II SA/Kr 50/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...]" w Z. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Decyzją nr [...] z dnia 5 lutego 2009r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nakazał inwestorowi J.F. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego zamontowanego na słupach drewnianych - typu gołębnik o wymiarach 2,90 x 2,50 m i wysokości 3,50 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w Z. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł w terminie inwestor J.F. , wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 48, art. 49b ust.1, art. 51, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz przepisów art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. Decyzją z dnia 28 października 2011r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu I instancji w całości i nakazał inwestorowi J.F. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego zamontowanego na słupach drewnianych o wymiarach 2,90 x 2,50 m i wysokości 3,50 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w Z. Pismem z dnia 1 grudnia 2011r. J.F. wniósł skargę, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 października 2011r., znak: [...] . Skarżący J.F. wniósł jednocześnie o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, obciążenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kosztami postępowania według norm przypisanych oraz wstrzymanie wykonalności decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisu art. 48, art. 49b ust. 1, art. 51, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 68, art. 77, art. 79, art. 107 K.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znajdując postaw do jej zmiany. Pismem z dnia 17 lutego 2013r., Stowarzyszenie [...] w Z. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu swojego wniosku Stowarzyszenie [...] podało, że jego siedziba znajduje się w Z. , pod adresem ul. [...] , ponadto dotychczas nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w tej sprawie. Naruszenie i to w sposób oczywisty swojego interesu prawnego Stowarzyszenie [...] w Z. upatruje w tym, że gdyby Sąd nakazał rozbiórkę obiektu będącego przedmiotem sprawy, to Stowarzyszenie nie będzie miało swojej siedziby. Stowarzyszenie wskazuje również, że jego udział w postępowaniu jest zasadny ze względu na jego statutową działalność, tj. " dbałość o zachowanie kulturowych oraz przyrodniczych wartości terenu całej gminy [...] i [...] Parku Krajobrazowego" oraz " publiczne wyrażanie opinii w sprawach zgodnych z zakresem działalności Stowarzyszenia, wobec innych organizacji, organów samorządowych, urzędów państwowych, opiniowanie i komentowanie ważnych dla społeczności lokalnej zdarzeń i decyzji" Wniosek ten został podtrzymany i uzupełniony w piśmie procesowym z 3.03.2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba (w tym także Stowarzyszenie [...] , która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna (do której zalicza się Stowarzyszenie [...] , jeżeli dana sprawa dotyczy zakresu jej działalności statutowej. W ocenie Sądu w tej sprawie żadna z ww. podstaw nie zachodzi. Stowarzyszenie [...] zwane dalej w skrócie "Stowarzyszeniem", nie jest uprawnione do skutecznego przystąpienia do udziału w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ jego wynik nie dotyczy interesu prawnego Stowarzyszenia. Jak wynika z akt sprawy właścicielem nieruchomości opisanej jako działka nr [...] w Z. jest skarżący i to niewątpliwie jego interesu dotyczy sprawa nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego na takiej działce. Ewentualne stosunki obligacyjne pomiędzy właścicielem a innymi podmiotami nie określają kręgu stron w postępowaniu dotyczącym nakazania rozbiórki danego obiektu. Gdyby nawet, hipotetycznie przyjmując, właściciel zobowiązany byłby do rozbiórki danego obiektu budowlanego a tym samym dalsze wykonywanie umowy najmu lub innej umowy ze stosunku zobowiązaniowego byłoby niemożliwym, to wówczas strony takiej umowy albo wspólnie mogłyby dokonać rozwiązania bądź modyfikacji stosunku prawnego, albo też właściwym do rozstrzygnięcia kwestii spornych byłby sąd cywilny. Zasadnym jest też podniesienie i tego, że ta sprawa dotyczy wykonania rozbiórki obiektu budowlanego zamontowanego na słupach drewnianych o wymiarach 2,90 x 2, 50 m wysokości 3,50 m. Jest zaś rzeczą oczywistą, że Stowarzyszenie nie ma swojej siedziby w wyżej opisanym obiekcie. Należy jedynie dodać, że wnioski o przystąpienie do spraw sądowych prowadzonych w przedmiocie nakazu rozbiórek obiektów budowlanych umiejscowionych na tej nieruchomości w charakterze uczestnika składały już osoby zameldowane pod adresem ul. [...] tj. K.G. oraz małoletni P.R. i F.R. reprezentowani przez matkę K.G. . Wnioski te zostały oddalone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - odpowiednio - z dnia 15 września 2010r. i z dnia 8 czerwca 2011r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na te postanowienia postanowieniami: z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. II OZ 240/11 (dot. K.G. ) i z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. II OZ 1137/12 (dot. P.R. i F.R. ). W pierwszym z powołanych postanowień Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 33 § 2 ppsa. O istnieniu interesu prawnego przesądza bowiem norma prawa materialnego, natomiast od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny w rozumieniu art. 33 ppsa należy utożsamiać ze związkiem sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialno-prawną, z której ten interes wywodzi. Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. J. Zimmermann, Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego w: Gospodarka, Administracja, Samorząd, red. H. Olszewski, B. Popowska, Poznań 1997, s. 610). W niniejszej sprawie skarżąca nie może stać się uczestnikiem postępowania sądowoadministrcyjnego wyłącznie na podstawie oświadczenia, że na przedmiotowej działce zamieszkuje i jest tam zameldowana. Fakt ten może stanowić co najwyżej interes faktyczny. Nadto, jak zauważył Sąd I instancji w obiekcie wybudowanym na przedmiotowej nieruchomości (oznaczenie nr 3) - określonym jako "szałas pasterski", nie sposób jest zamieszkiwać". Z kolei w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. II OZ 1137/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "W niniejszej sprawie przedmiotem skargi J.F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2010r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązków wynikających z decyzji o nakazie rozbiórki określony został w art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego spoczywa na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu i nie sposób wywieść z niego żadnego prawa lub obowiązku dla osoby nieposiadającej przymiotu inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Przepisy prawa cywilnego dają najemcy lokalu szeroką ochronę w zakresie ochrony jego praw z tytułu najmu lokalu. Nie można jednak z nich wywieść żadnych pozytywnych ani negatywnych przesłanek decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzja o nakazie rozbiórki ma bowiem na celu jedynie zapewnienie przestrzegania przepisów prawa budowlanego, a prawny obowiązek przywrócenia do stanu zgodnego z prawem spoczywa wyłącznie na podmiotach wskazanych w treści art. 52 ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok NSA z 20 września 2006r., sygn. akt II OSK 837/05). Nie można zatem uznać, że najemca czy osoba korzystająca z lokalu na podstawie umowy użyczenia może oprzeć istnieje swojego interesu prawnego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego czy powołanej w zażaleniu ustawy o ochronie praw lokatorów w sprawie dotyczącej decyzji nakazującej rozbiórkę. Wnioskodawcy mają w przedmiotowej sprawie jedynie interes faktyczny zatem nie mogą oni zostać dopuszczeni do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika". Nie jest spełniona także druga przesłanka, opisana w art. 33 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą można dopuścić do udziału w sprawie organizację społeczną (Stowarzyszenie), jeżeli dana sprawa dotyczy zakresu jej działalności statutowej. Celem, ustalonym na podstawie §4 statutu doręczonego Sądowi, celem Stowarzyszenia jest "integracja, ochrona przyrody i dziedzictwa kulturowego Gminy [...] i obszaru [...] Parku Krajobrazowego, ochrona i opieka nad zwierzętami znajdującymi się na tym obszarze oraz poprawa jakości życia społeczności lokalnej tych terenów" – co realizowane jest m.in. przez publiczne wyrażanie opinii w sprawach zgodnych z zakresem działalności Stowarzyszenia, wobec innych organizacji, organów samorządowych, urzędów państwowych, opiniowanie i komentowanie ważnych dla społeczności lokalnej zdarzeń i decyzji." Żaden z tych celów i to przyjmując bardzo szerokie ich tłumaczenie, nie obejmuje sprawy nakazania rozbiórki nielegalnie wybudowanych obiektów na działce nr [...] w Z. Tym samym nie można uznać, że Stowarzyszenie spełnia przesłanki umożliwiające jej udział w tej sprawie w charakterze uczestnika. Dodatkowo Stowarzyszenie nie mogło brać udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, bowiem powstało już po jej wydaniu. Jak wynika z KRS, stowarzyszenie zostało zarejestrowane w dniu 9 grudnia 2011, podczas gdy zaskarżona decyzja nosi datę 28 października 2011r. Mając powyższe na uwadze, należało, stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. odmówić Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej sprawie.