II SA/Kr 428/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S.-D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.S.-D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a wniosek skarżącej oddalić W dniu 10 października 2011 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.S.-D. o ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podano, iż skarżąca zamieszkująca w Domu Pomocy Społecznej jest osobą schorowaną, od dwóch lat przykutą do łóżka, ociemniałą, niepełnosprawną psychicznie. Podejmowane próby znalezienia adwokata, który podjąłby się prowadzenia sprawy, zakończyły się niepomyślnie dla skarżącej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego wykonaniu zarządzenia Referendarza Sądowego z dnia 25 października 2011 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W wyznaczonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jej rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej we W. . Źródłem jej dochodu jest emerytura, której wysokość, po uregulowaniu kosztów pobytu w DPS, wynosi 573 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości. Dysponuje zasobami pieniężnymi pochodzącymi ze sprzedaży działki i domu. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż liczy 85 lat i 7 miesięcy. Jest osobą schorowaną, leżącą, całkowicie niewidomą. Posiada I grupę inwalidzką, cierpi na choroby psychiczne. Wraz z pracownikiem socjalnym A.S.-D. szukała adwokata, lecz z uwagi na stan psychiczny wnioskodawczyni, nikt nie chciał podjąć się reprezentowania jej w sprawie. W ocenie wnioskodawczyni ludzie z DPS są dyskryminowani. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jeśli nie przysługuje jej pomoc bezpłatna, to prosi o adwokata płatnego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Użyte w art. 246 powołanej ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższego wynika, że to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym, winna była przekonać Sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie skarżąca A.S.-D. jest osobą starszą, schorowaną, niewątpliwie znajdującą się w trudnej sytuacji życiowej. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako jedyną przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy wskazują jednak na sytuację materialną wnioskodawcy. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika natomiast, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest trudna. Skarżąca dysponuje bowiem wciąż środkami pieniężnymi ze sprzedaży nieruchomości. W aktach sprawy zalega kopia umowy sprzedaży z dnia 14 czerwca 2010 roku (akt notarialny [...]), z której wynika, że ze skarżąca sprzedała działkę wraz z budynkiem mieszkalnym za cenę [...] zł. Dysponując środkami finansowymi w takiej wysokości skarżąca jest w stanie pokryć we własnym zakresie wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Jak podniesiono wyżej jedyną podstawę w orzekaniu o udzieleniu prawa pomocy stanowi sytuacja materialna skarżącej. Rozstrzygnięcie zatem przez orzekającego o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy byłoby rozstrzygnięciem dokonanym z podstaw niedopuszczalnych i nie znajdujących uzasadnienia w ustawie (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05, niepubl.). W związku z powyższym, zdaniem orzekającego podnoszone przez wnioskodawczynię argumenty o trudnościach ze znalezieniem pełnomocnika do prowadzenie sprawy nie mogą wpłynąć na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji nie stanowią podstawy do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sytuacja materialna skarżącej pozwoli jej również na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Jak wynika z akt sprawy koszty sądowe (wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wpis od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2011 roku w kwocie 100 zł) były przez skarżącą uiszczane. Reasumując należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, skoro przesłanką uwzględnienia takiego wniosku, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy jest brak jakiegokolwiek dochodu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).