy było, by w przypadku, gdy jedno działanie wymaga uzyskania pozwolenia na podstawie kilku przepisów jednocześnie, pobierana była tylko jedna opłata za to pozwolenie. Organ wskazał, że analiza zakresu wniosku i przedstawionej dokumentacji wykazała, że decyzja obejmować będzie dwa pozwolenia wodnoprawne, na usługi wodne, które nie są tożsame rodzajowo, tj.: odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z drogi krajowej nr [...] w km 126+729 -127+270 w miejscowości N., dwoma istniejącymi wylotami, o różnym zasięgu odziaływania zamierzonego korzystania z wód. Wylot W-1 zlokalizowany jest na dz. nr [...], obręb [...], gm. Ł., pow. [...]ski, woj. [...], natomiast wylot W-2, na dz. nr [...], obręb [...], gm. T., pow. [...], woj. [...]. Wylot W-l znajduje się na lewym brzegu rzeki W., natomiast wylot W-2 na prawym brzegu rzeki W. i odległość pomiędzy nimi wynosi ok. 395 m. Teren, na którym zlokalizowana jest inwestycja, a także punkty odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, objęte są Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. ustalonym w drodze rozporządzenia Rady Ministrów z 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. (Dz. U z 2016 r., poz. 1911 z późn. zm.). Nadto ww. punkty odprowadzania wód zlokalizowane są w innych granicach wydzielonych jednostek czyli w dwóch różnych miejscach korzystania z wód, przez co wnioskowane pozwolenia wodnoprawne nie są tożsame rodzajowo, wobec czego skarżąca winna uiścić stosowną w tym zakresie opłatę 449,76 tj. opłatę za wydanie 2 pozwoleń. W zażaleniu skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 16 lutego 2021 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podtrzymując w całości argumentację organu I instancji. W skardze wniesionej na to postanowienie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. domagała się uchylenia tego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji zarzucając naruszenie: 1/ art. 261 § 1 i 2 k.p.a. przez jego zastosowanie opierające się na przyjęciu, że skarżąca nie uiścił należności tytułem opłat i kosztów postępowania, co skutkowało zwrotem wniosku; 2/ art. 398 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 388 p.w., przez nieprawidłową wykładnię tych przepisów, skutkującą uznaniem, że opłatę od wydanych pozwoleń wodnoprawnych pobiera się za wydanie każdego z tych pozwoleń w przypadku gdy dotyczą one usług wodnych tego samego rodzaju. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tak zakreślonych ramach kontroli skarga okazała się uzasadniona. Przedmiot kontroli sądu stanowiło postanowienie o zwrocie podania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego ze względu na brak uiszczenia należnej opłaty za wydanie tego pozwolenia. Zgodnie z art. 398 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (obecnie Dz. U. 2021 r. poz. 624, p.w.) za udzielenie zgód wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1-3, ponosi się opłatę. Opłata za wydanie pozwolenia wodnoprawnego na dzień złożenia wniosku przez skarżącą wynosiła [...] zł (ust. 3). Jeżeli w jednej decyzji wydano co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę, o której mowa w ust. 3, mnoży się przez liczbę tych pozwoleń wodnoprawnych, przy czym maksymalna wysokość opłaty nie mogła przekroczyć [...] zł (ust. 4). Stosownie do art. 398 ust. 8 p.w. opłaty, o których mowa w ust. 2-5, wnosi się na rachunek bankowy Wód Polskich, zaś poświadczenie wniesienia opłaty za zgodę wodnoprawną, na podstawie art. 398 ust. 9 p.w. dołącza się do: 1) zgłoszenia wodnoprawnego; 2) wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; 3) wniosku o wydanie oceny wodnoprawnej. Z kolei, art. 398 ust. 10 p.w. stanowi, że stawki opłat, o których mowa w ust. 2-5, ustalone w roku poprzednim, podlegają każdego roku kalendarzowego zmianie w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za rok poprzedni, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Opłata za zgodę wodnoprawną stanowi przychód Wód Polskich (ust. 15). Stosownie do art. 398 ust. 17 p.w., do opłat, o których mowa w ust. 1-6, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim. Opłaty, o których mowa w ust. 1-6, nieuiszczone w terminie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 17). Stosownie natomiast do art. 261 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 735, dalej: k.p.a.), jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana (§ 2). Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie (§ 3). W świetle art. 261 § 4 k.p.a. organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności: 1) jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony; 2) jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity; 3) jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą. W pierwszej kolejności należało ustalić, czy udzielenie zgody wodnoprawnej jest uzależnione od uiszczenia opłaty za tę zgodę, tj. czy wskazana opłata powinna być uiszczona z góry, a co za tym idzie, czy w przypadku nieuiszczenia opłaty za wydanie zgody wodnoprawnej stosuje się art. 261 k.p.a. Kwestia ta nie jest jednoznaczna w świetle przywołanych wyżej przepisów art. 398 p.w. Po pierwsze, zauważyć należy, że jednoznaczny w swej treści art. 398 ust. 9 pkt 2 p.w. stanowi, że poświadczenie wniesienia opłaty za zgodę wodnoprawną dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Spójny tą regulacją jest art. art. 398 ust. 12 pkt 1 p.w., zgodnie z którym istnieje obowiązek zwrotu opłaty, jeżeli nie wszczęto postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Te przepisy przemawiają za przyjęciem, że uiszczenie opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest opłatą, która powinna być uiszczona z góry, a zatem w przypadku jej nieuiszczenia, stosuje się art. 261 § 1 i nast. k.p.a. Zwrócić warto przy tym uwagę, że według art. 14 ust. 2 p.w., do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6 (Prezes Wód Polskich, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, kierownik nadzoru wodnego Wód Polskich) stosuje się przepisy k.p.a. Do przepisów k.p.a. dotyczących opłat i kosztów postępowania odwołuje się bezpośrednio art. 398 ust. 7 p.w. w odniesieniu do sposobu ustalania kosztów postępowania rzeczywiście poniesionych przez organ, przekraczających wysokość opłaty za zgodę wodnoprawną. Równocześnie jednak sposób ustalania opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego w art. 398 ust. 4 p.w. ustawodawca odniósł do sytuacji "jeżeli w jednej decyzji wydano co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne", a w art. 398 ust. 18 p.w. wskazał, że opłaty, o których mowa w ust. 1-6 (w tym opłata za wydanie pozwolenia wodnoprawnego) nieuiszczone w terminie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na tej podstawie można by twierdzić, że uiszczenie przedmiotowej opłaty związane jest jednak z wydaniem decyzji, skoro wysokość opłaty jest uzależniona od treści decyzji, a nadto przewiduje się przymusowe ściągnięcie opłaty nieuiszczonej w terminie, a tym samym opłata za wydanie zgody wodnoprawnej nie jest opłatą wymaganą z góry. W wyroku z 18 grudnia 2019 r., II OSK 1679/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w przypadku braku uiszczenia przez wnioskodawcę opłaty za zgodę wodnoprawną i niedołączenia do wniosku poświadczenia jej wniesienia właściwy w sprawie jej udzielenia organ Wód Polskich winien zastosować regulacje zawarte w art. 261 k.p.a. W ocenie NSA opłata za udzielenie zgód wodnoprawnych jest funkcjonalnym odpowiednikiem uprzednio obowiązującej opłaty skarbowej za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że przy wykładni tych regulacji ustawy Prawo wodne, w zakresie w jakim nie pozostają one w sprzeczności z regulacjami ustawy o opłacie skarbowej, winien znaleźć zastosowanie dorobek doktryny i orzecznictwa dotyczący problematyki opłaty skarbowej za wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji). NSA stwierdził, że art. 398 ust. 9 p.w. ustanawia obowiązek uiszczenia opłaty za udzielenie zgody wodnoprawnej (w tym pozwolenia wodnoprawnego) z chwilą złożenia wniosku o udzielenie zgody wodnoprawnej (pozwolenia wodnoprawnego), co potwierdza art. 398 ust. 12 wskazujący, w jakich sytuacjach opłata ta podlega zwrotowi. Według NSA, skoro opłata podlega zwrotowi między innymi w przypadku braku wszczęcia postępowania w sprawie, to oczywistym jest, że musi być uiszczona już w momencie wniesienia podania, które ma je zainicjować. Tym samym, nie przewidziano zwrotu opłaty w sytuacji wydania decyzji negatywnej dla wnioskodawcy, a jedynie gdy nie wszczęto postępowania w sprawie. Jest to zatem regulacja inna niż przewidziana w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, gdzie przesłanki zwrotu określono szerzej, wskazując, że podlega ona zwrotowi jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie wydano zezwolenia (pozwolenia, koncesji). W ocenie NSA wyrażonej w przywołanym wyroku, przeciwko przyjęciu, iż obowiązek uiszczenia opłaty za udzielenie zgody wodnoprawnej powstaje w momencie złożenia wniosku, nie przemawia także treść art. 398 ust. 17 ustawy Prawo wodne, który nie modyfikuje wynikającej z art. 398 ust. 9 ustawy zasady, zgodnie z którą obowiązek zapłaty tej opłaty powstaje z momentem złożenia wskazanych w tym przepisie podań. Przepis ten wprowadza bowiem wprost obowiązek dołączenia poświadczenia wniesienia opłaty za zgodę wodnoprawną do wskazanych w nim podań. Co za tym idzie, to dzień złożenia podania o zgodę wodnoprawną, a nie dzień jej udzielenia, stanowi zdarzenie, z którego zaistnieniem ustawa Prawo wodne wiąże powstanie obowiązku uiszczenia opłaty za zgodę wodnoprawną. W konsekwencji NSA przyjął, że przedmiotowa opłata podlega opłacie "z góry" podczas składania wniosku o wydanie zezwolenia, a staje się "ostatecznie należna", o ile nie zaistnieją przesłanki do jej zwrotu. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie również stoi na stanowisku, zgodnie z którym wykładnia przywołanych przepisów Prawa wodnego, w tym art. 398 ust. 9 pkt 9 p.w. przemawia za stosowaniem w opisanych okolicznościach trybu uregulowanego w art. 261 § 1 i nast. k.p.a. Tryb ten, co istotne, daje wnioskodawcy możliwość już na wstępnym etapie postępowania zakwestionowania stanowiska organu co do należnej – według organu – opłaty na drodze postępowania zażaleniowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2020 r., II OSK 1117/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach przedmiotowej sprawy, należało zatem przyjąć, że jeśli wnioskodawca rzeczywiście nie uiścił należnej opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego, należało zastosować tryb określony w art. 261 k.p.a. Należało zatem ustalić, czy w przedmiotowej sprawie prawidłowe było stanowisku organów Polskich Wód, zgodnie z którym skarżąca winna była uiścić dodatkową opłatę w wysokości [...] zł za wydanie zgody wodnoprawnej. Rozstrzygnięcie kluczowej w przedmiotowej sprawie kwestii należnej opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego wymaga dokonania wykładni art. 398 ust. 4 p.w. i zawartego w nim sformułowania dotyczącego wydania w jednej decyzji co najmniej dwóch pozwoleń wodnoprawnych, które "nie są tożsame rodzajowo". Z przywołanego przepisu wynika, że w sytuacji wydania co najmniej dwóch pozwoleń wodnoprawnych, które nie są tożsame rodzajowo, organ powinien pomnożyć opłatę określoną w art. 398 ust. 3 p.w. przez liczbę wydanych pozwoleń wodnoprawnych. A contrario, w sytuacji wydania co najmniej dwóch pozwoleń wodnoprawnych, które są tożsame rodzajowo, organ powinien pobrać jedynie opłatę określoną w art. 398 ust. 3 p.w. Dla ustalenia znaczenia pojęcia pozwoleń wodnoprawnych tożsamych rodzajowo należy odwołać się do art. 389 p.w., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: 1) usługi wodne; 2) szczególne korzystanie z wód; 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej; 4) rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych; 5) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 6) wykonanie urządzeń wodnych; 7) regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych; 8) zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód; 9) prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych lub przepustów; 10) prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych. Usługi wodne zdefiniowane zostały w art. 35 ust. 1 ustawy, jako usługi polegające na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Stosownie do art. 35 ust. 3 p.w. usługi wodne obejmują: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód; 3) uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych oraz ich dystrybucję; 4) odbiór i oczyszczanie ścieków; 5) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych; 6) korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej; 7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast; 8) trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast; 9) odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy należało przyjąć, że wniosek w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w R. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego obejmujący odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód dwoma istniejącymi wylotami z drogi krajowej nr [...] w km 126+729 – 127+270 w miejscowości N. na terenie powiatów [...] dotyczy pozwoleń wodnoprawnych tożsamych rodzajowo. Tożsamość pozwoleń wynika w tym przypadku z tożsamości usługi wodnej objętej wnioskiem, określonej w art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w., która wymaga pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 1 p.w. Przyjęciu takiego stanowiska nie stoi na przeszkodzie ustalenie, że pozwolenia dotyczyć będą odprowadzania wód opadowych i roztopowych z tej samej drogi dwoma rożnymi wylotami, o różnym zasięgu oddziaływania. O tożsamości pozwoleń nie stanowi bowiem tożsamość stanu faktycznego spraw, lecz tożsamość usług wodnych, dla których jedną decyzją wydaje się dwa pozwolenia wodnoprawne. Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę podziela tym samym pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym rodzaj pozwolenia wodnoprawnego dotyczy charakteru prawnego pozwolenia wodnoprawnego, jego podstawy prawnej, nie zaś jego uwarunkowań faktycznych. Innymi słowy, rozumienie pojęcia tożsamości rodzajowej pozwolenia wodnoprawnego nie oznacza tożsamości stanów faktycznych dotyczących pozwoleń wodnoprawnych objętych jednym wnioskiem (por. m.in. wyroki NSA: z 12 stycznia 2021 r., III OSK 3383/21, z 12 stycznia 2021 r., III OSK 3382/21, z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 3314/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedstawionym stanie rzeczy Sąd uznał zatem, że nie było podstaw do zwrotu podania skarżącej ze względu na brak uiszczenia opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego, co stanowi o naruszeniu przez organy Wód Polskich art. 261 § 2 k.p.a. w zw. z art. 398 ust. 3 i 4 i ust. 9 pkt 2 w zw. z art. 398 pkt 1 oraz art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w. Z tej przyczyny Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło