II SA/Kr 461/13
WyrokWSA w Krakowie2013-07-05
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Anna Szkodzińska, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie odstępstw, a krąg stron w tych postępowaniach jest różny. Właściciele sąsiednich nieruchomości, którzy nie byli stronami w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie, nie mogą być pozbawieni możliwości dochodzenia swoich praw w postępowaniu naprawczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umarzającej postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę (zmiana konstrukcji dachu, adaptacja poddasza, dobudowa wiatrołapu). Odstępstwa dotyczyły m.in. wystającego okapu dachu. PINB pierwotnie nałożył obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, jednak WINB uznał postępowanie za bezprzedmiotowe po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 stycznia 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Krystyna Daniel / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A.G., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 31 stycznia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z [...].02.2012 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 07.07.1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 póz. 1118 ze zm.) w sprawie prowadzonej w przedmiocie odstępstw od warunków pozwolenia nabudowę Starosty W. z 12.07.2006 znak: [...] przy przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w P. przez inwestora Ł.K. nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (4 egzemplarze) uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w P. tj. zmiany konstrukcji dachu na w/w budynku mieszkalnym wraz z adaptacją poddasza na cele mieszkalne i dobudową wiatrołapu w terminie do 4 miesięcy od dnia gdy decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ podał, że prowadził postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę w P. , działka nr [...] wykonanych przez Ł.K., . Postępowanie wszczęte zostało w związku z pismem A. i T.G. z 15.09.2006r. W trakcie kontroli budowy przeprowadzonej 10.l0.2006r. ustalono, iż wykonane roboty w zakresie okapu zawierają istotne odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji i pozwolenia na budowę obiektu. Z uwagi na powyższe decyzją z 18.10.2006r. nałożył obowiązek wykonania określonych czynności lub robot budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W dniu 26.10.2006r. do PINB w W. wpłynęło oświadczenie R.C. kierownika budowy o doprowadzeniu robót do stanu zgodnego z prawem. Roboty określone w decyzji zostały wykonane pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane -ww. R.C. .
PINB w W. w dniu 08.10.2009r. przeprowadził na terenie nieruchomości kolejną kontrolę stwierdzając, że okap od strony działki A. i T.G. został skrócony. Ponadto powstały wątpliwości, czy ściana budynku mieszkalnego od strony działki skarżących tj. dz. nr [...] winna być ścianą oddzielenia p.poż. ze względu na zbliżenie do granic tej działki (takie stanowisko zostało zawarte w piśmie Ministra Budownictwa z 17.10.2006r. znak: [...]). Jak wynika z projektu ściana ta nie jest ścianą oddzielenia p.poż. W dniu 07.12.2009r. projektant D.V. oświadczyła, że projekt sporządziła zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami uznając, że ściana od strony działki skarżącej nie musi być ścianą oddzielenia p.poż. Projekt budowlany został zatwierdzony zatem uznała, że został sporządzony prawidłowo. Nadto wysunięcie poza sporną ścianę o ok. 10 cm okapu projektantka oceniła jako odstępstwo nieistotne od zatwierdzonego projektu budowlanego. Na żądanie organu został przedłożone również oświadczenie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń p.poż., z którego wynika, że ściana zewnętrzna budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P. nr [...] , usytuowana od strony sąsiedniego budynku mieszkalnego nr [...] jest ścianą oddzielenia p.pożarowego, wysunięcie tej ściany ponad dach na wysokość 30 cm nie jest konieczne z uwagi na fakt, iż przekrycie dachu przedmiotowego budynku w związku z dokonaną impregnacją ogniochronną (zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy do stopnia nierozprzestrzeniania ognia konstrukcji dachu, spełnia wymagania obowiązujących warunków technicznych.
Organ wskazał, że jego poprzednia decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z 30.08.2011 r., II SA/Kr 499/11, stąd jest związany stanowiskiem sądu w tej sprawie. Wskazał jednak, że nie sposób potwierdzić pogląd Sądu , iż "wielkość okapu, decyduje o długości obiektu jest więc parametrem który ustawodawca wyłączył z kwalifikacji nieistotnych odstąpień". Wyjaśnił w związku z tym, że zgodnie z praktykowaną wiedzą i sztuką budowlaną długość budynku to odległość między początkiem dłuższego boku ( ściany) budynku a końcem dłuższego boku(ściany) budynku .Długość okapu nigdy nie wliczała się i nie wlicza do długości budynku i tak też można wywnioskować m.in. z Polskiej Normy odnośnie określania i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych. Z tak pojmowanej długości budynku obliczane są inne wskaźniki jak np. powierzchnia zabudowy i kubatura budynku co szczegółowo określa Polska Norma PN-ISO 9836. Niejednokrotnie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego definiują jaki powinien być wysięg okapu dachu poza budynek (jako element odrębny). Również rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa w § 12 jaka powinna być odległość ściany projektowanego budynku od granicy działki sąsiedniej oraz jaka powinna być odległość okapu dachu od granicy. Skoro odległości te w rozporządzeniu są liczbowo inne zatem stanowią odrębne elementy i nie mogą stanowić budynku z okapem jako całości.
Organ przytoczył treść art. 51 i art. 36 a ustawy Prawo budowlane. Wskazał, że inwestor nie ma prawa samowolnie odstąpić w trakcie budowy od warunków ustalonych w pozwoleniu na budowę. Pomimo odpowiedzi z UMiG N. , że nie odnaleziono akt sprawy należy uznać, że decyzja Burmistrza MiG N. z 25.10.1991 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę pozostaje w obiegu prawnym.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli A.G. i T.G. , domagając się uchylenia. Wskazali, że w decyzji z 18.10.2006 r., która nie została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podano, że zasadnym jest niniejsza decyzja w zakresie dostosowania okapu od strony działki nr [...] do zgodności z § 12, ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takie stwierdzenie potwierdza - że na dzień 18.10.2006 r. w projekcie planu jest ściana oddzielenia ppoż. i taki projekt powinien być w aktach PINB w W. lub w innej instytucji. Nadto w decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy o twierdzeniu wykonania obowiązku wykonania robót budowlanych powinno się znaleźć wyraźne i wprost sformułowane stwierdzenie: czy obowiązek nałożony decyzją z 18.10.2006 r. w zakresie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę, został wykonany czy też nie. Tymczasem skarżona decyzja z 28.02.2012 r. - wg interpretacji odwołujących się i w rozumieniu tego tekstu sugeruje, że obowiązek wynikający z decyzji PINB w W. z 18.10.2006 r. nie został i nie będzie wykonany. Odwołujący zarzucili, że uzasadnienie decyzji jest skomplikowane, zagmatwane, wewnętrznie sprzeczne i dla nas całkowicie niezrozumiałe. Organ z jednej strony powołuje się na uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a z drugiej strony cytuje przepisy sugerując interpretację wbrew orzeczeniu Sądu. Zdaniem odwołujących się to PINB - a nie inwestor poprzez sporządzenie projektu budowlanego zamiennego -ma przesądzić, czy ściana od strony działki skarżących: jest czy nie jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i we własnym zakresie powinien stwierdzić, czy ta sama ściana (od strony działki skarżących) w zatwierdzonej dokumentacji i będącej podstawą wydania pozwolenia na budowę miała taki sam charakter. Bez wątpienia powinna więc zostać odnaleziona dokumentacja pierwotna tj. bez możliwych i prawdopodobnych ingerencji samego projektanta, który tę dokumentację z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. wypożyczył, bo na ten fakt zwrócił uwagę również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...].01.2013 r., znak:[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 139 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył w całości postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją była weryfikacja legalności procesu inwestycyjnego obejmującego budowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w P. Obiekt, stanowi własność Ł.K. , będącego jednocześnie inwestorem. Z akt sprawy wynika, że inwestycja polegająca na zmianie konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym jednorodzinnym wraz z adaptacją poddasza na cele mieszkalne i dobudową wiatrołapu była prowadzona przez inwestora w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną przez Starostę W. w dniu 12 lipca 2006 r. znak[...]. Nadto, z materiału dowodowego sprawy wynika, że PINB w W. decyzją z [...] .03.2007 r. znak [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku, objętego niniejszym postępowaniem w części objętej decyzją o pozwoleniu na budowę z 12.07.2006 r. znak[...] . WINB dokonał we własnym zakresie analizy akt sprawy znak:[...] i ustalił, że bezspornym w sprawie pozostaje, iż wzmiankowane wyżej orzeczenie obejmujące swym zakresem pozwolenie na użytkowanie dla przedmiotowego budynku nie było przez strony kwestionowane i pozostaje w obrocie prawnym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że weryfikacja prawidłowości budowy obiektu budowlanego prowadzonej w oparciu o pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę co do zasady znajduje swoją podstawę prawną w art. 54 - 59g ustawy Prawo budowlane, regulujących instytucję pozwolenia na użytkowanie obiektu. W odniesieniu do inwestycji wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przedmiotem postępowania poprzedzającego takie orzeczenie jest weryfikacja przez właściwy organ, czy zrealizowany obiekt wykonany został zgodnie z ustaleniami i warunkami przewidzianymi w pozwoleniu na budowę. Sprawdzenie obejmuje nie tylko weryfikację dokumentacji z procesu budowy przedkładanej przez inwestora, ale przede wszystkim obowiązkową kontrolę przewidzianą w art. 59a ustawy Prawo budowlane. Zakresem kontroli zostały objęte m. in. zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodność obiektu z projektem architektoniczne - budowlanym. Pozytywny wynik wzmiankowanych czynności sprawdzających obliguje organ do udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie.
PINB w W. udzielił takiego pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a ustawy Prawo budowlane (protokół z kontroli z 9.03.2007 r.). Mając na uwadze zakres obowiązkowej kontroli organ wskazał, iż zarzucane nieprawidłowości zgłoszone na etapie zrealizowanego już obiektu były objęte sprawdzeniem w toku obowiązkowej kontroli przed wydaniem przez PINB decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sporne nieprawidłowości w zakresie wystającego okapu dachu na budynku od strony działki nr [...] zaistniały na etapie budowy budynku. Następnie Inwestor wykonał skrócenia tego okapu "na odległość potrzebną do zijcowania elewacji bocznej z linią dachu" (oświadczenie R.C. , k. [...] akt PINB). Jak wynika z materiału zdjęciowego okap ten nie został całkowicie zlikwidowany i w takim stanie był przedmiotem obowiązkowej kontroli. Nieznacznie wystający poza lico ściany budynku okap (k. [...] akt PINB), zdaniem WINB prawidłowo, nie został wówczas zakwalifikowany przez organ l instancji jako istotne odstępstwo od decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie z polską normą PN-ISO 9836 "Właściwości użytkowe w budownictwie" dotyczącą określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych zgodnie z pkt 5A.2.2. "Powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się (...) powierzchni elementów drugorzędnych np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych (...)". Tym samym w nin. sprawie przedmiotowy okap nie będzie wliczany do charakterystycznych parametrów tj. długości i szerokości obiektu budowlanego.
Powołane w zaskarżonej decyzji jako podstawa rozstrzygnięcia przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę zobowiązanie inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla prowadzonej inwestycji. Jednak fakt pozostawania w obiegu prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie skutkuje brakiem podstaw do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosła A.G. , reprezentowana przez córkę E.G. .
Skarżąca podkreśliła, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana przez tę samą osobę, która prowadzi przedmiotowe postępowanie naprawcze. Nadto w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie nie przysługiwał im status strony, stąd nie miały możliwości jej zaskarżyć. Natomiast organ II instancji miał obowiązek zakwestionować poprawność pozwolenia na użytkowanie, w sytuacji gdy miał wiedzę o toczącym się postępowaniu w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Domagały się uchylenia tej decyzji przez sąd. Nadmieniły również, że organy nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżących celowe jest zwrócenie się przez sąd do Starostwa Powiatowego w W. i Ministra Budownictwa o nadesłanie oryginalnych dokumentów, tak aby można było w sposób niebudzący wątpliwości ustalić projektowane rozwiązanie dachu (okapu) od strony ich działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] stycznia 2013 r. którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z 28.02.2012 r. nakładającą na Ł.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w P. tj. zmianę konstrukcji dachu wraz z adaptacją poddasza na cele mieszkalne i dobudową wiatrołapu w terminie do 4 miesięcy od dnia gdy decyzja stanie się ostateczna - i umorzono postępowanie w sprawie realizacji ww. robót budowlanych z odstępstwami jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego w postępowaniu dotyczącym realizacji z odstępstwami przedmiotowej przebudowy i rozbudowy na działce nr [...] w P. nie ma możliwości dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w oparciu o który zrealizowano ww. przebudowę i rozbudowę w sytuacji gdy zostało już wydane ostateczne pozwolenie na użytkowanie. W rozpatrywanej sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana przez PINB w W. w dniu 14 marca 2007 r. i jej przedmiotem była stwierdzenie zgodności zrealizowanej inwestycji tj. zmiany konstrukcji dachu wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne wraz dobudową wiatrołapu w budynku mieszkalnym na dz. [...] w miejscowości P. z projektem budowlanym. [...] WINB w K. wskazał, że powyższe powoduje, iż z chwilą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie postępowania toczące się w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane tracą rację bytu i podlegają umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Stosownie do treści art. 105 § 1 kpa, który stanowił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie sądowym powszechnie wyrażane jest stanowisko, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi przepis art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość zachodzi więc wtedy gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła taki charakter w jego toku.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd w składzie orzekającym uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. przepisu z art. 105 § 1 kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że w ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu została również naruszona zasada ogólna postępowania administracyjnego sformułowana w przepisie art. 8 kpa tj. zasada zaufania obywateli do organów państwa, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W oparciu o analizę przedłożonych akt administracyjnych sprawy można przyjąć, że inwestycja polegająca na zmianie konstrukcji dachu, zmianie sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne wraz z budową wiatrołapu w budynku na działce nr [...] zrealizowana została na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty W. z 12 lipca 2006 r. Trzeba wskazać, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostało wszczęte na wniosek A. i T.G. z 15. 09. 2006 r. postępowanie przez PINB w W w sprawie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia .na przedmiotową przebudowę i rozbudowę. W postępowaniu tym PINB w W. - po stwierdzenie istotnych odstępstw - decyzją z 18. 10. 2006 r. nakazał inwestorowi Ł.KJ. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę w zakresie wysunięcia okapu od strony granicy z działki nr [...] w wyznaczonym terminie. Po przedłożeniu oświadczenia z 26. 10. 2006 r. przez kierownika budowy o doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem została wydana decyzja PINB w W. z 27. 10. 2006 r. stwierdzająca wykonanie obowiązku. Decyzja ta została uchylona na skutek odwołania A. i T.G. decyzją kasacyjną organu II instancji z 9. 03. 2009 r. Podkreślenia wymaga, że organ l instancji wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie w toku postępowania międzyinstancyjnym prowadzonego w trybie art 50-51 Prawa budowlanego tj. przed rozpatrzeniem przez [...] WINB odwołania złożonego od ww. decyzji PINB w W. z 27. 10. 2006 r. Rozpoznając ponownie sprawę w trybie naprawczym i po przeprowadzeniu kolejnej kontroli na działce nr [...] PINB decyzją z [...]. 02. 2010 stwierdził wykonanie obowiązku a WINB w K. utrzymał tę decyzję w mocy, jednak obie te decyzje w przedmiocie wykonania nałożonego obowiązku wyrokiem WSA w Krakowie z 30 września 2011 r. , sygn. akt II SA/Kr 499/11 zostały uchylone. W wykonaniu rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z 30. 08. 2011 r. PINB w W. wydał decyzję pierwszoinstancyjną, nakładającą na inwestora przedmiotowych robót budowlanych obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego, natomiast organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie przed organem l instancji.
Mając to wszystko na uwadze nie można się jednak zgodzić z zaskarżoną decyzją organu odwoławczego, a w konsekwencji nie można uznać, że prawidłowe jest umorzenie postępowania prowadzonego w sprawie odstępstw od warunków i ustaleń decyzji z 12 lipca 2006 r. o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego wystarczającą okolicznością, która w ocenie organu II instancji uzasadnia umorzenie postępowania prowadzonego w kwestii odstępstw jest fakt, iż w dniu 14 marca 2007 r. PINB w W. orzekł - decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowanie - o zgodności wykonanych robót budowlanych z warunkami zatwierdzonymi w pozostającej w obiegu prawnym decyzją Starosty W. z 12 lipca 2006 r. o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr 379. Tym samym organ uznał, iż pozytywne orzeczenie wydane w trybie art. 54 - 59 g ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane kończy również definitywnie postępowanie prowadzone w kwestii odstępstw, a dzieje się tak ponieważ w postępowaniu prowadzonym w trybie art 54-59 g zweryfikowano prawidłowość wykonanych robót budowlanych. Należy jednak zważyć, że w takiej sytuacji wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, poprzedzonej przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli budowy (zgodnie z dyspozycją z art. 59 a Prawa budowlanego) oznacza w istocie "zalegalizowanie wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych". A taki pogląd budzi poważne zastrzeżenia i w ocenie Sądu nie może być zaaprobowany. Kwestionując stanowisko organu odwoławczego należy przede wszystkim wskazać że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie toczące się w trybie art. 54-59a Prawa budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie odstępstw prowadzonym w trybie 50-51 cyt. ustawy także ze względu na inny krąg stron postępowania ponieważ krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ograniczony tylko do inwestora (art. 59). Oznacza to tym samym, że właściciele działki nr [...] , który zakwestionowali prawidłowość zrealizowanej przebudowy i rozbudowy budynku na działce nr [...] nie byli stronami w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i nie mogli złożyć od tej decyzji odwołania. Tym samym argument powołany na uzasadnienie stanowiska organu II instancji, że od decyzji PINB udzielającej pozwolenia na użytkowanie nie wniesiono odwołania nie ma większego znaczenia dla wykazania, że właściciele działki nr [...] nie byli pozbawieni możliwości przedstawienia swoich zastrzeżeń co do zgodności wykonanych robót z projektem i obowiązującymi przepisami przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie, ale ich nie wykorzystali - co sugeruje organ w zaskarżonej decyzji - ponieważ takiej możliwości nie mieli. Nie można także pominąć faktu, że podstawowa kwestia sporna w postępowaniu dotyczącym odstępstw nie została wyjaśniona w postępowaniu dotyczącym odstępstw przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sporna kwestia dotyczy przede wszystkim prawidłowości wykonanego przez inwestora okapu w budynku sytuowanym na działce nr [...] od strony granicy z działką nr [...]. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem PINB w W. wyrażonym w decyzji z 18. 10. 2006 r. przedmiotowy okap o szerokości 0,6 m został wykonany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego z 12 lipca 2006 r. , natomiast mimo wykonania przez inwestora robót budowlanych celem doprowadzenia okapu do stanu zgodnego z prawem nie zostało wyjaśnione czy zrealizowany okap jest zgodny z prawem, w tym zatwierdzonym projektem budowlanym . Nie wyjaśniły tego ponowne oględziny inspektorów PINB w W. przeprowadzone 8. 10. 2009 r., podczas których stwierdzono jedynie, że "okap od strony działki A. G. został skrócony do wymiaru określonego w zatwierdzonym proj. budowlanym" oraz że " rzut więźby dachu nie precyzuje wymiaru od skrajnego lica ostatniej krokwi. Jedyny dowód to rzut konstrukcji więźby". Problem w tym, że w projekcie stanowiącym obowiązujący wzorzec dla wykonywanych robót budowlanych nie wskazano jednoznacznie jakiej długości ma być okap od strony granicy z działką nr [...]. Wskazano na to wprost w protokole z ww. oględzin. Także z rysunek więźby dachowej przedmiotowego projektu (rys. nr [...] ) nie pozwala na odczytanie jaka jest szerokość okapu ustalona w projekcie budowlanym od strony granicy z działką pp. G. W konsekwencji, ze względu na niejasne ustalenia zawarte w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z 12 lipca 2006 r., w zakresie długości okapów nie można uznać, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie o wydanie pozwolenia na użytkowanie zweryfikowano prawidłowość zrealizowanego okapu. Kwestię tę dostrzegł organ l instancji i prawidłowo w ocenie Sądu nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego podkreślając, że wątpliwości co zgodności z prawem zrealizowanego okapu nie zostały wyjaśnione. Nadto do wyjaśnienia pozostaje kwestia ściany oddzielenia p.poż w przedmiotowym budynku na działce nr [...] od strony działki nr [...]. Nie można również pominąć faktu ,iż w sprawie wydany został ww. wyrok WSA w Krakowie z 30 sierpnia 2011, w którym Sąd wyraził opinię, zgodnie z którą w sprawie organy nie wyjaśniły czy dokonane skrócenie okapu odpowiada prawu, a więc odpowiada zatwierdzonemu projektowi. Należy podkreślić, że unormowanie z art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. A Sąd w powołanym wyroku przesądził, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego ma charakter odstępstwa istotnego. Nadto trzeba wyrazić pogląd, że samo wskazanie w wyroku WSA z 30. 08. 2011 r. na konieczność zwrócenia uwagi - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - na wydanie decyzji z 14 marca 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie przebudowanego i rozbudowanego budynku na działce [...] bynajmniej nie przesadzało że postępowanie w przedmiocie wykonania obowiązku w postępowaniu o odstępstwa miało automatycznie stać się bezprzedmiotowe w sytuacji gdy została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie - a tak zinterpretował to organ odwoławczy.
Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] WIN B w K. uchylająca decyzję l instancji i orzekająca o umorzeniu postępowania w sprawie wykonania obowiązku w związku z dokonanym odstępstwem, a nie decyzja z 14 marca 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Nie można bowiem przyjąć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest postępowaniem prowadzonym w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. Tym samym Sąd nie ma kompetencji do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z 14 marca 2007 r. lub stwierdzenia jej nieważności. Nie byłoby jednak zasadne - jak to uczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w której uchylił decyzję pierwszo instancyjną i umorzył postępowanie - pozbawienie Skarżącej możliwości sprawdzenia czy usunięte zostało naruszenie prawa w zakresie wykonanego okapu z odstępstwem wykazanym w decyzji PINB z 18. 10. 2006 r. A tego nie wykazano do chwili obecnej na skutek wadliwej interpretacji przez organ II instancji wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Krakowie z 30. 08. 2011 r. Należy zważyć, że Sąd w wyroku z 30. 08. 2011 wyraźnie zaznaczył, że kwestia prawidłowości wykonania obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie została prawidłowo wykazana w sprawie toczącej się w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zarazem w tej sytuacji nie ma również wątpliwości, że inwestor, który wykonał roboty budowlane w oparciu projekt budowlany zatwierdzony ostateczną decyzją udzielająca pozwolenia na budowę, nawet jeżeli niektóre z robót wykonał z odstępstwem nie może być traktowany jak osoba, która budowała nie dysponując w ogóle pozwoleniem na budowę, a zatem nie ma do niego zastosowanie uregulowanie z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Równocześnie nie jednak nie może to oznaczać, że zrealizowane przez niego roboty budowlane, szczególnie gdy zostały wykonane z istotnym odstępstwem - a tak przyjął WSA w cyt. wyroku w zakresie przedmiotowego okapu- nie podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego, ponieważ w trakcie postępowania o odstępstwo wydane zostało pozwolenie na użytkowanie. W takiej sytuacji konieczne i prawidłowe było wszczęcie postępowania w trybie w art. 50 i 51 prawa budowlanego, przy czym przeprowadzenie odpowiedniego postępowania jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem organu.
Sąd w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z 7. 03. 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1216/10, zgodnie z którym "wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 59 ust. 1 wz. w z art. 55 pkt 1 prawa budowlanego nie jest bowiem załatwieniem sprawy o legalizację tego obiektu. Niewątpliwe jest, że obie sprawy mogą pozostawać ze sobą w związku, ale nie oznacza to jeszcze tożsamości tych spraw. Innymi słowy, to że wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie musi jeszcze oznaczać, że bezprzedmiotowe jest jakiekolwiek postępowanie zmierzające do zbadania legalności budowy i określenia ewentualnej sankcji zależnej od wyników".
Mając na uwadze przedmiotową sprawę należy zauważyć, że jakkolwiek decyzja PINB z 12 lipca 2006 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku na działce nr [...] nie została wyeliminowana z obiegu to jednak - jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu legalizacyjnym - zatwierdzony nią projekt budowlany nie zawiera jednoznacznych ustaleń dotyczących długości okapu od strony z działką nr [...] co rodzi to zasadne wątpliwości czy obowiązkowa kontrola prowadzona przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania mogła być poprawnie przeprowadzona, gdyż w projekcie stanowiącym podstawowy wzorzec kontroli wskazano na braki w ustaleniach istotnych z punktu widzenia stwierdzonych odstępstw. W takiej sytuacji trzeba wyrazić pogląd, że efekt tak przeprowadzonej kontroli powinien . podlegać weryfikacji w odpowiednim postępowaniu, w ramach którego wytworzone winny zostać wzorce "zastępcze" tj. wskazany w decyzji pierwszoinstancyjnej projekt budowlany zamienny, tak jak to przyjął organ l instancji, nakazując inwestorowi sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego. Konkludując nie można uznać za prawidłowe udzielenie pozwolenia na użytkowanie w sytuacji gdy wcześniej wdrożone postępowanie w trybie naprawczym nie zostało ukończone oraz w szczególności w sytuacji gdy powstają wątpliwości jakie były ustalenia zawarte w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Nie można przyjąć, że bez względu na to, czy budowa jest lub nie jest zgodna z przepisami, to o losie obiektu przesądzać ma wydana bez udziału innych, oprócz inwestora, stron (art.59 ust.7) decyzja o pozwoleniu na użytkowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7.03.2011 r., sygn. II SA/Kr 1216/10). W związku z powyższym organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę powinien również rozważyć wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowania zakończonego wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie mając na uwadze, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie gdy na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi. Po merytorycznym orzeczeniu w postępowaniu wznowieniowym w następnej kolejności organ powinien kontynuować postępowanie prowadzone w trybie art. 50 -51 Prawa budowlanego, przy czym rzeczą organu odwoławczego będzie także wnikliwe odniesienie się do odwołania wniesionego od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Z powyższych względów , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło