II SA/Kr 493/24
WyrokWSA w Krakowie2024-07-24
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Sebastian Pietrzyk, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami technicznymi oraz wymogami postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, stwierdzając istotne naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Organy nieprawidłowo zweryfikowały zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (m.in. w zakresie miejsc parkingowych, ogrodzenia, powierzchni biologicznie czynnej) oraz przepisami technicznymi (nasłonecznienie, oświetlenie, drogi pożarowe, retencja wód opadowych). Ponadto, uzasadnienia decyzji były lakoniczne i nie odzwierciedlały należytego zebrania i oceny materiału dowodowego, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego, w tym dotyczące nasłonecznienia, powierzchni biologicznie czynnej, miejsc postojowych, ogrodzenia oraz możliwości zawracania. Organy administracji uznały projekt za zgodny z prawem, podczas gdy Sąd stwierdził liczne uchybienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Sebastian Pietrzyk Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 stycznia 2024 r. znak WI-I.7840.3.5.2023.SA w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 30 stycznia 2024 r. (znak sprawy: WI-I.7840.3.5.2023.SA), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2023.775 ze zm.) i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U.2023.682 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania: Spółdzielni Mieszkaniowej U. w K. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1526/6740.1/2022 z dnia 6 grudnia 2022 r. (znak: AU-01-2.6740.1.1332.2022.EPI) w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektonicznobudowlanego i udzielenia Inwestorowi: Z. sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną na dz. nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K. - Wojewoda Małopolski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że po rozpatrzeniu kolejnego wniosku inwestora złożonego w dniu 30 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 1526/6740.1/2022 z dnia 6 grudnia 2022 r. zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji.
Organ II instancji następnie podał, że od decyzji tej złożyła odwołanie Spółdzielnia Mieszkaniowa U. w K., będąca właścicielem działki sąsiedniej nr [...], zabudowanej trzema budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi usytuowanymi przy ulicy [...]: [...]
Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego, w tym w szczególności:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy:
a. jaki jest obecny czas nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7.00 - 17.00 w odniesieniu do pokoi mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] i ul. [...],
b. jak na skutek realizacji planowanej inwestycji zmieni się czas nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7.00 - 17.00 w odniesieniu do pokoi mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] i ul. [...],
c. jaki czas nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7.00 - 17.00 będą miały pokoje mieszkalne w projektowanym budynku,
d. jaka dokładnie powierzchnia dachu projektowanego budynku będzie stanowić teren biologicznie czynny przy uwzględnieniu, że na dachu zostanie zamontowana instalacja fotowoltaiczna,
e. czy na terenie inwestycyjnym zapewniono możliwość zawracania, zgodnie
z decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 23 sierpnia 2022 r., znak: RU.463.308.2022(2) o zezwoleniu na lokalizację zjazdu,
2. art. 35 ust. 1 pkt 1lit.a) Prawa budowlanego (dalej: pb) w zw. z § 22 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, w ramach której przewidziano realizację ogrodzenia (nazywanego w dokumentacji projektowej słupkami granicznymi),
3. art. 35 ust. 1 pkt 2 pb w zw. z § 18 i § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2019.1065) poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, dla której nie zapewniono ani jednego miejsca postojowego dla samochodów osobowych użytkowanych przez osoby niepełnosprawne,
4. art. 35 ust. 1 pkt 2 pb w zw. z § 18 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: WT) poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, dla której w ogóle nie zapewniono miejsc postojowych dla osób przebywających okresowo na terenie nieruchomości,
5. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 60 WT poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, mimo niewykazania, że pokoje mieszkalne w projektowanym budynku będą miały zapewniony czas nasłonecznienia
wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00 - 17.00.
Pismem z dnia 9 marca 2023 r. (str.143 a.a.) odwołująca się spółdzielnia uzupełniła odwołanie.
W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. Wojewoda wyjaśnił, że zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej dotyczących projektu budowlanego określony został w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający.
Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza projektu w podanym zakresie pozwoliła na stwierdzenie, że został on opracowany zgodnie z przepisami. Projekt budowlany został sporządzony zgodnie z wymogami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U.2022.1679), m.in.: wszystkie strony oraz załączniki projektu zostały ponumerowane kolejno, projekt sporządzono w czytelnej technice graficznej i oprawiono do formatu A4. Zawiera on niezbędne uzgodnienia i opinie, a jego zawartość jest kompletna. Inwestor złożył oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane, projekt budowlany opracowany został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, co zostało potwierdzone kopiami decyzji o ich nadaniu (str. 75,77). Załączona została informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (str. 39 -42). W projekcie budowlanym, zgodnie z wymogami art. 34 ust. 3 pkt 1 lit. e) pb zamieszczono informację o obszarze oddziaływania projektowanego obiektu (str. 7- 8 i 11).
Na podstawie przeprowadzonej analizy akt sprawy organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obowiązującym planem miejscowym i wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 pb). Inwestycja planowana jest w obszarze oznaczonym na rysunku plany symbolem 7MW – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową realizowaną w zabudowie wielorodzinnej (§ 9 ust. 1 m.p.z.p.). Jest również zgodna z zasadami ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustalonymi w § 7 m.p.z.p. W szczególności, forma i gabaryty budynku są zgodne z określonymi w § 7 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p.: obiekt przekryty jest dachem płaskim o nachyleniu 3,6o, wysokość budynku wynosi 16 m, na dachu przewidziano teren biologicznie czynny.
W ocenie Wojewody projektowana inwestycja nie przewiduje realizacji ogrodzenia i dlatego nie narusza zakazu zawartego w § 7 ust. 1 pkt 7 m.p.z.p.
Organ II instancji ustalił, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 417,8 m2, co stanowi 45,7% i spełnia wymagane w § 7 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p. parametry. Również powierzchnia zabudowy wynosząca 319 m2, co stanowi 35% (34,97%), spełnia wymagania 7 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p.
Zdaniem Wojewody lokalizacja ww. budynku nie narusza nieprzekraczalnej i obowiązującej linii zabudowy określonej w rysunku planu.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że dla inwestycji złożonej z 20 lokali mieszkalnych przewidziano 25 miejsc postojowych, w tym 24 w garażu podziemnym i 1 na zewnątrz budynku, co jest zgodne z zasadami obsługi parkingowej i nie narusza wskaźników określonych w § 7 ust. 7 pkt 1 i 3a m.p.z.p.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. I tak, ocenił że:
- w ramach inwestycji przewidziano realizację: słupków granicznych (str. 9, projekt zagospodarowania działki), a nie ogrodzenia. Wyjaśnił, że ponieważ w § 7 ust. 1 pkt 7b m.p.z.p. uszczegółowiono zakaz dotyczący ogrodzeń, odnosząc go do ogrodzeń przekraczających wysokość 2,2 m oraz do zdefiniowanego w § 3 ust. 1 pkt 12 m.p.z.p. ogrodzenia pełnego, przy ocenie "zgodności projektowanego ogrodzenia z zapisami planu można wykorzystać pomocniczo powyższe opisy." Analizując pojęcie ogrodzenia z art.3 ust.12 pb ocenił, że rząd słupów (nawet wzbogacony o pylon) – nie stanowi urządzenia ochronnego, bowiem niektóre odcinki posiadają prześwity wynoszące 0,40 - 0,60 m i więcej, co umożliwia dostęp na teren działki nr [...] zarówno osobom trzecim, jak i zwierzętom. Cechy projektowanych: słupów granicznych, nie pozwalają też uznać ich rzędu za ogrodzenie pełne, zgodnie z definicją zawartą w § 7 ust. 1 pkt 7 m.p.z.p., bowiem powierzchnia prześwitów widocznych w kierunku prostopadłym do elewacji grodzenia wynosi 60% na każdy metr bieżący ogrodzenia ze słupami o rozstawie 0,40 m oraz 40% ze słupami o rozstawie 0,60 m – zatem więcej niż 20% na każdy metr bieżący ogrodzenia;
- miejsca postojowe w liczbie 25 (24 wynika z zasad obsługi parkingowej zawartych w § 7 ust. 7 pkt 1 i 3a m.p.z.p.) zostały zaprojektowane w całości na terenie objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę (działka nr [...]), będącym w dyspozycji Inwestora: 24 w garażu podziemnym i 1 na zewnątrz budynku. Wojewoda ustalił, że wbrew twierdzeniom odwołującej się spółdzielni, stanowisko dla osób niepełnosprawnych zostało zapewnione na terenie inwestycji, a jego wymiary są zgodne z § 21 ust 1 pkt 2 WT.: szerokość 3,6 m i długość 5 m – na które składają się: teren utwardzony o wymiarach 3,0 m x 5,0 m, poszerzony z każdej ze stron o 0,3 m geokraty (str. 9 projektu). Wojewoda przyjął wyjaśnienia autora projektu, że ze względu na bardzo dobrze skomunikowany teren jakim jest okolica ul. [...] pod względem transportu komunikacji miejskiej, nie przewiduje się miejsc postojowych dla aut osób przebywających czasowo na terenie nieruchomości. Skoro Inwestor zapewnił ilość miejsc postojowych ustalonych w m.p.z.p., to organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę;
- Wojewoda Małopolski ocenił, że wbrew zarzutom, na terenie działki nr [...] zapewniono możliwość zawracania poprzez wjazd do garażu podziemnego i zawrócenie w jego obrębie oraz wyjazd;
- organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia biologicznie czynna inwestycji wynosi 417,8 m2. Składają się na nią: 170,1 m2 powierzchni zielonej na terenie(liczone jako 100%) oraz 102,7 m2 powierzchni zielonej na stropodachu nad garażem; 130 m2 na stropodachu nad budynkiem i 15 m2 na stropodachu nad śmietnikiem (liczone jako 50%). Wojewoda wskazał również, że zgodnie z technologią firmy O. (str. 119 projektu), dach biosolarny spełnia wszelkie wymogi powierzchni biologicznie czynnej. Konstrukcja pod panele PV jest balastowana przez dach zielony, a rośliny rosną na całej powierzchni dachu, również pod panelami PV. Dzięki zastosowaniu specjalnej włókniny kapilarnej rozprowadzającej wodę pod panele woda opadowa jest gromadzona na całej powierzchni dachu, co jest warunkiem do zaliczenia terenu jako powierzchni biologicznie czynnej (wyjaśnienia autora projektu z 27 stycznia 2023 r.);
- na podstawie akt sprawy Wojewoda ustalił, że dołączona przez Inwestora analiza nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia (str. 11) spełnia wymogi przewidziane w § 60 i § 13 WT. Podkreślił, że temat ten został szeroko wyjaśniony w materiale dowodowym przez autora projektu – mgr inż. arch. S. Z. i sprawdzony przez mgr inż. arch. A. K., którzy posiadają uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń i którzy złożyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z opracowania w zakresie nasłonecznienia pokoi w budynkach istniejących na działkach sąsiednich oraz w budynku projektowanym, minimalny czas nasłonecznienia – co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00 (w mieszkaniach wielopokojowych i w domach jednorodzinnych wymaganie jest spełnienie przynajmniej dla jednego pokoju), określony w przepisie § 60 WT został zachowany. Powyższe zobrazowano na rysunku (str. 11) oraz opisie (str. 8). Podał, że analiza nasłonecznienia, określająca rozkład cienia pochodzącego od budynku projektowanego w dniach równonocy, w godzinach od 7.00 do 17.00 jednoznacznie wskazuje, że cień rzucany przez budynek projektowany na działce nr [...] "wędruje" w ciągu doby od zachodniej jego strony, poprzez północną do jego strony wschodniej. Cień ten nie jest w ogóle rzucany w ciągu doby na południe, ani południowy-zachód. Rzucany cień omija również budynek przy ul. [...], i nieznacznie, po południu, ok. godziny 17, zacienia budynek przy ul. [...]. [...] nasłonecznienia wynosi 10 godzin, czyli znacznie więcej niż określony w § 60 WT (co najmniej 3 godziny). Obiekt przy ul. [...] jest zacieniany w godzinach przedpołudniowych, a począwszy od 12 jest wolny od cienia pochodzącego od budynku projektowanego. Czas nasłonecznienia wynosi 5 godzin, czyli znacznie więcej niż wymagany (co najmniej 3 godziny). Analizując projektowany budynek Wojewoda ocenił, że elewacja wschodnia nasłoneczniona jest od godziny od 7.00 do 13.00, zachodnia - od godziny 14.00 do 17.00, a południowa - od 9.00 do 17.00, co oznacza, że warunek wymaganego czasu nasłonecznienia (co najmniej 3 godziny) jest spełniony;
- sprawdzając spełnienie warunku z § 13 WT Wojewoda ustalił, że wysokości
przesłaniania budynku projektowanego do budynków istniejących na działkach sąsiednich są mniejsze, niż odległości między budynkami (21,38 m, ok. 9,50 m – str.9, 10 i 115). Ustalił także, że wysokość przesłaniania budynku projektowanego wynosi 9,00 m (najwyżej zacieniająca krawędź znajduje się na poziomie 9,0 m, ponieważ każda kondygnacja powyżej zmniejsza się ku górze począwszy od IV kondygnacji). Biorąc pod uwagę, że odległość miedzy budynkami wynosi ok. 9,50 m:
między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi każdego okna (na parterze budynku nr [...]) pomieszczeń przesłanianych, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku, ani inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 9,0 m. Z analizy w zakresie naturalnego oświetlenia pokoi w budynku projektowanym wynika, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkami usytuowanymi w wewnętrznym licu ściany budynku projektowanego, na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku, ani budynku istniejącego nr [...] w odległości mniejszej, niż wysokość przesłaniania (określona na załączniku 1 do pisma Inwestora, działającego przez pełnomocnika z 21 grudnia 2023 r., którym uszczegółowiono informacje na temat § 13 WT). Zauważyć należy, że choć analizę potwierdzającą spełnienie § 13 WT przeprowadzono dla jednego okna sypialni znajdującej się na parterze projektowanego budynku od strony elewacji zachodniej – przez fakt, że okno to jest położone najbardziej w głębi budynku (czyli jest najbardziej zagrożone brakiem naturalnego oświetlenia), każde okno bliżej narożnika budynku – tym bardziej będzie miało spełnione wymagania § 13 WT. Odległość każdego z istniejących w sąsiedztwie budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od projektowanego budynku jest wystarczająca do zapewnienia im naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń – projektowany budynek nie przesłania okien tych budynków. Przepis § 13 WT jest również spełniony dla projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego;
- organ II instancji wyjaśnił, że jak wynika z projektu (str.: 3, 9) wody opadowe będą zagospodarowane do zbiornika retencyjnego przewidzianego na ten cel w kondygnacji podziemnej oraz poprzez odwodnienie liniowe i na powierzchni biologicznie czynnej w obrębie działki nr [...];
- Wojewoda ocenił, że Projekt zagospodarowania terenu jest również zgodny z innymi przepisami techniczno-budowlanymi, w tym w szczególności: § 12, § 20, § 22 oraz przepisami p.poż. Usytuowanie budynku z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe jest zgodne z przepisami w tym względzie (§ 271 ust. 1 wt): odległość między zewnętrznymi ścianami budynków nierozprzestrzeniających ognia z przekryciem dachów rozprzestrzeniającymi ognia wynosi więcej nić 8 m, tj.: ok. 9,50 m; 21,38 m. Prawidłowość lokalizacji pod względem przepisów p.poż. została potwierdzona przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. K. M., który 20 października 2022 r. uzgodnił projekt bez uwag;
- budynek zwrócony ścianą z oknami i drzwiami w stronę granic działek sąsiednich został zlokalizowany w odległościach: 4,09 m; 5,59 m; 4,86 m i 9,86 m od granic tych działek;
- organ odwoławczy ocenił, że stanowisko postojowe dla samochodów osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne zostało zaprojektowane prawidłowo, gdyż może być ono zbliżone bez żadnych ograniczeń do okien innych budynków, co spełnia zapisy § 20 WT;
- miejsce gromadzenia odpadów stałych przewidziano jako wyodrębnione pomieszczenie na parterze budynku, co jest zgodne z zapisami § 22 WT.
W podsumowaniu uzasadnienia decyzji Wojewoda Małopolski podkreślił, że zgodnie z art. 4 pb, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Z tą ogólną, kierunkową normą, koresponduje art. 35 ust. 4 pb, w myśl którego w razie spełnienia wymagań określonych wskazanymi przepisami, organ administracji architektonicznobudowlanej
nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Udzielenie pozwolenia na budowę nie jest zatem wynikiem uznania organu, lecz realizacją nakazanego obowiązku przy spełnieniu ściśle reglamentowanych przesłanek. Analiza przedłożonego materiału dowodowego, zdaniem Wojewody, nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które uprawniałoby organ administracji do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej inwestycji. Inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Tym samym Inwestor jest uprawniony do korzystania z prawa wynikającego z przywołanego powyżej art. 4 pb.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa U. w K., powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: "p.b.") w zw. z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, dalej: "rozporządzenie") w zw. z § 7 ust. 7 pkt 3 lit. a) uchwały Nr LXIV/929/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 stycznia 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M. - C." (dalej: "plan miejscowy") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji niezgodnej z ustaleniami planu miejscowego dotyczącymi minimalnej liczby miejsc parkingowych,
2) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b. w zw. z § 22 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (dalej: "uchwała krajobrazowa") wzw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji, w ramach której przewidziano realizację ogrodzenia (nazywanego w dokumentacji projektowej "słupkami granicznymi"),
3) art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 18 i § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że dla przedmiotowej inwestycji zapewniono miejsce postojowe dla samochodów osobowych użytkowanych przez osoby niepełnosprawne, mimo iż takie miejsce nie zostało przewidziane,
4) art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 18 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że dla Przedmiotowej inwestycji nie jest wymagane zapewnienie miejsc postojowych dla osób przebywających okresowo na terenie nieruchomości,
5) art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 60 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że sporządzony dla przedmiotowej inwestycji projekt budowlany wykazał, iż pokoje mieszkalne w projektowanym budynku będą miały zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00,
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 77 § 1 I art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędne ustalenia faktyczne, tj.:
a) niewyjaśnienie, jaki jest obecny czas nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00 w odniesieniu do pokoi mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] i ul. [...],
b) niewyjaśnienia, jak na skutek realizacji planowanej inwestycji zmieni się czas nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00 w odniesieniu do pokoi mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] i ul. [...],
c) niewyjaśnienie, jaki czas nasłonecznienia w dniach równonocy w godzinach 7.00- 17.00 będą miały pokoje mieszkalne w projektowanym budynku.
d) niewyjaśnienie, jaka dokładnie powierzchnia dachu projektowanego budynku będzie stanowić teren biologicznie czynny przy uwzględnieniu, iż na dachu zostanie zamontowana instalacja fotowoltaiczna,
e) błędne uznanie, że na terenie inwestora zapewniono możliwość zawracania, zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 sierpnia 2022 r., znak; RU.463.308.2022(2) o zezwoleniu na lokalizację zjazdu,
2) art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z wymogami zawartymi w ww. przepisach.
W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały szeroko rozwinięte.
Strona skarżąca wniosła uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Spółdzielni kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a to na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. z późn. zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.259 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Decyzja organu I instancji zawiera niezwykle ogólnikowe i lakoniczne, można powiedzieć szablonowe uzasadnienie, nie indywidualizujące w żaden sposób rozstrzyganej sprawy. Narusza to w sposób oczywisty przepis art.107 § 3 k.p.a., który nakazuje, by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ I instancji ograniczył się do podania, że po dokonaniu analizy materiału dowodowego stwierdził, że "inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie objętym niniejszą decyzją, projektowana inwestycja znajduje się na terenie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru M.-C. w K., zatwierdzonego uchwałą Nr LXIV/929/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 stycznia 2013 r. na obszarze oznaczonym w załączniku graficznym do planu jako 7MW - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru M.-C. w K., a także wymaganiami środowiska, projekt jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, do projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego dołączono kopię decyzji o nadaniu projektantowi lub projektantowi sprawdzającemu uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności (...), "kopię zaświadczenia, o którym mowa w art.12 ust.7 u.p.b. (...), (...) dołączono oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (...), projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany jest wykonany przez osoby uprawnione, projekt architektoniczno-budowlany obejmuje opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art.1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (...) (Dz.U. z 2012 r., poz.1169 z późn.zm.), w tym osób starszych, Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 23 sierpnia 2022 r. (...) zezwolił na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi publicznej o kategorii drogi gminnej: ulica [...] w K. na działkę nr [...] obr.[...]".
Z akt sprawy wynika, że w związku z wydaniem postanowienia wzywającego do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, został on wypożyczony projektantowi w okresie 5.10.2022 r - 25.10.2022 r. oraz w dniu 29.12.2022 r. Prawdopodobnie z tego powodu znajdujący się w aktach projekt budowlany zawiera widoczne poprawki i uzupełnienia.
Wbrew twierdzeniom organu projekt nie odpowiada wymogom rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U.2022.1679 t.j.- wersja od: 10 sierpnia 2022 r. do: 31 marca 2024 r.). I tak, narusza on § 6 (wadliwa numeracja stron), § 7 (wadliwa oprawa elementów projektu budowlanego i spis treści), § 14 pkt 4) lit.a (stanowiącego, że powierzchnię zabudowy budynku pomniejsza się o powierzchnię części zewnętrznych budynku, takich jak: tarasy naziemne i podparte słupami, gzymsy oraz balkony - ale nie loggie), § 14 pkt 5) lit.a (nie wskazano na ograniczenia w zabudowie i zagospodarowaniu tego terenu wynikające z aktów prawa miejscowego - uchwały Nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń), § 14 pkt 6) (dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej, w szczególności o drogach pożarowych oraz przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę, wraz z ich parametrami technicznymi.
Zauważyć również należy, że jak wynika z akt elektronicznych organu II instancji, załączniki graficzne do pisma projektanta z dnia 27 stycznia 2023 r., mające wykazać spełnienie warunków z § 13 i 60 WT, są kompletnie nieczytelne.
Równie nieczytelny jest rysunek dotyczący spełnienia wymagań z § 13 WT dołączony do pisma projektanta z dnia 21 grudnia 2023 r. Projektant określił, że rysunek ten to "Zał. nr 1 Projekt zagospodarowania 1:500". Przy zatwierdzonym projekcie PZT brak jest takiego załącznika. W opisie do tego rysunku projektant podał, że między ramionami kąta 60% wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku łub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m.
Rzecz jednak w tym, że projektant zacytował jedynie treść przepisu, nie podając nawet jaka jest wysokość przesłaniania, ani nie wskazując gdzie umieścił wierzchołek kąta 60% wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej. Ponadto, sprawdzenie takie nie zostało wykonane dla sytuacji, kiedy to budynkiem przesłanianym jest budynek przy ul. [...].
Analiza zatwierdzonego projektu budowlane wskazuje, że organy nie dostrzegły wadliwości projektu, w którym na podwójnie numerowanej stronie [...] projektant wskazał, że projektowany budynek usytuowany jest w odległości 15,4 m od budynku nr [...], co pozostaje w sprzeczności z danymi zawartymi w PZT.
Organy nie zbadały również kwestii retencjonowania wody opadowej. Stosownie do § 20 ust.4 pkt 5) m.p.z.p. w przypadku zmiany zagospodarowania terenu zgodnie z ustaleniami planu obowiązuje nakaz retencjonowania ścieków opadowych lub roztopowych, ograniczający odprowadzanie wód i ścieków opadowych do ilości jaka powstaje z terenów zielonych przy współczynniku spływu nie większym jak 0,1. Zauważyć w związku z tym należy, że organ odwoławczy stwierdził, że z projektu (str.: 3, 9) wynika, że wody opadowe będą zagospodarowane do zbiornika retencyjnego przewidzianego na ten cel w kondygnacji podziemnej oraz poprzez odwodnienie liniowe i na powierzchni biologicznie czynnej w obrębie działki nr [...]. Na stronie 6 projektu wskazano, że odprowadzenie wód opadowych nastąpi do zbiorników retencyjnych. Na stronie 3 podano, że będzie on (jeden ?) umiejscowiony pod wjazdem. Zbiorniki retencyjne nie zostały przedstawione na rysunkach projektu. Nadto, jak wynika z uzyskanych przez inwestora warunków technicznych na odprowadzanie wód opadowych (strona 95 projektu) projekt winien zawierać obliczenia hydrologiczno-hydrauliczne dla inwestycji (mapa powierzchni zlewni cząstkowych), dopuszczono bowiem odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej w ilości przy współczynnika spływu nie większym niż 0,1 wg formuły krakowskiej, przy czym nadmiar wód należało retencjonować na własnej działce, objętość zbiornika obliczyć jako maksymalną wartość objętości wód opadowych obliczoną wg formuły krakowskiej, zastosować studnię kontrolną o średnicy min.1000 mm na terenie inwestora. Okoliczności zostały przez organ zupełnie pominięte.
Podkreślenia także wymaga, że stosownie do § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U.2009.124.1030) do budynku średniowysokiego, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (a tak zakwalifikowany został przedmiotowy budynek) należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku). Droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, na całej jego długości. Zgodnie z § 12 ust.9 rozporządzenia droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, z dopuszczeniem wykonania odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu.
Jak wynika z PZT projektowana droga pożarowa ma więcej niż 15 m. Zgodnie z § 13 rozporządzenia, minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 %. Przy wjeździe do garażu, jak wynika z PZT, zaprojektowana droga pożarowa ma szerokość 3,35 m. Sąd dostrzegł, że projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. pożarowych, ale okoliczności te winny być przez organ wyjaśnione. Wszak chodzi tu o zapewnienia odpowiedniej ochrony dla zdrowia i życia ludzi. Wobec powyższego nie wiadomo dlaczego w opisie do projektu znalazło się zapis, że "do budynku zapewniona jest droga pożarowa, którą stanowi ulica [...]" (strona 6 oraz [...] projektu). Tymczasem na projekcie zagospodarowania terenu jako "droga pożarowa" został opisany szlak prowadzący od wjazdu z ul. [...] do wjazdu do garażu podziemnego.
Zauważyć także należy, że na projekcie zagospodarowania terenu (strona 10) oraz rysunku 2.1 poziom 0,00 określono jako 204,77 m.n.p.m., a w opinii geotechnicznej na stronie 56 projektu na: 204,37 m.n.p.m. Natomiast na mapie PZT znajduje się oznaczenie stanu istniejącego - 204,27. W informacjach wykazujących zgodność projektowanej inwestycji z m.p.z.p. podano, że zgodnie z planem wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej ma wynosić do 16 m, a zaprojektowana wysokość budynku to 16 m od terenu istniejącego. Tymczasem na przekroju AA wysokość budynku określono na 15,60 m. Różnice te należało przy sprawdzaniu zgodności projektu z planem miejscowym wyjaśnić.
Na stronie podwójnie numerowanej 5/16 projektu mowa jest o projektowanym budynku usługowym.
Projekt nie zawiera czytelnego bilansu terenu.
Przechodząc do oceny decyzji wskazać należy, że w podstawie prawnej decyzji organu I instancji wymieniono art.33 ust.1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
Zauważyć w związku z tym należy, że wniosek o pozwolenie na budowę z dnia 30 sierpnia 2022 r. obejmował budowę wjazdu z ul. [...]. W dniu 25 października 2022 r. zmieniono nazwę zamierzenia budowlanego poprzez usunięcie z niej słów "z wjazdem z ul. [...]". Konsekwencją powyższego jest nieobjęcie wnioskiem o pozwolenie budowy zjazdu z drogi publicznej celem zapewnienia inwestycji odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. W kontrolowanej sprawie inwestor nie wnosił o "etapowanie" inwestycji. Co istotniejsze jednak, etapowanie może, jak wynika z przywołanej normy, dotyczyć wyłącznie obiektów lub zespołu obiektów "mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem". Nadto, jak wynika z § 16 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w przypadku zamierzenia budowlanego realizowanego etapowo projekt zagospodarowania działki lub terenu określa kolejność realizacji poszczególnych obiektów wraz z odpowiadającymi im częściami terenu w sposób umożliwiający użytkowanie tych obiektów zgodnie z przeznaczeniem. Wobec powyższego skonstatować należy, że istnienie zjazdu z drogi publicznej do planowanego budynku wielorodzinnego dla jego funkcjonowania konieczny. Nie może bowiem istnieć obiekt budowlany taki jak budynek mieszkalny wielorodzinny bez zjazdu z drogi publicznej, przez który ma on odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że zjazd z drogi gminnej nie wymaga pozwolenia na budowę, a wymaga zgłoszenia (vide: art. 29 ust. 2 pkt 11 P.b.). Jak słusznie stwierdzono w wyroku NSA z 11 kwietnia 2018 r., (II OSK 1697/17, orzeczenia.nsa.gov.pl), z art. 33 ust. 1 P.b. wynika, że "obiekt budowlany, którego dotyczy pozwolenie na budowę musi być obiektem mogącym samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Oznacza to, że co do zasady projekt budowlany dotyczący obiektu budowlanego, na realizację którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, powinien obejmować także te elementy, których odrębna realizacja nie wymagałaby takiego pozwolenia."
Zwrócić należy również uwagę na treść art. 29 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 t.j., dalej: u.d.p.), który stanowi: "Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2." Stosownie zaś do art.29 ust.3a u.d.p.: "Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane". W aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia 23 sierpnia 2022 r. zezwalająca na lokalizację zjazdu indywidualnego. Zaznaczyć należy, że czym innym jest pozwolenie na budowę, zezwalające na realizację obiektu w procesie budowlanym, a czym innym jest decyzja o lokalizacji zjazdu. Najpierw, na podstawie art. 29 ust. 1, 3 i 3a u.d.p., określa się gdzie będzie znajdować się zjazd z drogi publicznej na działkę inwestora. Dopiero później można wnioskować, aby organ administracji architektoniczno-budowlanej zezwolił na jego budowę według tych parametrów, jakie określił zarządca drogi. Jak stanowi art. 29 ust. 3a u.d.p., zezwolenie na lokalizację zjazdu dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w p.b. Nie można, poprzez zastosowanie dyrektyw wykładni celowościowej przyjąć innego sposobu interpretacji powołanego przepisu. Nie może być tak, że ze względu na cel przyjmie się inną interpretację, która zaprzeczyłaby literalnemu brzmieniu przepisu. Jeżeli wykładnia celowościowa prowadzi w sposób oczywisty do innych rezultatów niż wskazany w przepisie prawa przez ustawodawcę zamiar, to tylko w takich okolicznościach należy poprzestać na efektach wykładni językowej, gdyż to wykładni językowej przypisuje się priorytet w procesie interpretacji prawa (zob. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III CZP 37/04, Orzecznictwo Sądu Najwyższego - Izba Cywilna 42/3/2005).
Wytknąć zatem należy, że zatwierdzony w kontrolowanej sprawie projekt budowlany nie obejmuje budowy zjazdu z ul. [...], co należy traktować jako istotne uchybienie przepisu art.33 ust.1 P.b., zwłaszcza że z zezwolenia wynika obowiązek inwestora zastosowania odpowiednich rozwiązań projektowych, w tym zapewniających możliwość zawracania na terenie inwestora.
W podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie wymieniono natomiast art.35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2021.2351 t.j.), określającego zakres sprawdzeń, których winien dokonać organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska,
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
4) dołączenie :
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (ust.3). W przypadku niewykonania w wyznaczonym terminie tego postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przytoczona wyżej regulacja jasno wskazuje, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek dokonania sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wymaganiami ochrony środowiska, jego kompletności oraz dołączenia do projektu wymaganych opinii, uzgodnień, sprawdzeń i zaświadczeń. Organ winien również zbadać zgodność projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W przypadku wykrycia nieprawidłowości organ wzywa inwestora do ich usunięcia, a po usunięciu tych nieprawidłowości lub jeżeli takiej potrzeby nie było (projekt spełnia warunki określone w art. 35 ust. 1 ustawy) wydaje decyzje o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Stwierdzenie, że projekt budowalny ustawowych kryteriów nie spełnia, ewentualnie inwestor nie usunął stwierdzonych nieprawidłowości obliguje organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego.
Niezależnie od przywołanych przepisów Prawa budowlanego organy administracji wiążą również przepisy proceduralne, z których wynika min. obowiązek zebrania materiału dowodowego, który pozwoli ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.). Organ zobowiązany jest ocenić przy tym na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się wydając decyzję. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi nie został należycie zrealizowany, co stanowi główną przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że sporządzenie projektu budowlanego przez uprawnionego architekta i przedstawienie przez niego w projekcie oceny zgodności projektu z ustaleniami planu i przepisami, nie zwalnia organu administracji od wykonania obowiązku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Organy administracji architektoniczno - budowlanej są organami wyspecjalizowanymi w zakresie zadań wynikających z ustawy Prawo budowlane. Dlatego też są w stanie samodzielnie ocenić (sprawdzić) projekt zagospodarowania terenu czy inne elementy projektu budowlanego pod kątem jego zgodności z prawem. Z uwagi na prywatny charakter dokumentu, jakim jest projekt budowlany organ musi wykorzystać takie środki dowodowe, które pozwolą mu obiektywnie i merytorycznie odnieść się do rozbieżnych stanowisk reprezentowanych przez strony. Nie jest natomiast dopuszczalne, aby jedyną podstawą służącą ocenie zarzutów zgłoszonych do treści projektu była analiza przepisów dokonana przez autora tego projektu, chyba że organ wykaże poprzez samodzielną weryfikację, że stanowisko autora projektu jest miarodajne dla rozstrzygnięcia spornych kwestii w kontekście przepisów mających zastosowanie w sprawie. Niewątpliwie obowiązkiem organu odwoławczego było gruntowne zweryfikowanie ustaleń projektu budowlanego w kontekście zarzutów odwołania tak, aby ocenić, czy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Obowiązek ten nie został spełniony. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w głównej mierze opiera się na bezrefleksyjnie przyjętych przez organ wyjaśnieniach projektanta.
Przechodząc do merytorycznej kontroli projektu wskazać należy, że stosownie do § 3 ust.1 pkt 10) uchwały NR LXIV/929/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 stycznia 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M.-C." w K. (Małop.2013.863 z dnia 2013.01.22) ilekroć w przepisach uchwały jest mowa o "powierzchni zabudowy" – należy przez to rozumieć powierzchnię zabudowaną budynkami, liczoną po zewnętrznym obrysie murów ich części nadziemnych, a w przypadku nadwieszeń, podcieni z podporami czy przejazdów - po obrysie ich wyższych kondygnacji. Z kolei przez wskaźnik terenu biologicznie czynnego należy rozumieć parametr, wyrażony jako procentowy udział powierzchni terenu biologicznie czynnego w powierzchni terenu działki budowlanej lub terenu inwestycji (pkt 9). Zgodnie zaś z § 7 ust.2 pkt 3) oraz ust.3 pkt 2) uchwały dla działki budowlanej w terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oznaczonych symbolem 7 MW wskaźnik terenu biologicznie czynnego nie może być mniejszy niż 45%, a wskaźnik powierzchni zabudowy - nie może być większy niż 35%.
W projekcie budowlanym podano, że powierzchnia terenu inwestycji wynosi 912 m2, powierzchnia zabudowy 315,8 m2 (max. 319 m2), a powierzchnia biologicznie czynna 417,8 m2 (min. 410,4 m2).
Zgodnie z legendą Projektu zagospodarowania terenu czarną grubą linią ciągłą oznaczono obrys budynku. Podano jego wymiary: 1 591 x 2 086.
Cieńszą czarną linią przerywaną oznaczono na PZT "obrys balkonów zewnętrznych", które na rys. 1.2 , 1.3 i 1.4 zostały opisane jako "tarasy". Balkony zostały przedstawione Na rys. 1.3 - 1.6 oraz 2.2.
Pas terenu pomiędzy obrysem elewacji północno-wschodniej budynku a obrysem balkonów zewnętrznych zaznaczono kolorem jasno-zielonym z opisem "zieleń - 50 % powierzchni biologicznie czynnej". Jednakże na rysunku przedstawiającym poziomy rzut parteru (rys.1.2), teren ten został opisany jako tarasy. Z kolei na stronie 28 projektu wskazano, że posadzki tarasów na parterze będą wykończone deskami tarasowymi z modrzewia syberyjskiego. Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do § 3 pkt 22) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j.) przez teren biologicznie czynny - należy rozumieć teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie.
Jak się wydaje, płyta żelbetowa obłożona deskami nie zapewnia naturalnej wegetacji roślin i retencji wód opadowych.
Nadto, jak wynika z rysunku 1.3 projektu przedstawiającego rzut poziomy I piętra, na elewacji południowo- zachodniej, od strony ul. [...], przedstawiono "tarasy". Z rysunku na stronie tytułowej projektu oraz rysunku 3.1 przedstawiającym elewację południową wynika, że w istocie są to loggie. Z porównania rys.1.2 (rzut poziomy parteru) i strony tytułowej projektu wynika, że "tarasy" I kondygnacji są nadwieszone nad tarasami parteru.
Na rys.1.2 nie zostały wpisane wymiary obrysu budynku przedstawione w PZT : 1 591 x 2 086. Dłuższy bok budynku zwymiarowano w ten sposób, że określono odległość od zewnętrznej krawędzi tarasów do linii północnego obrysu garażu podziemnego jako 2 661. Wskazano, że odległość między linią północnego obrysu garażu podziemnego a północną ścianą budynku wynosi 416, a odległość między zewnętrzną krawędzią tarasu przy elewacji frontowej 159, czyli łącznie 575 (416 + 159). Różnica pomiędzy wartością 2 661 a 575 wynosi 2 086. Na rys. 1.3 przedstawiającym rzut I piętra wskazano, że odległości między północną ścianą budynku a zewnętrzną krawędzią "tarasu" wynosi 2 245.
Wydaje się zatem, że na PZT przedstawiono obrys budynku od strony ul. [...] nie według ścian wyższych kondygnacji/ ścian zewnętrznych loggi, ale ścian wewnętrznych loggi.
W związku z tym powstają istotne wątpliwości co do prawidłowości wyliczenia przez autora projektu powierzchni zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej. Dlatego też uznać należy, że brak powstania tych wątpliwości u wyspecjalizowanych organów świadczy o nierzetelnym sprawdzeniu zgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do czego wszak były zobowiązane.
Przechodząc do zarzutów skargi przypomnieć należy, że zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. "M.-C." w K. miejsca parkingowe należy realizować w granicach terenu objętego inwestycją jako miejsca otwarte, naziemne lub podziemne, zlokalizowane w garażach naziemnych i podziemnych w tym parkingach wielopoziomowych, a w terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (MW) w obrębie działki o wyłącznej funkcji mieszkaniowej należy zlokalizować minimum 1,2 stałe miejsca parkingowe dla jednego mieszkania. Organ odwoławczy, podzielając wyjaśnienia autora projektu uznał, że zaprojektowane na potrzeby przedmiotowej inwestycji miejsca parkingowe nie naruszają ustaleń planu i warunków technicznych.
Ocen tych Sąd nie podziela. Stosownie do § 3 pkt 25) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez parking należy rozumieć wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują. "Wydzielenie" parkingu, o którym stanowi ta definicja to jego funkcjonalne odróżnienie (wyodrębnienie) od terenów bezpośrednio sąsiadujących o odmiennym sposobie użytkowania. Stosownie do § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Wskazać zatem należy, że projektant sporządzający projekt budowlany ma obowiązek przeprowadzić analizę danej inwestycji w zakresie zapotrzebowania na miejsca postojowe i uwzględnić w dokumentacji projektowej taką ich liczbę, która będzie adekwatna do potrzeb użytkowników projektowanego obiektu budowlanego. Miejsca postojowe to urządzenia zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i jako takie stanowią element projektowanej inwestycji, mającej z założenia stanowić funkcjonalną i zupełną całość. Oznaczenie miejsca postojowego bez gwarancji rzeczywistego z niego korzystania nie jest równoznaczne z zaprojektowaniem takiego miejsca. Powtórzyć należy, że oświadczenie projektanta zawarte w projekcie o zapewnieniu przez inwestora wystarczającej dla inwestycji liczby miejsc postojowych, nie zwalnia organu od powinności zweryfikowania tego twierdzenia w kontekście zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu oraz z przepisami techniczno-budowlanymi.
Z projektu budowlanego wynika, że w projektowanym budynku ma powstać 20 mieszkań. Zgodnie więc z ustaleniami planu w obrębie działki należało zlokalizować minimum 24 stale miejsca postojowe. Należało również przewidzieć stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Z projektu wynika, że w garażu podziemnym zaprojektowano 24 miejsca parkingowe, z tym że miejsca [...], [...], [...] i [...] na podwójnych platformach. Do miejsca nr [...] można się dostać jedynie poprzez miejsce nr [...], a do miejsca nr [...] jedynie poprzez miejsce nr.[...]. Tak więc wjazd samochodu na miejsca nr [...], jak również wyjazd, będzie możliwy tylko wówczas, gdy miejsca nr [...] nie będą zajęte.
Oznacza to, że 2 miejsca parkingowe zaprojektowane w garażu (nr [...] i [...]) są miejscami zależnymi i jako takie nie spełniają swoich funkcji. W ocenie Sądu celem ustalenia w planie miejscowym wskaźnika miejsc postojowych przypadającego na jedno mieszkanie było realne zapewnienie mieszkańcom odpowiedniej liczby miejsc postojowych. Celowi temu miejsce zależne nie odpowiada, gdyż korzystanie z niego uzależnione jest od innego użytkownika. Tak więc dostęp do 2 miejsc w garażu może się okazać iluzoryczny. Jedynie zaprojektowanie wszystkich miejsc parkingowych jako niezależne spełni wymogi m.p.z.p. "M.-C." w K..
Z wyjaśnień projektanta wynika, że na zewnątrz budynku przewidziano 1 miejsce dla samochodu osoby niepełnosprawnej. Nie zostało ono jednak w ten sposób opisane w projekcie, co ma w sprawie istotne znaczenie. Skoro, jak już wcześniej przytoczono, liczbę stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne, oznacza to, że co najmniej 1 miejsce dla użytkownika przebywającego okresowo na działce budowlanej powinno być miejscem postojowym przeznaczonym dla samochodu, z którego korzysta osoba niepełnosprawna. Zgodnie z § 21 ust.1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia w przypadku samochodów osobowych użytkowanych przez osoby niepełnosprawne stanowiska postojowe powinny mieć co najmniej szerokość 3,6 m i długość 5 m. Z § 19 rozporządzenia wynika jednakże, że odległość 1 miejsca postojowego dla samochodu osobowego od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż 7 m. W projekcie wskazano, że odległość ta wynosi 5 m. Jedynie w przypadku usytuowania miejsc postojowych dla samochodów osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne mogą być one zbliżone bez żadnych ograniczeń do okien innych budynków. (§ 20). Jednakże, dla zwolnienia takiego miejsca postojowego z wymogów odległościowych, musi ono być odpowiednio oznakowane, co oznacza, że w projekcie winno być opisane jako miejsce dla niepełnosprawnych. W przeciwnym wypadku odległość 7 m od okna budynku mieszkalnego musi być zachowana. Projekt zagospodarowania terenu nie zawiera takiego oznaczenia, co powoduje, że usytuowanie zewnętrznego miejsca postojowego jest sprzeczne z cytowanymi przepisami - jako zlokalizowane w odległości 5 m od okien budynku.
Organy architektoniczne wadliwości tej nie dostrzegły. Organ odwoławczy ograniczył się do powtórzenia i zaakceptowania wadliwych wyjaśnień projektanta, skupiających się tylko na wymiarach tego miejsca.
Błędne jest również założenie organu odwoławczego, że skoro autor projektu odpowiada za przyjęte w dokumentacji rozwiązania, to organ nie jest zobowiązany do zbadania zgodności projektu z przepisami. To obowiązkiem organów jest sprawdzenie projektu w zakresie wskazanym w art.35 Prawa budowlanego.
Nadto wadliwe było również stanowisko organu, podzielające wyjaśnienia projektanta, że ze względu na bardzo dobrze skomunikowany teren, jakim jest okolica ul. [...] pod względem transportu komunikacji miejskiej, nie przewiduje się miejsc postojowych dla aut osób przebywających czasowo na terenie nieruchomości. W myśl § 7 ust. 7.pkt 1) m.p.z.p. miejsca parkingowe należy bowiem realizować w granicach terenu objętego inwestycją. Wskaźnik określony planem - 1,2 stałe miejsca parkingowe dla jednego mieszkania - dotyczy również użytkowników przebywających okresowo na działce budowlanej, co wynika z przepisu § 18 rozporządzenia.
Rzeczą organów było również sprawdzenie projektu z przepisami § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Stosownie do § 13 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m - niż wysokość przesłaniania oraz zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 rozporządzenia. Wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.
Zwykle wysokość przesłaniania podaje się na rysunku przekroju pionowego budynków przesłaniającego i przesłanianego, opisując na nim również poziom dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego oraz poziom najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego.
Zgodnie z § 57 rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12.
Z kolei w myśl § 60 rozporządzenia pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy - w godzinach 7.00 - 17.00. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju.
Co istotne, cytowane przepisy mają zastosowanie zarówno do projektowanych obiektów przeznaczonych do realizacji, jak też do obiektów już istniejących.
Zauważyć także należy, że przepis § 13 rozporządzenia nie nakłada na inwestora obowiązku wyznaczania osi pomiędzy ramionami kąta prostopadle do lica ściany. Dozwolone jest wyznaczenie kąta poprzez takie obracanie osią, które jednakże zapewni zachowanie wymaganej wielkości minimum 60° pomiędzy zewnętrznymi krawędziami otworu w ścianie.
Ze wspomnianego już wyżej nieczytelnego rysunku przedłożonego przy piśmie z dnia 21 grudnia 2023 r. nie wynika miejsce umieszczenia wierzchołka kąta. Ponieważ, jak się wydaje, jedno z jego ramion jest równoległe do elewacji, wątpliwości budzi, czy jego wierzchołek został usytuowany w wewnętrznym licu ściany.
Jak już wcześniej podniesiono, w materiale dowodowym sprawy brak jest rysunku przedstawiającego spełnienie warunku z § 13 rozporządzenia dla sytuacji, w której obiektem przesłaniającym będzie budynek projektowany. Wówczas wierzchołek kąta 60° należy sytuować na osi okna pomieszczenia przesłanianego w budynku Spółdzielni nr [...].
Nie wiadomo na jakiej podstawie organ odwoławczy ustalił, że "wysokość przesłaniania budynku projektowanego wynosi 9,00 m (najwyżej zacieniająca krawędź znajduje się na poziomie 9,0 m, ponieważ każda kondygnacja powyżej zmniejsza się ku górze począwszy od IV kondygnacji). Biorąc pod uwagę, że odległość miedzy budynkami wynosi ok. 9,50 m: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi każdego okna (na parterze budynku nr [...]) pomieszczeń przesłanianych, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku, ani inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 9,0 m."
Wszak wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.
W § 60 WT wskazano minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń w dniach równonocy (od 1 stycznia 2018 r. przepis nie wskazuje już, że za dni równonocy uznaje 21 marca i 21 września) w konkretnych godzinach. W związku z powyższym wykonując analizę nasłonecznienia należy uwzględniać każdorazowo dni równonocy przypadające w danym roku kalendarzowym. Jeśli chodzi o godziny, dla których należy wykonać analizę, to muszą one uwzględniać czas strefowy obowiązujący w Polsce w danym dniu równonocy - czasem urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej jest czas środkowoeuropejski albo czas letni środkowoeuropejski w okresie od jego wprowadzenia do odwołania - zob. ustawa z 10.12.2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. nr 16 poz. 144) oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026. Ponadto wykonując analizę nasłonecznienia należy uwzględnić współrzędne geograficzne miejsca lokalizacji inwestycji.
Z treści § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika niewątpliwe wymaganie, by odpowiedni dla danego typu zabudowy czas nasłonecznienia był zapewniony w dniach równonocy, co należy rozumieć jako konieczność ustalenia, że w obu tych dniach tenże warunek podlega spełnieniu. w piśmiennictwie wskazuje się, że różnica pomiędzy kształtem cienia w marcu i we wrześniu nie wynika wyłącznie ze zmiany czasu (wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego) zgodnie z treścią § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2012-2016 (Dz. U. z 2012 r. poz. 33). Na czas słoneczny prawdziwy i kąt padania promieni słonecznych w dniach równonocy wiosennej i jesiennej wpływa również eliptyczność orbity Ziemi i zmienne tempo ruchu Ziemi po swojej orbicie, co bywa określane zjawiskiem analemmy (por. M. Lose, Nasłonecznienie mieszkań. Przepisy, praktyka i rzeczywistość, Cursiva 2015, s. 9 i n.). (por. wyrok NSA z dnia7 lutego 2018 r. sygn. II OSK 942/16, LEX nr 2468046)
Najczęściej spotykanym narzędziem w analizie nasłonecznienia jest tzw. linijka słońca, która polega na naniesieniu na rzut przedstawiony na projekcie zagospodarowania terenu poziomego zegara słonecznego pokazującego kąt i długość padania promieni słonecznych na dany budynek (od godziny 7.00 do godziny 17.00).
Projektant powinien przedstawić analizę nasłonecznienia w czytelny sposób, umożliwiający organowi dokonanie oceny zgodności inwestycji z § 60 rozporządzenia. Powyższe może być oczywiście utrudnione ze względu na konieczność wykazania, czy w sąsiednim budynku (czyli tym, który może być zacieniany przez planowaną inwestycję) znajdują się pokoje mieszkalne. W praktyce w sytuacji, gdy projektant nie ma dostępu do projektu budynku sąsiedniego, przedstawiona powyżej kwestia zostanie oceniona przez organ udzielający pozwolenia na budowę. W przypadku stwierdzenia niezgodności organ administracji architektoniczno-budowlanej nałoży postanowieniem, wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 pr. bud., obowiązek uzupełnienia projektu o stosowną analizę lub usunięcia stwierdzonych niezgodności. Podkreślić należy, że obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej, a następnie organu odwoławczego jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć do oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich istniejących budynków, a ponadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować bądź merytorycznie zakwestionować. Co ważne, przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia
Analiza zawartej w projekcie budowlanym na stronie 11 "Linijki słońca" budzi poważne wątpliwości. Na wstępie zauważyć trzeba, że z mapy dołączonej do wniosku wynika, że projektowany budynek w stosunku do kierunku północ-południe usytuowany jest skośnie (mapa ta zawiera oznaczenie kierunku północnego). Przy granicy działki nr [...] ulica [...] położona jest w kierunku północny zachód - południowy wschód.
Z kolei mapa na której sporządzono rysunek 4.1 nie ma takiego oznaczenia, a ulica [...] na styku z działką inwestora (o ile północ znajduje się na górze mapy) przebiega w kierunku wschód - zachód. Porównanie tych dwóch map wskazuje, że na mapie "linijki słońca" projektowany budynek został "obrócony" zgodnie z ruchem wskazówek zegara o kilkadziesiąt stopni. Dlatego też, z braku określenia na tej mapie kierunku północnego, utrudniona jest weryfikacja "linijki słońca".
Wreszcie, stosownie do § 7 pkt 7) planu w terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (MW) zakazuje się realizacji ogrodzeń. Z kolei w § 22 ust.1 pkt 2) uchwały Nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. W. M. z dnia 9 marca 2020 r., poz. 1984) ustanowiono zakaz sytuowania ogrodzenia na nieruchomości zabudowanej budynkiem lub budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, chyba, że ogrodzenie stanowi ogrodzenie ogródka przydomowego, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 12 uchwały. Z tego ostatniego przepisu wynika, że przez ogródek przydomowy należy rozumieć wydzielony obszar przylegający do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, niestanowiący części wspólnej nieruchomości, użytkowany w celach rekreacyjnych przez użytkowników danego lokalu w parterze budynku.
W piśmie z dnia 25 października 2022 r., przy którym przedłożono poprawiony projekt budowlany (k.30 akt I instancji) projektant wyjaśnił, że w złożonym projekcie zagospodarowania terenu mylnie określono słupki graniczne nazwą "ogrodzenie". W zatwierdzonym projekcie budowlanym w legendzie rysunków nazwę "ogrodzenie" zastąpiono określeniem "słupki graniczne". Projektant wyjaśnił, że "słupki graniczne w postaci metalowych pionowych elementów - wyznaczają teren określający granicę
działki inwestora" . Wojewoda podzielił te wyjaśnienia i stwierdził, że wzdłuż granicy działki inwestycyjnej zaprojektowano słupy graniczne, których wysokość nie przekracza 1,25 m. Od strony północnej i południowej przewidziano słupy o rozstawie 0,40 - 0,60 m, a w elewacji frontowej od ul. [...] zastosowano dodatkowo oprócz słupów, pylon o szerokości ok. 2,5 m, przewidziany na nazwę ulicy i nr domu. Wojewoda ocenił, że rząd słupów (nawet wzbogacony o pylon) – nie stanowi ogrodzenia, bowiem niektóre odcinki posiadają prześwity wynoszące 0,40- 0,60 m i więcej; co umożliwia dostęp na teren działki nr [...] zarówno osobom trzecim, jak i zwierzętom.
Zdaniem Sądu stanowisko to jest wadliwe.
Zgodzić się należy z organem, że w prawie budowlanym brak jest definicji ogrodzenia. Zgodnie z definicją art.3 pkt 9) prawa budowlanego przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Niezasadne jest odwoływanie się przez organ odwoławczy do definicji "ogrodzenia pełnego" z § 3 ust.1 pkt 12) tekstu planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M.-C." w K.. Stosownie do tego przepisu "Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o ogrodzeniu pełnym - należy przez to rozumieć takie ogrodzenie, w którym powierzchnia prześwitów widocznych w kierunku prostopadłym do elewacji ogrodzenia wynosi mniej niż 20% na każdy metr bieżący ogrodzenia". Zgodnie z ust.2 tego przepisu pozostałe określenia użyte w uchwale - należy rozumieć zgodnie z ich definicjami określonymi w przepisach odrębnych. Ponieważ w przepisach odrębnych brak jest definicji "ogrodzenia", należy je wykładać zgodnie ze znaczeniem przypisywanym mu w języku potocznym.
W języku potocznym przez ogrodzenie rozumie się jakąś konstrukcję ochronną, przeszkodę ogradzającą jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru, żywopłotu. Według Wielkiego słownika języka polskiego pod pojęciem ogrodzenia rozumie się konstrukcję otaczającą jakiś teren, utrudniającą wejście lub wyjście (https://wsjp.pl/haslo/podglad/11504/ogrodzenie). Dla przyjęcia, że dana konstrukcja jest ogrodzeniem (spełnia funkcję ochronną i ogradzającą) obojętna jest jej wysokość, wygląd, prześwity.
Skoro więc w § 7 ust.1 pkt 7 lit a) w terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (MW) wprowadzono zakaz realizacji ogrodzeń, a w § 7 ust.1 pkt 7 lit. b) w terenach budowlanych zakazano stosowania ogrodzeń przekraczających wysokość 2,2 m od poziomu terenu oraz realizacji ogrodzeń pełnych, za wyjątkiem sytuacji, gdy ogrodzenia te stanowią ochronę akustyczną lub przeciwpożarową, to oznacza, że do terenu MW nie odnoszą się regulacje dotyczące ogrodzeń pełnych. W tym obszarze obowiązuje zakaz jakichkolwiek ogrodzeń. Ponieważ w planie zagospodarowania przestrzennego i w uchwale krajobrazowej wprowadzono zakaz sytuowania jakichkolwiek ogrodzeń, to parametry zaprojektowanych "słupków ogrodzeniowych", nazwanych następnie "słupkami granicznymi" nie mają żadnego znaczenia w kwalifikacji tego urządzenia budowlanego jako ogrodzenia.
Zmiana nazwy nie mogła spowodować, że tożsama w swej formie konstrukcja przestała być ogrodzeniem, stając się słupkami granicznymi.
Tak więc uznać należało, że organ zaakceptował projekt budowlany sprzeczny z przepisami prawa miejscowego.
Z zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby zewnętrzne miejsce postojowe miało wymiary wymagane dla samochodu osoby niepełnosprawnej. Jedynie w piśmie wyjaśniającym projektanta wskazano, że stanowisko dla osób niepełnosprawnych jest zapewnione na terenie inwestycji po prawej stronie przy wjeździe na teren inwestycji, o wym. 3,6 x 5m (teren utwardzony 3 x 5m, pozostałe 30 cm z jednej i drugiej strony to pasy ,,geokraty".
Zdaniem Sądu nie została również należycie przez organ wyjaśniona kwestia, czy fakt zaplanowania powierzchni biologicznej pod panelami fotowoltaicznymi zapewni wegetację roślin. Wojewoda odniósł się w uzasadnieniu decyzji jedynie do kwestii nawodnienia, pomijając zarzuty z brakiem dostępu światła słonecznego i powierzchni zajmowanej przez same wsporniki paneli.
Nie do zaakceptowania jest stanowisko Wojewody, będące powtórzeniem stanowiska projektanta, że na terenie inwestycyjnym zapewniono możliwość zawracania, zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 23 sierpnia 2022 r., znak: RU.463.308.2022(2) o zezwoleniu na lokalizację zjazdu, gdyż na terenie działki nr [...] można to uczynić poprzez wjazd do garażu podziemnego i zawrócenie w jego obrębie oraz wyjazd.
Zważywszy, że dojazd do garażu opisany został w PZT jako droga pożarowa, trudno sobie wyobrazić, aby wóz strażacki miał zawracać w podziemnym garażu, w którym parkują samochody i w którym - teoretycznie może nie być żadnego wolnego miejsca. W związku z tym zdziwienie budzi stanowisko Wojewody, akceptujące zaprojektowanie drogi pożarowej sprzecznie z przepisami. Wszak może to spowodować perturbacje z podjęciem skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych, stanowiąc zarazem zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w przedmiotowym budynku oraz ich mienia. To w interesie mieszkańców budynku, a nie właściciela drogi pożarowej, leży zapewnienie odpowiednich parametrów tej drogi - umożliwiających prowadzenie skutecznej akcji ratowniczej (por. wyrok WSA w Kielcach z 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 817/12).
Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniono w szczególności okoliczności mających znaczenie ze względu na treść normy wynikającej z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b P.b., która zobowiązuje organ architektoniczno-budowlany do zbadania zgodności projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwałą reklamową, a także przepisami techniczno-budowlanymi.
Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organy zobowiązane będą zastosować się powyższych wskazań oraz ponownie dokonają wymaganych sprawdzeń w zakresie zgodności projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Wobec stwierdzonych uchybień Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło