II SA/Kr 495/24
WyrokWSA w Krakowie2024-09-18
Skład orzekający: Piotr Fronc, Jacek Bursa, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, na podstawie art. 155 K.p.a., jeśli nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a strona nie dopełniła wynikających z tej decyzji obowiązków?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a., jeśli nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a strona nie dopełniła wynikających z tej decyzji obowiązków, takich jak uiszczanie opłat czy faktyczne odprowadzanie ścieków do kanalizacji. Sam fakt podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest równoznaczny z wypełnieniem obowiązku utrzymania czystości i porządku.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o uchylenie decyzji z 2006 r. ustalającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego i transport nieczystości ciekłych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia decyzji z 2006 r. w trybie art. 155 K.p.a. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów K.p.a., w tym brak wskazania przepisów dopuszczających stosowanie szamba po wybudowaniu sieci kanalizacyjnej i podłączeniu części nieruchomości, mimo że nieruchomość była podłączona do sieci w 2005 r. Skarżąca podniosła również, że nie otrzymała warunków technicznych przyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 lutego 2024 r. znak SKO.OL/4141/3/2024 w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. nr SKO.OL/4141/3/2024 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 23 stycznia 2024 r. znak ŚiR.7621/I/1/05-06/2022 odmawiającą zmiany lub uchylenia decyzji ŚiR.7621/1/1/05-06 z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. , oznaczonej ewidencyjnie jako działka Nr [...], dla której księgę wieczystą [...] prowadzi Sąd Rejonowy w W. zamiejscowy VII Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N., zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym [...] i transport tych nieczystości do punktu zlewnego, wysokość opłat, termin ich uiszczania oraz sposób i terminy udostępniania zbiornika bezodpływowego w celu jego opróżnienia.
W uzasadnieniu podano, iż przedmiotem żądania uchylenia w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 155 K.p.a. była w/w decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak ŚiR.7621/1/1/05-06. W myśl art. 155 § 1 k.p.a. - decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Według organu odwoławczego prawidłowa jest kwalifikacja dokonana przez Organ I instancji prowadząca do odmowy uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. objętych wnioskiem decyzji. Do wniosku nie dołączono zgody pozostałych stron postępowania, ale niezależnie od tej okoliczności, należy podzielić pogląd Organu I instancji, że Wnioskodawczyni zaniechała dopełnienia stosownych obowiązków. W szczególności nie zawarto umowy o korzystanie z usług w zakresie opróżniania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, następnie zaniechano wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych obowiązków, tj. uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe zbiornika i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego; podłączenia do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanej przez M. B. poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym na terenie nieruchomości gruntowej przyłączem kanalizacyjnym; zawarcia stosownej umowy na odprowadzanie ścieków i rozpoczęcie zrzutu do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej.
W ocenie Kolegium trafnie wywodzi Organ I instancji, że za uchyleniem lub zmianą w/w decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., nie przemawia ponadto interes społeczny, ponieważ w interesie tym pozostaje wypełnianie przez właścicieli nieruchomości obowiązku ich utrzymania w czystości i porządku. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym, że już w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1286/11 wydanym w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. podniesiono, iż realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku w zakresie pozbywania się nieczystości płynnych nie polega na tym, że nieruchomość zostanie podłączona do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, tylko na tym, że do sieci tej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki, a celem ustawodawcy było nałożenie na właścicieli nieruchomości rzeczywistego, a nie pozornego obowiązku odprowadzania ścieków do kanalizacji miejskiej. Sam fakt, iż nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielką podłączona jest do kanalizacji nie oznacza, że wypełniony został przez nią obowiązek utrzymania czystości i porządku. Skarżąca kasacyjnie powinna wykazać, że z przyłącza tego rzeczywiście korzysta i odprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej. Tymczasem poza stwierdzeniem, że nieruchomość podłączona jest do kanalizacji nie przedstawiła ona żadnego dowodu na to że odprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej.
Kolegium podzieliło pogląd Organu I instancji, że interes strony nie może pozostawać w kolizji z interesem społecznym. Uchylenie lub zmiana decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. na podstawie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do stanu sprzecznego z wolą ustawodawcy wyrażoną w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Za takim rozstrzygnięciem nie może przemawiać indywidualny interes strony. Strona skarżąca pismem z dnia 28 września 2022 r. złożonym w przedmiotowej sprawie stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie Organu podniosła, że wnosi o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. z uwagi na okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. nr SKO.OL/4141/4/2014 stwierdziło wydanie decyzji Organu I instancji z dnia 9 stycznia 2006 r. z naruszeniem prawa. Jednak w związku ze skargą M. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1042/15 uchylił powyższą decyzję Kolegium, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1104/16 oddalił skargę kasacyjną M. B. na powyższy wyrok Sądu I instancji. Zatem decyzja SKO w Krakowie z dnia 26 czerwca 2015 r. została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego i nie wywołuje skutków
prawnych względem decyzji Organu I instancji z dnia 9 stycznia 2006 r. Następnie - mając na uwadze wydane w sprawie wyroki - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 7 grudnia 2017 r. nr SKO.OL/4141/4/2017 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 października 2013r., nr ŚiR.7621/1/1/05-06 odmawiającą po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji z dnia 9 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 182/18 oddalił skargę M. B. na decyzję Kolegium z dnia 7 grudnia 2017 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK/1108/21 oddalił skargę kasacyjną. W konsekwencji wydanych w sprawie orzeczeń decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak ŚiR.7621/1/1/05-06 pozostała w obrocie prawnym, natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2015 r. nr SKO.OL/4141/4/2014 na którą powołuje się Strona skarżąca nie funkcjonuje w obrocie, a zatem brak jest aktu administracyjnego stwierdzającego, że decyzja z dnia 9'stycznia 2006 r. znak ŚiR.7621/1/1/05-06 narusza prawo. Decyzja Organu I instancji z dnia 9 stycznia 2006 r. pozostała w obrocie prawnym jako akt nienaruszający prawa i podlegała weryfikacji w trybach administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie art. 61 kpa, art. 6 kpa., art. 7 kpa, art. 8 kpa., art. 9.kpa, art.75 i 76 kpa, art.77 § 1 kpa, art.80 kpa, art.107 § 3.kpa, art.108 kpa. art.138 § 1 pkt., i art. 154 i 155 kpa, poprzez nie wskazanie jakie przepisy prawa dopuszczają stosowanie szamba po wybudowaniu sieci kan. i przyjęcia jej do użytkowania, oraz podłączenia części nieruchomości nr. [...] do sieci kan. w sytuacji, gdy wspólna nieruchomość nr. [...] została podłączona już w 2005r. do sieci kan. protokołem. Organy nie wskazały który przepis prawa dopuszcza stosowanie szamba po wybudowaniu sieci kan. przyjętej do użytkowania w 2005r. bez wniesienia sprzeciwu. Organ II instancji nie rozpoznał merytorycznie odwołania. Po ukończeniu prac budowy sieci kan. przedsiębiorstwo powinno wystąpić z pismem do właścicieli i określić w nim warunki techniczne przyłączenia, zastrzegając, że niewykonanie obowiązku spowoduje skierowanie sprawy do egzekucji administracyjnej. Skarżąca nie otrzymała warunków technicznych dla podłączenia wspólnej nieruchomości, przedsiębiorstwo wodociągów poświadczało nieprawdę do dokumentów wspólnie ze współwłaścicielem T.S. e wykonano podłączenia zgodnie z warunkami. Skarżąca zwróciła uwagę na wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2014r. sygn. II SA/Kr 1356/13.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja organu, który rozpoznając wniosek skarżącej w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 155 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak ŚiR.7621/1/1/05-06. Powyższa kwalifikacja wniosku skarżącej z 28 lipca 2022r. była prawidłowa zarówno w świetle jego treści, jak również wobec faktu, iż odnośnie w/w decyzji toczyły się już inne postępowania nadzwyczajne, które nie doprowadziły do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. W myśl art. 155 § 1 k.p.a. - decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd rozpoznający sprawę w całości aprobuje poglądy organów, wskazane w decyzjach, które obszernie zostały przytoczone w części historycznej uzasadnienia. W szczególności brak jest jakichkolwiek przesłanek do zmiany lub uchylenia kwestionowanej decyzji w w/w trybie. Jak trafnie wskazały organy, do wniosku nie dołączono zgody pozostałych stron postępowania, ale niezależnie od tej okoliczności, przede wszystkim Wnioskodawczyni nadal nie dopełnia obowiązku w zakresie zawarcia umowy o korzystanie z usług odnośnie opróżniania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe. Zaniechano też wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych obowiązków, tj. uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe zbiornika i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego; podłączenia do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanej przez M. B. poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym na terenie nieruchomości gruntowej przyłączem kanalizacyjnym; zawarcia stosownej umowy na odprowadzanie ścieków i rozpoczęcie zrzutu do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej. Trafnie też wskazano, że za uchyleniem lub zmianą w/w decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., nie przemawia ponadto interes społeczny, ponieważ w interesie tym pozostaje wypełnianie przez właścicieli nieruchomości obowiązku ich utrzymania w czystości i porządku.
Natomiast sam fakt, iż nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielką podłączona jest do kanalizacji nie oznacza, że wypełniony został przez nią obowiązek utrzymania czystości i porządku. Skarżąca nie tylko nie wykazała, że z przyłącza tego rzeczywiście korzysta i odprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej, ale z jej stanowiska wynika, że nadal nie odprowadza ścieków do kanalizacji miejskiej.
Tym samym nie zachodzą żadne przesłanki do uchylenia kwestionowanej decyzji. Jak bowiem trafnie wskazały organy, uchylenie lub zmiana decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. na podstawie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do stanu sprzecznego z wolą ustawodawcy wyrażoną w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Za takim rozstrzygnięciem nie może przemawiać indywidualny interes strony.
Podkreślić też należy – z uwagi na treść wniosku z dnia 28 lipca 2022 r., zawierający zarzut, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. nr SKO.OL/4141/4/2014 stwierdziło wydanie decyzji Organu I instancji z dnia 9 stycznia 2006 r. z naruszeniem prawa – że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1042/15 uchylił powyższą decyzję Kolegium, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1104/16 oddalił skargę kasacyjną M. B. na powyższy wyrok Sądu I instancji. Zatem decyzja SKO w Krakowie z dnia 26 czerwca 2015 r. została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych względem decyzji Organu I instancji z dnia 9 stycznia 2006 r. W konsekwencji wydanych w sprawie orzeczeń decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak ŚiR.7621/1/1/05-06 pozostała w obrocie prawnym, natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2015 r. nr SKO.OL/4141/4/2014 na którą powołuje się skarżąca nie funkcjonuje w obrocie, a zatem brak jest aktu administracyjnego stwierdzającego, że decyzja z dnia 9 stycznia 2006 r. znak ŚiR.7621/1/1/05-06 narusza prawo. Zatem decyzja Organu I instancji z dnia 9 stycznia 2006 r. podlegała weryfikacji w trybach administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych i pozostaje w obrocie prawnym jako akt nienaruszający prawa.
Z tych przyczyn skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło